TỔNG QUAN DIỄN BIẾN CUỘC CHIẾN TRANH THƯƠNG MẠI MỸ - TRUNG

Quan hệ Mỹ - Trung cặp quan hệ quan trọng phức tạp hàng đầu quan hệ quốc tế nói chung kinh tế nói riêng từ sau chiến tranh giới lần thứ hai đến có lẽ tương lai Kể từ Trung Quốc trở thành thành viên WTO (2001) trở thành quốc gia xuất nhiều nhất, nhà sản xuất Trung Quốc dần trở thành thách thức lớn nhà sản xuất nội địa Mỹ, ngành dệt - may chế tạo Mỹ Trung Quốc đối tác thương mại đầu tư lớn Bên cạnh việc tích cực tăng cường đa dạng hóa hợp tác song phương kinh tế bất đồng, căng thẳng ngày nhiều Nhất giai đoạn từ năm 2005 gần đây,giữa hai kinh tế hàng đầu giới xuất mâu thuẫn thương mại Và chiến thương mại hai quốc gia xảy ra, quốc gia sử dụng biện pháp để hạn chế nước bị trả đũa ngược lại Cuộc chiến thương mại xảy Mỹ Trung Quốc bị tổn hại mà kinh tế toàn cầu bị ảnh hưởng Vấn đề thâm hụt thương mại Mỹ-Trung không đơn số tuyệt đối tăng dần theo thời gian Có ngun nhân dẫn đến việc chiến tranh thương mại Mỹ-Trung leo thang lên mức cao Trong đó, nguyên nhân sâu xa cốt lõi theo nhiều chuyên gia xuất phát từ việc Chính quyền Mỹ muốn kiềm chế trỗi dậy Trung Quốc mặt kinh tế lẫn địa trị Có khả Trung Quốc từ bỏ kế hoạch “Made in China 2025” nên việc Chính quyền Mỹ làm ngăn chặn cách thức thực thi kế hoạch Trung Quốc giữ lợi chủ động cho doanh nghiệp công nghệ Mỹ Cả Mỹ Trung Quốc chịu thiệt hại chiến tranh thương mại leo thang lên mức cao Theo thời gian, doanh nghiệp người dân Mỹ bắt đầu chịu tác động tiêu cực từ chiến thương mại, mức độ ủng hộ trị quyền Trump sách liên quan đến chiến tranh thương mại giảm xuống Nếu chiến tranh thương mại Mỹ-Trung tiếp tục leo thang lên quy mơ tồn diện, hội đến với nhiều nước khác vai trò thay mặt hàng xuất vào hai thị trường Mỹ Trung Quốc, có Việt Nam Ở ngành hàng lắp ráp đồ điện tử, loại chip, chất bán dẫn, hàng may mặc, da giày, sản xuất đồ chơi trẻ em, đồ dùng thể thao, đồ gỗ nội thất , Việt Nam có hội lớn việc giành thêm thị phần từ Trung Quốc thị trường Mỹ thu hút thêm vốn FDI vào ngành hàng này, qua tạo thêm việc làm, tăng xuất khẩu, cải thiện cán cân thương mại Tuy nhiên, thách thức Việt Nam cần quản lý chặt, tránh tượng hàng Trung Quốc “mượn” Việt Nam nước trung chuyển để tìm đường xuất sang Mỹ

DANH SÁCH NHÓM 2

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG THÀNH PHỐ

HỒ CHÍ MINH - -

MÔN: CHÍNH SÁCH THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ

Tiểu Luận

TỔNG QUAN DIỄN BIẾN CUỘC CHIẾN TRANH THƯƠNG MẠI MỸ - TRUNG

1.Trần Thị Khánh Linh 2.Nguyễn Thị Thảo Vy 3.Nguyễn Thị Thu Hiền 4.Phạm Thị Minh Vi 5.Bùi Thanh Trọng 6.Phạm Thanh Liễu 7.Phạm Thị Anh Thư 8.Nguyễn Thị Thanh Hòa 9.Trần Đường Chinh 10.Phan Anh Thư

