TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ DÂN TỘC LIÊN HỆ ĐẾN VIỆC PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA SINH VIÊN TRONG CÔNG CUỘC XÂY DỰNG VÀ BẢO VỆ VÀ XÂY DỰNG TỔ QUỐC HIỆN NAY

Tư tưởng Hồ Chí Minh vấn đề dân tộc thực chất vần đề đấu tranh để giải phóng dân tộc thuộc địa Sinh cảnh nước nhà tan, tận mắt chứng kiến chà đạp ngoại bang lên tự độc lập đất nước, Hồ Chí Minh cho rằng: dối với người dân nước, quý đời độc lập tổ quốc, tự nhân dân Từ tinh hoa dân tộc giới, Người khái quát nên chân lý bất di bất dịch, lẽ phải khơng chối cãi được: “Tât dân tộc giới sinh bình đẳng, dân tộc có quyền sống, quyền sung sướng quyền tự do”1 Đây tư tưởng vĩ đại, mang tính quốc tế, tính thời đại rộng lớn mà cịn mang tính nhân văn sâu sắc Hiện nay, giới thay đổi nhiều, song đấu tranh cho độc lập dân tộc chủ nghĩa xã hội diễn gay gắt Ở nước ta, lực thù địch chưa muốn khép lại khứ, kích động hận thù, theo đuổi mưu toan thâm độc Để đẩy lùi nguy cơ, vượt qua thử thách, đưa đất nước tiến lên, phải sức phát triển chủ nghĩa yêu nước tinh thần dân tộc, kết hợp bồi dưỡng lý tưởng XHCN, tạo nguồn nội lực để xây dựng bảo vệ Tổ qc Phân tích làm rõ luận điểm sáng tạo Hồ Chí Minh

ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA

TIỂU LUẬN MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

ĐỀ TÀI: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ DÂN TỘC LIÊN HỆ ĐẾN VIỆC

PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA SINH VIÊN TRONG CÔNG CUỘC XÂY DỰNG VÀ BẢO VỆ VÀ XÂY DỰNG TỔ QUỐC HIỆN NAY

GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN: NGUYỄN THỊ NHƯ HOA

LỚP DTQT NHÓM 1

Tp Hồ Chí Minh, ngày 19 tháng 07 năm 2019 

1

LỜI CẢM ƠN

Lời đầu tiên chúng em xin chân thành cảm ơn cô Nguyễn Thị Như Hoa - giảng viên bộ môn Lý luận chính trị - khoa Khoa học Ứng dụng trường Đại học Bách Khoa đã tạo điều kiện để sinh viên chúng em được mở mang tri thức về

Tư tưởng Hồ Chí Minh, một tư tưởng hết sức quan trọng, đóng vai trò quyết định đối với vận mệnh nước nhà Qua đó chúng em có thể nhận thức một cách đầy

đủ, toàn diện và sâu sắc về cuộc đời, sự nghiệp, những đóng góp và vai trò của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với toàn thể dân tộc Việt Nam Cảm ơn cô đã hướng dẫn tận tình để nhóm chúng em hoàn thành tiểu luận này Hy vọng thông qua những nỗ lực tìm hiểu của tất cả thành viên, nhóm chúng em đã làm rõ được giá trị của Tư tưởng Hồ Chí Minh đối với dân tộc và thời đại Ngoài ra, nhóm cũng muốn liên hệ đến việc học tập môn Tư tưởng Hồ Chí Minh của sinh Việt Nam nói chung và sinh viên Bách Khoa nói riêng Trong quá trình tìm hiểu và phân tích, nhóm chúng em không tránh khỏi những thiếu sót Vì thế, chúng em mong muốn nhận được những góp ý chân thành từ cô để hoàn thiện hơn nữa những kiến thức của mình

Chúng em xin chân thành cảm ơn!

