Hoàn thiện công tác quản lý tài chính công đoàn trên địa bàn huyện cao lãnh, tỉnh đồng tháp

Hoàn thiện công tác quản lý tài chính công đoàn trên địa bàn huyện cao lãnh, tỉnh đồng tháp Hoàn thiện công tác quản lý tài chính công đoàn trên địa bàn huyện cao lãnh, tỉnh đồng tháp Hoàn thiện công tác quản lý tài chính công đoàn trên địa bàn huyện cao lãnh, tỉnh đồng tháp

xi

TÓM TẮT

Tài chính công đoàn có vị trí quan trọng trong hoạt động công đoàn, là công

cụ để đảm bảo cho tổ chức công đoàn thực hiện tốt chức năng đại diện, chăm lo và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên và người lao động, góp phần phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, quốc phòng an ninh ở địa phương

Do đó, việc tăng cường các giải pháp trong công tác quản lý tài chính công đoàn, xây dựng nguồn lực tài chính công đoàn ngày càng lớn mạnh để chăm lo tốt cho đoàn viên và người lao động, giữ ổn định và phát triển tổ chức công đoàn trong thời gian tới là vấn đề hết sức cấp thiết hiện nay

Đề tài “Hoàn thiện công tác quản lý tài chính công đoàn trên địa bàn huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp” đã nêu bật về cơ sở lý luận, cơ sở pháp lý về công tác quản lý tài chính công đoàn, sự cần thiết thực hiện quản lý tài chính công đoàn; chi tiết nội dung quản lý tài chính công đoàn trong đó có quản lý nguồn thu, nguồn chi, quy trình dự toán, thực hiện dự toán và quyết toán tài chính công đoàn, phân cấp quản lý tài chính công đoàn Đề tài cũng đã phân tích, làm rõ thực trạng về công tác quản lý tài chính công đoàn và đánh giá sâu sát, khách quan về những mặt làm được, chưa được, những vấn đề đặt ra trong công tác quản lý tài chính công đoàn Qua đó xác định rõ mục tiêu và đề ra nhiều giải pháp để khắc phục những khó khăn, hạn chế về công tác quản lý tài chính công đoàn, đề xuất kiến nghị để giúp cho công tác quản lý tài chính công đoàn trên địa bàn huyện Cao Lãnh ngày càng tốt hơn, góp phần nâng cao vị thế, uy tín của tổ chức công đoàn trong thời gian tới

xii

ABSTRACT

Trade union finance plays an important role in trade union activities, is a tool to ensure trade union organization performs its representation functions, care and protection of legitimate and legitimate rights and interests of union members and employees, contributing to socio-economic development, maintaining political security, social order and security and national defense and security in the locality

Therefore, strengthening solutions in trade union management, building trade union resources is growing stronger to take good care of union members and workers, keep stability and develop the team Union organization in the near future

is a very urgent issue today

The project “Completing the management of trade union finance in Cao Lanh district, Dong Thap province” has raised the level of theoretical basis, legal basis for trade finance management, the need to implement management union finance; details of trade union financial management, including management of revenue sources, expenditure sources, estimation process, estimation and settlement

of trade union finance, trade union financial management The topic has also analyzed and clarified the reality of trade finance management, and deeply and objectively assessed the areas that have not been done in the union trade management Thereby defining goals and proposing many solutions to overcome difficulties and limitations on trade finance management of trade union and propose recommendations to help trade union financial management in the area Cao Lanh district is getting better and better, contributing to enhancing the position and prestige of trade union in the coming time

xiii

MỤC LỤC

Trang bìa

Quyết định giao đề tài

Lý lịch khoa học……… i

Lời cam đoan ……….iii

Lời cám ơn……….iv

Tóm tắt………v

Abstract……… ………vi

Mục lục……….vii

Danh sách chữ viết tắt………xi

Danh sách bảng……….………xii

Danh sách biểu đồ, sơ đồ……….xiii

PHẦN MỞ ĐẦU 1 Tính cấp thiết của đề tài ……… ……… ……… 1

2 Tình hình nghiên cứu……… ………2

3 Mục tiêu nghiên cứu……… 4

4 Đối tượng nghiên cứu……….5

5 Phạm vi nghiên cứu……….…5

6 Phương pháp nghiên cứu ……… ……….… ………5

7 Đóng góp của luận văn……… ………5

8 Kết cấu của luận văn.……….……… ……… ………6

PHẦN NỘI DUNG Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH CÔNG ĐOÀN……7

1.1 Tài chính công đoàn và quản lý tài chính công đoàn……… …………7

1.1.1 Khái niệm tài chính công đoàn và quản lý tài chính công đoàn………7

1.1.2 Nguyên tắc quản lý tài chính công đoàn……….……….8

1.2 Vai trò quản lý tài chính công đoàn.……….……… 9

1.3 Nội dung quản lý tài chính công đoàn.……….……….10

1.3.1 Quản lý thu tài chính công đoàn……….……… 10

xiv

1.3.2 Quản lý chi tài chính công đoàn……… 12

1.3.3 Quy trình quản lý tài chính công đoàn……… 13

1.4 Phân cấp quản lý tài chính công đoàn ……….17

1.4.1 Nội dung phân cấp tài chính công đoàn………17

1.4.2 Nguyên tắc phân cấp quản lý tài chính công đoàn ………18

1.4.3 Phân cấp thu và phương thức thu kinh phí công đoàn ……….19

1.4.4 Phân cấp thu đoàn phí công đoàn và thu khác …….……….21

1.4.5 Phân phối nguồn thu tài chính công đoàn……….………21

1.4.6 Phân cấp quản lý tài chính công đoàn ………22

1.5 Yếu tố ảnh hưởng quản lý tài chính công đoàn ……… 23

1.6 Tiêu chuẩn quản lý tài chính công đoàn……… 24

1.7 Kinh nghiệm quản lý tài chính của một số tổ chức công đoàn………24

1.7.1 Kinh nghiệm công đoàn Singapore……….………24

1.7.2 Kinh nghiệm nghiệp đoàn Nhật Bản……… 26

1.7.3 Kinh nghiệm quản lý tài chính Liên đoàn Lao động tỉnh An Giang…………26

1.7.4 Kinh nghiệm quản lý tài chính Liên đoàn Lao động huyện Đồng Xuân…….28

Chương 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ TÀI CHÍNH CÔNG ĐOÀN TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN CAO LÃNH, TỈNH ĐỒNG THÁP…………31

2.1 Đặc điểm tình hình của cơ quan Liên đoàn Lao động huyện Cao Lãnh….31 2.1.1 Quá trình hình thành phát triển Liên đoàn Lao động huyện……….31

2.1.2 Cơ cấu, sơ đồ, hệ thống tổ chức bộ máy Liên đoàn Lao động huyện……… 33

2.1.3 Chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của Liên đoàn Lao động huyện ……….36

2.2 Thực trạng công tác quản lý tài chính công đoàn trên địa bàn huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp giai đoạn 2015 - 2018……….37

2.2.1 Công tác thu tài chính công đoàn………37

2.2.2 Công tác chi tài chính công đoàn………45

2.2.3 Tình hình thực hiện nộp kinh phí lên Liên đoàn Lao động tỉnh Đồng Tháp 55

2.2.4 Kết quả thực hiện cân đối thu, chi tài chính công đoàn ……… 56

2.2.5 Kết quả thực hiện quy trình quản lý tài chính công đoàn ………57

2.2.6 Kết quả phân cấp quản lý tài chính công đoàn ………61

xv

2.3 Đánh giá chung về công tác quản lý tài chính công đoàn tại Liên đoàn Lao

động huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp……… 63

2.3.1 Kết quả đạt được………63

2.3.2 Hạn chế, tồn tại và nguyên nhân 64

2.4 Những vấn đề đặt ra đối với công tác quản lý tài chính công đoàn trên địa bàn huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp ………68

Chương 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH CÔNG ĐOÀN TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN CAO LÃNH, TỈNH ĐỒNG THÁP 73 3.1 Mục tiêu, nhiệm vụ trọng tâm trong công tác tài chính công đoàn trên địa bàn huyện Cao Lãnh……… 73

3.1.1 Mục tiêu về tài chính công đoàn……….………73

3.1.2 Một số nhiệm vụ trọng tâm công tác tài chính công đoàn……….73

3.2 Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý tài chính công đoàn trên địa bàn huyện Cao Lãnh……… ………75

3.2.1 Tăng cường công tác quản lý nguồn thu, đẩy mạnh các biện pháp thu tài chính công đoàn ……… 75

3.2.2 Đổi mới công tác quản lý chi tài chính công đoàn……… …77

3.2.3 Phân cấp nguồn thu, chi tài chính công đoàn……… 79

3.2.4 Tăng cường hiệu quả nguồn tài chính công đoàn tích lũy.………79

3.2.5 Đẩy mạnh công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát tài chính công đoàn…… 80

3.2.6 Thực hiện tốt công tác phối hợp với các cấp, các ngành trong quản lý tài chính công đoàn ……… 81

3.2.7 Đẩy mạnh công tác tập huấn, đào tạo, bồi dưỡng; xây dựng tiêu chuẩn, chức danh cán bộ làm công tác tài chính công đoàn………81

3.2.8 Tăng cường công tác vận động, tuyên truyền, ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý tài chính công đoàn……….82

3.3 Kiến nghị………83

3.3.1 Đối với Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam……… …… 83

3.3.2 Đối với Liên đoàn Lao động tỉnh Đồng Tháp……….…… 83

KẾT LUẬN………86

xvi

TÀI LIỆU THAM KHẢO……….88 PHỤ LỤC……… 90

CNVCLĐ Công nhân viên chức lao động

CĐCS, NĐ Công đoàn cơ sở, Nghiệp đoàn

CPTPP Hiệp định đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái

Bình Dương

xviii

DANH SÁCH CÁC BẢNG

Bảng 2.1: Số liệu tổng hợp đoàn viên công đoàn cơ sở, nghiệp đoàn năm 2018 34

Bảng 2.2: Số liệu đoàn viên công đoàn phân theo khu vực qua các năm 35

Bảng 2.3: Số liệu công đoàn cơ sở, nghiệp đoàn qua các năm 36

Bảng 2.4: Tổng hợp tỷ lệ thu so với chỉ tiêu cấp trên giao hằng năm 38

Bảng 2.5: Tổng hợp các nguồn thu giai đoạn 2015 - 2018 39

Bảng 2.6: Tổng hợp thu kinh phí công đoàn qua các năm theo khu vực 40

Bảng 2.7: Tổng hợp thu kinh phí các ngành Trung ương đóng trên địa bàn qua các năm từ 2015 - 2018 42

