Bai 19 Tao giong bang phuong phap gay dot bien va cong nghe te bao

- Vi sinh vật : Phương pháp tạo giống sinh vật bằng gây đột biến đặc biệt hiệu quả vì tốc độ sinh sản của chúng rất nhanh nên chúng nhanh chóng tạo ra các dòng đột biến - Thực vật : Phươ[r]

• Hãy đề xuất quy trình để tạo nên những loại rau, củ, quả “kì lạ” trên?

Hoàn thành nội dung bảng sau:

Khái niệm đột biến

1 Đột biến và phương pháp tạo đột biến

I CHỌN GIỐNG BẰNG PHƯƠNG PHÁP GÂY ĐỘT BIẾN

biến đổi này có tính chất bền vững và có thể di truyền cho các đời sau

- Đột biến là quá trình xảy ra đột ngột, riêng rẽ, ngẫu nhiên, không định hướng ở cơ thể sống trong điều kiện tự nhiên

- Đa số là đột biến gen lặn và có hại, một số ít có lợi

và có ý nghĩa rất lớn đối với quá trình tiến hóa và

- Tạo đột biến bằng việc sử dụng các tác nhân vật lí

- Tạo đột biến bằng các tác nhân hóa học

- Tạo giống bằng phương pháp sốc nhiệt

1 Đột biến và phương pháp tạo đột biến

Đối tượng

áp dụng

- Vi sinh vật : Phương pháp tạo giống sinh vật bằng gây đột biến đặc biệt hiệu quả vì tốc độ sinh sản của chúng rất

nhanh nên chúng nhanh chóng tạo ra các dòng đột biến

- Thực vật : Phương pháp gây đột biến được áp dụng đối với hạt khô, hạt nảy mầm, hoặc đỉnh sinh trưởng của thân, cành, hay hạt phấn, bầu nhụy của hoa.

- Động vật: Phương pháp gây đột biến nhân tạo chỉ được sử dụng hạn chế ở một số nhóm động vật bậc thấp, khó áp

dụng cho các nhóm động vật bậc cao vì cơ quan sinh sản của chúng nằm sâu trong cơ thể nên rất khó xử lý Chúng phản ứng rất nhạy và dễ bị chết khi xử lý bằng các tác nhân

- Để thu được năng cao hơn thì phải thay đổi vật chất di truyền của giống do đó ta sử dụng các tác nhân vật lí, hóa học tác động vào bộ máy di truyền để gây đột biến.

2 Quy trình tạo giống bằng tác nhân đột biến

Xử lí mẫu vật bằng tác

nhân gây đột biến

Chọn lọc các thể đột biến

có kiểu hình mong muốn

Tạo dòng thuần chủng cho

thể đột biến được chọn

Liệt kê các tác nhân gây đột biến?

Tia phóng xạ

Tia tử ngoại

Sốc nhiệt Quy trình tạo giống bằng tác nhân đột biến

Tác nhânHóa học

5BU, EMS, NMU

Acridin

Cosixin

Thành tựu

Vi sinh

Thực vật

NMU

TIA GAMMA

Táo Gia Lộc  Táo

Tạo giống bằng công nghệ tế bào

Công nghệ tế

bào thực vật Công nghệ tế bào động vật

D Nuôi cấy mô hay tế bào thực vật trong ống nghiệm ->Tái sinh thành cây.

F Loại bỏ thành tế bào của các tế bào lai khác loài -> Tế bào trần.

- Dung hợp hai tế bào trần -> tế bào lai

- Nuôi tế bào lai -> Cây lai khác loài.

A Nuôi cấy mô hay tế bào thực vật trong nhà kính -> Tái sinh thành cây.

E Lai giữa hạt phấn với noãn của 2 cây khác loài tạo cây lai

B.- Nuôi cấy hạt phấn hoặc noãn trong ống nghiệm → Cây đơn bội.

- Tế bào đơn bội (n) lưỡng bội hóa

-> Cây lưỡng bội (2n) Nối nội dung

phù hợp

D Nuôi cấy mô hay tế bào thực vật trong ống nghiệm ->Tái sinh thành cây.

F Loại bỏ thành tế bào của các tế bào lai khác loài -> Tế bào trần.

- Dung hợp hai tế bào trần -> tế bào lai

- Nuôi tế bào lai -> Cây lai khác loài.

A Nuôi cấy mô hay tế bào thực vật trong nhà kính -> Tái sinh thành cây.

E Lai giữa hạt phấn với noãn của 2 cây khác loài tạo cây lai

B Nuôi cấy hạt phấn hoặc noãn trong ống nghiệm → Cây đơn bội.

- Tế bào đơn bội (n) lưỡng bội hóa

-> Cây lưỡng bội (2n)

NỘI DUNG PHIẾU HỌC TẬP

- Nuôi cấy mô hay tế bào thực vật trong ống nghiệm → Tái sinh thành cây.

- Nuôi cấy hạt phấn hoặc noãn trong ống nghiệm → Cây đơn bội.

