Nghiên Cứu Các Giải Pháp Phát Triển Mô Hình Nông Nghiệp Công Nghệ Cao Trên Địa Bàn Tỉnh Thái Nguyên

Tình hình thực hiện triển khai hoạt động Nông nghiệp công nghệ cao trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên trong thời gian qua có những chuyển biến khá tích cực. Tỉnh có các điều kiện thuận lợi cho các khu Nông nghiệp công nghệ cao hình thành và phát triển như: điều kiện tự nhiên, cơ sở hạ tầng, cơ sơ vật chất, đội ngũ cán bộ khoa học kỹ thuật về nông nghiệp… Cho đến nay tỉnh đã có các khu Nông nghiệp công nghệ cao như Trưng tâm Ứng dụng và chuyển giao Khoa học công ghệ , Khu Tế bào thực vật của Viện Khoa học sự sống- Đại học Thái Nguyên, Khu tế bào công nghệ Khoa Nông học, Trung tâm sản suất rau- hoa - quả khoa Công nghệ sinh học, Các trung tâm nghiên cứu và ứng dụng - Trường Đại Học Nông lâm… đã đang nghiên cứu, xây dựng như mô hình thử nghiệm và tiến hành mở rộng phạm ứng dụng như: công nghệ nuôi cấy tế bào thực vật, tạo giống mới (nấm, lúa…) mô hình trồng cây trong nhà lưới nhà kính (hoa, nấm, dưa…), mô hình trồng cây thủy canh (rau, hoa, quả…), mô hình sản suất rau an toàn… Trong thời gian qua đã có nhiều mô hình đang được thử nghiệm thực tế và triển khai đến người sản xuất cho kết quả rất tốt. Tuy nhiên việc thực hiện triển khai các mô hình ứng dụng Khoa học công nghệ vào sản xuất cũng gặp không ít khó khăn như: Cơ sở vật chất còn thiếu và chưa đồng bộ, các khu Nông nghiệp công nghệ cao chưa có sự quy hoạch tổng thể, thiếu cán bộ có trình độ giỏi về cộng nghệ, nguồn nhân lực chưa lành nghề… Các mô hình chủ yếu mới dừng lại ở việc nghiên cứu, thử nghiệm và sản xuất quy mô nhỏ lẻ chưa có vùng chuyên canh. Các sản phẩm Nông nghiệp công nghệ cao giá không cao, thị trường đầu ra chưa ổn định vì vậy chưa khuyển khích phát triển.

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM THÁI NGUYÊN

Khoa Kinh tế và Phát triển nông thôn

-o0o -

BÁO CÁO KẾT QUẢ

ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CẤP CƠ SỞ

MỤC LỤC

Trang

PHẦN I MỞ ĐẦU………

1.1 Tính cấp thiết của đề tài………

1.2 Mục đích, mục tiêu của đề tài ………

1.2.1 Mục đích………

1.2.2 Mục tiêu………

1.3 Ý nghĩa của đề tài………

PHẦN II TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU………

2.1 Cơ sở lý luận………

2.1.1 Khái niệm Nông nghiệp công nghệ cao………

2.1.2 Tiêu chuẩn VIETGAP là gì?

2.1.3 Thế nào là rau an toàn………

2.2 Tìm hiểu việc phát triển nông nghiệp công nghệ cao trên thế giới……

2.2.1 Sản xuất tại các khu nông nghiệp công nghệ cao đạt năng suất cao kỷ lục ………

2.2.2 Những ứng dụng công nghệ cao trong canh tác cây trồng trên thế giới … 2.2.3 Nông nghiệp công nghệ cao tại Việt nam, các loại hình sản xuất nông nghiệp công nghệ cao ở Việt Nam………

PHẦN III ĐỐI TƯỢNG - NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 3.1 Đối tượng - Địa điểm - Thời gian nghiên cứu………