Bảng 2.8: Tổng hợp thu đoàn phí công đoàn qua các năm từ 2015 - 2018 42

Bảng 2.9: Tổng hợp nguồn thu khác giai đoạn từ 2015 - 2018 44

Bảng 2.10: Cơ cấu theo phân cấp thu tài chính công đoàn 44

Bảng 2.11: Tổng hợp so sánh kết quả thực hiện chi so với kế hoạch 45

Bảng 2.12: Tổng hợp thực tế thu và chi……… 46

Bảng 2.13: Tổng hợp chi lương, phụ cấp và các khoản đóng theo lương 49

Bảng 2.14: Tổng hợp chi quản lý hành chính 49

Bảng 2.15: Tổng hợp chi các hoạt động phong trào 50

Bảng 2.16: Cơ cấu theo phân cấp chi tài chính công đoàn 52

Bảng 2.17: Cơ cấu theo phân cấp chi tài chính công đoàn cơ sở 54

Bảng 2.18: Cơ cấu theo phân cấp chi tài chính LĐLĐ Huyện 55

Bảng 2.19: Tổng hợp chi nộp kinh phí công đoàn cấp trên 56

Bảng 2.20: Cân đối thu, chi tài chính công đoàn 56

Bảng 2.21: Bảng phân phối nguồn thu tài chính công đoàn giữa Liên đoàn Lao động tỉnh Đồng Tháp với Liên đoàn Lao động huyện Cao Lãnh 62

xix

DANH SÁCH BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ

Biểu đồ 2.1: Cơ cấu thu ngân sách công đoàn 40 Biểu đồ 2.2: So sánh tỷ lệ thu, chi ngân sách công đoàn 57

Sơ đồ 2.1: Cơ quan Liên đoàn Lao động huyện Cao Lãnh 33

Sơ đồ 2.2: Hệ thống tổ chức bộ máy Liên đoàn Lao động huyện Cao Lãnh34

1

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong những năm qua, cùng với sự đổi mới về cơ chế quản lý tài chính của nước ta nói chung, tài chính công đoàn cũng có sự đổi mới mạnh mẽ, từng bước đảm bảo cho các cấp công đoàn thực hiện tốt chức năng và nhiệm vụ của tổ chức công đoàn, góp phần phát triển phong trào công nhân viên chức lao động và xây dựng tổ chức công đoàn ngày càng vững mạnh

Tuy nhiên trong quá trình thực hiện công tác quản lý thu chi tài chính công đoàn trên địa bàn huyện Cao Lãnh cũng còn những khó khăn, hạn chế như: việc quản lý tài chính công đoàn tại một số nơi còn lỏng lẻo, sai phạm; tình trạng để thất thu kinh phí, đoàn phí công đoàn, thu chưa đúng, chưa đầy đủ theo quy định; công tác lập dự toán, xét duyệt dự toán chưa sát thực tế; quyết toán chưa đúng quy định Ngoài ra, huyện Cao Lãnh cũng là một trong 12 huyện, thị, thành có diện tích lớn, dân số đông nhất tỉnh Đồng Tháp, trước đây công đoàn các trường học do Công đoàn Giáo dục cấp huyện quản lý nhưng từ năm 2016 thực hiện tinh giản biên chế, giải thể Công đoàn Giáo dục huyện, chuyển giao công đoàn các trường học sang LĐLĐ huyện quản lý, công việc phát sinh ngày càng nhiều hơn, trong khi nguồn thu còn hạn chế, nhu cầu chi đòi hỏi cao; biên chế Liên đoàn Lao động huyện thì ít người Đặt ra cho LĐLĐ huyện Cao Lãnh nhiệm vụ hết sức quan trọng là làm sao

để quản lý cân đối nguồn thu kinh phí, đoàn phí công đoàn, chi như thế nào để đảm bảo đúng nguyên tắc, hiệu quả, tiết kiệm, đảm bảo được các hoạt động của tổ chức, đặc biệt trong bối cảnh phải phân phối nguồn chi cho cơ sở ngày càng nhiều hơn, các nội dung chi cũng phải thiết thực hướng về cơ sở về đoàn viên và người lao động

Đứng trước những thách thức và khó khăn đó, bản thân quan tâm lựa chọn đề

tài “Hoàn thiện công tác quản lý tài chính Công đoàn trên địa bàn huyện Cao

Lãnh, tỉnh Đồng Tháp” làm đề tài nghiên cứu cho luận văn của mình Với mong muốn nghiên cứu các cơ chế chính sách đến những vấn đề thực tế đang diễn ra, đánh giá sâu sát thực trạng công tác quản lý tài chính công đoàn trên địa bàn huyện Cao Lãnh

2

hiện nay, để từ đó xác định các giải pháp đề xuất kiến nghị góp phần đưa tổ chức công đoàn ngày càng phát triển vững mạnh, ngang tầm nhiệm vụ mới và thu hút đông đảo lực lượng đoàn viên và người lao động vào tổ chức công đoàn, đáp ứng yêu cầu đổi mới hiện nay

2 Tình hình nghiên cứu

Thời gian qua, đã có nhiều tác giả nghiên cứu và thực hiện các đề tài nghiên cứu khoa học, luận văn thạc sỹ về công tác tài chính nói chung Tuy nhiên, có rất ít luận án, luận văn nghiên cứu chuyên sâu về công tác quản lý tài chính công đoàn Trong quá trình thực hiện luận văn của mình tác giả cũng đã tham khảo một số đề tài, bài viết có liên quan, cụ thể như:

Đinh Thị Mai (2019), tác giả cho rằng công tác tài chính công đoàn nhằm thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ xây dựng, phát triển tổ chức công đoàn Việt Nam

và đội ngũ công nhân lao động ngày càng lớn mạnh Tuy nhiên Việt Nam tham gia hiệp định CPTPP với sự ra đời của tổ chức đại diện khác ngoài tổ chức công đoàn Việt Nam trong tương lai sẽ đặt ra thách thức về công tác tài chính công đoàn cả về nguồn thu và nội dung chi khi công đoàn viên giảm, nguồn thu giảm nhưng các nội dung chi cho bộ máy và các hoạt động thực hiện nhiệm vụ khác của tổ chức công đoàn cũng phải thực hiện [21]

Hoàng Thị Thu Hiền (2017), đã tập trung nghiên cứu, phân tích cơ sở lý luận

và thực tiễn công tác quản lý tài chính tại các trường đại học công lập ở Việt Nam hiện nay, đồng thời nêu ra một số vấn đề đặt ra trong công tác quản lý tài chính tại các trường đại học công lập đang gặp phải như: thiếu hướng dẫn cụ thể về mặt văn bản quy định của Nhà nước, sự thụ động, thiếu linh hoạt và ít dám chịu trách nhiệm của các nhà quản lý, hạn chế trong đa dạng hóa nguồn thu, quản lý và sử dụng tài sản kém hiệu quả, cơ cấu chi phí đào tạo bất hợp lý,… Trên cơ sở những khó khăn

đó, tác giả đã mạnh dạn đưa ra một số đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả quản lý tài chính đối với các trường đại học công lập ở Việt Nam

Nguyễn Thị Mõng và Dương Thị Mai Hà Trâm (2019), thông qua khảo sát

chuyên gia, nghiên cứu nhằm đánh giá thực trạng, những khó khăn, tồn tại trong tổ chức kế toán tại hệ thống công đoàn trên địa bàn tỉnh Trà Vinh Qua đó, nhóm tác

3

giả đề xuất các giải pháp hoàn thiện tổ chức công tác kế toán tại hệ thống tổ chức công đoàn tỉnh Trà Vinh Cụ thể các giải pháp về hệ thống kế toán như: giải pháp hoàn thiện tổ chức bộ máy kế toán, hoàn thiện về tổ chức hệ thống tài khoản kế toán; hoàn thiện hệ thống sổ kế toán, hoàn thiện tổ chức hệ thống báo cáo kế toán và hoàn thiện hơn nữa về chất lượng của các báo cáo tài chính công đoàn cấp dưới và của đơn vị

Nguyễn Văn Minh (2017), tác giả đã nêu cơ sở lý luận về quản lý tài chính, quản lý ngân sách công đoàn, thực trạng quản lý ngân sách công đoàn trên địa bàn huyện Đồng Xuân, tỉnh Phú Yên Qua đó đề xuất một số giải pháp, kiến nghị nhằm quản lý ngân sách công đoàn trên địa bàn huyện Đồng Xuân, tuy nhiên tác giả chưa nêu bậc được các giải pháp trong điều kiện mới

Bài viết “Tiếp tục đổi mới công tác tài chính công đoàn”, tác giả Nguyễn Văn Quang, website: congdoan.tuyenquang.gov.vn Tác giả nhấn mạnh tầm quan trọng của tài chính công đoàn và kết quả thực hiện, những giải pháp trọng tâm để khắc phục những tồn tại hạn chế trong công tác tài chính công đoàn, giải pháp hoàn thành tốt dự toán tài chính, đảm bảo công tác tài chính công đoàn phục vụ tốt hoạt động của tổ chức công đoàn

Chính phủ, Tổng LĐLĐ Việt Nam cũng đã ban hành nhiều văn bản pháp luật, các quy định về công tác tài chính công đoàn Điển hình như, Nghị định 191/2013/NĐ-CP ngày 21 tháng 11 năm 2013 của Chính phủ quy định chi tiết về tài chính công đoàn; Quyết định số 1908/QĐ-TLĐ ngày 19 tháng 12 năm 2016 về việc ban hành quy định về quản lý tài chính tài sản công đoàn, thu, phân phối nguồn thu

và thưởng, phạt thu, nộp tài chính công đoàn; Quyết định số 1910/QĐ-TLĐ ngày 19 tháng 12 năm 2016 của Tổng LĐLĐ Việt Nam ban hành Quy định về thu, chi, quản

lý tài chính công đoàn cơ sở; Quyết định số 1911/QĐ-TLĐ ngày 19 tháng 12 năm

2016 của Tổng LĐLĐ Việt Nam ban hành Quy định về tiêu chuẩn, định mức chế độ chi tiêu trong các cơ quan công đoàn… các văn bản đã quy định chặc chẽ, rõ ràng hơn về công tác quản lý tài chính tài sản công đoàn, thu, phân phối nguồn thu và thưởng, phạt thu, nộp tài chính công đoàn

4

Nhìn chung, các công trình đề tài, bài viết đã nghiên cứu góp phần làm sáng

tỏ một số vấn đề lý luận, thực tiễn về công tác tài chính nói chung và tài chính công đoàn nói riêng Tuy nhiên, các đề tài, bài viết chủ yếu nghiên cứu thực trạng, giải pháp, những quy định như thu, chi, phân phối, quản lý, sử dụng ngân sách chung chung, chưa đưa ra được các tiêu chuẩn quản lý tài chính công đoàn cụ thể và các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý tài chính công đoàn, các giải pháp quản lý tài chính công đoàn trong tình hình mới, chưa đi sâu vào việc nghiên cứu công tác quản lý tài chính công đoàn trong điều kiện cụ thể của từng địa phương Hiện nay bản thân cũng chưa thấy các công trình khoa học, bài viết nghiên cứu nói nhiều về quản lý tài chính công đoàn mà thường chỉ có ít bài viết trên tập chí, các trang tin điện tử của các cấp công đoàn quan tâm, nghiên cứu về vấn đề này Đặc biệt là ở huyện Cao Lãnh chưa công trình khoa học, bài viết nào đề cập đến vấn đề quản lý tài chính công đoàn Vì vậy, việc lựa chọn nghiên cứu đề tài là cần thiết, không trùng lặp và là công trình nghiên cứu của bản thân

