Trình bày chủ trương xây dựng Đảng trong HTCT thời kỳ đổi mới. Để phấn đấu trở thành một người đảng viên, anh (chị) cần phải làm gì?. Hệ thống chính trị là tổng thể các cơ quan, tổ chức nhà nước, đảng phái, đoàn thể xã hội, nói chung là các lực lượng tham gia, và mối quan hệ giữa các lực lượng đó, chỉ phối sự tồn tại và phát triển đời sống chính trị của một quốc gia, thể hiện bản chất của chế độ chính trị của quốc gia, con đường phát triển của xã hội. Chính trị là một yếu tố thuộc kiến trúc thượng tầng, vì vậy các Vấn đề về hệ thống chính trị cũng cần được xem xét trong mối quan hệ chung giữa chính trị với kinh tế, văn hoá và xã hội. Theo đó, ứng với mỗi mô hình kinh tế xã hội, tuỳ thuộc vào điều kiện và hoàn cảnh lịch sử cụ thể, có một mô hình tổ chức chính trị và dân chủ tương ứng. Ở nước ta, mô hình kinh tế xã hội trước thời kì đổi mới được đặc trưng bằng cơ chế kế hoạch hoá tập trung, bao cấp và tương ứng với nó là hệ thống chuyên chính vô sản. Khi chuyển sang nền kinh tế thị trường định hướng chủ xã hội chủ nghĩa với những nhiệm vụ và mục tiêu cụ thể đòi hỏi phải có một hệ thống chính trị với những đặc trưng mới, phù hợp với yêu cầu phát triển của kinh tế xã hội trong tình hình mới. Đảng Cộng sản Việt Nam từ khi ra đời đến nay, nhất là trong thời kỳ đổi mới, Đảng ta luôn quan tâm đến công tác xây dựng Đảng, coi đây là nhiệm vụ then chốt, nhiệm vụ có ý nghĩa sống còn đối với Đảng ta, chế độ ta. Từ Đại hội VI của Đảng đến nay, không có nhiệm kỳ nào Trung ương Đảng không có nghị quyết về xây dựng Đảng. Từ trước đến nay, Đảng luôn phấn đấu, rèn luyện xứng đáng là đội tiên phong và đại biểu trung thành của giai cấp công nhân, của nhân dân lao động và của dân tộc Việt Nam; là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội; các tổ chức của Ðảng và đảng viên hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật; luôn gắn bó mật thiết với nhân dân, phục vụ nhân dân, chịu sự giám sát của nhân dân, chịu trách nhiệm trước nhân dân về những quyết định của mình. Do vậy, em chọn chủ đề Trình bày chủ trương xây dựng Đảng trong HTCT thời kỳ đổi mới. Để phấn đấu trở thành một người đảng viên, anh (chị) cần phải làm gì làm đề tài tiểu luận, hy vọng góp phần làm rõ những vấn đề lý luận, thực tiễn trong chủ trương xây dựng đường lối phát triển Đảng ta trong HTCT thời kì đổi mới và những yêu cầu, cách phấn đấu để trở thành một đảng viên mẫu mực đứng trong hàng ngũ của Đảng. NỘI DUNG 1. Chủ trương xây dựng Đảng trong HTCT thời kỳ đổi mới Đảng Cộng sản Việt Nam là đảng cầm quyền và là chính đảng duy nhất được phép hoạt động tại Việt Nam theo Hiến pháp, ảnh hưởng đến phát triển kinh tế, xã hội, chính trị của nhà nước này, đảng viên là những người nắm giữ các cương vị chủ chốt trong các cơ quan lãnh đạo của Đảng và Nhà nước Việt Nam.Đảng Cộng sản cầm quyền là Đảng lãnh đạo Nhà nước nhưng không làm thay Nhà nước. Đảng quan tâm xây dựng củng cố Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị xã hội, phát huy vai trò của các thành tố này trong quản lý, điều hành xã hội. Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng phải đồng bộ với đổi mới tổ chức và hoạt động của hệ thống chính trị, đổi mới kinh tế. Sự lãnh đạo của Đảng với hệ thống chính trị hiện nay đặt trong điều kiện mới, đó là xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, vì dân, phát huy mạnh mẽ nền dân chủ trong cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập kinh tế quốc tế. Để bảo đảm vai trò lãnh đạo của Đảng trong hệ thống chính trị, Đảng phải tự đổi mới và nâng cao sức chiến đấu của các tổ chức đảng. Tăng cường mối quan hệ của Đảng với các thành tố của hệ thống chính trị là một nội dung quan trọng của đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng. Để