NGOẠI GIAO VĂN HÓA ẤN ĐỘ

-Ấn Độ là một quốc gia Nam Á, chiếm hầu hết bán đảo Ấn Độ. Ấn Độ có ranh giới với Pakistan, Trung Quốc, Myanma, Bangladesh, Nepal, Bhutan và Afghanistan. Ấn Độ là nước đông dân thứ nhì trên thế giới, với dân số trên một tỉ người, và đồng thời lớn thứ bảy về diện tích.

NGOẠI GIAO VĂN HÓA ẤN ĐỘ

I Tìm hiểu về ngoại giao văn hóa.

1 Khái niệm ngoại giao văn hóa

- Ngoại giao văn hóa là một thuật ngữ để chỉ một hình thức ngoại giao với một loạt những phương sách làm cơ sở cho hoạt động thực tiễn một cách hiệu quả, những phương sách này bao gồm sự thừa nhận và hiểu biết rõ ràng

về động lực văn hóa của nước ngoài và sự tuân thủ những nguyên lý phổbiến chỉ đạo quá trình đối thoại cơ bản

- Nhà nghiên cứu Simeo Adebolu, thành viên Hiệp hội các nhà ngoại giao

thương mại Anh cho rằng: “Ngoại giao văn hóa là một hình thức ngoại giao nhấn mạnh tới sự thừa nhận văn hóa và hiểu biết lẫn nhau như là một cơ sở của đối thoại.”

- Ở Việt Nam, khái niệm ngoại giao văn hóa vẫn còn mới mẻ Các nhà học giả,các nhà hoạch định chính sách đều có những định nghĩa riêng của mình về

ngoại giao văn hóa.Tuy nhiên, hầu hết các học giả đều công nhận rằng, ngoại giao văn hóa là một trong những trụ cột của ngoại giao Việt Nam Theo

nguyên Ủy viên Bộ chính trị, nguyên Phó thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Ngoạigiao Nguyễn Mạnh Cầm: gắn kết cùng ngoại giao chính trị, ngoại giao kinh

tế, ngoại giao văn hóa tạo nên một mặt trận chung, đưa lại kết quả chung củangoại giao

- Nguyên Phó Thủ tướng Nguyễn Khánh cho rằng: “Ngoại giao văn hóa là mộttrong những trụ cột của ngoại giao chứ không phải là bộ phận của văn hóađối ngoại Đó là việc thực hiện chính sách đối ngoại để đạt được mục tiêuchính trị bằng công cụ văn hóa, biện pháp văn hóa Trong đó các giá trị vănhóa sẽ là chỗ dựa tinh thần bền vững cho các hoạt động ngoại giao, làm áp

lực đối với các đối tác để thực hiện có kết quả các chính sách chính trị, kinh

tế và văn hóa quốc gia.”

2 Mục đích của ngoại giao văn hoá

- Mục đích của ngoại giao văn hóa là để ảnh hưởng đến quần chúng nướcngoài và sử dụng ảnh hưởng đó, được xây dựng trong thời gian dài, như là dựtrữ lòng tốt để đạt được sự hỗ trợ cho các chính sách Nó tìm cách khai tháccác yếu tố văn hóa để tác động lên người nước ngoài:

- Có một cái nhìn tích cực về người dân, văn hóa và chính sách của đất nước

- Tạo ra sự hợp tác lớn hơn giữa hai quốc gia.

- Giúp đỡ trong việc thay đổi chính sách hoặc môi trường chính trị của quốc gia nhắm tới.

- Ngăn chặn, quản lý và giảm thiểu xung đột với quốc gia nhắm tới.

- Đổi lại, ngoại giao văn hóa có thể giúp một quốc gia hiểu rõ hơn về nướcngoài mà nó có liên hệ với và tăng cường sự hiểu biết lẫn nhau Ngoại giaovăn hóa là một cách để thực hiện quan hệ quốc tế mà không mong nhận lạiđiều gì như cách ngoại giao truyền thống thường hy vọng Chương trình traođổi văn hóa làm việc như là một phương tiện để tăng cường một ấn tượng tốtcủa nước ngoài để đạt được sự hiểu biết bên ngoài và được chấp nhận trongcác hoạt động văn hóa của họ và tự nhiên hóa các tiêu chuẩn xã hội của họtrong các nền văn hóa khác

- Nói chung, mục đích của ngoại giao văn hóa là để người dân của một quốcgia nước ngoài mở mang một sự hiểu biết về những lý tưởng và các tổ chứccủa quốc gia trong một nỗ lực để gầy dựng hỗ trợ rộng rãi cho các mục tiêukinh tế và chính trị Bản chất "ngoại giao văn hóa tiết lộ tâm hồn của một dân

hóa có thể và đang đóng một vai trò quan trọng trong việc đạt được các mụctiêu an ninh quốc gia.

