Vấn đề phát triển con người toàn diện trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội đặc sắc trung quốc và ý nghĩa tham khảo đối với việt nam TT

Rất nhiều vấn đề trong phát triển con người toàn diện mà Việt Nam gặp phải hiện nay cũng chính là những vấn đề mà Trung Quốc đang đối mặt, do đó, việc nghiên cứu vấn đề phát triển con ng

HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH

HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

NGUYỄN THỊ THU HƯỜNG

VẤN ĐỀ PHÁT TRIỂN CON NGƯỜI TOÀN DIỆN TRONG QUÁ TRÌNH XÂY DỰNG CHỦ NGHĨA XÃ HỘI ĐẶC SẮC TRUNG QUỐC VÀ Ý NGHĨA

THAM KHẢO ĐỐI VỚI VIỆT NAM

Ngành: Triết học

Mã số: 9.22.90.01

TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ TRIẾT HỌC

HÀ NỘI - 2021

Công trình được hoàn thành tại Học viện Báo chí và tuyên truyền

Người hướng dẫn khoa học: PGS, TS Nguyễn Minh Hoàn

Phản biện 1: PGS, TS Trương Ngọc Nam, Học viện Báo chí và Tuyên truyền Phản biện 2: PGS, TS Nguyễn Tài Đông, Viện hàn lâm KHXH Việt Nam

Phản biện 3: PGS, TS Hoàng Văn Nghĩa, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh

Luận án sẽ được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận án cấp Học viện

họp tại Học viện Báo chí và tuyên truyền

vào hồi…… giờ…… phút, ngày … tháng năm 20…

Có thể tìm hiểu luận án tại: Thư viện Quốc gia và Thư viện Học viện Báo chí và tuyên truyền

MỞ ĐẦU

Nghiên cứu để chỉ ra bản chất, vị trí, vai trò của con người trong mối quan

hệ với thế giới khách quan, với xã hội và với chính bản thân con người luôn là vấn đề được đề cập trong toàn bộ lịch sử tư tưởng triết học Tuy nhiên, chỉ đến khi chủ nghĩa Mác ra đời, con người mới được nghiên cứu đầy đủ với tư cách là chủ thể sáng tạo và mục tiêu phát triển của lịch sử Đây là quan điểm căn bản của chủ nghĩa duy vật lịch sử

Kể từ khi thành lập đến nay, Đảng Cộng sản Trung Quốc luôn kết hợp các nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác với điều kiện thực tế của Trung Quốc, để trên cơ sở đó sáng tạo nên một hệ thống lý luận với tinh thần “Trung Quốc hóa chủ nghĩa Mác”, và dùng hệ thống lý luận này cho việc chỉ đạo thực tiễn Mao Trạch Đông – hạt nhân của thế hệ lãnh đạo thứ nhất đề cao địa vị làm chủ của nhân dân trong đời sống của đất nước Trung Quốc; Đặng Tiểu Bình – hạt nhân của thế hệ lãnh đạo thứ hai nêu ra “3 điều có lợi” (Ba điều có lợi là: Có lợi cho sự phát triển của lực lượng sản xuất xã hội chủ nghĩa, có lợi cho việc tăng cường quốc lực tổng hợp của quốc gia xã hội chủ nghĩa, có lợi cho việc nâng cao đời sống của nhân dân), với mục đích chính là nâng cao đời sống nhân dân; Giang Trạch Dân – hạt nhân của thế hệ lãnh đạo thứ ba nêu ra thuyết “ba đại diện” mà mấu chốt chính là đại diện cho lợi ích căn bản của đông đảo quần chúng nhân dân;

Hồ Cẩm Đào – đại diện của thế hệ lãnh đạo thứ tư đưa ra “quan điểm phát triển khoa học”, ý nghĩa hạt nhân của nó cũng là “dĩ nhân vi bản” (lấy con người làm gốc), gắn với quan điểm “dĩ dân vi bản” (lấy dân làm gốc); Tập Cận Bình – hạt nhân của thế hệ lãnh đạo thứ năm nêu tư tưởng phát triển “lấy nhân dân làm trung tâm” trong hệ thống lý luận chủ nghĩa xã hội đặc sắc Trung Quốc thời đại mới