bắt kịp xu thế phát triển của thế giới và phát triển đời sống nhân dân, Đảng ta đã có những phương án: • Kết hợp ngay từ đầu đổi mới kinh tế với đổi mới chính trị, lấy đổi mới kinh tế làm trọng tâm, đồng thời từng bước đổi mới chính trị. • Đổi mới hệ thống chính trị nhằm làm cho từng thành tố và cả hệ thống hoạt động năng động hơn, hiệu quả hơn • Đổi mới hệ thống chính trị một cách toàn diện, đồng bộ, có kế thừa, với bước đi, hình thức và cách làm phù hợp. • Đổi mới mối quan hệ giữa các bộ phận cấu thành trong hệ thống chính trị với nhau và với xã hội nhằm đạt được mục tiêu đổi mới toàn diện Với mục tiêu chủ yếu của đổi mới hệ thống chính trị là nhằm thực hiện tốt hơn dân chủ XHCN, phát huy đầy đủ quyền làm chủ của nhân dân; Toàn bộ tổ chức và hoạt động của hệ thống chính trị ở nước ta trong giai đoạn mới là nhằm xây dựng và hoàn thiện nền dân chủ xã hội chủ nghĩa; Bảo đảm quyền lực thuộc về nhân dân. Mở đầu thời kỳ đổi mới, Đại hội VI của Đảng (1986) đã nêu bốn nội dung cần phải đổi mới trong công tác xây dựng Đảng đó là: “Đổi mới tư duy, trước hết là tư duy kinh tế; đổi mới tổ chức; đổi mới đội ngũ cán bộ; đổi mới phong cách lãnh đạo và công tác”. Vấn đề “đổi mới phong cách lãnh đạo và công tác” đến Đại hội VII đã được điều chỉnh thành “đổi mới phương thức lãnh đạo và phong cách công tác”. Hội nghị Trung ương 5 khóa VI, ngày 2061988 đã ra Nghị quyết về một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng bảo đảm thực hiện Nghị quyết Đại hội VI của Đảng. Có thể nói đây là văn kiện đầu tiên trong thời kỳ đổi mới Đảng đề cập đến những “vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng”. Điều này cũng cho thấy, Đảng đã ngày càng quán triệt sâu sắc quan điểm “nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá đúng sự thật, nói rõ sự thật” trong công tác xây dựng Đảng. Nghị quyết Trung ương 5 khóa VI đã thẳng thắn thừa nhận: Sự lãnh đạo của Đảng về chính trị, tư tưởng và tổ chức chưa ngang tầm nhiệm vụ cách mạng; năng lực tổ chức thực hiện của nhiều cấp ủy đảng còn yếu; đội ngũ cán bộ, đảng viên đông nhưng nói chung không mạnh; một số cán bộ, kể cả ở cấp cao, không gương mẫu; ở nhiều nơi, năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng rất yếu; các nguyên tắc tổ chức và sinh hoạt Đảng không được chấp hành nghiêm túc;… Trước thực trạng đó, Trung ương nhấn mạnh: Cần phải đổi mới và tăng cường công tác tư tưởng của Đảng; tăng cường công tác tổ chức, xây dựng đội ngũ cán bộ; nâng cao chất lượng đảng viên và sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng; tập trung xây dựng phong cách lãnh đạo và lề lối làm việc mới; khắc phục bệnh quan liêu; thực hiện chế độ cán bộ lãnh đạo các cấp dành thời gian đi cơ sở, tiếp dân, giải quyết kịp thời tại chỗ những công việc cụ thể. Tại Hội nghị Trung ương 6 khóa VI (31989), Đảng ta chính thức sử dụng khái niệm “hệ thống chính trị” và chỉ rõ: đổi mới tổ chức và phương thức hoạt động của hệ thống chính trị là nhằm tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng, hiệu lực quản lý của Nhà nước, phát huy quyền làm chủ của nhân dân, có nghĩa là tăng cường sức mạnh và hiệu lực của chuyên chính vô sản, làm cho các tổ chức trong hệ thống chính trị hoạt động năng động và có hiệu quả hơn. Báo cáo chính trị tại Đại hội VII (năm 1991) nhấn mạnh, thực chất của việc đổi mới và kiện toàn hệ thống chính trị nước ta là xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa. Dân chủ vừa là mục tiêu, vừa là động lực của công cuộc đổi mới. Nghị quyết Hội nghị lần thứ tám Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khoá VII) ngày 23011995 về tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, trọng tâm là cải cách một buớc nền hành chính nhấn mạnh: quyền lực