LỜI MỞ ĐẦU

Quan hệ Mỹ - Trung là một cặp quan hệ quan trọng và phức tạp hàng đầu trong quan hệquốc tế nói chung cũng như kinh tế nói riêng từ sau khi chiến tranh thế giới lần thứ haiđến nay và có lẽ trong cả tương lai Kể từ khi Trung Quốc trở thành thành viên của WTO(2001) và mới đây trở thành quốc gia xuất khẩu nhiều nhất, các nhà sản xuất Trung Quốc

đã dần trở thành sự thách thức lớn đối với các nhà sản xuất nội địa của Mỹ, nhất là ngànhdệt - may và chế tạo

Mỹ và Trung Quốc là những đối tác thương mại và đầu tư rất lớn của nhau Bên cạnh việctích cực tăng cường và đa dạng hóa hợp tác song phương về kinh tế thì những bất đồng,căng thẳng cũng ngày một nhiều hơn Nhất là giai đoạn từ năm 2005 cho đến gầnđây,giữa hai nền kinh tế hàng đầu thế giới luôn xuất hiện những mâu thuẫn thương mại

Và rồi một cuộc chiến thương mại mới giữa hai quốc gia này đã xảy ra, khi quốc gia này

sử dụng các biện pháp để hạn chế nước kia thì bị trả đũa và ngược lại Cuộc chiến thươngmại đã xảy ra không những Mỹ và Trung Quốc bị tổn hại mà kinh tế toàn cầu cũng bị ảnhhưởng

Vấn đề thâm hụt thương mại Mỹ-Trung không đơn thuần chỉ là con số tuyệt đối đangtăng dần theo thời gian Có 3 nguyên nhân chính dẫn đến việc chiến tranh thương mạiMỹ-Trung leo thang lên mức cao Trong đó, nguyên nhân sâu xa và cốt lõi theo nhiềuchuyên gia có thể xuất phát từ việc Chính quyền Mỹ muốn kiềm chế sự trỗi dậy củaTrung Quốc cả về mặt kinh tế lẫn địa chính trị Có rất ít khả năng Trung Quốc sẽ từ bỏ

kế hoạch “Made in China 2025” nên việc Chính quyền Mỹ có thể làm chỉ là ngăn chặncách thức thực thi kế hoạch này của Trung Quốc cũng như luôn giữ lợi thế chủ động chocác doanh nghiệp công nghệ Mỹ Cả Mỹ và Trung Quốc sẽ đều chịu thiệt hại khi chiếntranh thương mại leo thang lên mức cao Theo thời gian, khi doanh nghiệp và người dân

Mỹ bắt đầu chịu tác động tiêu cực từ cuộc chiến thương mại, mức độ ủng hộ về chính trịđối với chính quyền Trump trong các quyết sách liên quan đến cuộc chiến tranh thươngmại sẽ giảm xuống Nếu chiến tranh thương mại Mỹ-Trung tiếp tục leo thang lên quy môtoàn diện, cơ hội sẽ đến với rất nhiều nước khác trong vai trò thay thế các mặt hàng xuấtkhẩu vào hai thị trường Mỹ và Trung Quốc, trong đó có Việt Nam Ở các ngành hàng nhưlắp ráp đồ điện tử, các loại chip, chất bán dẫn, hàng may mặc, da giày, sản xuất đồ chơitrẻ em, đồ dùng thể thao, đồ gỗ nội thất , Việt Nam có cơ hội rất lớn trong việc giànhthêm thị phần từ Trung Quốc tại thị trường Mỹ cũng như thu hút thêm vốn FDI vào cácngành hàng này, qua đó tạo thêm việc làm, tăng xuất khẩu, cải thiện cán cân thương mại.Tuy nhiên, thách thức của Việt Nam là cần quản lý chặt, tránh hiện tượng hàng TrungQuốc “mượn” Việt Nam như một nước trung chuyển để tìm đường xuất khẩu sang Mỹ

