TIỂU LUẬN CHUYÊN ĐỀ “Quản lý hoạt động dạy học và giáo dục trong nhà trường” CHO LỚP BỒI DƯỠNG NGHIỆP VỤ QUẢN LÝ Quản lý hoạt động dạy học trong nhà trường hiện nay cần đảm bảo các yêu cầu cơ bản nào? Phân tích các khó khăn, thách thức khi đảm bảo các yêu cầu đó ở đơn vị nơi anhchị công tác hoặc đơn vị anhchị quan tâm và đề xuất giải pháp khắc phục. PHẦN I. MỞ ĐẦU Hoạt động dạy học là hoạt động cơ bản trọng tâm trong nhà trường được diễn ra giữa thầy và trò nhằm cung cấp cho học sinh những tri thức khoa học phát huy năng lực trí tuệ và xây dựng được thế giới quan, nhân sinh quan đúng đắn trong sáng. Hoạt động dạy học thực chất là thể hiện mối quan hệ biện chứng giữa hai hoạt động: dạy của thầy, học của trò. Có nhiều nhà nghiên cứu khoa học đã đưa ra khái niệm khác nhau. Song nói chung thì hoạt động dạy học là một bộ phận của quá trình hình thành nhân cách toàn vẹn. Nó chính là hoạt động của thầy và trò trong đó thầy giữ vai trò chủ đạo, trò giữ vai trò chủ động, tích cực nhằm đạt được mục đích dạy học. Nói một cách khác đó là quá trình qua lại giữa thầy giáo và học sinh, nhằm truyền thụ lĩnh hội kiến thức khoa học, những kỹ năng, kỹ xảo thực hành và hoạt động nhận thức cho người học. Trên cơ sở đó hình thành thế giới quan và phát triển năng lực xây dựng phẩm chất, nhân cách cho người học theo mục đích giáo dục. Như vậy kết quả trực tiếp cho người học là nâng cao trình độ học vấn và phương pháp khoa học.
Trang 1CHỦ ĐỀ TIỂU LUẬN CHUYÊN ĐỀ
“Quản lý hoạt động dạy học và giáo dục trong nhà trường”
CHO LỚP BỒI DƯỠNG NGHIỆP VỤ QUẢN LÝ
Quản lý hoạt động dạy học trong nhà trường hiện nay cần đảm bảo các yêu cầu cơ bản nào? Phân tích các khó khăn, thách thức khi đảm bảo các yêu cầu đó ở đơn vị nơi anh/chị công tác hoặc đơn vị anh/chị quan tâm và đề xuất giải pháp khắc phục
PHẦN I MỞ ĐẦU
Hoạt động dạy - học là hoạt động cơ bản trọng tâm trong nhà trường được diễn ra giữa thầy và trò nhằm cung cấp cho học sinh những tri thức khoa học phát huy năng lực trí tuệ và xây dựng được thế giới quan, nhân sinh quan đúng đắn trong sáng
Hoạt động dạy - học thực chất là thể hiện mối quan hệ biện chứng giữa hai hoạt động: dạy của thầy, học của trò Có nhiều nhà nghiên cứu khoa học đã đưa ra khái niệm khác nhau Song nói chung thì hoạt động dạy học là một bộ phận của quá trình hình thành nhân cách toàn vẹn Nó chính là hoạt động của thầy và trò trong đó thầy giữ vai trò chủ đạo, trò giữ vai trò chủ động, tích cực nhằm đạt được mục đích dạy học Nói một cách khác đó là quá trình qua lại giữa thầy giáo và học sinh, nhằm truyền thụ lĩnh hội kiến thức khoa học, những kỹ năng, kỹ xảo thực hành và hoạt động nhận thức cho người học Trên cơ sở đó hình thành thế giới quan và phát triển năng lực xây dựng phẩm chất, nhân cách cho người học theo mục đích giáo dục Như vậy kết quả trực tiếp cho người học là nâng cao trình độ học vấn và phương pháp khoa học