2

MỤC LỤC

PHẦN 1: LỜI MỞ ĐẦU 3

PHẦN 2: NỘI DUNG 4

I V ẤN ĐỀ DÂN TỘC THUỘC ĐỊA 4

1 Thực chất của vấn đề dân tộc thuộc địa 4

2 Độc lập dân tộc - nội dung cốt lõi của vấn đề dân tộc thuộc địa 6

3 Chủ nghĩa yêu nước chân chính – một động lực lớn của đất nước 9

II M ỐI QUAN HỆ GIỮA VẤN ĐỀ DÂN TỘC VÀ VẤN ĐỀ GIAI CẤP 11

1 Vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp có mối quan hệ chặt chẽ với nhau 11

2 Giải phóng dân tộc là vấn đề trên hết, trước hết; độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội 13

3 Giải phóng dân tộc tạo tiền đề cho giải phóng giai cấp 14

4 Giữ vững độc lập dân tộc mình, đồng thời tôn trọng độc lập của các dân tộc khác 15

III L IÊN HỆ ĐẾN VIỆC PHÁT HUY VAI TRÒ CỦA SINH VIÊN TRONG CÔNG CUỘC BẢO VỆ VÀ XÂY DỰNG T Ổ QUỐC HIỆN NAY 15

1 Vai trò của thanh niên trong lịch sử 16

2 Sinh viên trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc 17

a Xây dựng ý thức, nhận thức trong công cuộc bảo vệ Tổ quốc 18

b Sinh viên trong công cuộc xây dựng Tổ quốc 20

c Sinh viên Bách Khoa trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc 21

PHẦN 3: TỔNG KẾT 23

PHẦN 4: TÀI LIỆU THAM KHẢO 24

3

PHẦN 1: LỜI MỞ ĐẦU

Tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc thực chất là vần đề đấu tranh để giải phóng các dân tộc thuộc địa Sinh ra trong cảnh nước mất nhà tan, tận mắt chứng kiến sự chà đạp của ngoại bang lên tự do độc lập của đất nước, Hồ Chí Minh cho rằng: dối với một người dân mất nước, cái quý nhất trên đời là độc lập của tổ quốc, tự do của nhân dân Từ những tinh hoa của dân tộc và thế giới, Người đã khái quát nên chân lý bất di bất dịch, lẽ phải không ai có thể chối cãi được: “Tât cả các dân tộc trên thế giới đều sinh ra bình đẳng, dân tộc nào cũng

có quyền sống, quyền sung sướng và quyền tự do”1 Đây là một tư tưởng vĩ đại, chẳng những mang tính quốc tế, tính thời đại rộng lớn mà còn mang tính nhân văn sâu sắc

Hiện nay, thế giới đã thay đổi nhiều, song cuộc đấu tranh cho độc lập dân tộc

và chủ nghĩa xã hội vẫn đang diễn ra gay gắt Ở nước ta, các thế lực thù địch vẫn chưa muốn khép lại quá khứ, vẫn đang kích động hận thù, theo đuổi những mưu toan thâm độc mới Để đẩy lùi nguy cơ, vượt qua thử thách, đưa đất nước tiến lên, chúng ta phải ra sức phát triển chủ nghĩa yêu nước và tinh thần dân tộc, kết hợp bồi dưỡng lý tưởng XHCN, tạo ra nguồn nội lực mới để xây dựng và bảo vệ

Tổ quóc

Phân tích làm rõ những luận điểm sáng tạo của Hồ Chí Minh về đề tài này nhằm trang bị cho chúng ta kiến thức về vấn đề dân tộc và cách mạng giải phóng dân tộc Đồng thời qua đó giúp sinh viên hệ thống lại vấn đề một cách logic, thu nhặt, xử lí thông tinh, vận dụng các kiến thức cơ bản vào việc học