Hiện nay, số lượng doanh nghiệp từng bước đầu tư vào các huyện trong tỉnh Đồng Tháp cũng tăng dần về số lượng và chất lượng, các cụm công nghiệp dần phát triển, giúp cho nguồn thu của huyện Cao Lãnh cũng tăng đáng kể Tuy nhiên việc thực hiện các quy định pháp luật về tài chính công đoàn ở một số đơn vị, doanh nghiệp tại huyện thực sự chưa cao, một số doanh nghiệp lớn còn chưa trích nộp kinh phí công đoàn hoặc trích nộp chưa đầy đủ gây khó khăn cho công đoàn trong thực hiện các chỉ tiêu, nhiệm vụ được giao và trong các hoạt động, phong trào Để kịp thời đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ hiện nay, quản lý tốt công tác tài chính công đoàn nói chung và đối với Liên đoàn Lao động huyện Cao Lãnh nói riêng cần phải

có nhiều giải pháp đổi mới, hiệu quả, chặt chẽ, góp phần thực hiện tốt chức năng của tổ chức công đoàn là bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên và người lao động Từ suy nghĩ đó, với đề tài “Hoàn thiện công tác quản lý tài chính Công đoàn trên địa bàn huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp” sẽ là đề tài cần thiết, góp phần nâng cao hiệu quả công tác quản lý về tài chính công đoàn

3 Mục tiêu nghiên cứu

5

Làm rõ một số vấn đề lý luận về công tác quản lý tài chính công đoàn và thực tiễn việc thực hiện quản lý thu chi tài chính công đoàn trên địa bàn huyện Cao Lãnh Trên cơ sở đó, luận văn kiến nghị và đề xuất một số giải pháp cơ bản nâng cao hiệu quả quản lý tài chính công đoàn trên địa bàn huyện Cao Lãnh đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ chính trị của huyện trong tình hình mới

4 Đối tượng nghiên cứu

Luận văn nghiên cứu những vấn đề về lý luận và thực tiễn về công tác quản

lý tài chính công đoàn trên địa bàn huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp

5 Phạm vi nghiên cứu

- Không gian: Trên địa bàn huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp

-Thời gian: Từ giai đoạn 2015 – 2018

- Nội dung: Đề tài tập trung nghiên cứu về công tác quản lý tài chính công đoàn trên địa bàn huyện Cao Lãnh trong giai đoạn hiện nay và đề xuất các giải pháp

để nâng cao hiệu quả quản lý tài chính công đoàn tại đơn vị trong thời gian tới

6 Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Các văn bản pháp luật, văn bản quản lý, công trình khoa học, báo đài, website, các tài liệu có liên quan để tổng hợp làm cơ

sở lý luận nghiên cứu thực trạng quản lý tài chính tại LĐLĐ huyện, từ đó đánh giá hiệu quả công tác quản lý tài chính tại đơn vị

Phương pháp thu thập số liệu: Thu thập nguồn số liệu thực tế qua các văn bản, báo cáo hằng năm, qua hệ thống chứng từ, phần mềm quản lý của đơn vị

Phương pháp khảo sát: Lập bảng hỏi đối với 145 cán bộ công đoàn, bao gồm Ban Chấp hành LĐLĐ huyện và cán bộ phụ trách công tác tài chính CĐCS để thu thập ý kiến về những thuận lợi, khó khăn, hạn chế của công tác tài chính trong thời gian qua nhằm đề xuất kiến nghị và đưa ra các giải pháp phù hợp, hiệu quả

Phương pháp phân tích số liệu: Luận văn sử dụng phương pháp phân tích, so sánh, tổng hợp thông tin chứng từ sổ sách kế toán thu thập được để đánh giá công tác quản lý tài chính tại LĐLĐ huyện Cao Lãnh giai đoạn 2015 đến 2018

7 Đóng góp của luận văn

6

- Về mặt lý luận: Luận văn khái quát được cơ sở lý luận về công tác tài chính công đoàn, phân tích thực trạng tình hình quản lý tài chính công đoàn trên địa bàn huyện Cao Lãnh, từ đó nêu lên những ưu điểm, chỉ ra những tồn tại hạn chế cần khắc phục, tìm ra nguyên nhân và đề ra các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý tài chính công đoàn trên địa bàn huyện Cao Lãnh trong thời gian tới

- Về mặt thực tiễn: Luận văn có thể dùng làm tài liệu tham khảo phục vụ trong công tác nghiên cứu, làm tài liệu tham khảo cho những người làm công tác tài chính công đoàn tại các huyện, thị, thành phố trong cả nước, cũng như trên địa bàn huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp

- Về mặt khoa học của luận văn: Trên cơ sở phân tích lý luận về quản lý tài chính công đoàn, các quy định của pháp luật về quản lý tài chính công đoàn, luận văn nêu ra những quan điểm nhằm góp phần vào hệ thống hóa những vấn đề lý luận

về tài chính công đoàn và quản lý tài chính công đoàn; làm rõ những đặc điểm, điều kiện khách quan trong việc quản lý tài chính công đoàn trên địa bàn huyện Cao Lãnh trong những năm tiếp theo

8 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, nội dung chính luận văn gồm có 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý tài chính công đoàn

Chương 2: Thực trạng công tác quản lý tài chính công đoàn trên địa bàn huyện

Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp

Chương 3: Giải pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lý tài chính công đoàn

trên địa bàn huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp trong thời gian tới

7

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH CÔNG ĐOÀN

1.1 Tài chính công đoàn và quản lý tài chính công đoàn

1.1.1 Khái niệm tài chính công đoàn và quản lý tài chính công đoàn

1.1.1.1 Khái niệm tài chính công đoàn

Tài chính là sự vận động của vốn tiền tệ diễn ra ở mọi chủ thể trong xã hội

Nó phản ảnh tổng hợp các mối quan hệ kinh tế nảy sinh trong phân phối các nguồn tài chính thông qua việc tạo lập và sử dụng các quỹ tiền tệ nhằm đáp ứng các nhu cầu khác nhau của các chủ thể xã hội

Tài chính biểu hiện bên ngoài là các nguồn tài chính, các quỹ tiền tệ, biểu hiện bên trong là các quan hệ kinh tế trong phân phối nguồn tài chính

Theo Luật Công đoàn sửa đổi năm 2012: “Tài chính công đoàn là điều kiện bảo đảm cho hoạt động thực hiện quyền, trách nhiệm của công đoàn và duy trì hoạt động của hệ thống công đoàn”

Tài chính công đoàn là một bộ phận của tài chính nói chung và là tổng thể những quan hệ kinh tế phát sinh trong quá trình thu, phân phối và sử dụng nhằm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của tổ chức công đoàn và được thực hiện theo quy định của Nhà nước và Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam

1.1.1.2 Khái niệm quản lý tài chính công đoàn

Quản lý tài chính công đoàn là việc xây dựng kế hoạch, lãnh đạo và tổ chức thực hiện công tác tài chính công đoàn đạt hiệu quả cao nhất nhằm phục vụ cho nhiệm vụ chính trị của tổ chức công đoàn là tham gia quản lý Nhà nước và phục vụ cho đoàn viên và người lao động

Quản lý tài chính đòi hỏi các lãnh đạo quản lý phải lựa chọn và đưa ra các quyết định tài chính và tổ chức thực hiện các quyết định đó, nhằm đạt được mục tiêu hoạt động quản lý tài chính của đơn vị mình lãnh đạo

Quản lý tài chính tại các tổ chức Công đoàn yêu cầu đòi hỏi quản lý và sử dụng có hiệu quả, đúng định hướng các nguồn kinh phí, đoàn phí và các nguồn thu khác theo quy định của pháp luật Mục tiêu của quản lý tài chính trong các tổ chức

8

Công đoàn là hoạt động không vì mục đích lợi nhuận, mà để phục vụ cho đoàn viên

và người lao động

1.1.2 Nguyên tắc tài chính công đoàn

Hoạt động quản lý tài chính công đoàn được thực hiện theo các nguyên tắc

- Tài chính công đoàn là điều kiện để đảm bảo cho hoạt động thực hiện quyền, trách nhiệm của công đoàn và duy trì hoạt động của hệ thống công đoàn theo Luật Công đoàn

- Phân cấp thu tài chính công đoàn để chủ động trong việc thu tài chính công đoàn Đơn vị được phân cấp thu phải thực hiện thu đúng, thu đủ, thu kịp thời các khoản phải thu theo quy định của pháp luật và của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam quy định Đối với đơn vị được phân cấp thu nếu để xảy ra tình trạng thất thu, không hoàn thành kế hoạch thu kinh phí công đoàn và đoàn phí công đoàn; không nộp đủ nghĩa vụ lên công đoàn cấp trên nếu không có lý do chính đáng thì tập thể,

cá nhân có liên quan phải bị xem xét để xử lý trách nhiệm theo quy định của pháp luật và Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam

- Phân phối nguồn thu tài chính công đoàn đảm bảo phải công khai, minh bạch và tạo điều kiện chủ động cho các cấp công đoàn trong việc khai thác và sử dụng nguồn thu tài chính công đoàn đúng theo quy định

- Định mức chi của đơn vị nộp kinh phí về công đoàn cấp trên phải cao hơn định mức chi của đơn vị tự cân đối, định mức chi của đơn vị tự cân đối cao hơn định mức chi của đơn vị được công đoàn cấp trên cấp hỗ trợ theo quy định của Tổng LĐLĐ Việt Nam

- Thưởng thu tài chính, nộp tài chính công đoàn nhằm động viên, khuyến khích các tập thể, cá nhân có nhiều đóng góp tích cực trong công tác thu, nộp tài

1.2 Vai trò quản lý tài chính công đoàn

Tài chính công đoàn có vai trò rất quan trọng trong việc thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của tổ chức công đoàn, cụ thể:

- Thực hiện chức năng tạo nguồn tài chính công đoàn: Việc tạo nguồn tài

chính công đoàn bằng các khoản thu đoàn phí, kinh phí và các khoản thu khác của công đoàn và để khai thác tốt nguồn lực tài chính, tài sản hiện có, mở rộng nguồn lực tiềm năng

- Thực hiện chức năng phân phối nguồn tài chính công đoàn: Phân phối tài

chính công đoàn là sự phân bổ nguồn lực tài chính công đoàn cho các cấp công đoàn, phân bổ định mức các nội dung chi hoạt động công đoàn một cách phù hợp nhằm duy trì hệ thống của tổ chức công đoàn Phân phối tài chính công đoàn cần phải đảm bảo nguyên tắc cân đối giữa các cấp công đoàn, giữa các nguồn thu và nhu cầu chi tiêu tại từng thời điểm cụ thể