- Trong thời đại toàn cầu hóa và với sự nổi trội của xu hướng “đối thoại thay cho đối đầu”, ngoại giao văn hóa được xem là một trong 3 trụ cột chính của hoạt động ngoại giao, bên cạnh ngoại giao chính trị và ngoại giao kinh tế, ngoại giao văn hoá là một trong những sức mạnh mềm được Ấn Độ sử dụng thành công trong lịch sử đấu tranh giành tự do độc lập và trong suốt quá trình xây dựng, phát triển, đặc biệt là trong thời kì Narendra Modi làm thủ tướng.

II Tìm hiểu về Ấn Độ và ngoại giao văn hóa của Ấn Độ

1 Vài nét về đất nước Ấn Độ

• Vị trí địa lý:

- Ấn Độ là một quốc gia Nam Á, chiếm hầu hết bán đảo Ấn Độ Ấn Độ

có ranh giới với Pakistan, Trung Quốc, Myanma, Bangladesh, Nepal,

Bhutan và Afghanistan Ấn Độ là nước đông dân thứ nhì trên thế giới, với dân số trên một tỉ người, và đồng thời lớn thứ bảy về diện tích.

- Cộng hoà Ấn Độ xuất hiện trên bản đồ thế giới vào ngày 15 tháng 8 năm 1947 Sự thiết lập nhà nước Ấn Độ là đỉnh cao của cuộc đấu tranh

của những người tại Nam Á để thoát khỏi ách thống trị của Đế quốc Anh

Ấn Độ có nền văn minh sông Ấn phát triển rực rỡ cách đây 5 nghìn năm Ấn Độ là nơi sinh trưởng của bốn tôn giáo quan trọng trên thế giới:

Ấn Độ giáo, Phật giáo, đạo Jaini và đạo Sikh

- Đất nước Ấn Độ có một vị thế địa lý rất đặc biệt Đó là có lưng dựa

vào dãy Hy Mã Lạp Sơn hùng vĩ bậc nhất thế giới, mặt nhìn ra Ấn ĐộDương đại dương mênh mông, mà còn sở hữu 2 con sông lớn là Ấn Hà vàHằng Hà như hai dòng sữa mát trong nuôi một bình nguyên bao la vàcũng là cái nôi của nền văn minh nông nghiệp thời cổ đại Chính ở chốnđịa linh nhân kiệt đó nhiều vĩ nhân ra đời như đức Phật Thích Ca Mâu Ni,

Rabindranath Tagore, v.v… và các tôn giáo, trường phái triết học lớn vàlâu đời nhất thế giới được hình thành như Vệ Đà, Áo Nghĩa Thư, Ấn ĐộGiáo, Phật Giáo, Kỳ Na Giáo, Đạo Sikh, v.v…

• Kinh tế:

- Nền kinh tế Ấn Độ lớn thứ 5 thế giới xét theo GDP danh nghĩa (năm 2018), được dự báo trở thành nền kinh tế thứ 4 thế giới vào năm 2021 Sau các cải cách kinh tế dựa trên cơ sở thị trường vào năm

1991, Ấn Độ trở thành một trong số các nền kinh tế lớn có mức tăngtrưởng nhanh; và được nhận định là một nước công nghiệp mới

- Ấn Độ có thế mạnh về nông nghiệp 2/3 lực lượng lao động làm trong ngành này Loại cây lương thực chính là lúa mì và lúa nước Cây công

nghiệp ngày càng được trồng nhiều tại các đồn điền lớn, gồm có chè,bông gai, mía Vốn là những sản phẩm nông nghiệp xuất khẩu chủ yếucủa quốc gia

- Là một trong 10 cường quốc công nghiệp trên toàn cầu Nơi trữ lượng

than tương đối lớn là cơ sở năng lượng cho công nghiệp, Ấn Độ còn cókim cương, bô-xít, ti-tan, đồng và sắt

- Sở hữu một lượng đáng kể dầu mỏ và khí tự nhiên

- Các ngành dệt, sản xuất xe cộ, sắt, thép, dược liệu và ngành điện có đóng

góp quan trọng cho nền kinh tế Ấn Độ còn là một trong những cườngquốc sản xuất và xuất khẩu phần mềm máy tính có tín nhiệm