nhà nước là thống nhất, có sự phân công và phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan nhà nước trong việc thực hiện ba quyền: lập pháp, hành pháp, tư pháp. Nghị quyết Trung ương ba khóa VII, ngày 2661992 về một số nhiệm vụ đổi mới và chỉnh đốn Đảng đã chỉ ra một số khuyết điểm trong công tác xây dựng Đảng như: Tổ chức và kỷ luật của Đảng lỏng lẻo; tình trạng mất đoàn kết xảy ra nghiêm trọng ở một số nơi; trong Đảng có một bộ phận giảm sút ý chí chiến đấu, phai nhạt lý tưởng, dao động, mất lòng tin; bệnh quan liêu xa thực tế, xa quần chúng rất nặng... Vì vậy, “đòi hỏi Đảng ta phải khẩn trương tự đổi mới, tự chỉnh đốn; thực hiện nghiêm ngặt các nguyên tắc tổ chức và sinh hoạt Đảng; ngăn chặn và khắc phục tệ vô tổ chức, vô kỷ luật, chuyên quyền trong Đảng; chấn chỉnh hệ thống tổ chức bộ máy của Đảng ở các cấp; chỉnh đốn tổ chức cơ sở đảng, xây dựng củng cố các chi bộ theo địa bàn dân cư... Đây là một nhiệm vụ đặc biệt quan trọng và cấp bách, có ý nghĩa quyết định đối với toàn bộ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước, đối với vận mệnh chế độ ta và Đảng ta”. Trước yêu cầu lãnh đạo đất nước bước vào thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, Đại hội VIII của Đảng (1996) khẳng định: “Để làm tốt vai trò lãnh đạo, Đảng phải thường xuyên tự đổi mới, tự chỉnh đốn. Là đảng cầm quyền, lại hoạt động trong điều kiện mới hết sức phức tạp, Đảng ta ý thức sâu sắc về điều đó, coi đây là một quy luật phát triển của Đảng”. Như vậy, đến Đại hội VIII, tự đổi mới, tự chỉnh đốn đã được xem là một quy luật phát triển của Đảng. Quan điểm này xuất phát từ việc Đảng ta nhận thức ngày càng sâu sắc hơn về trọng trách trước lịch sử, giai cấp, dân tộc và những khó khăn, thách thức, hạn chế, khuyết điểm trong quá trình lãnh đạo. Để tạo ra một chuyển biến mới trong công tác xây dựng và chỉnh đốn Đảng, trong nhiệm kỳ Đại hội VIII, Trung ương đã ban hành nhiều nghị quyết, đề ra những chủ trương, giải pháp củng cố Đảng về chính trị, tư tưởng, tổ chức, cán bộ, tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng nhằm khắc phục một số hạn chế, yếu kém trong Đảng, đồng thời nhấn mạnh quan điểm coi công tác xây dựng Đảng là nhiệm vụ then chốt; quyết tâm thực hiện cuộc vận động xây dựng, chỉnh đốn Đảng, tiến hành tự phê bình và phê bình trong các cấp ủy, tổ chức đảng và cán bộ chủ chốt từ Trung ương đến cơ sở. Chủ trương tiếp tục thực hiện nhiệm vụ xây dựng, chỉnh đốn Đảng, Đại hội IX của Đảng (2001) đã xác định nhiệm vụ trọng tâm là giáo dục tư tưởng chính trị, rèn luyện đạo đức cách mạng, chống chủ nghĩa cá nhân; tiếp tục đổi mới công tác cán bộ; xây dựng, củng cố các tổ chức cơ sở đảng; kiện toàn tổ chức, đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng. Có thể thấy rằng, trong việc xác định các nhiệm vụ trọng tâm xây dựng, chỉnh đốn Đảng, Đại hội IX nhấn mạnh nhiệm vụ giáo dục tư tưởng chính trị, rèn luyện đạo đức cách mạng, chống chủ nghĩa cá nhân. Nhận thức này xuất phát từ thực trạng những yếu kém và khuyết điểm trong công tác giáo dục, rèn luyện đội ngũ cán bộ, đảng viên. Quan điểm đề cao nhiệm vụ giáo dục tư tưởng chính trị, rèn luyện đạo đức cách mạng, chống chủ nghĩa cá nhân của Đại hội IX cũng đã bao trùm các nội dung xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng và đạo đức. Xuất phát từ yêu cầu lãnh đạo và thực trạng công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, Đại hội X khẳng định: Phải dành nhiều công sức tạo được chuyển biến rõ rệt về xây dựng Đảng, phát huy truyền thống cách mạng, bản chất giai cấp công nhân và tính tiên phong của Đảng; xây dựng Đảng thực sự trong sạch, vững mạnh cả về chính trị, tư tưởng và tổ chức, đoàn kết nhất trí cao, gắn bó mật thiết với nhân dân. Đây là