- Tế bào đơn bội (n) lưỡng bội hóa

Cây lưỡng bội (2n)

- Tạo các cây lưỡng bội đồng hợp về tất cả các gen → Tính trạng ổn định.

- Loại bỏ thành tế bào của các tế

bào lai khác loài → Tế bào trần.

- Dung hợp hai tế bào trần → tế

bào lai

- Nuôi tế bào lai → Cây lai khác loài

- Tạo cây lai khác loài,

( không qua lai hữu tính).

- Tạo quần thể cây trồng đồng nhất về kiểu gen.

- Nhân giống nhanh, số lượng lớn.

NỘI DUNG PHIẾU HỌC TẬP

1 Tách nhân tế bào của động vật cần nhân bản Tách tế bào trứng và loại bỏ nhân.

2 Cho nhân vào tế bào trứng đã

bị lấy mất nhân.

3 Nuôi tế bào này trong ống nghiệm → phôi.

4 Chuyển phôi vào tử cung của con cái cho mang thai, sinh đẻ bình thường.

- Nhân bản động vật (đặc biệt là động vật biến đổi gen).

- Lấy phôi từ động vật cho -> tách thành nhiều phôi → cấy các phôi này vào động vật nhận để mang thai v à sinh đẻ bình thường.

- Tạo nhiều con vật kiểu gen giống nhau trong thời gian ngắn.

Nhân bản vô tính chó cưng

Tiến hành:

Công ty RNL Bio (Hàn Quốc)

Năm thành công:

2005

Những chú chó này được nhân bản

từ tế bào của một con chó giống

Booger

Nhân bản chuột chết

Con chuột đã chết được 16 nămNgười tiến hành:Hậu duệ của con chuột chết

Nhóm nghiêu cứu của Trung tâm Sinh học phát

triển tại thành phố Kobe (Nhật Bản)

Năm nghiên cứu thành công:

Tháng 11 năm 2008

Nhân bản cá trạch

Người tiến hành: GS.TS Nguyễn Mộng Hùng và nhà khoa học Nga Nikitina.

Chuột nhân bản từ tế bào

lấy từ da (Mỹ) Khỉ nhân bản vô tính (Anh)

Ngựa nhân bản vô tính ở Ý Sói nhân bản vô tính ở Hàn Quốc (2005)

Lạc đà Injaz

Tiến hành:

Trung tâm nhân giống lạc đà và Viện nghiên cứu thú y trung ương của Các tiểu vương quốc Ảrập Thống nhất nhân bản từ một con lạc đà bị giết lấy thịt năm 2005

Chào đời: 8/4/2009

Sao la

Sếu đầu đỏ Vooc quần đùi trắng

Quy trình cấy truyền phôi b ò

Câu 1 Trong các bước sau đây:

I Chọn lọc cá thể có kiểu hình mong muốn

II Tạo dòng thuần

III Xử lí mẫu vật bằng tác nhân đột biến

Quy trình tạo giống mới bằng phương pháp gây đột biến theo trình tự nào sau đây?

a các tế bào xôma tự do được tách ra từ mô sinh dưỡng

b các tế bào đã được xử lí làm tan màng sinh chất

c các tế bào đã được xử lí làm tan thành tế bào

d các tế bào khác loài đã hoà nhập để trở thành tế bào lai

Câu 2: Trong kĩ thuật lai tế bào, các tế bào trần là:

LUYỆN TẬP

Câu 3

Câu 3 Phương pháp nuôi cấy hạt phấn là:

A Cho mọc thành cây đơn bội rồi đa bội hóa cây lưỡng bội.

B Dùng hóa chất để nuôi cấy tạo cây lưỡng bội.

C Cho những giao tử đơn bội giao phấn tạo cây lưỡng bội.

D Cho giao tử đơn bội nuôi cấy trong môi trường đủ chất

dinh dưỡng phát triển thành cây lưỡng bội.

LUYỆN TẬP

Câu 4 Điều nào sau đây không đúng với nhân bản vô tính ở động vật bằng kỹ thuật chuyển nhân?

A Cần có sự tham gia của nhân tế bào sinh dục.

B ĐV có vú có thể nhân bản từ tế bào xôma.

C Cần có sự tham gia tế bào chất của noãn bào.

D Có thể tạo ra giống ĐV mang gen người.

LUYỆN TẬP

a Nuôi cấy hợp tử.

b Kỹ thuật chuyển

c Cấy truyền phôi

d Nhân giống đột biến

Câu 5: Chia cắt một phôi động vật thành nhiều phôi, rồi cấy vào tử cung của các con cái khác nhau từ đó nhanh chóng tạo ra hàng loạt con có kiểu gen giống nhau được gọi là

phương pháp:

Câu 6

Câu 6 Để tạo ra cơ thể mang bộ nhiễm sắc thể của 2 loài khác nhau mà không qua sinh sản hữu tính người ta sử dụng phương pháp

A đột biến nhân tạo.

B lai tế b à o.

C kĩ thuật di truyền

D chọn lọc c á thể.

1 Trả lời các câu hỏi và bài tập trong SGK

2 Đọc bài 20: TẠO GIỐNG NHỜ CÔNG NGHỆ GEN