Để nghiên cứu vấn đề phát triển con người toàn diện, đặc biệt nghiên cứu vấn đề phát triển con người toàn diện trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội đặc sắc Trung Quốc một cách chính xác, đầy đủ, khoa học nhất phải bắt đầu bằng việc nghiên cứu một số vấn đề lý luận

Trải qua hơn 40 năm cải cách mở cửa, Đảng Cộng sản Trung Quốc đã lãnh

đạo nhân dân Trung Quốc giành được những thành quả phong phú trong thực tiễn xây dựng chủ nghĩa xã hội đặc sắc Trung Quốc, trong đó có phát triển con người toàn diện, giúp nhân dân Trung Quốc được trải nghiệm những thành quả của sự nghiệp cải cách mở cửa Cải cách mở cửa đã mở ra con đường chủ nghĩa xã hội đặc sắc Trung Quốc, đã giải phóng và phát triển lực lượng sản xuất xã hội, quyền sinh tồn, quyền phát triển và các quyền cơ bản khác của con người được bảo đảm tốt hơn, con người có được những điều kiện thuận lợi chưa từng có để phát triển một cách toàn diện Bên cạnh đó, Trung Quốc hiện cũng đang phải đối mặt với những hạn chế trong phát triển con người về các phương diện kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, môi trường Đặc biệt kể từ khi bước vào “thời đại mới”, vấn đề phát triển không cân bằng, không đầy đủ càng làm cho những hạn chế trở nên nan giải, yêu cầu Đảng và Chính phủ Trung Quốc phải có những biện pháp đồng bộ, hiệu quả để khắc phục Chính vì vậy, những bài học thành công và chưa thành công của Trung Quốc trong phát triển con người toàn diện sẽ là những kinh nghiệm có ý nghĩa gợi mở đối với Việt Nam

Đảng Cộng sản Việt Nam luôn coi trọng vị trí và vai trò của con người trong quá trình phát triển đất nước, nhất là trong bối cảnh của thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế, Đảng ta luôn đặt mục tiêu phát triển con người Việt Nam toàn diện vào trung tâm của mục tiêu đổi mới toàn diện đất nước Tuy nhiên, ở Việt Nam chưa có các công trình nghiên cứu chuyên sâu và đầy đủ về vấn đề phát triển con người toàn diện trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội đặc sắc Trung Quốc để từ đó rút ra những kinh nghiệm cho Việt Nam, đây là khoảng trống đáng kể trong nghiên cứu về lĩnh vực này Rất nhiều vấn đề trong phát triển con người toàn diện mà Việt Nam gặp phải hiện nay cũng chính là những vấn đề mà Trung Quốc đang đối mặt, do đó, việc nghiên cứu vấn

đề phát triển con người toàn diện trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội đặc sắc Trung Quốc có ý nghĩa khoa học và thực tiễn sâu sắc, để từ đó Đảng Cộng sản Việt Nam đưa ra những chủ trương, chính sách, giải pháp phát triển con người Việt Nam toàn diện nhằm thực hiện thành công chiến lược phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ cho công cuộc đổi mới đất nước, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế

Với những lý do chính nêu trên, có thể thấy rằng việc nghiên cứu một cách sâu sắc vấn đề phát triển con người toàn diện trong quá trình xây dựng chủ nghĩa

xã hội đặc sắc Trung Quốc rất có ý nghĩa thực tiễn, để thông qua đó rút ra những kinh nghiệm phát triển con người toàn diện ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay

2 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu

2.1 Mục đích nghiên cứu

Mục đích nghiên cứu luận án là làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn, những bài học kinh nghiệm về phát triển con người toàn diện trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội đặc sắc Trung Quốc và ý nghĩa tham khảo đối với Việt Nam trong giai đoạn hiện nay