nhiệm vụ then chốt, có ý nghĩa sống còn đối với Đảng và sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta. Cụ thể hóa nghị quyết của Đại hội, ngày 02022008, Hội nghị Trung ương 6 khóa X đã ra Nghị quyết về nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng và chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên. Đây là lần đầu tiên trong thời kỳ đổi mới Trung ương có một nghị quyết chuyên đề bàn về tổ chức cơ sở đảng. Trong Nghị quyết này, Trung ương đã thẳng thắn chỉ ra những khuyết điểm, yếu kém về năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng và chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên; tiếp tục khẳng định vị trí, vai trò của tổ chức cơ sở đảng và đội ngũ cán bộ, đảng viên trong việc tăng cường mối quan hệ mật thiết giữa Ðảng với nhân dân, củng cố cơ sở chính trị, xã hội của Đảng. Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng xác định mục tiêu, quan điểm, giải pháp xây dựng hệ thống chính trị ở nước ta trong giai đoạn hiện nay. Toàn bộ tổ chức và hoạt động của hệ thống chính trị ở nước ta nhằm xây dựng và hoàn thiện nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, bảo đảm quyền lực thuộc về nhân dân. Đảng ta xác định mục tiêu tiếp tục xây dựng, hoàn thiện hệ thống chính trị là: “Tiếp tục nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng; đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới; xây dựng hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh; phát huy dân chủ và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc. Tuy nhiên, Đại hội cũng chỉ rõ: “Công tác xây dựng Đảng còn nhiều hạn chế, yếu kém, chậm được khắc phục”. Chính vì vậy, Ban Chấp hành Trung ương khóa XI tiếp tục bàn và ban hành Nghị quyết Trung ương 4: “Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay”.
Trang 1Câu hỏi tiểu luận: “Trình bày chủ trương xây dựng Đảng trong HTCT thời kỳ đổi mới Để phấn đấu trở thành một
người đảng viên, anh (chị) cần phải làm gì?”
Trang 2
MỤC LỤC Trang
MỞ ĐẦU 1 NỘI DUNG 2
1 Chủ trương xây dựng Đảng trong HTCT thời kỳ đổi mới 2
2 Để phấn đấu trở thành một người đảng viên, anh (chị) cần phải làm gì? 7
2.1 Tại sao nhân dân ta luôn mong muốn được vào Đảng? 7 2.2 Để trở thành Đảng viên, cần phải phấn đấu như nào? 8 2.3 Hướng phấn đấu của bản thân để trở thành Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam 9
KẾT LUẬN 11
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1.Bộ Giáo dục và Đào tạo (2009, 2011, 2021), Giáo trình tư tưởng Hồ Chí Minh, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
2
https://www.tapchicongsan.org.vn/web/guest/chinh-tri-xay-dung-
dang/-tang-cuong-xay-dung-chinh-don-dang-va-he-thong-chinh-tri-trong-sach-vung-manh-theo-tinh-than-dai-hoi-xiii-cua-dang
3.http://xaydungdang.org.vn/-xay-dung-dang-vung-manh-la-trach-nhiem-cua-dang-vien
Trang 4MỞ ĐẦU
Hệ thống chính trị là tổng thể các cơ quan, tổ chức nhà nước, đảng phái, đoàn thể xã hội, nói chung là các lực lượng tham gia, và mối quan
hệ giữa các lực lượng đó, chỉ phối sự tồn tại và phát triển đời sống chính trị của một quốc gia, thể hiện bản chất của chế độ chính trị của quốc gia, con đường phát triển của xã hội
Chính trị là một yếu tố thuộc kiến trúc thượng tầng, vì vậy các Vấn
đề về hệ thống chính trị cũng cần được xem xét trong mối quan hệ chung giữa chính trị với kinh tế, văn hoá và xã hội Theo đó, ứng với mỗi mô hình kinh tế - xã hội, tuỳ thuộc vào điều kiện và hoàn cảnh lịch sử cụ thể,
có một mô hình tổ chức chính trị và dân chủ tương ứng Ở nước ta, mô hình kinh tế - xã hội trước thời kì đổi mới được đặc trưng bằng cơ chế kế hoạch hoá tập trung, bao cấp và tương ứng với nó là hệ thống chuyên chính vô sản Khi chuyển sang nền kinh tế thị trường định hướng chủ xã hội chủ nghĩa với những nhiệm vụ và mục tiêu cụ thể đòi hỏi phải có một hệ thống chính trị với những đặc trưng mới, phù hợp với yêu cầu phát triển của kinh tế - xã hội trong tình hình mới