- Tuy nhiên, quốc gia này vẫn tiếp tục phải đối diện với những thách thức từ nghèo đói, nạn tham nhũng, tình trạng suy dinh dưỡng của trẻ em nông thôn, giáo dục và y tế công thiếu thốn, và chủ nghĩa khủng bố

• Về chính trị:

- Ấn Độ được xem là nền dân chủ đông dân nhất trên thế giới Đây là một nước cộng hòa nghị viện với một hệ thống đa đảng, có sáu chính đảng cấp quốc gia được công nhận và trên 40 chính đảng cấp địa phương Đảng Quốc đại được nhận định là có tư tưởng trung-tả hay là "tự

do" trong văn hóa chính trị Ấn Độ, còn Đảng Bharatiya Janata có tưtưởng trung-hữu hay là "bảo thủ"

- Ấn Độ là một liên bang với một hệ thống nghị viện nằm dưới sự khống chế của Hiến pháp Ấn Độ Đây là một nước cộng hòa lập hiến

với chế độ dân chủ đại nghị, trong đó "quyền lực đa số bị kiềm chế bởicác quyền thiểu số được bảo vệ theo pháp luật" Chế độ liên bang tại Ấn

Độ xác định rõ sự phân chia quyền lực giữa chính phủ liên bang và cácbang Chính phủ tuân theo sự kiểm tra và cân bằng của Hiến pháp

- Hiến pháp Ấn Độ có hiệu lực vào ngày 26 tháng 1 năm 1950, trong lời

mở đầu của nó có viết rằng Ấn Độ là một nước cộng hòa có chủ quyền, xã hội, thế tục, dân chủ Mô hình chính phủ của Ấn Độ theo

truyền thống được mô tả là "bán liên bang" do trung ương mạnh và cácbang yếu, song kể từ cuối thập niên 1990 thì Ấn Độ đã phát triển tính liênbang hơn nữa do kết quả của các thay đổi về chính trị, kinh tế và xã hội

2 Quan điểm ngoại giao văn hóa của Ấn Độ

- Ngoại giao văn hóa là một trong những sức mạnh mềm được Ấn Độ sử

dụng thành công trong lịch sử đấu tranh giành tự do, độc lập và trong suốt

quá trình xây dựng, phát triển, đặc biệt là trong thời kỳ Narendra Modi

làm Thủ tướng

- Ngoại giao văn hóa đã được Thủ tướng Ấn Độ - Narendra Modi sử dụng rất thành công trong quá trình phát triển đất nước và nâng tầm

ảnh hưởng của Ấn Độ đối với khu vực và thế giới Chính sách ngoại giao văn hóa của Narendra Modi với các đặc điểm

+ (1) Ấn Độ trên hết;

+ (2) Trước hết, ưu tiên vùng lân cận;

+ (3) Vượt qua những chướng ngại lịch sử;

+ (4) Từ người thực hiện quy tắc đến nhà tạo ra quy tắc;

+ (5) Ấn kiều của Ấn Độ;

+ (6) Tăng cường kết nối văn hóa

thành một quốc gia lãnh đạo, từ một nước tuân thủ các quy tắc đã trở thành quốc gia đưa ra các quy tắc và thiết lập các chương trình nghị sự trên trường quốc tế.

- Chính sách đối ngoại của Ấn Độ dưới thời Narendra Modi làm Thủ tướng

được thúc đẩy bởi quan điểm trung tâm trong tầm nhìn của Modi về vấn

đề quản trị - sự thịnh vượng của Ấn Độ Chính sách đối ngoại của Modiđược bắt đầu từ trong nước với nhiều phương cách tiếp cận và triển khaiquyết liệt Là thị trường tự do phát triển nhanh và nền dân chủ đông dânnhất thế giới, ấn tượng của Ấn Độ về các vấn đề quốc tế là một thực tế,cũng tương tự như sự thật rằng, đói nghèo là thách thức lớn nhất của Ấn

Độ Trong tình thế đó, Modi đã linh hoạt liên kết chính sách đối ngoại của

Ấn Độ với công cuộc chuyển đổi trong nước Một mặt, nhằm thu hútđược vốn đầu tư nước ngoài, công nghệ và mở cửa thị trường nước ngoàicho các sản phẩm của Ấn Độ, mặt khác, hướng tới sự ổn định, hòa bình

và thịnh vượng ở khu vực Ông đã theo đuổi các chương trình hàng đầucủa Liên minh Dân chủ quốc gia (NDA) như “Made in India” (Sản xuấttại Ấn Độ), Digital India (Ấn Độ số hóa), Smart Cities (Những thành phố

thông minh), Clean Ganga (Làm sạch sông Hằng), Swachh Bharat (Ấn

Độ sạch), Skill India (Ấn Độ tay nghề cao) và Startup India (Phong tràokhởi nghiệp ở Ấn Độ) Đó là những chương trình có ấn tượng trong chínhsách đối ngoại của Modi