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu, làm rõ lý luận của chủ nghĩa Mác về phát triển con người toàn diện và sự kế thừa, phát triển lý luận đó trong quá trình xây dựng chủ nghĩa

xã hội đặc sắc Trung Quốc

- Phân tích, làm rõ thực trạng, đặc biệt là những thành tựu và hạn chế trong phát triển con người toàn diện ở Trung Quốc trong quá trình xây dựng chủ nghĩa

xã hội đặc sắc Trung Quốc; phương hướng, giải pháp phát triển con người toàn diện trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội đặc sắc Trung Quốc giai đoạn hiện nay

- Rút ra những bài học kinh nghiệm về phát triển con người toàn diện trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội đặc sắc Trung Quốc và ý nghĩa tham khảo đối với Việt Nam

3 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của luận án là vấn đề phát triển con người toàn diện trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội đặc sắc Trung Quốc và ý nghĩa tham khảo đối với Việt Nam

3.2 Phạm vi nghiên cứu

Về nội dung: Luận án nghiên cứu lý luận và thực tiễn vấn đề phát triển con

người toàn diện về các phương diện kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, môi trường

Về thời gian: Từ khi Trung Quốc tiến hành cải cách mở cửa theo tinh thần

Hội nghị Trung ương 3 Khoá XI (tháng 12 năm 1978) đến nay

4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

4.1 Cơ sở lý luận

Cơ sở lý luận của luận án là chủ nghĩa Mác – Lênin; chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng Cộng sản Trung Quốc và Nhà nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa các thời kỳ về con người và phát triển con người toàn diện ở Trung Quốc; quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về vấn đề phát triển con người toàn diện

Luận án cũng dựa trên những thành quả nghiên cứu, những quan điểm khoa học đã được thừa nhận của các nhà nghiên cứu đi trước về vấn đề phát triển con người toàn diện trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội đặc sắc Trung Quốc

4.2 Phương pháp nghiên cứu

- Luận án sử dụng phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử để nghiên cứu vấn đề phát triển con người toàn diện trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội đặc sắc Trung Quốc, nhằm nhận diện các đặc điểm và các bước phát triển trên cơ sở vận dụng học thuyết chủ nghĩa Mác – Lênin

về con người và phát triển con người toàn diện qua các thời kỳ lãnh đạo

- Phương pháp phân tích, tổng hợp sẽ được sử dụng trong tất cả các chương, mục của luận án để phát hiện, luận giải về các nội dung liên quan đến chủ đề luận

án

- Phương pháp thu thập thông tin: Thu thập và khai thác thông tin từ các nguồn có sẵn liên quan đến đề tài luận án, bao gồm các tài liệu gốc như các văn kiện của Đảng; các thống kê, các công trình nghiên cứu của các học giả Trung Quốc, các công trình nghiên cứu của các học giả quốc tế liên quan đến đề tài luận

án

- Phương pháp lịch sử được sử dụng nhằm nhận diện các đặc điểm và các bước phát triển trong quá trình nhận thức lý luận về phát triển con người toàn diện của Đảng Cộng sản Trung Quốc, đồng thời đặt nó trong mối quan hệ với tiến trình

đi sâu cải cách mở cửa của Trung Quốc

- Phương pháp thống kê được sử dụng trong chương 1 và chương 3 của luận án nhằm tập hợp, đánh giá tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận

án và thực trạng phát triển con người toàn diện ở Trung Quốc từ sau cải cách mở cửa

5 Đóng góp mới của luận án

Một là, luận án góp phần làm rõ lý luận của chủ nghĩa Mác về con người

và phát triển con người toàn diện và sự vận dụng, bổ sung, phát triển lý luận đó của Đảng Cộng sản Trung Quốc trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội đặc sắc Trung Quốc

Hai là, luận án góp phần làm rõ những thành tựu và hạn chế về phát triển

con người toàn diện của Trung Quốc trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội đặc sắc Trung Quốc