Đảng Cộng sản Việt Nam từ khi ra đời đến nay, nhất là trong thời
kỳ đổi mới, Đảng ta luôn quan tâm đến công tác xây dựng Đảng, coi đây
là nhiệm vụ then chốt, nhiệm vụ có ý nghĩa sống còn đối với Đảng ta, chế độ ta Từ Đại hội VI của Đảng đến nay, không có nhiệm kỳ nào Trung ương Đảng không có nghị quyết về xây dựng Đảng Từ trước đến nay, Đảng luôn phấn đấu, rèn luyện xứng đáng là đội tiên phong và đại biểu trung thành của giai cấp công nhân, của nhân dân lao động và của dân tộc Việt Nam; là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội; các tổ chức của Ðảng và đảng viên hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật; luôn gắn bó mật thiết với nhân dân, phục vụ nhân dân, chịu sự giám sát của nhân dân, chịu trách nhiệm trước nhân dân về những quyết định của mình
Do vậy, em chọn chủ đề " Trình bày chủ trương xây dựng Đảng trong HTCT thời kỳ đổi mới Để phấn đấu trở thành một người đảng viên,
Trang 5anh (chị) cần phải làm gì" làm đề tài tiểu luận, hy vọng góp phần làm rõ những
vấn đề lý luận, thực tiễn trong chủ trương xây dựng đường lối phát triển Đảng ta trong HTCT thời kì đổi mới và những yêu cầu, cách phấn đấu để trở thành một đảng viên mẫu mực đứng trong hàng ngũ của Đảng
Trang 6NỘI DUNG
1 Chủ trương xây dựng Đảng trong HTCT thời kỳ đổi mới
Đảng Cộng sản Việt Nam là đảng cầm quyền và là chính đảng duy nhất được phép hoạt động tại Việt Nam theo Hiến pháp, ảnh hưởng đến phát triển kinh tế, xã hội, chính trị của nhà nước này, đảng viên là những người nắm giữ các cương vị chủ chốt trong các cơ quan lãnh đạo của Đảng và Nhà nước Việt Nam.Đảng Cộng sản cầm quyền là Đảng lãnh đạo Nhà nước nhưng không làm thay Nhà nước Đảng quan tâm xây dựng củng cố Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội, phát huy vai trò của các thành tố này trong quản lý, điều hành xã hội Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng phải đồng bộ với đổi mới
tổ chức và hoạt động của hệ thống chính trị, đổi mới kinh tế. Sự lãnh đạo của Đảng với hệ thống chính trị hiện nay đặt trong điều kiện mới, đó là xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, vì dân, phát huy mạnh mẽ nền dân chủ trong cơ chế thị trường định hướng
xã hội chủ nghĩa và hội nhập kinh tế quốc tế Để bảo đảm vai trò lãnh đạo của Đảng trong hệ thống chính trị, Đảng phải tự đổi mới và nâng cao sức chiến đấu của các tổ chức đảng Tăng cường mối quan hệ của Đảng với các thành tố của hệ thống chính trị là một nội dung quan trọng của đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng
Để bắt kịp xu thế phát triển của thế giới và phát triển đời sống nhân dân, Đảng ta đã có những phương án:
• Kết hợp ngay từ đầu đổi mới kinh tế với đổi mới chính trị, lấy đổi mới kinh tế làm trọng tâm, đồng thời từng bước đổi mới chính trị
• Đổi mới hệ thống chính trị nhằm làm cho từng thành tố và cả hệ thống hoạt động năng động hơn, hiệu quả hơn
• Đổi mới hệ thống chính trị một cách toàn diện, đồng bộ, có kế thừa, với bước đi, hình thức và cách làm phù hợp
• Đổi mới mối quan hệ giữa các bộ phận cấu thành trong hệ thống chính trị với nhau và với xã hội nhằm đạt được mục tiêu đổi mới toàn diện
Trang 7Với mục tiêu chủ yếu của đổi mới hệ thống chính trị là nhằm thực hiện tốt hơn dân chủ XHCN, phát huy đầy đủ quyền làm chủ của nhân dân; Toàn bộ tổ chức và hoạt động của hệ thống chính trị ở nước ta trong giai đoạn mới là nhằm xây dựng và hoàn thiện nền dân chủ xã hội chủ nghĩa; Bảo đảm quyền lực thuộc về nhân dân
Mở đầu thời kỳ đổi mới, Đại hội VI của Đảng (1986) đã nêu bốn