- Thực hiện chức năng điều tiết nguồn tài chính công đoàn: Quản lý tốt tài

chính công đoàn giúp điều tiết nguồn tài chính giữa các cấp công đoàn từ Tổng LĐLĐ Việt Nam đến CĐCS, đảm bảo kinh phí hoạt động cho từng cấp công đoàn Quá trình điều tiết được thực hiện theo quy định chung và được thống nhất từ Tổng LĐLĐ Việt Nam đến CĐCS Bên cạnh đó có phân cấp, phân nhiệm cho các cấp công đoàn trực thuộc để nâng cao tính chủ động và phù hợp với điều kiện cụ thể từng đơn vị, địa phương

- Thực hiện chức năng kiểm tra, giám sát: Quản lý tài chính công đoàn giúp

kiểm tra hiệu quả sử dụng nguồn tài chính công đoàn, phản ánh đúng thực chất nguồn tài chính công đoàn trong quá trình vận động Kiểm tra, kiểm soát các hoạt động tài chính công đoàn về việc tuân thủ pháp luật, tuân thủ các chế độ chính sách

10

theo quy định của Nhà nước và của Tổng LĐLĐ Việt Nam Thông qua kiểm tra, đánh giá toàn bộ quá trình hoạt động, phân phối chi tiêu của hệ thống công đoàn

1.3 Nội dung của việc quản lý tài chính công đoàn

1.3.1 Quản lý thu tài chính công đoàn

Mục tiêu quản lý thu tài chính công đoàn là tập trung huy động đầy đủ, kịp thời các khoản thu cho ngân sách của công đoàn trên cơ sở không ngừng duy trì và phát triển nguồn thu; đảm bảo tính hợp lý, hợp pháp, không lạm dụng, phát huy vai trò các khoản thu trong nền kinh tế; tăng cường ý thức chấp hành pháp luật cho các

cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp

Thực hiện theo Luật Công đoàn 2012 (sửa đổi), Nghị định 191/2013/NĐ-CP ngày 21/11/2013 của Chính phủ, Quyết định 1908/QĐ-TLĐ ngày 19/12/2016 của Tổng LĐLĐ Việt Nam Quản lý nguồn thu tài chính công đoàn bao gồm các nguồn thu sau:

Thứ nhất, quản lý nguồn thu kinh phí công đoàn

Kinh phí công đoàn là một khoản thu bắt buộc theo quy định của pháp luật, thuộc phạm trù phân phối, gắn với nghĩa vụ của doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức nộp vào ngân sách công đoàn để chăm lo đoàn viên và người lao động, chi cho hoạt động của tổ chức công đoàn

Quản lý thu kinh phí công đoàn là việc thực thi pháp luật công đoàn Nội dung quản lý thu kinh phí công đoàn bao gồm: quản lý thông tin về đối tượng nộp kinh phí công đoàn; kê khai, tính và thu nộp kinh phí công đoàn; hoạch toán và quyết toán kinh phí công đoàn; thanh tra, kiểm tra nộp kinh phí công đoàn

Thứ hai, quản lý thu đoàn phí công đoàn

Đoàn phí công đoàn là khoản thu bắt buộc gắn liền với nghĩa vụ của đoàn viên công đoàn khi bắt đầu gia nhập tổ chức công đoàn

Nội dung cơ bản của quản lý thu đoàn phí công đoàn là việc kê khai và thu nộp đoàn phí công đoàn; quản lý sử dụng đoàn phí công đoàn, thanh tra, kiểm tra việc thu nộp đoàn phí công đoàn

Thứ ba, nguồn tài chính Nhà nước cấp hỗ trợ

11

Là khoản kinh phí Nhà nước bỏ ra để hỗ trợ cho tổ chức công đoàn thực hiện nhiệm vụ chính trị chung, có lợi cho đoàn viên và người lao động, mang lại lợi ích cộng đồng

Thứ tư, quản lý các nguồn thu khác

Nguồn thu khác là các khoản thu từ hoạt động văn hóa văn nghệ, thể dục thể thao, từ các hoạt động kinh tế của tổ chức công đoàn; từ các đề án, dự án, các chương trình do Nhà nước giao; từ nguồn viện trợ, tài trợ của các tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài; các khoản thu lãi tiền gửi ngân hàng, kho bạc, tiền thanh

lý, nhượng bán tài sản; tiền thu hồi các khoản chi sai chế độ từ nguồn tài chính công đoàn đã quyết toán và được cấp có thẩm quyền phê duyệt

Nội dung cơ bản của quản lý khoản thu này là việc quản lý vốn của tổ chức công đoàn tại doanh nghiệp công đoàn, quản lý thu từ nguồn viện trợ, hỗ trợ của các

tổ chức công đoàn thế giới, các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước và thực hiện nộp ngân sách các khoản thu phát sinh từ các nhiệm vụ này

Ngoài ra, quản lý nguồn tài chính công đoàn tích lũy

Tài chính công đoàn tích lũy được tính đến thời điểm 31/12 được chuyển sang năm sau để sử dụng Các cấp công đoàn được sử dụng nguồn tài chính công đoàn tích lũy để đầu tư tài chính theo quy định của pháp luật, cấp vốn Điều lệ cho các đơn vị trực thuộc theo quy chế tổ chức và quản lý tài chính doanh nghiệp công đoàn; được đầu tư xây dựng cơ bản, sử dụng mua sắm và cân đối cho các yêu cầu chi của năm dự toán nhưng tối đa không sử dụng quá 50% số dư tích lũy đến cuối năm trước (bao gồm cả số dư đầu tư tài chính, cấp vốn điều lệ, đầu tư XDCB lũy kế) Sử dụng tài chính công đoàn tích lũy đến cuối năm trước chi cho hoạt động thường xuyên và XDCB, mua sắm tài sản của năm tài chính phải đưa vào dự toán

và phải được công đoàn cấp trên có thẩm quyền phê duyệt

Đối với tiền gửi tại các ngân hàng, tiền gửi có kỳ hạn không tính định mức

sử dụng nêu trên, việc chuyển tiền gửi không kỳ hạn sang tiền gửi có kỳ hạn tại ngân hàng do đơn vị có tiền gửi quyết định

Việc sử dụng tài chính công đoàn tích lũy để cấp vốn điều lệ, đầu tư XDCB, mua cổ phần theo quy định của Nhà nước, căn cứ theo quyết định của cấp có thẩm

12

quyền ghi giảm nguồn tài chính công đoàn tích lũy của đơn vị khi kết thúc năm tài chính, đồng thời tăng nguồn vốn tương ứng và chịu trách nhiệm theo dõi, thanh quyết toán theo chế độ tài chính, kế toán của Nhà nước và quy định của Tổng LĐLĐ Việt Nam, đảm bảo tính minh bạch về quản lý nguồn kinh phí

1.3.2 Quản lý chi tài chính công đoàn

Theo quy định chi tài chính công đoàn là những khoản chi tiêu do tổ chức công đoàn thực hiện để đạt được các mục tiêu công Nhìn chung, quản lý chi tài chính là quản lý các khoản chi đã bố trí trong dự toán chi ngân sách được giao theo đúng tiêu chuẩn, chế độ, định mức chi tiêu do cấp có thẩm quyền quy định, phát huy hiệu quả của việc sử dụng tài chính Các khoản thanh quyết toán về cơ bản theo nguyên tắc chi trả trực tiếp qua kho bạc nhà nước

Tài chính công đoàn được chi sử dụng cho các hoạt động thực hiện quyền, trách nhiệm của công đoàn và duy trì hoạt động của hệ thống công đoàn, bao gồm các nhiệm vụ chính sau đây:

- Chi cho tuyên truyền, phổ biến, giáo dục đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước; chi để nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp cho đoàn viên và người lao động

- Chi tổ chức hoạt động đại diện, chăm lo và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên và người lao động

- Chi cho việc phát triển đoàn viên công đoàn, thành lập công đoàn cơ sở, xây dựng công đoàn vững mạnh

- Chi cho tổ chức các phong trào thi đua do các cấp công đoàn phát động

- Chi đào tạo, bồi dưỡng cán bộ công đoàn; chi đào tạo, bồi dưỡng đoàn viên

và người lao động ưu tú tạo nguồn cán bộ cho Đảng, Nhà nước và cho tổ chức công đoàn

- Chi tổ chức hoạt động văn hoá, thể thao, du lịch cho người lao động

- Chi tổ chức hoạt động về giới và bình đẳng giới

- Thăm hỏi, trợ cấp cho đoàn viên công đoàn và người lao động khi ốm đau, thai sản, hoạn nạn, khó khăn; tổ chức hoạt động chăm lo khác cho người lao động

- Chi cho hoạt động của bộ máy công đoàn các cấp công đoàn

- Thực hiện các nhiệm vụ chi khác

Quản lý nguồn chi tài chính công đoàn tập trung chủ yếu ở các nội dung sau:

Thứ nhất, quản lý chi thường xuyên: Các nguyên tắc quản lý chi thường

xuyên trong tài chính thường là nguyên tắc quản lý theo dự toán, nguyên tắc tiết kiệm, hiệu quả Tổ chức quản lý chi thường xuyên của ngân sách được thực hiện qua các giai đoạn như lập dự toán, cấp phát, thanh toán, quyết toán Tuy nhiên, trong đó phải chú trọng công tác xây dựng định mức chi thường xuyên (gồm định mức chi và định mức phân bổ)

Cân đối tài chính: Là bảo đảm sự cân đối giữa thu và chi, cân đối tài chính phải bảo đảm tính vững chắc, tính cực, hiện thực và trở thành điểm tựa cho việc triển khai các nhiệm vụ của công đoàn

Thứ hai, quản lý chi đầu tư phát triển: Công tác quản lý chi đầu tư phát triển

của tài chính công đoàn được thực hiện qua các giai đoạn như giao kế hoạch, điều chỉnh kế hoạch vốn đầu tư trong năm; cấp phát, thanh toán vốn đầu tư; quyết toán vốn đầu tư Trong quá trình phân bổ, bố trí vốn đầu tư cho các dự án đầu tư trong quy trình lập ngân sách đóng vai trò quyết định tính hiệu quả sử dụng vốn ngân sách Ngoài ra, trong quản lý chi đầu tư còn phải thực hiện nghiêm nguyên tắc thanh toán vốn đầu tư và xây dựng, đảm bảo đúng mục đích, đúng kế hoạch, mức độ thực

tế hoàn thành theo dự toán được duyệt

1.3.3 Quy trình quản lý tài chính công đoàn

Quy trình quản lý tài chính công đoàn đây là nội dung cơ bản nhất trong quản lý tài chính công đoàn nhằm tập trung thu đúng, thu đủ và kịp thời các khoản thu theo quy định của pháp luật và Điều lệ Công đoàn Việt Nam vào ngân sách công đoàn để chăm lo bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng cho đoàn viên và