1 Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t 1, tr 555

4

PHẦN 2: NỘI DUNG

I Vấn đề dân tộc thuộc địa

1 Thực chất của vấn đề dân tộc thuộc địa

Dân tộc là một vấn đề rộng lớn bao gồm những quan hệ về chính trị, kinh tế, lãnh thổ, pháp lý, tư tưởng và văn hóa giữa các dân tộc, các nhóm dân tộc và bộ tộc Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác: “dân tộc là sản phẩm của lịch sử” C Mác và Ăng-ghen đã đặt nền tảng lý luận cho việc giải quyết vấn đề dân tộc một cách khoa học Lê-nin đã phát triển quan điểm về vấn đề dân tộc thành hệ thống

lí luận toàn diện và sâu sắc Kế thừa những tinh hoa của các bậc tiền bối, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã vận dụng một cách tinh tế và có chọn lọc vấn đề dân tộc Xuất phát từ thực tiễn khách quan của dân tộc Việt Nam, đặc điểm của thời đại, Người dành sự quan tâm đến các thuộc địa Hồ Chí Minh đã vạch ra thực chất vấn đề dân tộc ở thuộc địa là vấn đề đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân, xóa bỏ ách thống trị, áp bức, bóc lột của nước ngoài, giành độc lập tự do cho dân tộc, giành độc lập dân tộc, thực hiện quyền dân tộc tự quyết, thành lập Nhà nước dân tộc độc lập

Người thể hiên quan điểm cá nhân của mình, vạch trần tội ác của chủ nghĩa

tư bản thực dân qua nhiều tác phẩm: tâm địa thực dân, bình đẳng, vực thẳm thuộc địa, công cuộc khai hóa giết người ,… Từ các tác phẩm trên Người đã tố cáo chủ nghĩa thực dân, vạch trần tội ác đội lốt nhân từ (“khai hóa văn minh”) của chúng Người viết: “Để che đậy sự xấu xa của chế độ bóc lột giết người, chủ nghĩa tư bản thực dân luôn luôn điểm trang cho cái huy chương mục nát của nó bằng những châm ngôn lý tưởng: Bắc ái, Bình đẳng,….” “Nếu lối hành hình theo kiểu Linsơ của những bọn người Mỹ hèn hạ đối với những người da đen là một hành động vô nhân đạo, thì tôi không còn biết gọi việc những người Âu nhân danh đi khai hóa mà giết hàng loạt người dân châu Phi là cái gì nữa”2

2 Hồ Chí Minh Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2000, t 1, tr 75 và 321

5

Trong những bài có tiêu đề Đông Dương và nhiều bài khác, Người lên án mạnh

mẽ chế độ cai trị hà khắc, sự bóc lột tàn bạo của thực dân Pháp ở Đông Dương trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa, giáo dục Người chỉ rõ sự đối kháng giữa các dân tộc bị áp bức với chủ nghĩa đế quốc thực dân là mâu thuẫn chủ yếu

ở thuộc địa, đó là mâu thuẫn không thể điều hòa được Sự áp bức, thống trị dân tộc càng nặng nề, thì phản ứng dân tộc sẽ càng quyết liệt về tính chất, đa dạng

về nội dung và phong phú về hình thức Nghiên cứu tình hình Đông Dương, Hồ Chí Minh nhận thấy: “Đằng sau sự phục tùng tiêu cực, người Đông Dương giấu một cái gì đang sôi sục, đang gào thét và sẽ bùng nổ một cách ghê gớm, khi thời

cơ đến”3 Trong tác phẩm Bản án chế độ thực dân Pháp, Nguyễn Ái Quốc lên

án mạnh mẽ tội ác của chủ nghĩa thực dân đã tước bỏ tất cả quyền con người và quyền dân tộc ở các thuộc địa

