BÁO CÁO THỰC HÀNH ĐIỀU KHIỂN QUÁ TRÌNH

Sách lược điều chỉnh có thể sử dụng: Sách lược điều khiển phản hồi: Vì sách lược điều khiển phản hồi có tác dụng ổnđịnh một hệ thống không ổn định cụ thể là hệ thống bình mức.. Sách luợc

Báo cáo thực hành Điều khiển quá trình Trường Đại học Bách Khoa Hà Nội

TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI

VIỆN ĐIỆN

============

BÁO CÁO THỰC HÀNH ĐIỀU KHIỂN QUÁ TRÌNH

Sinh viên thực hiện: Nguyễn Tuấn Dũng

Mã số sinh viên: 20181427 Khóa: K63

Mã lớp TN: 707432

BÀI 1 XÂY DỰNG HỆ THỐNG ĐIỀU KHIỂN MỘT BÌNH NƯỚC

1.1 XÂY DỰNG MÔ HÌNH CHO ĐỐI TƯỢNG BÌNH NƯỚC

1.1.1 Xác định các tín hiệu vào/ ra và nhiễu hệ thống.

Tín hiệu vào: Độ mở van vào (In Valve) - F1

Tín hiệu ra: Mức nước trong bình (Level) - h

Nhiễu hệ thống: Độ mở van ra (Out Valve) - F2

Số biến vào là: 2

Số biến ra là : 1

Số bậc tự do là: 3-1 =2 và bằng số biến vào Hệ thống điều khiển được

1.1.2 Xây dựng mô hình toán học cho đối tượng với các tham số hình thức

Phương trình cân bằng: A dh

dt = F1−F2

Biến đổi Laplace: A.s.h(s)=F1(s)−F2(s)

Khi không có nhiễu: A.s.h(s)=F1(s)

=> G’(s)=F h (s)

1(s )=A s1

Do đặc tính van nên hàm truyền đạt có dạng quán tính bậc nhất :

G(s)=s (Ts+1) k

1.1.3 Sử dụng Simulink để xác định các tham số mô hình.

Cho tín hiệu tác động bậc thang ở đầu vào

Xác định các hệ số k,T:

T = 2.6 ; k = 3.01Như vậy ta xác định được hàm truyền đạt của hệ là:

G(s)=

3.01

2.6s+1

Kiểm tra lại đáp ứng quá độ bằng Matlab:

Đường được thêm vào là đường mức nước với đầu vào quán tính bậc nhất vừa tính

1.2 CÁC SÁCH LƯỢC ĐIỀU CHỈNH

1.2.1 Sách lược điều chỉnh có thể sử dụng:

Sách lược điều khiển phản hồi: Vì sách lược điều khiển phản hồi có tác dụng ổnđịnh một hệ thống không ổn định cụ thể là hệ thống bình mức

Sách luợc điều khiển tầng: Vì sách lược điều khiển tầng cũng có tác dụng ổn định

một hệ thống không ổn định ngoài ra còn giảm tối thiểu được ảnh hưởng của nhiễu.

1.2.2 Sách lược điều chỉnh không thể sử dụng:

- Sách lược điều khiển truyền thẳng:

 Điều khiển truyền thẳng không có tác dụng ổn định một hệ thống khôngổnđịnh, cụ thể là hệ thống bình mức trong bài thí nghiệm có thành phần tíchphân.

 Điều khiển truyền thẳng đáp ứng rất nhanh với nhiễu, do vậy nếu cảm biến đokhông chính xác họặc sai số mô hình lớn sẽ làm mực nước trong bình bị trànquá hoặc cạn hết

- Sách lược điều khiển tỉ lê:

Do nguyên lý điều khiển của sách lược điều khiển tỉ lệ là duy trì quan hệ giữahai biến điều khiển nhằm điều khiển gián tiếp biến thứ 3 Nhưng điều khiển bìnhmức chỉ có một biến điều khiển là F1 nên không thể áp dụng

- Sách lược điều khiển lựa chọn:

Do điều khiển lựa chon cũng yêu cầu ít nhất hai biến điều khiển mà hệ thốngbình mức chỉ có một biến điều khiển nên không xác định được tín hiệu điềukhiển lấn át lên không thể áp dụng sách lược điều khiển này

1.3 THIẾT KẾ BỘ ĐIỀU KHIỂN PID CHO ĐỐI TƯỢNG:

Sử dụng phương pháp Ziegler – Nichol 1 vì phương pháp này áp dụng cho đốitượng có đặc tính là một khâu quán trính bậc nhất hoặc khâu tích phân có thời giantrễ tương đối nhỏ