Mục Lục

Nội dung Trang

1 Bối cảnh kinh tế của Mỹ và Trung Quốc……… 3

1.1 Quan hệ thương mại……… 3

1.2 Quan hệ đầu tư……… 8

2 Nguyên nhân của cuộc chiến tranh thương mại Mỹ - Trung……… 10

2.1 Nguyên nhân xâu xa……… 10

2.2 Nguyên nhân cụ thể………. 11

3 Các chính sách trừng phạt lẫn nhau giữa Trung Quốc và Mỹ……… 12

3.1 Chính sách của Mỹ……… 12

3.2 Chính sách của Trung Quốc……… 14

4 Động thái của các bên……… 15

4.1 Động thái của Mỹ……… 15

4.2 Động thái của Trung Quốc……… 17

5 Các giai đoạn đàm phám……… 17

6 Dự báo về cuộc chiến tranh Mỹ - Trung……… 22

7 Tác động tích cực và tiêu cực của chiến tranh thương mại……… 23

8 Định hướng cho Việt Nam giữa chiến tranh thương mại Mỹ-Trung…… 26

8.1 Tận dụng cơ hội……… 27

8.2 Định hướng cho Việt Nam trước những tác động tiêu cực………… 29

8.3 Các giải pháp tầm vĩ mô………. 32

8.4 Về giải pháp tầm vi mô……… 33

9 Tài liệu tham khảo……… 35

1.Bối cả n h ki n h tế của M ỹ và T rung Quốc

1.1.

Quan hệ thương mại

Từ khi hai nước chính thức bắt đầu thiết lập quan hệ ngoại giao và kí kết Hiệp địnhthương mại song phương vào năm 1979, quan hệ thương mại giữa Mỹ và Trung Quốcphát triển nhanh chóng Kim ngạch xuất nhập khẩu song phương từ 5 tỷ USD vào năm

1980 đã tăng vọt lên mức 636 tỷ USD vào năm 2017

Hình: Kim ngạch thương mại song phương giữa Mỹ và Trung

Nguồn: Bloomberg

Mỹ và Trung Quốc là những đối tác thương mại lớn của nhau

- Mỹ là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Trung Quốc với giá trị lên tới 505 tỷ USDtại năm 2017, tăng 9.3% so với năm 2016 Hàng xuất khẩu tại Mỹ của Trung Quốc tăngliên tục từ 8.2% năm 2000 lên 21.6% vào năm 2017

- Trung Quốc đang là thị trường xuất khẩu lớn thứ 3 tại Mỹ chiếm tỷ trọng hơn 8.4%

Về lĩnh vực nông nghiệp Trung Quốc hiện đang là thị trường xuất khẩu lớn thứ 2 của Mỹvới giá trị 19.6 tỷ USD năm 2017

Hình: Top 5 thị trường xuất khẩu lớn nhất của Mỹ

Nguồn: Bloomberg

Các mặt hàng mang tính tiêu dùng phổ thông, sử dụng nhiều lao động, nặng về mặtlắp ráp Trung Quốc thường xuất sang Mỹ Còn các mặt hàng công nghệ cao hoặc nôngnghiệp trong nước không được trồng nhiều thì nhập khẩu từ Mỹ Xuất nhập khẩu Mỹ vàTrung Quốc mang tính bổ trợ cho nhau.

Bảng: Top 10 mặt hàng Mỹ xuất khẩu vào Trung Quốc năm 2017

Bảng: Top 10 mặt hàng Mỹ nhập khẩu từ Trung Quốc năm 2017

Nguồn: USITC Data Web

Mỹ có thâm hụt thương mại hàng hóa rất lớn từ Trung Quốc về cán cân thương mại

Từ mức 10 tỷ USD năm 1990 sang năm 2017 đã tăng mạnh lên mức 375 tỷ USD.Mứcthâm hụt của Trung Quốc cao nhất trong tốp các đối tác thương mại của Mỹ

Hình: Các nước Mỹ có thâm hụt thương mại lớn nhất trong năm 2017

Nguồn: USITC Data Web

Theo ước tính của OECD (Tổ chức Hợp tác và phát triển kinh tế) và WTO thì hàmlượng giá trị gia tăng của nước ngoài đóng góp trong tổng giá trị xuất khẩu của TrungQuốc vào năm 2011 là 32.2%, trong đó riêng đối với các mặt hàng thuộc lĩnh vực sảnxuất là

40% còn đối với các thiết bị quang học và điện tử thì lên đến 53.8% Chính yếu tố hànghóa trung gian đã khiến cho thâm hụt thương mại của Mỹ và Trung Quốc đôi khi khôngphản ánh đúng bản chất của nó Do đó, nếu chỉ tính lượng hàng hóa sản xuất thuần tại nộiđịa hai quốc gia vào các số liệu xuất nhập khẩu của Mỹ với Trung Quốc sẽ thấp hơnnhiều so với con số được công bố

Hình: Giá trị gia tăng của yếu tố nước ngoài trong xuất khẩu của Trung Quốc năm 2011

Nguồn: OECD, WTO

1.2.