Nếu như C Mác bàn nhiều về cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa tư bản, V I Lênin bàn nhiều về cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa đế quốc, thì Hồ Chí Minh tập trung bàn về cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân C Mác và V I Lênin bàn nhiều về đấu tranh giai cấp ở các nước tư bản chủ nghĩa, Hồ Chí Minh bàn nhiều về đấu tranh giải phóng dân tộc ở thuộc địa Trong nhiều tác phẩm, nhất

là tác phẩm Đường kách mệnh, Người phân biệt ba loại cách mạng: cách mạng

vô sản, cách mạng tư sản và cách mạng giải phóng dân tộc, xác định tính chất

và nhiệm vụ của cách mạng thuộc địa là giải phóng dân tộc Từ đó ta thấy được khả năng tư duy sáng suốt và sự tiếp thu có chọn lọc phù hợp với bối cảnh thời đại của Chủ Tịch Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc thuộc địa

Để giải phóng dân tộc cần xác định một con đường phát triển của dân tộc, vì phương hướng phát triển dân tộc quy định những yêu cầu và nội dung trước mắt của cuộc đấu tranh giành độc lập Mỗi phương hướng phát triển gắn liền với một

hệ tư tưởng và một giai cấp nhất địn

3 Hồ Chí Minh, Toàn tập, Sđd, t 1, tr 28

6

Từ thực tiễn phong trào cứu nước của ông cha và lịch sử nhân loại, Hồ Chí Minh khẳng định phương hướng phát triển của dân tộc Việt Nam trong bối cảnh thời đại mới là chủ nghĩa xã hội

Hoạch định con đường phát triển từ cách mạng giải phóng dân tộc lên cách mạng xã hội chủ nghĩa là một vấn đề hết sức mới mẻ Từ một nước thuộc địa đi lên chủ nghĩa xã hội phải trải qua nhiều giai đoạn chiến lược khác nhau

Trong Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng Cộng sản Việt Nam, Hồ Chí Minh

viết: “làm tư sản dân quyền cách mạng và thổ địa cách mạng để đi tới xã hội cộng sản” “Đi tới xã hội cộng sản” là hướng phát triển lâu dài “Tư sản dân quyền cách mạng” là giai đoạn chiến lược giải phóng dân tộc, hoàn thành nhiệm

vụ chống đế quốc, giành độc lập dân tộc (chưa tiến hành triệt để cuộc cách mạng ruộng đất) “Thổ địa cách mạng” không nằm trong cuộc cách mạng tư sản dân quyền, mà là một giai đoạn chiến lược với nhiệm vụ chủ yếu là cách mạng ruộng đất “Đi tới xã hội cộng sản” lại là giai đoạn phát triển kế tiếp để từng bước đạt mục tiêu cuối cùng4

Con đường đó phù hợp với hoàn cảnh lịch sử cụ thể ở thuộc địa Đó cũng là nét độc đáo, khác biệt với con đường phát triển lên chủ nghĩa tư bản ở các nước phương Tây

2 Độc lập dân tộc - nội dung cốt lõi của vấn đề dân tộc thuộc địa

Độc lập, tự do là khát vọng lớn nhất của các dân tộc thuộc địa Hồ Chí Minh nói:

4 Một số ý kiến cho rằng Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng xác định cách mạng Việt Nam phát triển qua hai giai đoạn, cần được nghiên cứu thêm Sau này, Đại hội lần thứ II của Đảng xác định ba giai đoạn chiến lược: 1- Hoàn thành giải phóng dân tộc, 2- phát triển dân chủ nhân dân, 3- Tiến tới chủ nghĩa

xã hội Xem thêm Luận cương cách mạng Việt Nam của Trường Chinh và Chính cương Đảng Lao động Việt Nam, Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đảng Toàn tập, Nxb, Chính trị quốc gia, Hà Nội, t 12,

tr 435

7

"Tự do cho đồng bào tôi, độc lập cho Tổ quốc tôi, đấy là tất cả những điều tôi muốn; đấy là tất cả những điều tôi hiểu"5 Trên con đường tiếp cận chân lý cứu

nước, Hồ Chí Minh đã tìm hiểu và tiếp nhận những nhân tố có giá trị trong Tuyên

ngôn độc lập của Mỹ năm 1776: “Tất cả mọi người sinh ra có quyền bình đẳng

Tạo hóa cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được, trong những quyền ấy có quyền được sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc”; và

thông qua Tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền của cách mạng Pháp năm 1791:

“Người ta sinh ra tự do và bình đẳng về quyền lợi và phải luôn luôn được tự do

và bình đẳng về quyền lợi” Từ quyền con người ấy, người đã khái quát nên chân

lý về quyền cơ bản của các dân tộc: “Tất cả các dân tộc trên thế giới đều sinh ra

có quyền bình đẳng, dân tộc nào cũng có quyền sống, quyền sung sướng và quyền tự do”

Là người dân mất nước, nhiều lần được chứng kiến tội ác dã man của chủ nghĩa thực dân đối với đồng bào mình và nhân dân các dân tộc bị áp bức trên thế giới, Hồ Chí Minh thấy rõ một dân tộc không có quyền bình đẳng chủ yếu là do dân tộc đó mất độc lập Vì vậy theo Người, các dân tộc thuộc địa muốn có quyền bình đẳng thực sự phải tự đứng lên đánh đuổi đế quốc xâm lược, giành lại độc

Nền độc lập hoàn toàn, độc lập thật sự của một dân tộc theo Tư Tưởng Hồ Chí Minh dung cơ bản sau đây:

- Một là “Độc lập tự do là quyền tự nhiên, thiêng liêng, vô cùng quý giá

và bất khả xâm phạm của dân tộc nên phải gắn liền với sự thống nhất toàn vẹn lãnh thổ quốc gia”

- Hai là “Dân tộc độc lập trên tất cả các mặt: kinh tế, chính trị, quân sự, ngoại giao”

5 Trần Dân Tiên: Những mẩu chuyện về đời hoạt động của Hồ Chủ tịch, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1994, tr 44

8

- Ba là “Mọi vấn đề thuộc chủ quyền quốc gia do dân tộc đó tự quyết định”, Người khẳng định: Nước Việt Nam là của người Việt Nam, do dân tộc Việt Nam quyết định, nhân dân Việt Nam không chấp nhận bất cứ sự can thiệp nào từ bên ngoài

- Bốn là Trong nền độc lập đó, mọi người dân đều ấm no, tự do, hạnh phúc, nếu không độc lập chẳng có nghĩa gì Nghĩa là độc lập dân tộc phải gắn liền với hạnh phúc, cơm no, áo ấm của nhân dân

Tóm lại, "Không có gì quý hơn độc lập tự do" không chỉ là lý tưởng mà còn

là lẽ sống, là học thuyết cách mạng của Hồ Chí Minh Đó là lý do chiến đấu, là nguồn sức mạnh làm nên chiến thắng của sự nghiệp đấu tranh vì độc lập, tự do của cả dân tộc Việt Nam, đồng thời là nguồn động viên đối với các dân tộc bị áp bức trên thế giới

Năm 1919, vận dụng nguyên tắc dân tộc tự quyết thiêng liêng đã được các nước Đồng minh thắng trận trong Chiến tranh thế giới thứ nhất thừa nhận, thay mặt những người Việt Nam yêu nước, Người gửi tới Hội nghị Vécxây (Pháp) bản Yêu sách gồm tám điểm, đòi các quyền tự do, dân chủ cho nhân dân Việt Nam Bản Yêu sách chưa đề cập vấn đề độc lập hay tự trị, mà tập trung vào hai nội dung cơ bản:

- Một là, đòi quyền bình đẳng về chế độ pháp lý cho người bản xứ Đông Dương như đối với người châu Âu Cụ thể là, phải xóa bỏ các tòa án đặc biệt dùng làm công cụ khủng bố, đàn áp bộ phận trung thực nhất trong nhân dân (tức những người yêu nước); phải xóa bỏ chế độ cai trị bằng sắc lệnh và thay thế bằng chế độ ra các đạo luật