Nhờ điều chỉnh các thông số K p, T i, T dta sẽ có được những bộ điều khiển P,

PI và PID tương ứng như hình vẽ trên

1.4 MÔ HÌNH CÁC SÁCH LƯỢC ĐIỀU KHIỂN

1.4.1 Mô hình điều khiển truyền thẳng

1.4.1.1 Mô hình sách lược điều khiển truyền thẳng

1.4.1.2 Lưu đồ P&ID cho sách lược điều khiển truyền thẳng

1.4.1.3 Mô hình mô phỏng trên Simulink

1.4.1.4 Sử dụng sách lược điêu khiển truyền thẳng với ba bộ điều khiển P, PI,PID.

Tương tự với trường hợp sử dụng bộ P và PI đều cho ra kết quả gần như nhau

Nhận xét: Cả 3 trường hợp trên đầu ra không bám theo tín hiệu chủ đạo

1.4.2 Sách lược điều khiển phản hồi vòng đơn

1.4.2.1 Mô hình sách lược điều khiển phản hồi vòng đơn

1.4.2.2 Lưu đồ P&ID cho sách lược điều khiển phản hồi vòng đơn

1.4.2.3 Mô hình mô phỏng trên Simulink

1.4.2.4 Sử Dụng Sách Lược Điêu Khiển Phản Hồi Vòng Đơn Với Ba Bộ Điều Khiển P, PI, PID.

 Trường hợp sở dụng bộ điều khiển P với K p =0.33

Nhận Xét:

 Hệ thống hoạt động ổn định, độ quá điều chỉnh nhỏ

 Thời gian quá độ ngắn

 Lưu lượng ra ổn đinh

Như vậy, sử dụng bộ điều khiển P rất đơn giản (đặc biệt hệ mô phỏng bìnhnước bản thân hệ đã có thành phần tích phân), tác động rất nhanh mức chấtlỏng gần sát với giá trị đặt và có tính ổn định cao

 Trường hợp sử dụng bộ điều khiển PI với Kp = 0.3, T i = 8.58

- Hiện Tượng: Khi tiến hành mô phỏng thì xảy ra hiện tượng mức nước tăngvọt trong thời gian ngắn kéo dài thời gian quá độ Đây là hiện tượng bão hòa tíchphân (Reset Windup) xảy ra khi có thành phần tích phân trong bộ điều khiển

- Nhận Xét:

 Độ quá điều chỉnh lớn

 Thời gian quá độ lớn

 Độ dự trữ ổn định giảm do có thành phần I trong bộ điều khiển

 Trường hợp sử dụng bộ điều khiển PID với Kp = 0.4,

- Với T t=T ivà thông số cần đặt cho khối Saturation là: Upper limit :1; Lower limit:0

 Độ quá điều chỉnh nhỏ

 Thời gian quá độ nhanh

 Giảm được sai lệch tĩnh xuống mức thấp

 Đáp ứng ra đã bám sát với tín hiệu đặt với sai lệch tĩnh rất nhỏ

 Đối với bộ điều khiển PID- chống bão hòa tích phân với : K p = 0.4; T i

= T t = 5.2 ; T d= 1.3

1.4.4 Sách lược điều khiển tầng.

Sử dụng sách lược điều khiển tầng vì:

- Vấn đề đã được nhắc tới khi nói về điều khiển phản hồi là phát hiện chậm ảnhhưởng của nhiễu tới quá trình Độ quá điều chỉnh lớn và thời gian đáp ứng chậm

- Điều khiển tầng là mở rộng của phản hồi vòng đơn dùng để khắc phục các vấn

đề trên

Nhiệm vụ từng vòng:

- Bộ điều khiển vòng trong (thứ cấp) có chức năng loại trừ hoặc ít ra là giảm đáng

kể ảnh hưởng của nó tới biến cần điều khiển thực

- Bộ điều khiển vòng ngoài (sơ cấp) có chức năng đáp ứng với giá trị đặt thay đổi,

loại trừ ảnh hưởng của nguồn nhiễu còn lại, nhằm duy trì biến cần điều khiển tại 1giá trị đặt

- Vòng 1 (vòng ngoài): đo mức của bình rồi phản hồi lại so sánh với SP.

- Vòng 2 (vòng trong): đo hiệu lưu lượng In,Out flow cho ta tín hiệu điều khiển

van phù hợp

1.4.4.1 Mô phỏng trên Simulink

1.4.4.1.1 Bộ điều khiển không đo lưu lượng ra

 Sử dụng bộ điều khiển P/P với Kp ngoài= 10000; Kp trong = 1000

Xuất hiện sai lệch tĩnh

 Sử dụng bộ điều khiển P/PI-RW với P : Kp = 10000; PI-RW :

Kp=0.3 ;T i=T t=¿8.58

1.4.4.1.2 Bộ điều khiển đo lưu lượng ra

 Sử dụng bộ điều khiển P/P với Kp ngoài= 10000; Kp trong = 1000

 Sử dụng bộ điều khiển P/PI-RW với P : Kp = 10000; PI-RW :