Quan hệ đầu tư

Cả hai nước đều có xu hướng gia tăng đầu tư lẫn nhau trong 10 năm trở lại đây.Trung Quốc đầu tư vào Mỹ dưới ba dạng chính: mua trái phiếu chính phủ Mỹ, đầu tư vốnFDI và các khoản đầu tư phi trái phiếu

Ngoài việc là yếu tố góp tỷ trọng không nhỏ trong trổng kim ngạch xuất khẩu củaTrung Quốc mà một phần trong số đó có quay lại Mỹ, thì các doanh nghiệp FDI từ Mỹvào Trung Quốc còn được hưởng lợi từ thị trường tiêu dùng gần 1.5 tỷ dân

Hình: Doanh số bán hàng của các doanh nghiệp FDI Mỹ tại các thị trường nước ngoài (Năm 2015)

Đơn vị: Tỷ USD

Nguồn: Tổng cục phân tích kinh tế Mỹ

Về việc đầu tư nắm giữ Trái phiếu Chính phủ, Trung Quốc đang là chủ nợ lớn nhấtcủa Mỹ Trung Quốc nắm giữ khoảng 1.185 tỷ USD trái phiếu chính phủ Mỹ Trong bốicảnh chiến tranh thương mại Mỹ - Trung leo thang, mặc dù Trung Quốc sẽ không thể bánlượng lớn trái phiếu cùng lúc vì động thái này sẽ khiến giá trị số Trái phiếu còn lại trongdanh mục của Trung Quốc giảm, nhưng hoàn toàn có thể xem xét giảm lượng mua Tráiphiếu Chính phủ Mỹ trong thời gian tới

Hình: Trái phiếu Chính phủ Trung Quốc đang năm giữ của Mỹ

Nguồn: Bộ Tài chính Mỹ

2 Nguyên nhân c hiến tranh thương mại Mỹ - Trung

Cuộc chiến tranh thương mại Mỹ - Trung bắt nguồn từ nguyên nhân sâu xa và nguyênnhân cụ thể

2.1.

Nguyên nhân s âu xa

Cuộc chiến tranh thương mại Mỹ - Trung là mâu thuẫn ngày càng gay gắt giữa 2cường quốc kinh tế lớn nhất thế giới Dự báo, đến năm 2030, GDP danh nghĩa của TrungQuốc sẽ vượt Mỹ Song, nếu tính theo sức mua tương đương (PPP), GDP của TrungQuốc hiện nay đã vượt Mỹ Mỹ và Trung Quốc cũng là 2 cường quốc thương mại: Mỹ lànước nhập khẩu lớn nhất và xuất khẩu thứ nhì thế giới; Trung Quốc là nước xuất khẩulớn nhất và nhập khẩu thứ nhì thế giới

Bảng: Mỹ và Trung Quốc - hai siêu cường kinh tế thế giới

Nguồn: CIA Factbook (Sách dữ kiện thế giới, Cục tình báo TW Mỹ)

Những năm gần đây, sự cạnh tranh giữa 2 siêu cường càng trở nên gay gắt trong bối cảnhsức mạnh của Mỹ có dấu hiệu suy giảm trong khi Trung Quốc đang bộc lộ tham vọngthay thế Mỹ ở vị trí thống lĩnh bàn cờ địa chính trị thế giới

2.2.