Ba là, luận án làm rõ những kinh nghiệm của Trung Quốc về phát triển con

người toàn diện trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội đặc sắc Trung Quốc

và ý nghĩa tham khảo đối với Việt Nam

6 Ý nghĩa lý luận và ý nghĩa thực tiễn của luận án

6.1 Ý nghĩa lý luận

Luận án góp phần làm sáng tỏ một số vấn đề lý luận về vấn đề phát triển con người toàn diện trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội đặc sắc Trung Quốc

7 Kết cấu của luận án

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung của luận án gồm 4 chương, 10 tiết

Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN

1.2.1 Những công trình nghiên cứu liên quan đến thành tựu phát triển con người toàn diện trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội đặc sắc Trung Quốc

1.2.2 Những công trình nghiên cứu liên quan đến hạn chế của phát triển con người toàn diện trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội đặc sắc Trung Quốc

1.3 ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CỦA CÁC CÔNG TRÌNH

VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA CẦN TIẾP TỤC NGHIÊN CỨU

1.3.1 Những kết quả đạt được

Một là, trong lĩnh vực nghiên cứu về quan điểm triết học Mác về phát triển

con người toàn diện, các công trình đã phân tích được nội hàm và điều kiện phát triển con người toàn diện theo quan điểm chủ nghĩa Mác

Hai là, từ những công trình nghiên cứu liên quan đến quan điểm của Đảng

Cộng sản Trung Quốc về phát triển con người toàn diện, có thể nhận thấy, nghiên cứu về tư tưởng phát triển con người toàn diện đã được nâng lên cả về số lượng lẫn chất lượng, lĩnh vực nghiên cứu phong phú đa dạng, tầm nhìn rộng mở, bên cạnh những công trình mang tính truyền thống thì cũng có những phân tích mới

gắn trực tiếp với vấn đề thực tiễn, hầu hết đã bao quát mọi phương diện có liên

quan đến phát triển con người toàn diện

Ba là, từ những công trình liên quan đến thực trạng phát triển con người

toàn diện trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội đặc sắc Trung Quốc, các nghiên cứu đã phân tích, chỉ ra được thành tựu đạt được cũng như một số vấn đề tác động đến sự phát triển con người toàn diện ở Trung Quốc

1.3.2 Những vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu

Một là, chưa có nhiều nghiên cứu của các học giả Việt Nam liên quan đến

quan điểm của Đảng Cộng sản Trung Quốc về phát triển con người toàn diện; các nghiên cứu cũng chưa chỉ ra một cách cụ thể kết quả sự vận dụng và phát triển của Trung Quốc đối với vấn đề này, do đó chưa thấy được cái nhìn toàn diện, khách quan về quá trình Trung Quốc hóa chủ nghĩa Mác từ góc nhìn của các học giả Việt Nam

Hai là, nghiên cứu của các học giả về vấn đề phát triển con người toàn diện

phần lớn mới chỉ dừng lại ở những nhận định, đánh giá chung chung, thiếu những luận chứng, luận cứ cụ thể, sinh động nên rất khó hình dung đầy đủ về vấn đề phát triển con người toàn diện trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội đặc sắc Trung Quốc

Ba là, các công trình đi trước chưa thực sự làm rõ kinh nghiệm của Trung

Quốc về phát triển con người toàn diện để gợi mở cho Việt Nam trong quá trình giải quyết những vấn đề nảy sinh liên quan đến phát triển con người toàn diện hiện nay

Chương 2 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN CON NGƯỜI TOÀN DIỆN TRONG QUÁ TRÌNH XÂY DỰNG CHỦ NGHĨA XÃ HỘI

ĐẶC SẮC TRUNG QUỐC 2.1 TƯ TƯỞNG TRIẾT HỌC MÁC - CƠ SỞ CHO TƯ TƯỞNG PHÁT TRIỂN CON NGƯỜI TOÀN DIỆN CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN TRUNG QUỐC