Kp=0.3 ;T i=T t=¿ 8.58

Nhận xét:

So sánh giữa sách lược điều khiển phản hồi và điều khiển tầng

- Cả hai sách lược điều khiển phản hồi và tầng đều đem lại kết quả điều khiển

khá tốt, thời gian xác lập nhanh, độ quá điều chỉnh và sai lệch tĩnh nhỏ

- Tuy nhiên khi thay đổi giá trị đặt và lưu lượng ra, ta thấy bộ điều khiển tầng

có đáp ứng nhanh với độ quá điều chỉnh nhỏ hơn bộ điều khiển phản hồi Vìtrong bộ điều khiển tầng có khâu tỷ lệ P ở vòng ngoài nên tác động nhanh với

Biện pháp:

- Khi sai lệch điều khiển bằng 0, tách bỏ thành phần tích phân trong bộ ĐK,

hoặc xóa trạng thái của thành phần tích phân

- Giảm hệ số khuếch đại nằm trong giới hạn cho phép

- Đặt một khâu giới hạn tại đầu ra của bộ ĐK đã bị giới hạn, phản hồi về bộ

ĐK để thực hiện thuật toán bù nhằm giảm thành phần tích phân Hệ thống có

bù nhiễu nhận tín hiệu từ mức nước đầu ra điều khiển dễ dàng hơn và ổn địnhhơn hệ thống không có

BÀI 2 XÂY DỰNG HỆ THỐNG ĐIỀU KHIỂN HAI BÌNH NƯỚC

THÔNG NHAU2.1 Xây dựng mô hình cho đối tượng

2.1.1. Xác định các tín hiệu vào, tín hiệu ra, nhiễu của hệ thống và số bậc tự do

- Tín hiệu vào: độ mở van F1, độ mở van F2 và độ mở van F3

- Tín hiệu ra: Mức của hai bình mức: level1: h1 và level 2: h2

- Nhiễu: Độ mở van F3

- Số bậc tự do: 5-2 =3 và đúng bằng số biến vào

 Hệ có khả năng điều khiển được

2.1.2. Xây dựng mô hình toán học cho đối tượng với cá tham số hình thức

Biến đổi Laplace:

Do đặc tính van 1 là một khâu có hàm truyền là một khâu quán tính bậc nhất và

do hai bình thông nhau nên đặc tính van 2 là một khâu có hàm truyền là mộtkhâu quán tính bậc nhất có trễ

Vì thế ta có 2 hàm truyền đạt của 2 bình như sau

Kiểm chứng mô hình ta dùng mô hình sau:

Kết quả mô phỏng như sau:

 Bình 1:

2.2.2. Sách lược điều khiển không thể sử dụng

- Sách lược điều khiển truyền thẳng

Điều khiển truyền thẳng không có tác dụng ổn định một hệ thống không ổnđinh, cụ thể là hệ thống bình nước trong bài thí nghiệm có thành phần tíchphân

Điều khiển truyền thẳng đáp ứng rất nhanh với nhiễu, do vậy nếu cảm biến

đo không chính xác hoặc sai số mô hình lớn sẽ làm mực nước trong bình bị

tràn quá hoặc cạn hết.

2.3 Thiết kế bộ điều khiển PID cho đối tượng

Sử dụng phương pháp Ziegler Nichol 1

2.4 Sách lược điều khiển phản hồi vòng đơn sử dụng hai bộ điều khiển P và PI-RW

2.4.1. Lưu đồ P&ID

2.4.2. Sơ đồ trên Simulink

 Bộ điều khiển P

- Bình 2:

 Tồn tại sai lệch tĩnh

 Nhạy cảm với nhiễu

 Bộ điều khiển PI-RW:

- Bộ điều khiển PI-RW 2 có các thông số xác định theo Ziegler Nichol 1 là:

 Bám tốt, sai lệch tĩnh nhỏ

 Không bị quá điều chỉnh

2.5 Sách lược điều khiển tầng

2.5.1. Lưu đồ P&ID

Xác định các vòng điều khiển cần xây dựng:

 Vòng thứ nhất: Điều khiển độ mở van InValve1.

 Vòng thứ hai: Điều khiển độ mở van InValve2.

Đặc điểm và nhiệm vụ của từng vòng:

 Vòng thứ nhất: Điều khiển độ mở của van 1, có đặc tính động học biến đổi nhanh hơn vòng thứ hai.

 Vòng thứ hai: Điều khiển độ mở của van 2, và có đặc tính động học biến đổi chậm hơn vòng thứ nhất.

Kết quả mô phỏng:

Bình 1:

Bình 2:

 Sai lệch tĩnh nhỏ

 Ít nhạy cảm với nhiễu

 Độ quá điều chỉnh nhỏ