Nguyên nhân c ụ thể

Các vấn đề sau đây được xem là những nguyên nhân cụ thể gây ra căng thẳng thương mại

Mỹ - Trung, đặc biệt từ sau khi Trung Quốc gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới(WTO) năm 2001, dẫn đến chiến tranh thương mại hiện nay

Thứ nhất, chính sách bảo hộ của chính quyền Tổng thống Trump

Từ khi lên cầm quyền, Tổng thống Donald Trump đã theo đuổi chính sách bảo hộ mậudịch với mục tiêu “nước Mỹ trên hết” và “làm nước Mỹ vĩ đại trở lại” Chính sách bảo hộmậu dịch này không chỉ dẫn đến chiến tranh thương mại với Trung Quốc, mà còn dẫn đếnxung đột thương mại với những nước được xem là đồng minh của Mỹ (như EU, NhậtBản, Hàn Quốc) hay láng giềng gần của Mỹ (như Canada, Mexico)

Thứ hai, thâm hụt thương mại lớn của Mỹ với Trung Quốc

Thâm hụt thương mại của Mỹ được xem là nguyên nhân trực tiếp gây căng thẳng thươngmại Mỹ - Trung Năm 2017, Mỹ nhập khẩu 506 tỷ USD hàng hóa từ Trung Quốc, trongkhi chỉ xuất khẩu 131 tỷ USD hàng hóa sang Trung Quốc Như vậy, thâm hụt thương mạicủa Mỹ với Trung Quốc lên đến 375 tỷ USD

Thứ ba, tham vọng của Trung Quốc trở thành quốc gia công nghệ hàng đầu thế giới

Mặc dù thâm hụt thương mại của Mỹ với Trung Quốc được xem là nguyên nhân bênngoài

của cuộc chiến tranh thương mại, song vấn đề cốt lõi của căng thẳng giữa 2 nước chính là

Mỹ lo ngại về tham vọng của Trung Quốc trở thành quốc gia công nghệ hàng đầu thếgiới

Với mục tiêu trở thành nền kinh tế tiên tiến trên thế giới, không phụ thuộc vào nhập khẩucác công nghệ then chốt từ các đối thủ cạnh tranh chính, Trung Quốc hiện đang đổ hàng

tỷ USD vào chương trình "Sản xuất tại Trung Quốc 2025 (Made in China 2025)" để tạođộng lực phát triển các ngành công nghệ trọng yếu, trong đó có người máy, trí tuệ nhântạo, hàng không vũ trụ, ô tô chạy điện, công nghệ Internet 5G

Nghịch lý là tham vọng của Trung Quốc rất lớn trong khi trình độ công nghệ lại cònnhiều hạn chế Để thực thi chiến lược "Sản xuất tại Trung Quốc 2025", các công ty TrungQuốc phải dựa vào các công nghệ cốt lõi từ Mỹ

Mỹ cáo buộc Trung Quốc bằng những thỏa thuận ngầm đang buộc các công ty Mỹ phảichuyển giao công nghệ cho các đối tác Trung Quốc trong liên doanh Trung Quốc bác bỏcáo buộc này Tuy nhiên, Mỹ còn cáo buộc Trung Quốc tìm mọi cách lấy công nghệ của

Mỹ thông qua các phương thức như nhập khẩu công nghệ hay thậm chí ăn cắp công nghệ

Thứ tư, tình trạng vi phạm bản quyền nghiêm trọng ở Trung Quốc

Mỹ nhiều lần cáo buộc về tình trạng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ nghiêm trọng ởTrung Quốc, đặc biệt là đối với bản quyền của các công ty Mỹ Chính quyền Mỹ chorằng, các công ty Mỹ đã mất nhiều tỷ USD mỗi năm do việc ăn cắp bí mật thương mại

của Trung

Thứ năm, các biện pháp hạn chế đầu tư của Trung Quốc.

Mỹ phản ứng mạnh mẽ trước việc Trung Quốc không trao cho các công ty nước ngoàiquyền tiếp cận thị trường nước này một cách tương xứng Chính phủ Trung Quốc đã đưa

ra cam kết là sẽ nới lỏng giới hạn chủ sở hữu nước ngoài trong các lĩnh vực sản xuất ô tô,đóng tàu và máy bay càng sớm càng tốt; đồng thời hứa thúc đẩy các biện pháp đã công bốnhằm mở cửa lĩnh vực tài chính của nước này

3 Các chí n h sách t r ừ ng phạt lẫ n nhau giữ a T r ung Quốc và Mỹ

- Bắt đầu từ tháng 3-2018, ông Trump đã công bố kế hoạch áp thuế quan đối với hàng hóađến từ Trung Quốc lên đến 60 tỷ USD