2.1.1 Khái quát các tác phẩm của chủ nghĩa Mác trình bày về phát

triển con người toàn diện

Triết học của chủ nghĩa Mác là thành tựu phát triển đến đỉnh cao không chỉ trong lịch sử tư tưởng triết học; mà đồng thời còn là thành tựu vĩ đại trong sự phát triển trí tuệ nhân loại Với tư cách là hạt nhân trong triết học Mác, quan điểm về con người bao hàm trong đó quan điểm về sự phát triển con người toàn diện, đã được hình thành cùng với sự ra đời của triết học Mác Nói cách khác, sự hình thành

và phát triển quan niệm về con người, trong đó có quan điểm về phát triển con người toàn diện đã đưa đến một cuộc cách mạng trong triết học Mác Đặc biệt, về giá trị thực tiễn, những thành tựu của triết học Mác, trong đó với hệ thống quan điểm về con người và phát triển con người toàn diện, đã trở thành cơ sở lý luận chỉ đạo thực tiễn trong việc tạo ra bước ngoặt cho sự phát triển của lịch sử xã hội loài người, đánh dấu bằng cuộc cách mạng Tháng Mười vĩ đại, mở ra một kỷ nguyên mới cho sự phát triển con người toàn diện từ hơn một thế kỷ nay

Các tác phẩm kinh điển của Mác như: Bản thảo kinh tế - triết học năm 1844,

Tình cảnh giai cấp công nhân Anh, Hệ tư tưởng Đức, Sự khốn cùng của Triết học, Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản, các Bản thảo kinh tế, Tư bản… là những tác

phẩm quan trọng đánh dấu các giai đoạn chuyển từ thế giới quan duy tâm sang thế giới quan duy vật; và từ lập trường dân chủ cách mạng sang lập trường cộng sản chủ nghĩa Song tất cả các tác phẩm của Mác cùng với Ăng-ghen đã thể hiện

là một hệ thống các quan điểm về con người và phát triển con người toàn diện

2.1.2 Nội dung của phát triển con người toàn diện trong triết học Mác

Học thuyết phát triển con người toàn diện của Mác là một hệ thống lý luận

có nội hàm phong phú và hàm nghĩa sâu sắc Nội dung của phát triển con người toàn diện bao gồm: (1) Phát triển toàn diện hoạt động, nhu cầu và năng lực của con

người; (2) Phát triển toàn diện cá tính của con người; (3) Phát triển toàn diện quan

hệ xã hội của con người

2.2 TƯ TƯỞNG CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN TRUNG QUỐC VỀ PHÁT TRIỂN CON NGƯỜI TOÀN DIỆN

2.2.1 Quá trình xây dựng, bổ sung, hoàn thiện tư tưởng phát triển con người toàn diện của Đảng Cộng sản Trung Quốc

Ngay từ khi thành lập, Đảng Cộng sản Trung Quốc đã kế thừa và phát triển

lý luận chủ nghĩa Mác, đồng thời kết hợp với tình hình thực tiễn cụ thể của nước mình để tiến hành Trung Quốc hóa lý luận chủ nghĩa Mác Tư tưởng của Đảng Cộng sản Trung Quốc về phát triển con người toàn diện thể hiện lập trường chính trị của chủ nghĩa Mác - đó là các chính đảng của giai cấp vô sản phải bắt nguồn

từ nhân dân, quán triệt quan điểm quần chúng của chủ nghĩa Mác, đồng thời là sự

bổ sung của Đảng Cộng sản Trung Quốc đối với tư tưởng phát triển con người toàn diện của chủ nghĩa Mác trong thời kỳ cải cách mở cửa, xây dựng chủ nghĩa

xã hội đặc sắc Trung Quốc Cụ thể là: Mao Trạch Đông với tư tưởng tạo tiền đề

về chính trị cho phát triển con người toàn diện; Đặng Tiểu Bình kiên trì giải phóng

tư tưởng, thực sự cầu thị, kết hợp đặc điểm thời đại và điều kiện cụ thể của Trung Quốc để nêu bật “tính hiện thực” của sự phát triển con người toàn diện; Giang Trạch Dân xuất phát từ thực tiễn xây dựng chủ nghĩa xã hội đặc sắc Trung Quốc,