3.1.1 Đối tượng nghiên cứu………

3.1.2 Địa điểm nghiên cứu………

3.1.1 Thời gian nghiên cứu ………

3.2 Nội dung nghiên cứu………

3.3 Phương pháp nghiên cứu………

3.3.1 Phương pháp chọn mẫu………

3.3.3 Phương pháp xử lý số liệu………

3.3.4 Phương pháp phân tích số liệu………

1

1

3

3

3

3

4

4

4

5

6

7

7

8

11

18

18

18

18

18

18

18

18

19

20

PHẦN IV KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN………

4.1 Tìm hiểu tình hình phát triển mô hình nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên………

4.1.1 Các khu NNCNC………

4.1.2 Các mô hình sản xuất Nông nghiệp ứng dụng Khoa học công nghệ……

4.2 Đánh giá những thuận lợi và khó khăn trong việc triển khai mô hình nông nghiệp công nghệ cao………

4.2.1 Khu nghiên cứu NNCNC………

a Thuận lợi ………

b Khó khăn………

4.2.2 Các mô hình NNCNC ………

a Ưu điểm………

b Khó khăn………

4.3 Nhận xét và đề xuất một số giải pháp để phát triển mô hình nông nghiệp công nghệ cao đáp ứng xu hướng phát triển của xã hội………

4.3.1 Nhận xét đánh giá ………

4.3.2 Đề xuất giải pháp phát triển mô hình NNCNC ………

* Đối với khu NNCNC………

* Đối với các mô hình ứng dụng KHCN vào sản xuất nông nghiệp…………

PHẦN V.KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ………

5.1 Kết luận………

5.2 Kiến nghị………

TÀI LIỆU THAM KHẢO………

21

21

22

24

33

33

33

34

36

36

39

42

42

42

43

44

45

45

45

47

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU

Trang Bảng 3.1 Số lượng cán bộ và người dân phỏng vấn về mô hình NNCNC…

Bảng 4.1 Các mô hình nông nghiệp triển khai trên địa bàn Thái Nguyên

trong 3 năm 2010 – 2012………

Bảng 4.2 Những thuận lợi của các khu nông nghiệp công nghệ cao………

Bảng 4.3 Những khó khăn của các khu nông nghiệp công nghệ cao………

Bảng 4.4 Ưu điểm của các mô hình ứng dụng KHCN vào sản xuất mô hình

: Trách nhiệm hữu hạn : Thành phố

: Thị xã : Vi sinh vật

TÓM TẮT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

ĐỀ TÀI KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ CẤP CƠ SỞ

- Tên đề tài: “Nghiên cứu các giải pháp phát triển mô hình nông

nghiệp công nghệ cao trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên”

– Mã số: T2012 - 74

– Chủ nhiệm đề tài: Dương Thị Thu Hoài Tel: 0986737493 E-mail: Thuhoai.kn@gmail.com

– Cơ quan chủ trì đề tài: Đại học Nông lâm Thái Nguyên

– Cơ quan và cá nhân phối hợp thực hiện:

– Thời gian thực hiện: Từ 01/2012 đến 12/2012

1 Mục tiêu:

- Tìm hiểu được thực trạng triển khai mô hình nông nghiệp công nghệ cao tại

Thái Nguyên

- Đưa ra được những khó khăn, thuận lợi với các khu NNCNC và các mô hình

ứng dụng KHCN vào sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh

- Đề xuất được một số giải pháp phát triển khai mô hình nông nghiệp công nghệ

cao trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên

2 Nội dung chính:

- Thực trạng việc triển khai mô hình nông nghiệp công nghệ cao trên đia

bàn tỉnh Thái Nguyên

- Đánh giá những thuận lợi và khó khăn trong việc triển khai mô hình nông

nghiệp công nghệ cao

- Đề xuất một số giải pháp để phát triển mô hình nông nghiệp công nghệ cao

đáp ứng xu hướng phát triển của xã hội

3 Kết quả chính đạt được (khoa học, ứng dụng, đào tạo, kinh tế - xã hội,

v.v…)

01 Báo cáo khoa học là tài liệu cho sinh viên và những người quan tâm đến lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao

Tình hình thực hiện triển khai hoạt động Nông nghiệp công nghệ cao trên

địa bàn tỉnh Thái Nguyên trong thời gian qua có những chuyển biến khá tích cực

Tỉnh có các điều kiện thuận lợi cho các khu Nông nghiệp công nghệ cao hình thành

và phát triển như: điều kiện tự nhiên, cơ sở hạ tầng, cơ sơ vật chất, đội ngũ cán bộ khoa học kỹ thuật về nông nghiệp… Cho đến nay tỉnh đã có các khu Nông nghiệp công nghệ cao như Trưng tâm Ứng dụng và chuyển giao Khoa học công ghệ , Khu

Tế bào thực vật của Viện Khoa học sự sống- Đại học Thái Nguyên, Khu tế bào công nghệ Khoa Nông học, Trung tâm sản suất rau- hoa - quả khoa Công nghệ sinh học, Các trung tâm nghiên cứu và ứng dụng - Trường Đại Học Nông lâm… đã

đang nghiên cứu, xây dựng như mô hình thử nghiệm và tiến hành mở rộng phạm ứng dụng như: công nghệ nuôi cấy tế bào thực vật, tạo giống mới (nấm, lúa…) mô

hình trồng cây trong nhà lưới nhà kính (hoa, nấm, dưa…), mô hình trồng cây thủy canh (rau, hoa, quả…), mô hình sản suất rau an toàn…

Trong thời gian qua đã có nhiều mô hình đang được thử nghiệm thực tế và triển khai đến người sản xuất cho kết quả rất tốt Tuy nhiên việc thực hiện triển khai các mô hình ứng dụng Khoa học công nghệ vào sản xuất cũng gặp không ít khó khăn như: Cơ sở vật chất còn thiếu và chưa đồng bộ, các khu Nông nghiệp công nghệ cao chưa có sự quy hoạch tổng thể, thiếu cán bộ có trình độ giỏi về cộng nghệ, nguồn nhân lực chưa lành nghề… Các mô hình chủ yếu mới dừng lại ở việc nghiên cứu, thử nghiệm và sản xuất quy mô nhỏ lẻ chưa có vùng chuyên canh Các sản phẩm Nông nghiệp công nghệ cao giá không cao, thị trường đầu ra chưa ổn

định vì vậy chưa khuyển khích phát triển

SUMMARY

– Project Title:“Look at the solutions model developed high-tech agriculture

in the province of Thai Nguyen”

model science and technology to agricultural production in the province

– To propose some solutions for deploying high-tech agricultural model in the

province of Thai Nguyen

2 Main contents:

– Current status of the implementation of high-tech agricultural model in the

province of Thai Nguyen

– Evaluate the advantages and difficulties in the implementation of high-tech

agricultural model

– To propose some solutions to develop high-tech agricultural models meet

the trend of social development

favorable conditions for high-tech Agriculture formation and development: natural conditions, infrastructure, physical facilities, staff science and technology in agriculture Let So far, the province has had the high-tech agriculture as the Center for Applied and Science transfer chairs, plant cell zone of the Institute of Life Sciences - University of Thai Nguyen, The Faculty of Agricultural technology cells , Center for vegetable production and flowers - Department of Biotechnology, research centers and applications - University of Agriculture and Forestry have been studying, building models and conducting trials to extend the application such as: plant cell culture technology, creating new varieties (mushrooms, rice, etc.) model greenhouse greenhouse crops (flowers, mushrooms, cucumber, etc.), model hydroponic crops (vegetables, flowers, results, etc.), safe vegetable production model

In recent years there have been many actual model being tested and deployed to produce very good results However the implementation of application deployment models Science and technology in manufacturing has faced difficulties as: Facilities lacks synchronization, high-tech areas of Agriculture without the planning Overall, the lack of a good level of technology, skilled human resources

is not The new model mainly stopped in the research, testing, and small-scale producers do not have the specialized areas Agricultural products prices are not

high-tech, market output is not stable so not to encourage development

PHẦN I

MỞ ĐẦU 1.1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong những năm gần đây, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của các ngành công nghiệp, nông nghiệp cũng đã có những bước tiến mới, có tính cạnh tranh cao

cả về chất lượng và giá cả Bên cạnh các nước tiên tiến như Mỹ, Anh, Phần Lan…, nhiều nước ở châu Á cũng đã chuyển nền nông nghiệp theo hướng số lượng là chủ yếu sang nền nông nghiệp chất lượng, ứng dụng công nghệ sinh học, công nghệ tự