- Ngày 22-3-2018: Chính quyền Mỹ tuyên bố áp thuế trị giá 50 tỷ USD lên hàng hóa nhậpkhẩu từ Trung Quốc để trả đũa hành động vi phạm sở hữu trí tuệ mà Trung Quốc gây racho các công ty Mỹ

- Ngày 3-4-2018: Trong động thái tiếp theo, đại diện thương mại Mỹ công bố danh mụctạm thời các mặt hàng Trung Quốc trị giá 50 tỷ USD sẽ phải chịu các mức thuế mới.Danh sách này nhằm vào nhiều sản phẩm trong các lĩnh vực hàng không, thông tin truyềnthông, robot, và máy móc

- Ngày 15-6-2018: Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố áp mức thuế mới đối vớikhoảng

1.100 sản phẩm xuất khẩu của Trung Quốc, trong đó đợt đầu là 818 sản phẩm, gồm cácloại ô tô, trị giá gần 34 tỷ USD, với mức thuế 25% Đồng thời Mỹ cảnh báo sẽ áp thuế bổsung nếu Trung Quốc dùng các biện pháp trả đũa

- Ngày 19-6-2018: Trong một động thái nhằm gia tăng sức ép với Trung Quốc, Tổngthống

Mỹ Donald Trump tiếp tục công bố các kế hoạch áp mức thuế suất 10% đối với gói hàng

hóa nhập khẩu từ Trung Quốc trị giá tới 200 tỷ USD nhằm đáp trả cái mà ông gọi là độngthái "không thể chấp nhận" của Bắc Kinh khi tăng thuế đối với hàng hóa Mỹ.

- Đối với các mặt hàng công nghệ, mục tiêu của Tổng thống D Trump còn đi xa hơnnhiều so với một số biện pháp trừng phạt Thuế 10%, 25% cho hơn 6.000 mặt hàng củaTrung Quốc xuất khẩu

Đó là hạn chế những "bước tiến" của Trung Quốc bằng cách ngăn chặn các hoạt độngchuyển giao công nghệ cho ngành công nghiệp này

- Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 23/8/2018 đã đáp trả loạt thuế mới của Trung Quốcbằng cách tăng 5% thuế đối với 550 tỉ đô-la hàng hoá nước này, trong động thái ăn miếngtrả miếng mới nhất giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới

- Sau đợt áp thuế và thuế trả đũa ban đầu đối với số hàng hóa trị giá 50 tỷ USD của mỗibên, Mỹ đã áp đặt mức thuế 10% đối với một loạt mặt hàng nhập khẩu từ các nước TrungQuốc trị giá 200 tỷ USD vào tháng 9/2018

- Kế đó, sau khi Trung Quốc rút lại các cam kết mà nước này đã đưa ra trong cuộc đàmphán thương mại, Mỹ đã tăng thuế suất đối với danh mục hàng hóa Trung Quốc trị giá

200 tỷ USD lên 25% vào tháng 5/2019

- Không chịu thua khi Trung Quốc trả đũa khi áp thuế tăng 25%, Trumb đã ra lệnh chochính quyền chuẩn bị sẵn sàng để áp thuế mới đối với 300 tỷ USD hàng hóa còn lại mà

Mỹ nhập khẩu từ Trung Quốc

- Cho đến nay, Mỹ đã đánh thuế 10%, 25% cho hơn 6.000 mặt hàng của Trung Quốc xuấtkhẩu vào Mỹ với số tiến đánh thuế lên đến 250 tỷ USD và đang cân nhắc sẽ tăng mứcthuế đối với lượng hàng hóa còn lại có trị giá trên 325 tỷ USD

- Mới đây, Tổng thống D Trump (15-5) đã liệt Tập đoàn công nghệ Huawei vào danhsách cấm mua sản phẩm từ Mỹ, đây là nhà sản xuất thiết bị viễn thông lớn nhất thế giới

và cũng là một trong những niềm tự hào của Trung Quốc Trước đó, Mỹ cũng trừng phạtthẳng tay Công ty công nghệ ZTE của Trung Quốc do vi phạm luật bản quyền và "bắttay" với Iran