14

người lao động, phục vụ cho các nhu cầu chi tiêu của tổ chức công đoàn theo đúng

kế hoạch và nội dung đã đề ra

Quy trình quản lý tài chính công đoàn được thực hiện qua 03 bước: lập dự toán, tổ chức thực hiện dự toán và quyết toán tài chính công đoàn

1.3.3.1 Lập dự toán tài chính công đoàn

Lập dự toán là quá trình phân tích, đánh giá, tổng hợp, lập dự toán nhằm xác lập các chỉ tiêu thu, chi của đơn vị dự kiến có thể đạt được trong năm kế hoạch, đồng thời đưa ra biện pháp để thực hiện đạt các chỉ tiêu này Thông thường, lập dự toán tài chính công đoàn phải đảm bảo các nội dung sau đây:

- Yêu cầu đối với lập dự toán tài chính công đoàn

Dự toán tài chính công đoàn phải tổng hợp theo từng lĩnh vực thu và chi

Dự toán tài chính công đoàn phải lập theo đúng yêu cầu, nội dung, biểu mẫu

và thời gian quy định

Dự toán tài chính công đoàn phải kèm theo báo cáo thuyết minh rõ cơ sở, căn

cứ tính toán

Phải phản ánh đầy đủ chính xác các khoản thu, chi dự kiến theo đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức của nhà nước

- Căn cứ để lập dự toán tài chính công đoàn

Theo hướng dẫn của Tổng LĐLĐ Việt Nam, LĐLĐ tỉnh về xây dựng dự toán tài chính công đoàn hằng năm

Tình hình thực hiện dự toán tài chính năm trước

Nhiệm vụ chính trị và các chỉ tiêu cụ thể của năm kế hoạch

Các chỉ tiêu của năm kế hoạch vừa là căn cứ xác định khả năng về nguồn thu vào ngân sách của năm kế hoạch

Tình hình lao động, đoàn viên, tiền lương và hoạt động sản xuất, kinh doanh của cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp

Nhiệm vụ chính trị tại cơ quan, đơn vị

Cơ chế phân phối nguồn thu, nhiệm vụ chi giữa các cấp tài chính

Các quy định về thu; định mức phân bổ tài chính; tiêu chuẩn, chế độ, định mức chi tiêu tài chính

và thảo luận dự toán tài chính; quyết định và giao dự toán tài chính

1.3.3.2 Thực hiện dự toán tài chính công đoàn

Thực hiện dự toán là quá trình sử dụng tổng hợp các biện pháp về kinh tế, về tài chính và hành chính nhằm cụ thể hóa chỉ tiêu thu, chi ghi trong kế hoạch tài chính năm trở thành hiện thực Thông qua thực hiện dự toán thường xuyên tiến hành kiểm tra và thực hiện các chính sách, chế độ, tiêu chuẩn, định mức về tài chính của công đoàn, thực hiện dự toán phải đảm bảo cân đối giữa thu và chi

Khi nhận được số phân bổ về tài chính, các đơn vị được cấp thẩm quyền giao

dự toán ngân sách có trách nhiệm phân bổ giao dự toán cho các đơn vị trực thuộc bảo đảm đúng với dự toán tài chính được phân bổ

Các cấp công đoàn trong phạm vi, nhiệm vụ và quyền hạn của mình đề ra những biện pháp cần thiết nhằm đảm bảo hoàn thành tốt nhiệm vụ thu, chi tài chính được giao; có trách nhiệm đôn đốc, kiểm tra các tổ chức, đoàn viên có nghĩa vụ nộp tài chính công đoàn, nộp đầy đủ, nộp đúng kỳ hạn các khoản phải nộp vào ngân sách công đoàn

Các đơn vị dự toán tài chính, các tổ chức và đoàn viên phải chấp hành nghĩa

vụ nộp tài chính theo quy định của pháp luật và Điều lệ Công đoàn Việt Nam, sử dụng kinh phí tài chính theo đúng mục đích, đúng chế độ, tiết kiệm, hiệu quả

Các khoản chi thường xuyên theo định kỳ phải được bố trí kinh phí đều trong năm để chi Các khoản chi có tính chất thời vụ hoặc mua sắm lớn phải có kế hoạch trước để chủ động bố trí kinh phí phù hợp

Mọi khoản chi tài chính công đoàn được thực hiện cần đảm bảo các điều kiện

có trong dự toán được duyệt; chi đúng chế độ, định mức và tiêu chuẩn; phải được thủ trưởng cơ quan phê chuẩn; thông qua đấu thầu hoặc thẩm định giá đối với các khoản chi mua sắm và xây dựng cơ bản

16

Các đơn vị sử dụng tài chính công đoàn có trách nhiệm báo cáo định kỳ tình hình thực hiện tài chính công đoàn gửi về cho công đoàn cấp trên

1.3.3.3 Quyết toán tài chính công đoàn

Đây là khâu cuối cùng tổng kết đánh giá lại toàn bộ quá trình thu, chi tài chính công đoàn trong một năm tài chính đã qua, báo cáo cung cấp đầy đủ thông tin

về quản lý, điều hành sử dụng thu, chi trong một năm cho cơ quan quản lý cấp trên

Việc lập báo cáo quyết toán tài chính phải bảo đảm sự trung thực, khách quan, đầy đủ, kịp thời, phản ánh đúng tình hình thu, chi và phải được tổng hợp từ số liệu của sổ kế toán; số liệu trên sổ kế toán của đơn vị phải bảo đảm cân đối và khớp đúng với chứng từ thu, chi tài chính của đơn vị và số liệu của kho bạc Nội dung báo cáo quyết toán phải đúng các nội dung ghi trong dự toán được duyệt và phải báo cáo quyết toán chi tiết theo mục lục ngân sách công đoàn

Mẫu biểu báo cáo quyết toán phải theo quy định của Tổng LĐLĐ Việt Nam, các đơn vị dự toán phải gửi kèm báo cáo thuyết minh giải trình chi tiết nội dung để đơn vị quản lý cấp trên xem xét trước khi ra thông báo phê duyệt quyết toán năm cho đơn vị Báo cáo quyết toán tài chính của đơn vị dự toán và các cấp công đoàn khi thực hiện quyết toán chi không được phép cao hơn thu Báo cáo quyết toán tài chính công đoàn phải có người lập, kế toán (phụ trách kế toán), chủ tài khoản đơn vị

ký, đóng dấu trước khi nộp về công đoàn cấp trên

Lập quyết toán tài chính được thực hiện từ cơ sở, tổng hợp từ dưới lên, đảm bảo công tác lập quyết toán tài chính được thực hiện đầy đủ, chính xác và khách quan, trung thực Trình tự lập, xét duyệt báo cáo quyết toán tài chính phải tuân theo đúng quy trình đã được quy định trong quy chế quản lý tài chính công đoàn

1.3.3.4 Thanh tra, kiểm tra tài chính công đoàn

Thanh tra, kiểm tra tài chính là việc làm cần thiết nhằm đảm bảo thực hiện công tác tài chính đúng quy định của pháp luật và của Tổng LĐLĐ Việt Nam, sử dụng nguồn lực theo đúng mục tiêu, tránh tình trạng chi sai, gây hiệu quả xấu

Công đoàn cấp trên phải hướng dẫn, kiểm tra và giám sát việc thực hiện công tác tài chính của công đoàn cấp dưới theo quy định của pháp luật và quy định của Tổng LĐLĐ Việt Nam

1.4 Phân cấp quản lý tài chính công đoàn

1.4.1 Nội dung phân cấp quản lý tài chính công đoàn

Có 4 nội dung cơ bản trong phân cấp quản lý tài chính công đoàn gồm:

- Phân cấp về thẩm quyền ban hành cơ chế, chế độ, chính sách và thẩm quyền quyết định về ngân sách: thẩm quyền của các cấp công đoàn trong hoạt động quản lý tài chính công đoàn được quy định trong Luật Công đoàn, Điều lệ Công đoàn Việt Nam và các văn bản hướng dẫn thi hành, được thể hiện là quyền ban hành

cơ chế, chế độ chính sách, quyền quyết định tài chính và các định mức phân bổ tài chính công đoàn của Tổng LĐLĐ Việt Nam và công đoàn cấp dưới Phân cấp về thẩm quyền ban hành cơ chế, chế độ, chính sách và thẩm quyền quyết định về tài chính là quy định rõ thẩm quyền ban hành cơ chế, chế độ, chính sách và thẩm quyền quyết định về tài chính của Ban Thường vụ LĐLĐ Tỉnh

- Phân cấp về thẩm quyền trong việc quyết định định mức phân bổ ngân sách phải căn cứ vào định mức phân bổ ngân sách do Tổng LĐLĐ Việt Nam ban hành, khả năng tài chính - ngân sách và đặc điểm tình hình ở địa phương, Ban Thường vụ LĐLĐ tỉnh quyết định định mức phân bổ tài chính làm căn cứ xây dựng dự toán và phân bổ NSĐP Phân cấp về thẩm quyền trong việc quyết định định mức phân bổ tài chính phải căn cứ vào định mức, tiêu chuẩn chi tiêu tài chính công đoàn khung và giao Ban Thường vụ LĐLĐ tỉnh quyết định cụ thể Ban Thường vụ LĐLĐ tỉnh được quyết định chế độ chi ngân sách phù hợp với đặc điểm thực tế ở địa phương

Định mức phân bổ chi tài chính công đoàn, áp dụng để tính toán dự toán chi tài chính công đoàn các cấp Định mức phân bổ tài chính là một trong những căn cứ

để lập dự toán và phân chia ngân sách cho các ngành, các cấp; là căn cứ để lập, thẩm định, quyết định dự toán ngân sách các cấp, các ngành và các địa phương; giúp điều hành và quản lý tài chính công đoàn

18

- Phân cấp về nguồn thu, nhiệm vụ chi tài chính công đoàn và cơ chế bổ sung ngân sách

Phân cấp về nguồn thu tài chính công đoàn: Cơ chế phân chia nguồn thu

giữa các cấp tài chính được thể hiện qua việc phân định nguồn thu giữa các cấp ngân sách; xác định tỷ lệ các khoản thu phân chia mà mỗi cấp ngân sách được hưởng Việc phân định nguồn thu giữa các cấp được chia thành các nguồn thu do mỗi cấp được hưởng 100% và nguồn thu phân chia theo tỷ lệ