- Hai là, đòi các quyền tự do dân chủ tối thiểu cho nhân dân, đó là các quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, tự do lập hội, tự do hội họp, tự do cư trú

9

Bản Yêu sách đó không được bọn đế quốc chấp nhận Nguyễn ái Quốc kết

luận: Muốn giải phóng dân tộc, không thể bị động trông chờ vào sự giúp đỡ bên ngoài, mà trước hết phải dựa vào sức mạnh của chính dân tộc mình

Không chỉ dừng lại ở đó, vào tháng 2 năm 1930 trong Bản cương lĩnh chính

trị đầu tiên của Đảng, Hồ Chí Minh đã khẳng định tư tưởng cốt lõi của độc lập

tự do cho dân tộc là đánh đổ đế quốc Pháp và bọn phong kiến Tháng 5-1941,

Hồ Chí Minh chủ trì Hội nghị lần thứ VIII Ban chấp hành Trung ương Đảng,

viết thư Kính cáo đồng bào, chỉ rõ: "trong lúc này quyền lợi dân tộc giải phóng

cao hơn hết thảy"6 Người chỉ đạo thành lập Việt Nam độc lập đồng minh, ra báo Việt Nam độc lập, thảo Mười chính sách của Việt Minh, trong đó mục tiêu

đầu tiên là: "Cờ treo độc lập, nền xây bình quyền" Tháng 8-1945, Hồ Chí Minh đúc kết ý chí đấu tranh cho độc lập, tự do của nhân dân ta trong câu nói bất hủ:

"Dù phải hy sinh tới đâu, dù phải đốt cháy cả dãy Trường Sơn cũng phải kiên quyết giành cho được độc lập!"

Cách mạng Tháng Tám thành công, Người thay mặt Chính phủ lâm thời

đọc Tuyên ngôn độc lập, long trọng khẳng định trước toàn thế giới: "Nước Việt

Nam có quyền hưởng tự do và độc lập, và sự thật đã thành một nước tự do độc lập Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mạng của cải để giữ vững quyền tự do độc lập ấy”7

3 Chủ nghĩa yêu nước chân chính – một động lực lớn của đất nước

Chủ nghĩa yêu nước Việt Nam, lòng yêu nước của người dân đất Việt đã thực

sự là một mạch ngầm đầy năng lượng, luôn chảy xuyên suốt trong lịch sử dân tộc Việt Nam thể hiện qua quá trình đấu tranh dựng nước và giữ nước Có thể dẫn chứng rất nhiều ví dụ cụ thể về lòng yêu nước Sách Đại Việt Sử ký Toàn thư chép: Vua thấy Hoài Văn Hầu Quốc Toản, Hoài Nhân Vương Kiện đều còn

6 Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t.3, tr 198

7 Hồ Chí Minh: Toàn tập, Sđd, t 4, tr 4

10

trẻ tuổi, không cho dự bàn Quốc Toản trong lòng hổ thẹn, phẫn kích, tay cầm quả cam, bóp nát lúc nào không biết Sau đó Quốc Toản lui về, huy động hơn nghìn gia nô và thân thuộc, sắm vũ khí, đóng chiến thuyền, viết lên cờ sáu chữ

"Phá cường địch, báo hoàng ân" (phá giặc mạnh, báo ơn vua) và xin ra trận giết giặc Để làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ chấn động địa cầu không chỉ có công lao to lớn của những người lính bộ đội Cụ Hồ vào sinh ra tử mà còn có đóng góp của lớp lớp bà con nông dân, âm thầm tham gia dân công hỏa tuyến, vượt mưa bom, bão đạn tải lương thực, vũ khí, trang thiết bị vào mặt trận Hoặc trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước, cùng với các đoàn quân xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước là đội quân tóc dài của miền Nam khiến địch phải kinh hồn bạt vía, là những vùng quê của hậu phương miền Bắc miệt mài công việc ruộng đồng, thắt lưng buộc bụng đóng góp cho chiến trường Tóm lại, hàng chục triệu người Việt Nam bình dị, với những hành động, cách thức thể hiện khác nhau, tùy theo điều kiện, hoàn cảnh và công việc của mình đã chuyển hóa lòng yêu nước thành những giá trị cụ thể, tạo nên sức mạnh cộng hưởng của dân tộc trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc phù hợp với từng giai đoạn và thời điểm lịch sử