nội dung cần phải đổi mới trong công tác xây dựng Đảng đó là: “Đổi mới tư duy, trước hết là tư duy kinh tế; đổi mới tổ chức; đổi mới đội ngũ cán bộ; đổi mới phong cách lãnh đạo và công tác” Vấn đề “đổi mới phong cách lãnh đạo và công tác” đến Đại hội VII đã được điều chỉnh thành “đổi mới phương thức lãnh đạo và phong cách công tác” Hội nghị Trung ương 5 khóa VI, ngày 20/6/1988 đã ra Nghị quyết về một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng bảo đảm thực hiện Nghị quyết Đại hội VI của Đảng Có thể nói đây là văn kiện đầu tiên trong thời kỳ đổi mới Đảng đề cập đến những “vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng” Điều này cũng cho thấy, Đảng đã ngày càng quán triệt sâu sắc quan điểm “nhìn thẳng vào sự thật, đánh giá đúng sự thật, nói rõ
sự thật” trong công tác xây dựng Đảng Nghị quyết Trung ương 5 khóa
VI đã thẳng thắn thừa nhận: Sự lãnh đạo của Đảng về chính trị, tư tưởng
và tổ chức chưa ngang tầm nhiệm vụ cách mạng; năng lực tổ chức thực hiện của nhiều cấp ủy đảng còn yếu; đội ngũ cán bộ, đảng viên đông nhưng nói chung không mạnh; một số cán bộ, kể cả ở cấp cao, không gương mẫu; ở nhiều nơi, năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức
cơ sở đảng rất yếu; các nguyên tắc tổ chức và sinh hoạt Đảng không được chấp hành nghiêm túc;… Trước thực trạng đó, Trung ương nhấn mạnh: Cần phải đổi mới và tăng cường công tác tư tưởng của Đảng; tăng cường công tác tổ chức, xây dựng đội ngũ cán bộ; nâng cao chất lượng đảng viên và sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng; tập trung xây dựng phong cách lãnh đạo và lề lối làm việc mới; khắc phục bệnh quan liêu; thực hiện chế độ cán bộ lãnh đạo các cấp dành thời gian
đi cơ sở, tiếp dân, giải quyết kịp thời tại chỗ những công việc cụ thể
Tại Hội nghị Trung ương 6 khóa VI (3/1989), Đảng ta chính thức sử dụng khái niệm “hệ thống chính trị” và chỉ rõ: đổi mới tổ chức và phương thức hoạt động của hệ thống chính trị là nhằm tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng, hiệu lực
Trang 8quản lý của Nhà nước, phát huy quyền làm chủ của nhân dân,
có nghĩa là tăng cường sức mạnh và hiệu lực của chuyên chính vô sản, làm cho các tổ chức trong hệ thống chính trị hoạt động năng động và có hiệu quả hơn
Báo cáo chính trị tại Đại hội VII (năm 1991) nhấn mạnh,
thực chất của việc đổi mới và kiện toàn hệ thống chính trị nước ta là xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa Dân chủ vừa là mục tiêu, vừa là động lực của công cuộc đổi mới Nghị quyết Hội nghị lần thứ tám Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khoá VII) ngày 23/01/1995 về tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước Cộng hoà
xã hội chủ nghĩa Việt Nam, trọng tâm là cải cách một buớc nền hành chính nhấn mạnh: quyền lực nhà nước là thống nhất, có sự phân công và phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan nhà nước trong việc thực hiện ba quyền: lập pháp, hành pháp, tư pháp
Nghị quyết Trung ương ba khóa VII, ngày 26/6/1992 về một
số nhiệm vụ đổi mới và chỉnh đốn Đảng đã chỉ ra một số khuyết điểm trong công tác xây dựng Đảng như: Tổ chức và kỷ luật của Đảng lỏng lẻo; tình trạng mất đoàn kết xảy ra nghiêm trọng ở một số nơi; trong Đảng có một bộ phận giảm sút ý chí chiến đấu, phai nhạt lý tưởng, dao động, mất lòng tin; bệnh quan liêu xa thực tế, xa quần chúng rất nặng
Vì vậy, “đòi hỏi Đảng ta phải khẩn trương tự đổi mới, tự chỉnh đốn; thực hiện nghiêm ngặt các nguyên tắc tổ chức và sinh hoạt Đảng; ngăn chặn
và khắc phục tệ vô tổ chức, vô kỷ luật, chuyên quyền trong Đảng; chấn chỉnh hệ thống tổ chức bộ máy của Đảng ở các cấp; chỉnh đốn tổ chức cơ
sở đảng, xây dựng củng cố các chi bộ theo địa bàn dân cư Đây là một nhiệm vụ đặc biệt quan trọng và cấp bách, có ý nghĩa quyết định đối với toàn bộ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước, đối với vận mệnh chế