Phân cấp về nhiệm vụ chi tài chính công đoàn: Phân định nhiệm vụ chi tài

chính là việc xác định và quy định cụ thể bằng các văn bản pháp quy, các nhiệm vụ chi của từng cấp ngân sách Trong quan hệ tài chính giữa trung ương và địa phương, phân định nhiệm vụ chi ngân sách là xác định và quy định cụ thể nhiệm vụ chi cho NSTW và NSĐP Điều lệ Công đoàn Việt Nam quy định nhiệm vụ chi của NSĐP tương tự như nhiệm vụ chi của NSTW, chỉ khác ở cấp độ phạm vi địa phương Bao gồm các khoản chi đầu tư phát triển, chi thường xuyên, chi bổ sung cho ngân sách cấp dưới, chi nộp nghĩa vụ lên ngân sách cấp trên

- Phân cấp về quy trình ngân sách

Tài chính công đoàn được thực hiện theo từng năm, niên độ từ ngày 01/01 đến ngày 31/12 hàng năm Quy trình ngân sách công đoàn bao gồm các giai đoạn: Lập dự toán ngân sách, thẩm tra và phê duyệt dự toán ngân sách; chấp hành dự toán ngân sách; quyết toán ngân sách Đoàn Chủ tịch Tổng LĐLĐ Việt Nam giao dự toán tài chính công đoàn cho các địa phương Ban Thường vụ LĐLĐ tỉnh quyết định NSĐP Công đoàn các cấp tổ chức thực hiện dự toán tài chính đã được phê duyệt Hết năm tài chính, công đoàn các cấp tổ chức lập quyết toán ngân sách trình công đoàn cấp trên phê duyệt

1.4.2 Nguyên tắc phân cấp quản lý tài chính công đoàn

Để thực hiện tốt việc phân cấp, phát huy được đầy đủ vai trò, tác dụng của phân cấp quản lý tài chính công đoàn, cần đảm bảo các nguyên tắc sau đây:

- Phân cấp quản lý tài chính công đoàn phải phù hợp và đồng bộ với phân cấp về chức năng, nhiệm vụ và phạm vi hoạt động, đầu mối chỉ đạo trực tiếp, số lượng đoàn viên quản lý trực tiếp theo phân cấp Quá trình phân cấp quản lý tài

19

chính công đoàn cần phải chú ý đến quan hệ giữa quản lý theo ngành và quản lý lãnh thổ Kết hợp giữa quản lý theo ngành và quản lý theo lãnh thổ là một nguyên tắc quan trọng trong phân cấp quản lý tài chính công đoàn và hoạt động công đoàn

- Đảm bảo vai trò chủ đạo của NSTW, đồng thời tạo cho NSĐP vị trí độc lập tương đối trong một hệ thống ngân sách thống nhất Tài chính công đoàn là công cụ quan trọng phục vụ cho việc thực hiện chức năng và nhiệm vụ của các cấp công đoàn, trong đó những nhiệm vụ quan trọng nhất được tập trung cho cấp Trung ương Vì thế, Trung ương phải được dành một phần ngân sách thích đáng cho việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ trên phạm vi cả nước Mặt khác, NSTW còn đóng vai trò là trung tâm điều hoà không thể thiếu trong hệ thống tài chính công đoàn nhằm phát triển cân đối giữa các ngành, địa phương

- Phân cấp quản lý tài chính công đoàn phải đảm bảo tính hiệu quả, hạn chế những khâu trung gian không cần thiết Đảm bảo tính hiệu quả là việc tìm kiếm mối quan hệ phù hợp nhất giữa mục đích cần đạt được và các nguồn lực được sử dụng Nguyên tắc về tính hiệu quả bao hàm 2 nội dung cơ bản là tính kinh tế và tính hiệu suất Tính kinh tế đòi hỏi phải đạt được kết quả cụ thể với đầu vào nguồn lực nhỏ nhất Tính hiệu suất thì yêu cầu đạt được kết quả tốt nhất có thể với nguồn lực đầu vào định trước

- Phân cấp quản lý tài chính công đoàn phải đảm bảo tăng cường hiệu lực kiểm soát độc lập và khách quan trong toàn hệ thống công đoàn Vấn đề quan trọng đối với bất kỳ hệ thống tài chính nào là phải giảm thiểu những thất thoát về nguồn lực có thể xảy ra khi thực hiện phân cấp quản lý Đối với quản lý tài chính công đoàn hiện nay thì vấn đề này càng có ý nghĩa hơn

- Phân cấp quản lý tài chính phải đảm bảo tính công bằng, công khai, minh bạch, tạo sự chủ động cho các cấp trong việc khai thác, nuôi dưỡng nguồn thu và sử dụng tài chính công đoàn có hiệu quả, tiết kiệm

- Việc phân phối phải bảo đảm tỷ lệ thỏa đáng của nguồn thu dành cho địa phương, nhất là cấp CĐCS do hoạt động CĐCS có tầm quan trọng quyết định đến hiệu quả hoạt động của toàn hệ thống công đoàn

1.4.3 Phân cấp thu và phương thức thu kinh phí công đoàn

20

Theo quy định, kinh phí công đoàn do các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp đóng cho tổ chức công đoàn theo quy định của Luật Công đoàn và Nghị định của Chính phủ quy định chi tiết về tài chính công đoàn Tổng LĐLĐ Việt Nam thống nhất thu và phân cấp cho các cấp công đoàn thu kinh phí công đoàn

- Đối với đơn vị hành chính sự nghiệp do NSTW hoặc NSĐP bảo đảm toàn

bộ hoặc một phần kinh phí hoạt động thường xuyên

Công đoàn cấp trên trực tiếp cơ sở, LĐLĐ tỉnh, thành phố và tương đương thu đối với các đơn vị do mình quản lý trực tiếp và thông báo cho đối tượng đóng kinh phí công đoàn để thực hiện; đồng thời thông báo cho kho bạc Nhà nước tỉnh, thành phố hoặc kho bạc Nhà nước huyện, thị xã, thành phố trực thuộc tỉnh để phối hợp thu

- Đối với cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp không thụ hưởng kinh phí hoạt động từ ngân sách Nhà nước có CĐCS hoặc chưa thành lập CĐCS

LĐLĐ cấp tỉnh, thành phố và tương đương trực tiếp thu hoặc phân cấp cho công đoàn cấp trên trực tiếp cơ sở thu và thông báo cho đối tượng đóng kinh phí công đoàn để biết thực hiện

- LĐLĐ cấp tỉnh thành phố và tương đương; công đoàn cấp trên trực tiếp cơ

sở chỉ được phân cấp thu kinh phí công đoàn cho công đoàn cấp dưới đối với các đơn vị như sau: CĐCS doanh nghiệp nhà nước; CĐCS doanh nghiệp khu vực ngoài nhà nước có từ 5.000 lao động trở lên, có tài khoản, có kế toán công đoàn chuyên trách, ba năm liền kề thực hiện tốt việc thu kinh phí công đoàn, báo cáo dự toán, quyết toán thu chi tài chính công đoàn, nộp nghĩa vụ lên công đoàn cấp trên đầy đủ, kịp thời; các đơn vị thuộc đối tượng thực hiện Nghị định số 135/2005/NĐ-CP ngày 08/11/2005 của Chính phủ về việc giao khoán đất nông nghiệp, đất rừng sản xuất và đất có mặt nước nuôi trồng thủy sản trong các nông trường, lâm trường quốc doanh

- Các cấp công đoàn phải ban hành quyết định phân cấp thu kèm theo danh sách đối tượng đóng kinh phí công đoàn được phân cấp để công đoàn cấp dưới thực hiện

21

- Phương thức thu kinh phí công đoàn đối với tổ chức, doanh nghiệp, đơn vị

sự nghiệp không thụ hưởng kinh phí hoạt động từ ngân sách Nhà nước Tổng LĐLĐ Việt Nam có hướng dẫn riêng

1.4.4 Phân cấp thu đoàn phí công đoàn, thu khác

Đoàn phí công đoàn do CĐV đóng và phân cấp cho CĐCS thu

Các nguồn thu khác từ hoạt động văn hóa, thể thao, hoạt động kinh tế của Công đoàn; từ đề án, dự án do Nhà nước giao; từ viện trợ, tài trợ của tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài phân cấp thu cho đơn vị có phát sinh nguồn thu này

1.4.5 Phân phối nguồn thu tài chính công đoàn

- Đối với CĐCS: được sử dụng theo tỷ lệ phần trăm trên tổng số thu kinh phí

công đoàn và tổng số thu đoàn phí công đoàn theo hướng dẫn hàng năm của Đoàn Chủ tịch Tổng LĐLĐ Việt Nam và được sử dụng 100% tổng số thu khác của đơn vị theo quy định của pháp luật và Tổng LĐLĐ Việt Nam

- Nộp kinh phí lên công đoàn cấp trên của CĐCS được phân cấp thu kinh phí công đoàn CĐCS được phân cấp thu kinh phí công đoàn nộp lên công đoàn cấp trên cấp được phân cấp tỷ lệ phần trăm trên tổng số thu kinh phí công đoàn và tổng

số thu đoàn phí công đoàn theo hướng dẫn hàng năm của Đoàn Chủ tịch Tổng LĐLĐ Việt Nam Trong năm nộp theo dự toán, khi có quyết toán nộp theo số thu quyết toán

- Cấp kinh phí công đoàn cho CĐCS không được phân cấp thu kinh phí công đoàn Công đoàn cấp trên được phân cấp thu kinh phí công đoàn khi nhận được kinh phí công đoàn của cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp đóng có trách nhiệm cấp cho CĐCS (đơn vị nộp kinh phí công đoàn) trong vòng 05 ngày làm việc

- Đối với cơ quan, tổ chức, đơn vị doanh nghiệp chưa có thành lập CĐCS: Công đoàn cấp trên khi được phân cấp thu kinh phí công đoàn khi nhận được kinh phí của cơ quan, tổ chức, đơn vị doanh nghiệp đóng được sử dụng theo tỷ lệ % trong tổng số thu kinh phí công đoàn theo hướng dẫn hàng năm của Đoàn Chủ tịch Tổng LĐLĐ Việt Nam để chi cho các hoạt động như tuyên truyền, phát triển đoàn viên, thành lập CĐCS, ký kết thỏa ước lao động tập thể, bảo vệ và chăm lo cho người lao động tại các đơn vị này Nếu cuối năm số kinh phí sử dụng cho các hoạt

22

động trên chưa sử dụng hết phải quản lý, theo dõi trao trả lại cho CĐCS khi đơn vị

đó thành lập công đoàn; trong các trường hợp cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp chưa thành lập CĐCS đã phá sản, giải thể thì số thu kinh phí công đoàn được ghi tăng nguồn thu tài chính cho công đoàn tại cấp trên cơ sở được phân cấp thu

- Đối với công đoàn cấp trên trực tiếp cơ sở: được phép sử dụng trên tỷ lệ %

số thu kinh phí công đoàn và tổng số thu đoàn phí công đoàn theo hướng dẫn hằng năm của Đoàn Chủ tịch Tổng LĐLĐ Việt Nam, đối với nguồn thu khác của đơn vị nào thì đơn vị đó được sử dụng