Từ những năm 20 của thế kỷ XX, Nguyễn Ái Quốc đã nhận thấy sự áp bức, bóc lột của chủ nghĩa đế quốc đối với các dân tộc thuộc địa càng nặng nề thì phản ứng của dân tộc bị áp bức càng quyết liệt Không chỉ quần chúng lao động,

mà cả các giai cấp và tầng lớp trên trong xã hội đều phải chịu nỗi nhục của người dân mất nước, của một dân tộc mất độc lập, tự do Cùng với sự lên án chủ nghĩa thực dân và cổ vũ các dân tộc thuộc địa vùng dậy đấu tranh, Hồ Chí Minh khẳng định vai trò của tiềm năng dân tộc trong sự nghiệp tự giải phóng Hồ Chí Minh thấy rõ sức mạnh của chủ nghĩa yêu nước chân chính của các dân tộc thuộc địa

Đó là sức mạnh chiến đấu và thắng lợi trước bất cứ thế lực ngoại xâm nào Một đất nước không thể mạnh lên nếu chúng ta không thuận theo xu thế của thời đại Vào những thời điểm đầy thách thức, mỗi người dân cần thể hiện lòng yêu nước của mình bằng những công việc, hành động cụ thể nhằm góp phần xây

11

dựng quốc gia hưng thịnh Muốn vậy phải phát huy sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc để hơn 95 triệu người Việt Nam chung sức đồng lòng, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, tận dụng thời cơ phát triển kinh tế đất nước, đồng thời tỉnh táo, linh hoạt nhưng kiên quyết gìn giữ toàn vẹn lãnh thổ thiêng liêng của Tổ quốc trên cơ sở những bằng chứng lịch sử, pháp lý, phù hợp với luật pháp quốc tế Chúng ta cũng không cho phép bất cứ cá nhân, thế lực nào lợi dụng để hành động đi ngược lại với lợi ích của dân tộc, lợi ích của đất nước, phá hoại những thành quả cách mạng đã được các thế hệ cha ông dày công vun đắp bằng

cả mồ hôi và xương máu

Theo Hồ Chí Minh, “Chính do tinh thần yêu nước mà quân đội và nhân dân

ta đã mấy năm trường chịu đựng trăm nghìn cay đắng, kiên quyết đánh cho tan bọn thực dân cướp nước và bọn Việt gian phản quốc, kiên quyết xây dựng một nước Việt Nam độc lập, thống nhất, dân chủ, tự do, phú cường, một nước Việt Nam dân chủ mới” Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, chủ nghĩa yêu nước chân chính “là một bộ phận của tinh thần quốc tế”, “khác hẳn với tinh thần vị quốc của bọn đế quốc phản động”8 25 Xuất phát từ sự phân tích quan hệ giai cấp trong xã hội thuộc địa, từ truyền thống dân tộc Việt Nam, Hồ Chí Minh đã đánh giá cao sức mạnh của chủ nghĩa yêu nước mà những người Cộng sản phải nắm lấy và phát huy

II Mối quan hệ giữa vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp

1 Vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp có mối quan hệ chặt chẽ với nhau

Tư tưởng Hồ Chí Minh về sự kết hợp, gắn bó hữu cơ giữa hai quá trình đấu tranh cách mạng: giải phóng dân tộc và cách mạng vô sản không phải chỉ là chứng minh cho sự đúng đắn của chủ nghĩa Mác - Lênin, mà còn là sự phát triển sáng tạo và có giá trị định hướng rất cơ bản

8 Hồ Chí Minh, Toàn tập, Sđd, t 6, tr 172