- nước vốn đang trong danh sách trừng phạt của Mỹ

3.2 Chính s ách c ủa Trung Quốc

- Ngày 2/4/2018: Trung Quốc tuyên bố sẽ áp thuế trừng phạt đối với 128 sản phẩm nhậpkhẩu từ Mỹ, trong đó mặt hàng bị ảnh hưởng nhiều nhất là trái cây, thịt lợn và rượu vangCalifornia

- Ngày 4/4/2018: Trung Quốc phản ứng bằng việc đưa ra một danh sách gồm những mặthàng nhập khẩu chính từ Mỹ như máy bay, ô tô, và đậu nành bị áp thuế 25%

- Ngày 16/6/2018: Trung Quốc đáp trả Mỹ bằng quyết định áp thuế bổ sung 25% đối với

659 mặt hàng của Mỹ với tổng trị giá 50 tỷ USD, trong đó 545 mặt hàng nông sản, cá vàphương tiện giao thông với giá trị 34 tỷ USD nhập khẩu từ Mỹ sẽ được áp dụng mức thuếquan mới ngay từ ngày 6/7/2018, còn 114 mặt hàng còn lại sẽ được Trung Quốc thôngbáo sau

- Ngày 19/6/2018: Trong một động thái nhằm gia tăng sức ép với Trung Quốc, Tổngthống Mỹ Donald Trump tiếp tục công bố các kế hoạch áp mức thuế suất 10% đối với góihàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc trị giá tới 200 tỷ USD nhằm đáp trả cái mà ông gọi làđộng thái "không thể chấp nhận" của Bắc Kinh khi tăng thuế đối với hàng hóa Mỹ

Trung Quốc cũng có hành động tương tự khi hàng hóa nhập khẩu từ Mỹ vào nước này trịgiá 34 tỷ USD được áp dụng mức thuế quan mới từ ngày 6/7/2018

- Hôm 23/8/2018, Trung Quốc thông báo sẽ áp dụng hai loạt thuế mới ở mức 10% và 5%lên lượng hàng hoá nhập khẩu từ Mỹ trị giá 75 tỉ USD, lần lượt bắt đầu từ 1/9/2018 và15/12/2018 tới

- Danh sách hàng hoá nằm trong đợt áp thuế mới này bao gồm: các sản phẩm nông nghiệpnhư đậu tương, lúa mỳ, ngô và cao lương, thịt bò, thịt lợn và dầu thô

- Tổng cộng có 5.078 mặt hàng Mỹ bị Trung Quốc tăng thuế thêm từ 5-10%, có hiệu lực

từ ngày 1/9/2018 và giai đoạn 2 vào ngày 15/12/2018

- Ngoài ra, từ ngày 15/12/2018, Trung Quốc cũng sẽ tái áp dụng mức thuế trước đó đãđược dỡ bỏ đối với xe hơi và linh kiện xe hơi nhập khẩu từ Mỹ - Bộ Tài chính cho biếttrong một tuyên bố

“Thêm 25% và 5% thuế sẽ một lần nữa được áp dụng lên xe hơi và linh kiện xe hơi từMỹ… từ ngày 15/12/2018”, Bộ Tài chính thông báo

Để đáp trả đợt áp thuế vào 9/2018 của Mỹ Trung Quốc đã đánh thuế từ 5%-10% đối vớimột danh sách các mặt hàng nhập khẩu từ Mỹ trị giá 60 tỷ USD

-Sau khi Mỹ tăng thuế suất đối với danh mục hàng hóa Trung Quốc trị giá 200 tỷ USD lên 25% vào tháng 5/2019 Trung Quốc đã làm theo khi tăng thuế suất đối với danh mụchàng hóa Mỹ trị giá 60 tỷ USD lên 25%.