đã chỉ ra “tính quy luật” của phát triển con người toàn diện; Hồ Cẩm Đào nhấn mạnh “lấy con người làm gốc”, coi đó là bản chất và hạt nhân của quan điểm phát triển khoa học, đã sáng tạo nên “tính chủ thể” của phát triển con người toàn diện;

Tư tưởng của Tập Cận Bình về “giấc mơ Trung Hoa”, tiền đề thực hiện mục tiêu phát triển con người toàn diện với nội dung cốt lõi là “lấy nhân dân làm trung

tâm”

2.2.2 Một số vấn đề lý luận rút ra từ tư tưởng của các hạt nhân lãnh

đạo Đảng Cộng sản Trung Quốc qua các thời kỳ

2.2.2.1 Nội dung của phát triển con người toàn diện theo tư tưởng của Đảng Cộng sản Trung Quốc

Đó là: (1) Phát triển toàn diện năng lực của con người; năng lực của con người bao gồm năng lực cải tạo lực lượng sản xuất, sau đó là năng lực cải tạo quan hệ sản xuất, và năng lực tự cải tạo bản thân; (2) Phát triển tố chất của con người; (3) Phát triển tổng thể các điều kiện bên ngoài để tạo môi trường tốt nhất cho sự phát triển toàn diện của con người

2.2.2.2 Mối liên hệ giữa chủ nghĩa Mác và tư tưởng của Đảng Cộng sản Trung Quốc

Tư tưởng của Đảng Cộng sản Trung Quốc về phát triển con người toàn diện

là trước hết là sự kế thừa, sau đó là sự phát triển tư tưởng phát triển con người toàn diện của chủ nghĩa Mác, phù hợp với tình hình của đất nước Trung Quốc Trước hết, Đảng Cộng sản Trung Quốc xác định vai trò trung tâm của con người trong xây dựng chủ nghĩa xã hội Thứ hai, Đảng Cộng sản Trung Quốc xác định mấu chốt của phát triển con người toàn diện là đưa ra phương thức thực hiện Thứ ba, phát triển con người toàn diện gắn với xây dựng hiện đại hóa Thứ tư, phát triển con người gắn với phát triển xã hội

2.2.2.3 Biện pháp phát triển con người toàn diện theo quan điểm của

Đảng Cộng sản Trung Quốc

Biện pháp phát triển con người toàn diện theo quan điểm của Đảng Cộng sản Trung Quốc là: (1) Phát triển kinh tế, đảm bảo về cơ sở vật chất để thực hiện phát triển con người toàn diện; (2) Xây dựng chính trị, hoàn thiện về thể chế đảm bảo cho việc phát triển con người toàn diện; (3) Xây dựng văn hóa, tạo động lực tinh thần để thực hiện phát triển con người toàn diện; (4) Tạo môi trường xã hội tốt đẹp để thực hiện phát triển con người toàn diện; (5) Tạo môi trường sinh thái tươi đẹp để thực hiện phát triển con người toàn diện

Tiểu kết Chương 2

Lý luận phát triển con người toàn diện là bộ phận cấu thành quan trọng của

hệ thống lý luận triết học Mác Chủ nghĩa Mác đã nghiên cứu bản chất của con người trên cơ sở nhận thức quy luật phát triển của xã hội, con người không chỉ là chủ thể của hoạt động sản xuất mà còn là chủ thể sáng tạo ra lịch sử và là mục tiêu phát triển của lịch sử Nội dung của phát triển con người toàn diện theo lý luận chủ nghĩa Mác chính là phát triển toàn diện hoạt động, nhu cầu và năng lực của con người; phát triển toàn diện cá tính con người; phát triển toàn diện quan hệ xã hội của con người Nhận thức về sự phát triển toàn diện của con người là mục tiêu giá trị cơ bản mà chủ nghĩa Mác theo đuổi, đồng thời cũng là đặc trưng cơ bản của

xã hội cộng sản chủ nghĩa

Kể từ khi Đảng Cộng sản Trung Quốc thành lập năm 1921 đến cuộc cách mạng lật đổ chính quyền cũ để thành lập nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa

năm 1949, cho đến khi tiến hành công cuộc cải cách mở cửa, xây dựng chủ nghĩa

xã hội đặc sắc Trung Quốc năm 1978, Đảng Cộng sản Trung Quốc luôn kiên trì chủ nghĩa Mác là kim chỉ nam cho mọi công tác của Đảng, coi mưu cầu hạnh phúc cho nhân dân là sứ mệnh của Đảng, lấy toàn tâm toàn ý phục vụ nhân dân làm tôn chỉ căn bản xuyên suốt mọi hoạt động của Đảng Đảng Cộng sản Trung Quốc nhấn mạnh tư duy phát triển lấy con người làm trung tâm và đặc biệt, luôn kiên trì thúc đẩy con người phát triển toàn diện, đồng thời luôn coi thúc đẩy phát triển con người toàn diện là tiêu chuẩn của mọi sáng tạo lý luận và hoạt động thực tiễn, đảm bảo toàn thể nhân dân có được cảm giác hạnh phúc hơn, an toàn hơn trong quá trình phát triển Theo quan điểm của Đảng Cộng sản Trung Quốc, việc phát triển con người toàn diện cần được thực hiện trên tổng thể các phương diện kinh

tế, chính trị, văn hóa, xã hội, môi trường bởi con người chỉ có thể có được sự phát triển toàn diện khi có được sự đảm bảo về cơ sở vật chất, về thể chế chính trị, có động lực về tinh thần, có môi trường xã hội tốt đẹp và môi trường sống tươi đẹp

Chương 3 THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN CON NGƯỜI TOÀN DIỆN

TRONG QUÁ TRÌNH XÂY DỰNG CHỦ NGHĨA XÃ HỘI ĐẶC SẮC

TRUNG QUỐC 3.1 THÀNH TỰU PHÁT TRIỂN CON NGƯỜI TOÀN DIỆN TRONG QUÁ TRÌNH XÂY DỰNG CHỦ NGHĨA XÃ HỘI ĐẶC SẮC TRUNG QUỐC

Kể từ khi nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa ra đời, đặc biệt từ khi tiến hành cải cách mở cửa, Đảng Cộng sản và Chính phủ Trung Quốc đã đưa ra những chủ trương, chính sách, biện pháp trên các lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, môi trường nhằm tạo điều kiện để người dân được phát triển toàn diện và đạt được những thành tựu đáng kể Trải qua hơn 40 năm cải cách mở cửa, xây dựng chủ nghĩa xã hội đặc sắc Trung Quốc, bước sang thế kỷ XXI, người dân Trung Quốc đã có được những điều kiện thuận lợi chưa từng có để phát triển toàn diện Những thành tựu Trung Quốc đạt được, tập trung ở một số phương diện chủ yếu sau:

3.1.1 Thành tựu phát triển con người toàn diện trên phương diện kinh

tế

Những thành tựu phát triển con người trên phương diện kinh tế thể hiện ở các nội dung chủ yếu sau: (1) Chế độ phi công hữu và chế độ công hữu cùng tồn

tại và cùng phát triển; (2) Lấy phân phối theo lao động làm chủ thể, nhiều phương

thức phân phối cùng tồn tại; (3) Thừa nhận và bảo vệ tài sản tư hữu; (4) Tích cực ứng phó với kinh tế toàn cầu hóa

3.1.2 Thành tựu phát triển con người toàn diện trên phương diện chính trị

Kể từ khi cải cách mở cửa, nhân dân Trung Quốc đã lấy xây dựng văn minh chính trị xã hội chủ nghĩa đặc sắc Trung Quốc làm mục tiêu, theo đuổi và thực hiện sự phát triển toàn diện của con người, thể hiện ở các nội dung chủ yếu sau: (1) Vai trò chủ thể của nhân dân tiếp tục được củng cố; (2) Quan niệm về nhân quyền được xác lập trong Hiến pháp; (3) Hệ thống pháp luật của nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa dần hoàn thiện; (4) Quần chúng nhân dân được hưởng quyền được biết về tình hình chính trị ngày cànng rộng rãi