độ ta và Đảng ta”
Trước yêu cầu lãnh đạo đất nước bước vào thời kỳ đẩy mạnh công
nghiệp hóa, hiện đại hóa, Đại hội VIII của Đảng (1996) khẳng
định: “Để làm tốt vai trò lãnh đạo, Đảng phải thường xuyên tự đổi mới,
tự chỉnh đốn Là đảng cầm quyền, lại hoạt động trong điều kiện mới hết sức phức tạp, Đảng ta ý thức sâu sắc về điều đó, coi đây là một quy luật phát triển của Đảng” Như vậy, đến Đại hội VIII, tự đổi mới, tự chỉnh đốn đã được xem là một quy luật phát triển của Đảng Quan điểm
Trang 9này xuất phát từ việc Đảng ta nhận thức ngày càng sâu sắc hơn về trọng trách trước lịch sử, giai cấp, dân tộc và những khó khăn, thách thức, hạn chế, khuyết điểm trong quá trình lãnh đạo Để tạo ra một chuyển biến mới trong công tác xây dựng và chỉnh đốn Đảng, trong nhiệm kỳ Đại hội VIII, Trung ương đã ban hành nhiều nghị quyết, đề ra những chủ trương, giải pháp củng cố Đảng về chính trị, tư tưởng, tổ chức, cán bộ, tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng nhằm khắc phục một
số hạn chế, yếu kém trong Đảng, đồng thời nhấn mạnh quan điểm coi công tác xây dựng Đảng là nhiệm vụ then chốt; quyết tâm thực hiện cuộc vận động xây dựng, chỉnh đốn Đảng, tiến hành tự phê bình và phê bình trong các cấp ủy, tổ chức đảng và cán bộ chủ chốt từ Trung ương đến cơ
sở
Chủ trương tiếp tục thực hiện nhiệm vụ xây dựng, chỉnh đốn Đảng,
Đại hội IX của Đảng (2001) đã xác định nhiệm vụ trọng tâm là giáo dục
tư tưởng chính trị, rèn luyện đạo đức cách mạng, chống chủ nghĩa cá nhân; tiếp tục đổi mới công tác cán bộ; xây dựng, củng cố các tổ chức cơ
sở đảng; kiện toàn tổ chức, đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng Có thể thấy rằng, trong việc xác định các nhiệm vụ trọng tâm xây dựng, chỉnh đốn Đảng, Đại hội IX nhấn mạnh nhiệm vụ giáo dục tư tưởng chính trị, rèn luyện đạo đức cách mạng, chống chủ nghĩa cá nhân Nhận thức này xuất phát từ thực trạng những yếu kém và khuyết điểm trong công tác giáo dục, rèn luyện đội ngũ cán bộ, đảng viên Quan điểm
đề cao nhiệm vụ giáo dục tư tưởng chính trị, rèn luyện đạo đức cách mạng, chống chủ nghĩa cá nhân của Đại hội IX cũng đã bao trùm các nội dung xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng và đạo đức
Xuất phát từ yêu cầu lãnh đạo và thực trạng công tác xây dựng,
chỉnh đốn Đảng, Đại hội X khẳng định: Phải dành nhiều công sức tạo
được chuyển biến rõ rệt về xây dựng Đảng, phát huy truyền thống cách mạng, bản chất giai cấp công nhân và tính tiên phong của Đảng; xây dựng Đảng thực sự trong sạch, vững mạnh cả về chính trị, tư tưởng và tổ chức, đoàn kết nhất trí cao, gắn bó mật thiết với nhân dân Đây là nhiệm
vụ then chốt, có ý nghĩa sống còn đối với Đảng và sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta Cụ thể hóa nghị quyết của Đại hội, ngày 02/02/2008, Hội nghị Trung ương 6 khóa X đã ra Nghị quyết về nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng và chất lượng đội ngũ
Trang 10cán bộ, đảng viên Đây là lần đầu tiên trong thời kỳ đổi mới Trung ương
có một nghị quyết chuyên đề bàn về tổ chức cơ sở đảng Trong Nghị quyết này, Trung ương đã thẳng thắn chỉ ra những khuyết điểm, yếu kém
về năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng và chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên; tiếp tục khẳng định vị trí, vai trò của tổ chức cơ sở đảng và đội ngũ cán bộ, đảng viên trong việc tăng cường mối quan hệ mật thiết giữa Ðảng với nhân dân, củng cố cơ sở chính trị, xã hội của Đảng
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng xác định mục
tiêu, quan điểm, giải pháp xây dựng hệ thống chính trị ở nước ta trong giai đoạn hiện nay Toàn bộ tổ chức và hoạt động của hệ thống chính trị