PHẦN II NỘI DUNG
1 Quản lý hoạt động dạy học là gì?
Quản lý hoạt động dạy - học thực chất là những tác động của chủ thể quản lý vào quá trình dạy học (được tiến hành bởi tập thể giáo viên và học sinh, với sự hỗ trợ đắc lực của các lực lượng xã hội) nhằm góp phần hình thành và phát triển toàn diện nhân cách học sinh theo mục tiêu đào tạo của nhà trường
2 Quản lý hoạt động dạy học trong nhà trường hiện nay cần đảm bảo các yêu cầu cơ bản sau:
Đối với ngành học Mầm non trong bối cảnh dịch hiện nay, Bộ GD-ĐT nhấn mạnh, tuyệt đối không tổ chức dạy học trực tuyến đối với trẻ mầm non Thay vào
đó, cần duy trì hoạt động kết nối bằng kênh liên lạc phù hợp, hình thành các nhóm qua mạng giữa giáo viên và các phụ huynh để chia sẻ, tư vấn việc nuôi dưỡng chăm
Trang 2sóc giáo dục trẻ em Đối với trẻ em mẫu giáo 5 tuổi, lựa chọn những nội dung cốt lõi, cần thiết, hướng dẫn phụ huynh tổ chức giáo dục trẻ em ở nhà phù hợp với điều kiện của gia đình, nhằm chuẩn bị cho trẻ em sẵn sàng vào học lớp 1
Khi trẻ em đến trường trở lại, cơ sở GDMN tranh thủ “thời gian vàng” lựa chọn nội dung giáo dục cần thiết, phù hợp với thời gian còn lại của năm học, hướng dẫn giáo viên chủ động điều chỉnh kế hoạch giáo dục phù hợp với khả năng của trẻ
em trong lớp; đảm bảo trẻ em mẫu giáo 5 tuổi hoàn thành chương trình GDMN khi
kết thúc năm học Thực hiện đạt mục tiêu trên thì công tác quản lý hoạt động dạy học trong nhà trường hiện nay cần đảm bảo các yêu cầu cơ bản sau:
Một là, Quán triệt chủ trương đổi mới giáo dục
Hai là, Chỉ đạo GD theo đúng chương trình
Ba là, Chỉ đạo tổ chức thực hiện đổi mới phương pháp, KT đánh giá trong nhà trường một cách hiệu quả, hướng tới mục tiêu chất lượng
Bốn là, Tạo động lực cho cô và trẻ
3 Những khó khăn và thách thức trong quản lý hoạt động dạy và học ở nhà trường hiện nay
3.1 Thực trạng về công quản lý dạy và học ở trường Mầm non Hải Trường
Trường mầm non Hải Trường, Hải Lăng, Quảng Trị đóng trên địa bàn xã Hải Trường, toàn trường có 26 cán bộ, giáo viên, nhân viên với 9 nhóm, lớp và 258 cháu đến trường mầm non; Trường có 3 khu vực: một khu vực trung tâm có 187 trẻ/6 lớp, hai khu vực lẽ 71 trẻ/ 3 lớp
- Nhà trường nhận thức về vai trò, tầm quan trọng của hoạt động giáo dục trẻ Hoạt động giáo dục trẻ là một mảng song song với hoạt động chăm sóc sức
khỏe, vệ sinh dinh dưỡng trong Chương trình GDMN, nhà trường đã chỉ đạo đổi đổi mới phương pháp dạy học trong những năm lại đây Giáo viên chú trọng đổi mới phương pháp dạy học “Quan điểm giáo dục lấy người học làm trung tâm” Trẻ
có được học theo phương châm “chơi mà học, học bằng chơi”
- Đội ngũ giáo viên nhiệt tình trong công tác, đi đầu trong các phong trào, Chị em đoàn kết thân ái giúp đỡ nhau cùng tiến bộ Bên cạnh những thuận lợi đó thì nhà trường cũng gặp một số khó khăn
+ Cơ sở vật chất, trang thiết bị đồ dùng đồ chơi còn hạn chế chưa đáp ứng nhu cầu phát triển của ngành học.Có 2 phòng học tiếp nhận từ trường tiểu học nên không đảm bảo qui cách của ngành học Mầm non
+ Hai điểm lẽ cách xa điểm trung tâm 8 -10 km, sự nhận thức của phụ huynh
về ngành học mầm non còn xem nhẹ, còn trông chờ vào sự hổ trợ của nhà nước
Trang 3+ Kinh tế gia đình còn nhiều nhiều hộ gia đình là hộ nghèo,cận nghèo vì thế việc tham gia hưởng ứng của cha mẹ trẻ với các hoạt động của nhà trường cũng gặp không ít khó khăn trong thực hiện chương trình GDMN.Đặc biệt là ở hai điểm lẽ
3.2 Những khó khăn và thách thức trong quản lý hoạt động dạy và học