4 Động thá i của cá c bên

4.1 Động thá i của M ỹ

- Chiến tranh thương mại giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc khởi đầu vào ngày vào ngày 22tháng 3 năm 2018 khi Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump tuyên bố sẽ áp dụng mức thuế 50 tỷ đô la Mỹ cho hàng hóa Trung Quốc dựa theo Mục 301 của Đạo luật Thươngmại năm 1974, để ngăn chặn những gì họ cho là hành vi thương mại không công bằng

- Trump cũng coi kế hoạch công nghiệp kỹ thuật của Made in China 2025 (Sản xuất tạiTrung Quốc 2025) là mối đe dọa đối với nền kinh tế và an ninh quốc gia của Hoa Kỳ,

do đó kêu gọi Trung Quốc dừng toàn bộ kế hoạch

Về thuế quan:

- Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã ký một bản ghi nhớ vào ngày 22 tháng 3 năm

2018 theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974, chỉ đạo Đại diện Thương mạiHoa Kỳ (USTR) áp dụng mức thuế 50 tỷ đô la Mỹ cho hàng hóa Trung Quốc Trong một tuyên bố chính thức, theo yêu cầu của phần này, Trump nói rằng các mức thuế được đề xuất là "một phản ứng đối với các hoạt động thương mại không công bằng củaTrung Quốc trong những năm qua", bao gồm cả hành vi ăn cắp sở hữu trí tuệ của Hoa Kỳ

- Vào ngày 5 tháng 4, Trump đã chỉ đạo USTR xem xét 100 tỷ đô la trong các mức thuế

bổ sung

- Nhà Trắng đã công bố vào ngày 29 tháng 5 rằng nó sẽ áp đặt mức thuế 25% trên 50 tỷ

đô la hàng hóa của Trung Quốc với "công nghệ quan trọng trong công nghiệp"

- Vào ngày 15 tháng 6, Trump tuyên bố trong một tuyên bố ngắn về Nhà Trắng rằng Hoa

Kỳ sẽ áp đặt mức thuế 25% trên 50 tỷ đô la xuất khẩu của Trung Quốc 34 tỷ đô la sẽ bắtđầu vào ngày 6 tháng 7, với thêm 16 tỷ đô la để bắt đầu vào một ngày sau đó

- Đầu tháng 5, sau một thời gian hai bên "đình chiến", Mỹ nâng thuế với 200 tỷ USD hàng Trung Quốc, Bắc Kinh trả đũa bằng việc nâng thuế với phần lớn trong nhóm 60 tỷUSD hàng Mỹ đã chịu thuế từ năm ngoái

- Mới đây, một danh sách các mặt hàng có tổng giá trị khoảng 300 tỷ USD nhập khẩu từTrung Quốc vào Mỹ mỗi năm bị phía Mỹ áp thuế quan trừng phạt 25%

- Bộ Thương mại Trung Quốc cáo buộc Hoa Kỳ tung ra một cuộc chiến thương mại và nói rằng Trung Quốc sẽ đáp trả tương tự với mức thuế tương tự đối với hàng nhập khẩu của Mỹ, bắt đầu từ ngày 6 tháng 7 Ba ngày sau, Nhà Trắng tuyên bố rằng Hoa Kỳ sẽ ápđặt thêm 10% thuế quan đối với hàng nhập khẩu trị giá 200 tỷ USD nếu Trung Quốc trảđũa các mức thuế của Mỹ Bộ Thương mại Trung Quốc trả lời nhanh chóng rằng Trung Quốc sẽ "phản công cứng rắn"

Về thao túng tiền tệ:

- Bộ trưởng Tài chính Mỹ Steven Mnuchin ngày 5-8 (giờ Mỹ) cho biết Chính phủ Mỹ đãxác định rằng Trung Quốc đang thao túng chính đồng tiền của mình và sẽ cùng với Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) để loại bỏ sự cạnh tranh không lành mạnh của Bắc Kinh Động thái này đã làm cho mối quan hệ Trung-Mỹ vốn đã căng thẳng lại trở nên xấu đi, đồngthời cũng đã “hiện thực hóa” tuyên bố trước đây của Tổng thống Mỹ Donald Trump rằng

sẽ “gán mác” cho Trung Quốc là “nước thao túng tiền tệ”, lần đầu tiên kể từ năm 1994

- Sau khi xác định một quốc gia là “nước thao túng tiền tệ”, Bộ Tài chính có nhiệm vụyêu cầu tiến hành các cuộc đàm phán đặc biệt nhằm “sửa chữa” một đồng tiền bị định giáthấp, với các hình phạt như loại trừ khỏi các hợp đồng làm ăn với chính phủ Mỹ