3.1.3 Thành tựu phát triển con người toàn diện trên phương diện văn hóa

Những thành tựu phát triển con người toàn diện trên phương diện văn hóa thể hiện ở các nội dung chủ yếu sau: (1) Tạo ra môi trường văn hóa tự do; (2) Nền văn hóa đa dạng dần hình thành; (3) Lĩnh vực văn hóa có nhiều đổi mới; (4) Dịch

vụ văn hóa ngày càng phát triển

3.1.4 Thành tựu phát triển con người toàn diện trên phương diện xã hội

Trung Quốc theo đuổi triết lý phát triển lấy nhân dân làm trung tâm, nỗ lực giải quyết những vấn đề mà người dân quan tâm nhất, nâng cao một cách hiệu quả

ý thức về quyền lợi và hạnh phúc của người dân và đã đạt được nhiều kết quả to lớn trong việc phát triển con người trên phương diện xã hội, với những nội dung chủ yếu như sau: (1) Đời sống nhân dân có những sự thay đổi to lớn, thu nhập của người dân Trung Quốc cả ở thành thị và nông thông đã đạt mức khá giả; (2) Giáo

dục đạt được những phát triển vượt bậc; (3) Vấn đề việc làm từng bước được giải quyết; (4) Hệ thống an sinh xã hội từng bước được đổi mới ngày càng hoàn thiện; (5) Việc đi sâu cải cách y tế đã đạt được những kết quả đáng kể, mức độ bao trùm của

hệ thống y tế hiện đại ngày càng rộng khắp, dịch vụ y tế ngày càng hoàn thiện, hiệu quả trong phòng ngừa bệnh tật ngày càng tăng lên, sức khỏe của người dân ngày càng tốt hơn

3.1.5 Thành tựu phát triển con người toàn diện trên phương diện môi trường

Khái niệm “văn minh sinh thái” lần đầu tiên được đưa vào Báo cáo tại Đại hội XVII Đảng Cộng sản Trung Quốc khi nói đến mục tiêu xây dựng xã hội khá giả toàn diện Xây dựng nền văn minh sinh thái thực chất là thực hiện phát triển bền vững, phát triển xanh, không để lại hậu quả về môi trường cho thế hệ mai sau Hơn 40 năm kể từ khi cải cách mở cửa, công cuộc xây dựng nền văn minh sinh thái của Trung Quốc đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận, cảm giác hạnh phúc và cảm giác an toàn về môi trường sinh thái của người dân ngày một nâng cao Thành tựu phát triển con người toàn diện trên phương diện môi trường được thể hiện ở một số nội dung chủ yếu sau: (1) Nhận thức về tính quy luật của việc xây dựng nền văn minh sinh thái ngày càng sâu sắc; (2) Thể chế và cơ chế xây dựng văn minh sinh thái ngày càng hoàn thiện; (3) Những thành quả về xây dựng nền văn minh sinh thái ngày càng nổi bật

3.2 MỘT SỐ HẠN CHẾ CỦA PHÁT TRIỂN CON NGƯỜI TOÀN DIỆN TRONG QUÁ TRÌNH XÂY DỰNG CHỦ NGHĨA XÃ HỘI ĐẶC SẮC TRUNG QUỐC

Hiện nay, Trung Quốc vẫn là một nước đang phát triển, vẫn ở giai đoạn đầu của chủ nghĩa xã hội, vẫn tồn tại rất nhiều yếu tố làm hạn chế sự phát triển toàn diện của con người Do đó, tuy trong quá trình cải cách mở cửa, Trung Quốc đã đạt được những thành tựu to lớn trong phát triển con người toàn diện, song, thực trạng phát triển con người toàn diện ở Trung Quốc hiện nay vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế, còn rất nhiều vấn đề phải làm trong các lĩnh vực kinh tế, chính trị, xã hội, văn hóa, môi trường để tạo ra cơ hội và không gian cho sự phát triển tự do, toàn