ở nước ta nhằm xây dựng và hoàn thiện nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, bảo đảm quyền lực thuộc về nhân dân Đảng ta xác định mục tiêu tiếp tục xây dựng, hoàn thiện hệ thống chính trị là: “Tiếp tục nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng; đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới; xây dựng hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh; phát huy dân chủ và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc Tuy nhiên, Đại hội cũng chỉ rõ: “Công tác xây dựng Đảng còn nhiều hạn chế, yếu kém, chậm được khắc phục” Chính vì vậy, Ban Chấp hành Trung ương khóa XI tiếp tục bàn và ban hành Nghị quyết Trung ương 4: “Một số vấn đề cấp bách
về xây dựng Đảng hiện nay”
Nghị quyết Trung ương 4 được viết rất ngắn gọn, nhưng chứa đựng nhiều nội dung cơ bản và quan trọng với tư tưởng chỉ đạo xuyên suốt là kiên quyết, kiên trì thực hiện với quyết tâm chính trị cao của cả hệ thống chính trị, gắn với thực hiện tổng thể các nghị quyết khác của Đảng để khắc phục những khuyết điểm, yếu kém kéo dài trong Đảng và tạo bước đột phá về công tác cán bộ.Điểm mới trong nhận thức và cũng là tư tưởng chỉ đạo xuyên suốt thể hiện trong Nghị quyết là kiên quyết, kiên trì thực hiện với quyết tâm chính trị cao của cả hệ thống chính trị, trọng tâm là nhận diện, giải quyết 3 vấn đề cấp bách, 4 nhóm giải pháp, trong
đó nhấn mạnh nhóm giải pháp về tự phê bình và phê bình, nêu cao tính tiền phong gương mẫu của cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu
Trang 11Đại hội XII của Đảng tiếp tục khẳng định, xây dựng Đảng là
nhiệm vụ then chốt, liên quan đến sự tồn vong của Đảng và sự sống còn của chế độ Đại hội đã nêu bật những kết quả quan trọng trong công tác xây dựng Đảng cả về chính trị, tư tưởng và tổ chức, nhất là đã triển khai
và thực hiện nghiêm túc, mang lại kết quả bước đầu Nghị quyết Hội nghị Trung ương 4 (khóa XI) về xây dựng Đảng và Chỉ thị số 03-CT/TW của
Bộ Chính trị (khóa XI) về tiếp tục đẩy mạnh việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, bổ sung thêm nội dung về đạo đức trong công tác xây dựng Đảng Nghị quyết thể hiện quyết tâm chính trị cao, mạnh mẽ của Đảng ta trong công tác xây dựng Đảng Nghị quyết yêu cầu cán bộ, đảng viên, tổ chức đảng phải nhận thức sâu sắc nguy cơ, nhận diện đúng những biểu hiện và đề ra các giải pháp phù hợp; nói đi đôi với làm, xây đi đôi với chống; kiên quyết, kiên trì thực hiện Nghị quyết, phát huy sự chủ động, sáng tạo và sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng diễn ra trong
bối cảnh tình hình thế giới, khu vực diễn biến nhanh chóng, phức tạp và khó lường; đất nước đứng trước nhiều thời cơ, thuận lợi, đan xen nhiều khó khăn, thách thức; với nhiều vấn đề mới đặt ra phải giải quyết Các văn kiện Đại hội XIII của Đảng đã được chuẩn bị công phu, phát huy được trí tuệ của toàn Đảng, toàn dân Chủ đề Đại hội XIII đã thể hiện rất rõ việc nhận thức toàn diện và sâu sắc hơn mối quan hệ giữa xây dựng Đảng và chỉnh đốn Đảng Xây dựng Đảng và chỉnh đốn Đảng được tiến hành đồng thời và đan xen nhau; xây dựng Đảng là nhiệm vụ thường xuyên; trọng tâm của chỉnh đốn Đảng là tập trung vào các vấn đề quan trọng và cấp bách Việc xử lý hài hòa giữa xây dựng và chỉnh đốn Đảng
sẽ đem lại kết quả toàn diện trong công tác xây dựng Đảng, nhất là đột phá vào những vấn đề khó, phức tạp, nhạy cảm
Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng cũng nêu rõ một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong nhiệm kỳ Đại hội XIII: Tiếp tục đẩy mạnh XD, CĐĐ, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và hệ thống chính trị toàn diện, trong sạch, vững mạnh Đổi mới phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Đảng Xây dựng tổ chức