- Trên các lĩnh vực chính trị, quốc phòng, an ninh và nhiều lĩnh vực khác,

nhờ chính sách ngoại giao văn hóa năng động, vị thế của Ấn Độ trêntrường quốc tế được nâng cao

- Đặc điểm thứ hai trong chính sách đối ngoại của Modi là xác định rõ tầm

quan trọng của các nước láng giềng, khu vực lân cận của Ấn Độ

- Chính sách ngoại giao coi trọng ưu tiên vùng lân cận của Modi đã được

triển khai quyết liệt trong thực tế, làm cho quan hệ với các nước hòa dịunhờ những hoạt động về ngoại giao văn hóa

- Chính sách ngoại giao văn hóa quyết đoán, mạnh mẽ của N.Modi đã vượt

qua sự cầm chừng, do dự - những đặc điểm cố hữu trong chính sách đốingoại của Chính phủ Ấn Độ trước đây

- Để tìm kiếm hòa bình, Ấn Độ phải đối mặt với các tổ chức khủng bố

xuyên biên giới ở Pakistan hoặc giải phóng Hiệp hội Hợp tác khu vựcNam Á khỏi sự phủ quyết của Islamabad N Modi đã mạnh mẽ hơnnhững người tiền nhiệm Ông chỉ rõ bản chất bạo lực, coi chủ nghĩakhủng bố là mối đe dọa nghiêm trọng nhất kể từ sau Chiến tranh Thế giớithứ hai Gạt bỏ mọi ảo tưởng, ông bác bỏ bất kỳ gợi ý thỏa hiệp nào, vạch

rõ rằng, không thể có quan niệm khủng bố tốt hay khủng bố xấu, tất cảnhững kẻ khủng bố đều là ác quỷ Việc máy bay của N Modi hạ cánhtrong thời gian ngắn tại Lahore cuối năm 2015, các cuộc đột kích của binh

lính Ấn Độ qua tuyến kiểm soát tạm thời nhằm vào những căn cứ khủng

bố ở vùng Kashmir do Pakistan chiếm đóng cuối tháng 9-2016 và việcthúc đẩy hợp tác tiểu vùng Nam Á kể từ cuối năm 2014, v.v đều là mộtphần trong chiến lược rộng lớn hơn của N Modi nhằm khôi phục vị thếđứng đầu tự nhiên của Ấn Độ ở tiểu lục địa bằng cách giải quyết nhữngxung đột và mở rộng những lĩnh vực hợp tác nếu có thể, và đối mặt vớicác lực lượng chống đối nếu cần thiết

- Sự khác biệt trong chính sách ngoại giao văn hóa của N Modi với quá

khứ còn là khả năng làm cho người ta ít tranh luận về chính sách này vàtập trung nhiều hơn vào việc giải quyết vấn đề bằng cách rà soát một loạtcác lựa chọn thay thế và đưa ra các quyết định tối ưu

- Sự khác biệt này còn là phong cách ngoại giao có sức lôi cuốn, khả năng

làm tan băng trong quan hệ với các đối tác Modi đã khéo léo tạo dựngmối quan hệ cá nhân tốt với Tổng thống Mỹ Barack Obama, các nhà lãnhđạo khác trên thế giới như Angela Merkel, Shinzo Abe, Điều đó gópphần nâng cao đáng kể vị thế của Ấn Độ

- Việc tăng cường tham gia của Ấn Độ trên phạm vi toàn cầu với những ý

tưởng, chương trình nghị sự mới gắn kết chặt chẽ với các mục tiêu pháttriển bền vững; ủng hộ giải pháp công bằng cho thỏa thuận về chống biếnđối khí hậu toàn cầu, loại trừ nghèo đói và ủng hộ cuộc sống hòa hợp vớithiên nhiên cũng là điểm sáng khác biệt của N Modi với những ngườitiền nhiệm

- Một trong những nỗ lực lớn của ngành ngoại giao Ấn Độ để thực hiện ý

tưởng ngoại giao văn hóa của N Modi là “khám phá những ý tưởng phổquát và định vị nó trong bối cảnh văn hóa truyền thống của Ấn Độ”(2)