Phân phối nguồn thu tài chính công đoàn giữa LĐLĐ tỉnh với công đoàn cấp trên trực tiếp cơ sở sẽ do LĐLĐ tỉnh quy định cho đến khi có hướng dẫn mới của Tổng LĐLĐ Việt Nam

1.4.6 Phân cấp quản lý tài chính công đoàn

- Ban Chấp hành CĐCS có trách nhiệm tổ chức thực hiện nhiệm vụ thu, chi, quản lý tài chính theo phân cấp của Tổng LĐLĐ Việt Nam; xây dựng dự toán, tổ chức thực hiện dự toán, quyết toán; công khai dự toán, quyết toán thu, chi tài chính công đoàn; xây dựng và tổ chức thực hiện quy chế chi tiêu của CĐCS

- Ban Thường vụ công đoàn cấp trên trực tiếp cơ sở có trách nhiệm thực hiện nhiệm vụ thu, chi, quản lý tài chính công đoàn theo phân cấp của Tổng LĐLĐ Việt Nam; xây dựng dự toán, tổ chức thực hiện dự toán; quyết toán; công khai dự toán, quyết toán; kiểm tra, hướng dẫn đơn vị cấp dưới thực hiện các nhiệm vụ thu, chi, quản lý tài chính công đoàn và nộp kinh phí lên công đoàn cấp trên; phê duyệt báo cáo dự toán, quyết toán của các đơn vị ở cấp dưới

- Ban Thường vụ LĐLĐ cấp tỉnh, thành phố và tương đương có trách nhiệm thực hiện nhiệm vụ thu, chi, quản lý tài chính công đoàn theo phân cấp của Tổng LĐLĐ Việt Nam; quyết định nguyên tắc xây dựng và phân bổ, duyệt dự toán cho các đơn vị cấp dưới theo quy định của Tổng LĐLĐ Việt Nam; xây dựng dự toán, tổ chức thực hiện dự toán; quyết toán; công khai dự toán, quyết toán; kiểm tra, hướng dẫn đơn vị cấp dưới thực hiện các nhiệm vụ thu, chi, quản lý tài chính công đoàn và nộp kinh phí lên công đoàn cấp trên và phê duyệt báo cáo dự toán, quyết toán của các đơn vị cấp dưới

23

- Đoàn Chủ tịch Tổng LĐLĐ Việt Nam có trách nhiệm chỉ đạo, tổ chức thực hiện nhiệm vụ thu, chi, quản lý tài chính của Công đoàn Việt Nam; quyết định nguyên tắc xây dựng, xét duyệt, phân bổ dự toán tài chính công đoàn hàng năm; phê duyệt dự toán, quyết toán của các đơn vị cấp dưới; kiểm tra, hướng dẫn đơn vị cấp dưới thực hiện nhiệm vụ thu, chi, quản lý tài chính công đoàn, thực hiện nộp kinh phí về Tổng LĐLĐ Việt Nam; ban hành các quy định, quy chế, hướng dẫn về thu, phân phối, sử dụng, quản lý tài chính công đoàn theo Khoản 2 Điều 12 Nghị định số 191/2013/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết về tài chính công đoàn; tổng hợp, phê duyệt dự toán, quyết toán thu, chi tài chính công đoàn hàng năm

1.5 Yếu tố ảnh hưởng quản lý tài chính công đoàn

Có thể thấy có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý tài chính Công đoàn, ngoài yếu tố chủ quan trong cơ chế quản lý tạo lập nguồn thu, phân phối, sử dụng tài chính thì còn có các yếu tố khách quan cơ bản sau:

- Đặc điểm của tổ chức công đoàn: là tổ chức của giai cấp công nhân và của

người lao động được thành lập trên cơ sở tự nguyện, đại diện cho người lao động, chăm lo và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động; mục đích hoạt động của tổ chức công đoàn là không vì lợi nhuận, chủ yếu phục vụ đoàn viên và người lao động, chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp chính đáng của CNVCLĐ; tuyên truyền, giáo dục, động viên CNVCLĐ, do đó nó ảnh hưởng đến việc quản lý, hoạt động của tổ chức và chi phối đến cơ chế quản lý tài chính công đoàn

- Nguồn thu tài chính công đoàn: Tài chính công đoàn là điều kiện bảo đảm

cho hoạt động thực hiện quyền, trách nhiệm của công đoàn và duy trì hoạt động của

hệ thống; việc quản lý tài chính có hiệu quả hay không là nguyên nhân dẫn đến sự thành công hay thất bại của một đơn vị, tổ chức Do vậy, nguồn thu tài chính đủ mạnh sẽ là đòn bẩy thúc đẩy sự phát triển cuả tổ chức công đoàn, là điều kiện để chăm lo tốt hơn và tập hợp công nhân lao động vào tổ chức công đoàn, góp phần xây dựng tổ chức ngày càng lớn mạnh

- Điều kiện phát triển kinh tế - xã hội: Ảnh hưởng lớn đến việc tập hợp công

nhân lao động vào tổ chức công đoàn; công đoàn phát triển nhờ vào việc phát triển

24

đoàn viên và thành lập công đoàn cơ sở; trong điều kiện phát triển kinh tế xã hội hiện nay, đứng trước những áp lực lớn trong sản xuất kinh doanh của các công ty, doanh nghiệp Hiện nay người lao động có quyền tự nguyện tham gia hoặc không tham gia vào tổ chức Công đoàn Việt Nam Tuy nhiên, khi tham gia CPTPP cho thấy người lao động có quyền tự do thành lập hoặc gia nhập tổ chức mà họ lựa chọn làm đại diện Đây là một thay đổi quan trọng đối với người lao động và ảnh hưởng lớn đến nguồn thu tài chính công đoàn

1.6 Tiêu chuẩn quản lý tài chính công đoàn

Theo các quy định tiêu chí quản lý tài chính nói chung, đối với việc quản lý tài chính công đoàn cần đáp ứng những tiêu chuẩn cụ thể sau đây:

- Có xây dựng quy chế chi tiêu nội bộ

- Quản lý và sử dụng các nguồn thu đúng quy định

- Thông báo công khai về quản lý, sử dụng, thanh quyết toán về tài chính, tài sản theo quy định

- Thực hiện việc quản lý, sử dụng và thanh quyết toán đúng quy định

- Có đủ nguồn lực tài chính đảm bảo phục vụ hoạt động của tổ chức

- Có báo cáo đánh giá hằng năm hiệu quả sử dụng nguồn tài chính của đơn vị; có các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng tài chính nhằm nâng cao chất lượng các hoạt động của tổ chức

- Thực hiện công tác thanh tra, kiểm tra về tài chính kế toán; xử lý, khắc phục kịp thời các vấn đề còn vướng mắc trong việc thực hiện các quy định về quản

lý và sử dụng tài chính khi có kết luận của các cơ quan có thẩm quyền

1.7 Kinh nghiệm quản lý tài chính của một số tổ chức công đoàn

Một số kinh nghiệm trong quản lý tài chính của các đơn vị trong và ngoài nước như sau:

1.7.1 Kinh nghiệm công đoàn Singapore

Theo nghiên cứu của tác giả Trần Phong (2016), chuyên mục nghiên cứu -

trao đổi, với bài viết “Nhìn từ hoạt động Công đoàn Singapore”, tại Website Công

đoàn Công thương Việt Nam cho thấy: Chính phủ Singapore luôn ủng hộ, tạo điều

hỗ trong quyền lợi giữa người lao động với người sử dụng lao động; tổ chức vận động, thuyết phục đoàn viên, người lao động nhằm tạo ra bầu không khí làm việc tích cực để vun đắp mối liên kết ổn định trong doanh nghiệp và triệt để tuân thủ các quy định tại nơi công cộng

Ưu tiên bố trí nguồn tài chính đáp ứng hoạt động của công đoàn cấp trên trực tiếp cơ sở với những lợi ích thiết thực cho CĐV Tạo dựng cơ chế, kênh thông tin kịp thời, linh hoạt để trao đổi, đối thoại thường xuyên, chia sẻ, tương tác giữa công đoàn cấp dưới với công đoàn cấp trên; giữa công đoàn với người lao động; giữa công đoàn với Chính phủ và doanh nghiệp Kịp thời nắm bắt tâm tư nguyện vọng của đoàn viên, người lao động, Cán bộ công đoàn phải trực tiếp và thường xuyên hỗ trợ, giúp đỡ, tạo điều kiện để công đoàn cơ sở chủ động thực hiện nhiệm vụ

Tạo sự khác biệt giữa đoàn viên và người lao động chưa phải là đoàn viên

Có thẻ đoàn viên sẽ được nhận những ưu đãi, được giải trí và vui chơi tốt hơn (mua sản phẩm được giảm giá, được mua, thuê nhà ở xã hội với mức giá hợp lý, ưu đãi và được hưởng thụ các thiết chế văn hóa thể thao, được giảm giá vé tàu, xe và được tiếp cận thư viện, phòng đọc, điểm chiếu phim, sân khấu nhỏ và các dịch vụ sinh hoạt khác )

Một yếu tố quan trọng để hoạt động công đoàn đạt hiệu quả là phải có một công đoàn đủ mạnh Do đó, để bảo vệ tốt quyền và lợi ích của người lao động thì tổ chức công đoàn phải thực sự vững mạnh, chặt chẽ, hoạt động thống nhất, đội ngũ cán bộ phải tinh nhuệ, luôn vì người lao động mà hoạt động, làm việc Bộ máy tinh gọn, cần thiết cán bộ chuyên trách, cán bộ không chuyên trách thì phải tâm huyết, nhiệt tình Tập trung ưu tiên số một là chức năng đại diện bảo vệ quyền, lợi ích hợp

từ các nhà tài trợ, ủng hộ và với sự chung tay góp sức của cán bộ, đoàn viên, công nhân viên chức lao động cả nước thì những căn hộ được thiết kế diện tích từ 30-50 m2, với mức giá từ 3-5 triệu đồng/m2 được coi là khả thi và có thể thực hiện được Như vậy với khoảng 120 triệu đồng/căn hộ, cùng với nhiều hình thức trả góp, đoàn viên và người lao động có thể sở hữu một căn hộ của chính mình

1.7.2 Kinh nghiệm Nghiệp đoàn của Nhật Bản

Qua tham khảo, đúc rút kinh nghiệm từ các bài viết, kinh nghiệm từ các chuyên trang (như: vinmac.com.vn, laodongnhatban.com, xuatkhaulaodong.com.vn, xuatkhaulaodongdongthap.com.vn) khi nói về các tổ chức nghiệp đoàn bảo vệ quyền lợi cho người lao động tại Nhật Bản cho thấy:

Mỗi công ty dù lớn hay nhỏ của Nhật Bản đều sẽ có 1 tổ chức gần giống với Công đoàn của Việt Nam, và nó có tên là Nghiệp đoàn Theo như quy định của chính phủ Nhật Bản về tuyển dụng lao động nước ngoài, bất cứ xí nghiệp nào muốn tuyển dụng lao động không phải là người Nhật thì đều phải thông qua Nghiệp đoàn