ở nhà trường hiện nay
Hiện nay, như chúng ta biết với những tác động của COVID-19, ngành Giáo dục và Đào tạo đã chủ động chuyển trạng thái hoạt động, thực hiện nhiều nhiệm vụ, giải pháp với phương châm “Tạm dừng đến trường, không dừng học” để hoàn thành mục tiêu kép, vừa phòng, chống COVID-19 hiệu quả, bảo đảm an toàn cho học sinh, sinh viên và đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục vừa hoàn thành kế hoạch năm học, bảo đảm chất lượng giáo dục Do ảnh hưởng của dịch nên việc dạy
và học nhà trường gặp những khó khăn và thách thức sau
Tuy nhiên trên thực tế hiện nay, hầu hết trẻ em đều ít có cơ hội để trải nghiệm, khám phá thế giới một cách tự nhiên nhất Hầu hết kinh nghiệm và kiến thức của trẻ có được đều mang tính thụ động và máy móc Trước tình hình dịch Covid -19 hiện nay, trong lúc xã hội đang căng mình chống dịch, thiết nghĩ mỗi nhà giáo nên tìm cách giảm áp lực, khó khăn cho các gia đình và nhà trường, ưu tiên cho bảo vệ sức khỏe và an toàn của học sinh thì việc sử dụng các công cụ dạy học hiện đại, đổi mới phương pháp dạy càng trở nên cần thiết Để hoàn thành mục tiêu kép, vừa phòng, chống COVID-19 hiệu quả, bảo đảm an toàn cho trẻ, công tác quản lý hoạt động dạy và học ở nhà trường hiện nay gặp những khó khăn và thách thức sau:
* Khó khăn:
1/ Giáo viên phải thích ứng với nhiều điểm mới trước tình hình dịch Covid -19:
Nhà trường chủ xây dựng và triển khai các phương án tổ chức hoạt động giáo dục phù hợp, thích ứng với diễn biến cụ thể của tình hình dịch bệnh Covid-19 theo hướng dẫn của Sở GDĐT; tổ chức nuôi dưỡng, CSGD trẻ em theo hướng đảm bảo mục tiêu, kết quả mong đợi quy định tại chương trình GDMN, phù hợp với điêu kiện và bối cảnh phòng, chống dịch Covid-19; định hướng việc chuẩn bị cho trẻ em sẵn sàng vào học lớp Một; phối hợp chặt chẽ với phụ huynh thực hiện nuôi dưỡng, CSGD trẻ em tại nhà trong thời gian chưa đến trường để tránh dịch và khi đến trường trở lại
2/ Không tổ chức dạy học trực tuyến đối với trẻ mầm non, cần duy trì hoạt động kết nối với gia đình, trẻ em bằng kênh liên lạc phù hợp
+ Phụ huynh trẻ trong nhà trường trên 70% là làm nông nghiệp, một số phụ
Trang 4huynh trẻ đi làm công nhân may mặc gửi con cho ông bà, việc chia sẻ, tư vấn việc nuôi dưỡng, CSGD trẻ em ở nhà qua zalo, youtube, viber là một việc làm gặp rất nhiều khó khăn
+ Trên 50 % phụ huynh không có đủ điều kiện tham gia trực tuyến
3/ Những hạn chế, bất cập về đội ngũ giáo viên, cơ sở vật chất
Đội ngũ giáo viên không đồng đều về Ứng dụng công nghệ thông tin, có một
số giáo viên trên 50 tuổi việc tiếp cận Ứng dụng công nghệ thông tin còn nhiều hạn chế
4/ Chênh lệch giữa các vùng miền – khó khăn trong việc giải quyết
- Trường có 2 điểm lẽ, xa khu vực trung tâm, trẻ ít có cơ hội đến trường hơn
so với điểm trung tâm Cơ sở vật chất còn thiếu so với qui định của điều lệ trường Mầm non, nhiều khu vực không có đủ đồ dung đồ chơi, lớp học chật hẹp, mượn tạm trường tiểu học,
- Chất lượng giáo dục mầm non ở khu vực lẽ còn thấp, tỉ lệ suy dinh dưỡng cao Nhiều hộ gia đình cận nghèo, hộ nghèo không có điều kiện cho con đến trường Như vậy sẽ ảnh hưởng tới sự phát triến của trẻ
* Thách thức:
Hiện nay, do ảnh hưởng bởi dịch Covid-19, nhiều cơ sở giáo dục mầm non cũng như các giáo viên mầm non phải tạm dừng hoạt động dạy học