- Việc xây dựng và thực hiện học thuyết đối ngoại của riêng mình có tên là

Panchamrit xoay quanh năm trụ cột: nhân phẩm, đối thoại, chia sẻ sựthịnh vượng, an ninh khu vực và toàn cầu và các liên kết văn hóa và vănminh bằng tư tưởng chủ đạo, hướng đến mục tiêu cuối cùng là đưa Ấn Độgiành được vị thế cường quốc thế giới thay vì chỉ là người “quan sát tầmthường”(3) cho thấy sự vươn mình của Ấn Độ để trở thành “nhà tạo dựngquy tắc” Tham vọng này được N Modi khẳng định trong bài phát biểu tạiĐại học Bamaras Hindu: “Trong thời đại hiện nay, có thể được coi là một

kỷ nguyên của kiến thức, vai trò và trách nhiệm của chúng ta đã tăng lên.Chúng ta phải nổi lên như một Guru Vishwa, không chỉ để cung cấphướng đi mới cho thế giới, mà còn để bảo vệ di sản của chúng ta”(4)

- Trong chính sách đối ngoại, Chính quyền N Modi rất coi trọng Ấn kiều

và đã có những hành động thiết thực tăng cường quan hệ sâu với Ấn kiềunhư gia tăng các cam kết với cộng đồng Ấn kiều, tăng cường mối quan hệcủa họ với quê hương và nâng cao vị thế của họ tại nước sở tại

- Bằng những cuộc gặp gỡ, trao đổi thân tình với các Án kiều trong các

chuyến thăm nước sở tại, Modi luôn khuyến khích họ yên tâm làm ăn, giatăng quan hệ với Đất Mẹ Cách tiếp cận và ứng xử của N Modi đã thúcđẩy nhiều Ấn kiều trở về với Đất Mẹ thường xuyên, đầu tư nhiều hơn,góp phần nhiều hơn vào sự nghiệp phát triển của Ấn Độ

- Chính sách ngoại giao văn hóa của Ấn Độ trong gần một nhiệm kỳ Thủ

tướng N Modi cầm quyền thể hiện rõ tư tưởng, tầm nhìn toàn cầu củangười hoạch định chính sách và lãnh đạo thực thi chính sách Modi đãtiến hành với số lượng chưa từng có các chuyến thăm, các cuộc gặp cấp

cao với các nhà lãnh đạo nước ngoài trên khắp năm châu Tới đâu ôngcũng giới thiệu, thể hiện, truyền bá giá trị văn hóa Ấn Độ.

- Ngoại giao văn hóa thời N Modi thể hiện rõ trong việc ông tích cực thúc

đẩy giá trị truyền thống và hiện đại của Ấn Độ ra toàn thế giới Tác giảTed Piccone từng nói rằng: “Ông thể hiện rõ tầm nhìn về thế giới quantâm linh về triết học sâu sắc và coi đây là những đóng góp độc đáo của

Ấn Độ cho thế giới Ông giới thiệu, quảng bá về nền dân chủ sôi động của

Ấn Độ, giới thiệu về đặc điểm “thống nhất trong đa dạng”, không chỉ làphần không thể thiếu cho việc quản lý xã hội phức tạp của mình mà còn làcon đường cần thiết cho hòa bình và cùng tồn tại trên thế giới, một thếgiới cho phép đất nước mình mức độ phát triển và thịnh vượng, bềnvững”(8)

- “Là một người Hindu mộ đạo, N Modi không ngần ngại khi giảng những

đức tính mà ông coi không phải là một tôn giáo mà là một lối sống baogồm tất cả các quy tắc gắn kết xã hội ”(9)

- Ngoại giao Yoga là những nỗ lực đầu tiên của ông Modi Ông sử dụng

ngày lễ Yoga để thúc đẩy bản sắc văn hóa Ấn Độ ra thế giới

- Ngoại giao Phật giáo cũng được N Modi hết sức chú trọng Ông đã từng

nói: “Người ta nói rằng, thế kỷ XXI sẽ là thế kỷ châu Á, điều đó không có

gì phải bàn cãi” và ông khẳng định: “Nếu không có Phật giáo thì thế kỷnày không thể là thế kỷ của châu Á”(11) Ông đã sử dụng lịch sử hìnhthành phát triển và lan tỏa Phật giáo để quan hệ với Trung Quốc, NhậtBản, Việt Nam, Myanma, Nepal, Ông đã khôn khéo tiếp cận ngoại giaovăn hóa bằng cách liên kết tâm linh và triết học của Ấn Độ với phần cònlại của châu Á Ấn Độ đang thực hiện kế hoạch biến Ấn Độ trở thành mộtnơi hành hương của Phật tử thế giới Modi đã xúc tiến để Ấn Độ và NhậtBản ký hiệp định, trong đó Banaras và Kyoto trở thành những thành phố