Kinh phí hoạt động của Nghiệp đoàn được trích từ lương cơ bản của người lao động làm việc tại các xí nghiệp thuộc nghiệp đoàn Khoản trích này được thực hiện theo đúng quy định của Chính phủ Nhật Bản, các nghiệp đoàn hay chủ xí nghiệp không được phép thu thêm bất cứ khoản nào vượt mức quy định Cuối tháng, khi tính lương cho lao động, chủ xí nghiệp sẽ tiến hành trừ trực tiếp vào lương cơ bản và có thông báo ngay từ khi lao động bắt đầu làm việc tại xí nghiệp Ở điểm này, nghiệp đoàn tương đối giống với công đoàn ở Việt Nam

1.7.3 Kinh nghiệm quản lý tài chính Liên đoàn Lao động tỉnh An Giang

27

Để thực hiện tốt công tác quản lý tài chính công đoàn ngoài việc quán triệt, chỉ đạo thực hiện công khai tài chính theo đúng hướng dẫn của Tổng liên đoàn Lao động Việt Nam; thực hiện nghiêm theo tinh thần Nghị quyết 7b/NQ-TLĐ ngày 21/01/2016 của Ban Chấp hành Tổng LĐLĐ Việt Nam Phân phối nguồn thu tài chính công đoàn cho các CĐCS thực hiện theo đúng quy định của Tổng LĐLĐ Việt Nam, đảm bảo công khai, minh bạch, thực sự hướng về cơ sở

Tăng cường công tác kiểm tra quản lý tài chính ở cơ quan đồng cấp và cấp dưới Tập trung chỉ đạo thực hiện việc sửa đổi, bổ sung quy chế chi tiêu nội bộ tại đơn vị và CĐCS, NĐ theo đúng quy định của Tổng LĐLĐ Việt Nam đã ban hành

và các nội dung chi phù hợp với quy định mới của Tổng LĐLĐ Việt Nam, hướng dẫn của LĐLĐ tỉnh

Tăng cường công tác rà soát đối chiếu thu kinh phí công đoàn đối với khu vực sản xuất kinh doanh, kể cả khu vực hành chính sự nghiệp; thực hiện đối chiếu quỹ lương và các khoản theo lương để thu kinh phí công đoàn theo quy định của Luật Công đoàn và Nghị định 191/NĐ-CP ngày 21 tháng 11 năm 2013 của Chính phủ quy định chi tiết về tài chính công đoàn; áp dụng việc đối chiếu như cơ quan BHXH hiện nay đang thực hiện 1 tháng/lần và tổng hợp báo cáo lên công đoàn cấp trên định kỳ 01 quý /1 lần

Chỉ đạo nghiệp vụ quản lý tài chính phải chặt chẽ, có kế hoạch, tiết kiệm và hiệu quả, mục chi hợp lý, đúng với hướng dẫn của Tổng LĐLĐ Việt Nam Chứng

từ chi được thiết lập đảm bảo hợp pháp, hợp lệ, mở đầy đủ sổ sách, hạch toán kế toán phản ánh kịp thời các nghiệp vụ kinh tế phát sinh

Mua sắm tài sản cố định đúng tiêu chuẩn, định mức, đảm bảo hồ sơ, thủ tục; tiến hành xác định về số lượng, giá trị nguyên giá, giá trị hao mòn, giá trị còn lại tài sản cố định, hạch toán vào sổ kế toán, báo cáo tài chính theo quy định hằng năm

Tăng cường hướng dẫn kế toán CĐCS về công tác tài chính công đoàn Thực hiện nghiêm túc các văn bản của pháp luật và Tổng Liên đoàn, Liên đoàn Lao động tỉnh về nguyên tắc tài chính, thời gian thanh toán, quyết toán các khoản thu, chi tài chính công đoàn Xây dựng dự toán, quyết toán tài chính công đoàn phải đảm bảo

về mẫu biểu, thời gian nộp theo đúng quy định Thẩm định báo cáo dự toán, quyết

Phải thực hiện nghiêm túc về quy trình quản lý tài chính trong đó lập dự toán ngân sách được xem là khâu quan trọng, việc thực hiện dự toán ngân sách được duyệt và quyết toán ngân sách là khâu cuối cùng để tổng hợp các khoản thu, chi ngân sách làm tiền đề cho việc lập dự toán ngân sách năm sau, tránh việc thất thu tài chính công đoàn

Đề xuất với LĐLĐ tỉnh phân cấp hợp lý nguồn thu, nhiệm vụ chi cho LĐLĐ huyện, nhưng vẫn phải đảm bảo vai trò chủ đạo của ngân sách cấp huyện để tạo điều kiện thuận lợi cho cấp dưới chủ động, sáng tạo hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao

Qua tham khảo kinh nghiệm của một số tổ chức về hoạt động và quản lý tài chính công đoàn, tác giả rút ra một số kinh nghiệm sau:

Thứ nhất: Quán triệt thực hiện nghiêm túc các quy định pháp luật của Nhà

nước, Tổng LĐLĐ Việt Nam về hoạt động quản lý tài chính công đoàn, xây dựng nguyên tắc tạo tiền đề để xây dựng niềm tin và thu hút CĐV và NLĐ

Thứ hai: Cần có sự phối hợp chặc chẽ, đồng bộ giữa Công đoàn, Nhà nước

và Doanh nghiệp, tạo sự liên kết, phối hợp ba bên cùng thực hiện tốt các quy định

Thứ ba: Tạo nguồn lực tài chính công đoàn đủ mạnh để chăm lo tốt cho đoàn

viên và người lao động, ưu tiên nguồn tài chính cho các lợi ích thiết thực của CĐV, tạo sự khác biệt giữa CĐV và NLĐ không phải là CĐV Tranh thủ các nguồn lực khác hỗ trợ xây dựng các thiết chế ưu đãi cho đoàn viên công đoàn

29

Thứ tư: Quản lý các nguồn tài chính chặc chẽ có kế hoạch, thu chi tiết kiệm

có hiệu quả, phản ánh kịp thời các nghiệp vụ kinh tế phát sinh Đảm bảo thực hiện nghiêm túc các quy định quản lý nguồn thu, chi, phân phối, tập trung nguồn lực cho hoạt động CĐCS

Thứ năm: Tăng cường công tác phối hợp các ngành trong công tác đối chiếu

quản lý kinh phí công đoàn, công tác thanh tra, kiểm tra tài chính công đoàn Tăng cường hoạt động hướng dẫn, hỗ trợ nghiệp vụ tài chính các CĐCS khó khăn

Thứ sáu: Triển khai, thông báo, công khai rõ ràng quy định các khoản thu

trích từ lương cơ bản của NLĐ từ khi NLĐ bắt đầu làm việc, giúp công đoàn chủ động, tạo nguồn thu kịp thời, hạn chế thất thu và thực hiện công tác chăm lo tốt hơn quyền lợi cho CĐV và NLĐ

30

TÓM TẮT CHƯƠNG 1

Tại chương 1 tác giả đã trình bày tổng quan về khái niệm, vai trò, cơ sở pháp

lý, nội dung và kinh nghiệm trong công tác tài chính và quản lý tài chính công đoàn

Với việc nghiên cứu lý thuyết về quản lý tài chính công đoàn, tác giả đã hệ thống hóa các vấn đề về quản lý tài chính công đoàn Phân tích nội dung quản lý thu, chi, quy trình và phân cấp quản lý tài chính công đoàn Và rút ra một số bài học kinh nghiệm thông qua việc nghiên cứu về quản lý tài chính của một số tổ chức công đoàn trong và ngoài nước

Quy định thì đã rõ, tuy nhiên trong quá trình triển khai thực hiện vẫn còn gặp nhiều khó khăn khi áp dụng các quy định vào điều kiện thực tế của từng công đoàn

cơ sở; việc triển khai thực hiện các nội dung quản lý thu chi tài chính tại các cấp công đoàn cũng phát sinh nhiều vấn đề chưa thực hiện đúng theo quy định như thu kinh phí, đoàn phí, khâu lập dự toán, thực hiện dự toán và quyết toán…

Đây là phần cơ sở lý luận quan trọng làm tiền đề cho việc phân tích thực trạng hoạt động quản lý tài chính công đoàn ở Liên đoàn Lao động huyện Cao Lãnh

ở chương 2 và là cơ sở để đề xuất các giải pháp tăng cường hoạt động quản lý tài chính tại Liên đoàn Lao động huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp ở Chương 3

2.1 Đặc điểm tình hình cơ quan Liên đoàn Lao động huyện Cao Lãnh

2.1.1 Quá trình hình thành phát triển Liên đoàn Lao động huyện Cao Lãnh

Sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng 30/4/1975, huyện Cao Lãnh được thành lập lại trên cơ sở ghép 4 quận, thị trước đó là quận Cao Lãnh, Kiến Văn, Mỹ

An và thị xã Cao Lãnh Đến 1982, tách làm hai là huyện Cao Lãnh và huyện Tháp Mười Tháng 3/1983, huyện Cao Lãnh tiếp tục tách thêm thị xã Cao Lãnh

Công đoàn huyện Cao Lãnh cũng bắt đầu thành lập từ năm 1975 thời điểm này còn chung 4 quận huyện, với 11 công đoàn cơ sở và trên 500 công đoàn viên Đến tháng 3 năm 1983, chính thức tách huyện Cao Lãnh và thị xã Cao Lãnh (ngày nay hiện là thành phố Cao Lãnh), Công đoàn huyện Cao Lãnh hoạt động riêng biệt Đến năm 1991 do chủ trương sắp xếp tổ chức của hệ thống công đoàn Việt Nam, đổi tên công đoàn huyện Cao Lãnh thành Liên đoàn Lao động huyện Cao Lãnh

Trải qua gần 40 năm hình thành và phát triển, đến nay LĐLĐ Huyện đã có

09 kỳ Đại hội, thay đổi 10 đồng chí cán bộ là Chủ tịch và 06 đồng chí là Phó Chủ tịch LĐLĐ Huyện qua các thời kỳ Hiện nay, LĐLĐ huyện có 04 đồng chí, có 143 CĐCS, NĐ, với 4.521 đoàn viên công đoàn

Hoạt động công đoàn trong huyện, luôn chú trọng công tác chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của CNVCLĐ; tích cực tham gia giám sát, kiểm tra việc thực hiện Bộ Luật lao động, các chế độ, chính sách về tiền lương, khen thưởng, kỷ luật, đề bạt, luân chuyển, BHXH, BHYT, BHTN và giải quyết chế

độ chính sách đối với cán bộ về hưu, nghỉ việc; thường xuyên thăm hỏi, động viên công đoàn viên và gia đình khi gặp khó khăn, hoạn nạn, ốm đau hàng năm với số tiền gần 01 tỷ đồng