Trong thời gian này nhiều trường ở vùng nông thôn không có tiền trả lương cho nhân viên dinh dưỡng ( Bỡi ảnh hưởng dịch trẻ đi học không đồng đều, để giải quyết khó khăn trước mắt, nhiều trường không còn lựa chọn nào khác là tạm thời cho nhân viên dinh dưỡng và giáo viên hợp đồng nghỉ, cân đối lại việc chi trả lương cho giáo viên trong những tháng học sinh nghỉ học tránh dịch
Chính vì vậy, giáo viên đang phải đứng trước nguy cơ mất việc, cắt giảm lương, ảnh hưởng không nhỏ tới đời sống cũng như kinh tế của mỗi giáo viên
Do vậy, nhiều giáo viên đang phải xoay sở tìm cho mình những phương án hoạt động giảng dạy tốt nhất cho trẻ phù hợp với tình hình dịch bệnh như hiện nay
Có thể thấy, việc giáo viên mầm non có thể tận dụng thời gian này để nâng cao chất lượng chuyên môn là vô cùng thích hợp
Mỗi giáo viên có thể nỗ lực biến thách thức trở thành cơ hội lớn để phát triển năng lực, học hỏi, bồi dưỡng thêm các chương trình giáo dục mầm non tiến tiến từ quốc tế
4 Một số giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động dạy học trong nhà trường
Trang 5* Giải pháp 1: Xây dựng kế hoạch quản lý hoạt động DH và giáo dục trẻ trong nhà trường phù hợp và đáp ứng được các yêu cầu của thực tiễn
* Giải pháp 2: Tổ chức các hoạt động bồi dưỡng chuyên môn nâng cao chất lượng tổ chức các hoạt động DH và giáo dục trẻ cho giáo viên trong nhà trường
* Giải pháp 3: Tổ chức, chỉ đạo xây dựng môi trường học tập theo hướng mở, khuyến khích sự sáng tạo trẻ trong quá trình tổ chức các hoạt động DH và giáo dục trẻ
* Giải pháp 4: Tăng cường công tác quản lý có hiệu quả đối với việc phối kết hợp gia đình, nhà trường và xã hội trong việc DH và giáo dục trẻ
* Giải pháp 5: Thắt chặt sợi dây gắn kết giữa gia đình và nhà trường
Trong bối cảnh các con tạm dừng đến trường Lúc này, cầu nối giữa gia đình
và nhà trường đặc biệt quan trọng, vừa để con không quên kiến thức, vừa để con có khoảng thời gian chất lượng, ý nghĩa, trang bị thêm nhiều kĩ năng, mở rộng thế giới quan đa sắc màu của mình Đồng hành cùng cha mẹ trong việc giáo dục con tại nhà, tạo ra nhiều chương trình, hoạt động ý nghĩa như: “Lớp học vui đẩy lùi Covid”
đã mang đến nhiều bất ngờ, thể hiện sự tương tác hai chiều, tạo sợi dây bền chặt gắn kết gia đình và nhà trường “Lớp học vui đẩy lùi Covid” là cơ hội để cô và các con được gặp nhau qua màn hình nhỏ Mỗi ngày cô đều được nhận những hình ảnh, video thực hành và cả những hình ảnh về sản phẩm của các con
PHẦN III KẾT LUẬN
Để công tác quản lý hoạt động dạy học trong nhà trường hoàn thành mục tiêu giáo dục toàn diện, góp phần thực hiện thành công cuộc đổi mới giáo dục, rất cần
sự thay đổi trong nhận thức và hành động của mỗi giáo viên và cán bộ quản lý trong nhà trường Giáo viên phải tích cực phối hợp chặt chẽ với các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường tổ chức tốt các hoạt động giáo dục toàn diện cho trẻ
Đối với ngành học mầm non, phối hợp giữa gia đình và nhà trường là một nhiệm vụ thiết thực, tạo sự gắn kết, thống nhất giữa nhà trường và gia đình trẻ về nội dung, phương pháp, cách thức tổ chức nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ ở lớp cũng như ở gia đình Đây là điều kiện thuận lợi để giáo viên thực hiện công tác tuyên truyền, phổ biến kiến thức khoa học chăm sóc, giáo dục trẻ cho các bậc cha
mẹ và cộng đồng nhằm giúp trẻ có sự phát triển toàn diện cả về thể chất, tinh thần, nhận thức, tình cảm, thẩm mỹ, ngôn ngữ, giao tiếp ứng xử, góp phần thực hiện tốt mục tiêu chăm sóc - giáo dục trẻ mà nhiệm vụ năm học đã đề ra