động hoá, cơ giới hoá, tin học hoá… để tạo ra sản phẩm có chất lượng cao, an toàn,

hiệu quả Việc ứng dụng công nghệ sinh học trong nông nghiệp đã đem lại nhiều thành công: hàng loạt giống cây trồng mới được tạo ra, đặc biệt là các giống kháng sâu, bệnh, chịu hạn… Đối với mô hình sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, các lĩnh vực công nghệ thường được ứng dụng là tạo giống bằng công nghệ nuôi cấy mô (hoa, cây ăn quả), lai tạo giống cây năng suất cao, chất lượng tốt, sạch bệnh, phù hợp với thị hiếu người tiêu dùng; phương pháp canh tác hữu cơ bảo đảm sạch bệnh và an toàn vệ sinh thực phẩm; kỹ thuật trồng cây trong nhà kính…

Ở nước ta, thời gian qua sản xuất nông nghiệp phát triển khá nhanh, với

những thành tựu trong các lĩnh vực chọn tạo giống, kỹ thuật canh tác…tạo ra khối lượng sản phẩm, hàng hoá đáng kể góp phần thúc đẩy tăng trưởng nền kinh tế quốc dân Tuy nhiên, nền nông nghiệp nước ta vẫn còn manh mún, quy mô sản xuất nhỏ, phương thức và công cụ sản xuất lạc hậu, kỹ thuật áp dụng không đồng đều dẫn

đến năng suất thấp, giá thành cao, chất lượng sản phẩm không ổn định Hơn nữa,

sản phẩm lại chưa được chế biến dẫn đến khả năng cạnh tranh kém Ngay cả trái cây, rau quả và hoa cảnh là những mặt hàng có lợi thế về điều kiện tự nhiên cũng khó có chỗ đứng trên thị trường thế giới và ngay cả thị trường trong nước Vì vậy,

để thúc đẩy xây dựng một nền nông nghiệp hiện đại, thu hẹp khoảng cách so với

các nước tiên tiến, đặc biệt là trong xu thế hội nhập hiện nay, việc xây dựng các Khu Nông Nghiệp Công Nghệ Cao là cần thiết

Ông Nguyễn Tấn Hinh, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học công nghệ và môi trường (Bộ NNPTNT) đánh giá, hiện nay chưa có nhiều công nghệ, cũng như mô hình nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao hiệu quả có thể áp dụng tại Việt Nam Trong khi đó, kinh phí và nhân lực cho nghiên cứu, nhập khẩu phát triển nông nghiệp công nghệ cao còn thiếu và yếu Bên cạnh đó, nhiều địa phương còn lúng túng, chưa có kế hoạch cụ thể cũng như chưa đầu tư cho công tác quy hoạch và xây dựng vùng nông nghiệp, khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao Hiện tại

Bộ NNPTNT đang gấp rút chỉ đạo xây dựng quy hoạch tổng thể khu nông nghiệp công nghệ cao và vùng nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao trình Thủ tướng phê duyệt, dự kiến đến ngày 1/6 sẽ hoàn thành Thứ trưởng Bộ NNPTNT Bùi

Bá Bổng lưu ý, nông nghiệp công nghệ cao là một chương trình rất phức tạp, do

đó, không thể quy hoạch tràn lan mà phải lựa chọn các vùng có điều kiện thuận

lợi nhất Trước hết, có thể mỗi tỉnh làm một khu, chọn lựa và tập trung vào các sản phẩm chủ lực

Quan điểm phát triển Khoa học và Công nghệ Tỉnh Thái Nguyên: Khoa học

và công nghệ của tỉnh Thái Nguyên phải phục vụ trực tiếp, hiệu quả cho sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân tỉnh Thái Nguyên Lấy hiệu quả kinh tế - xã hội làm một trong các tiêu chí chủ yếu

để đánh giá mọi hoạt động khoa học, công nghệ và phát triển kinh tế - xã hội phải

dựa trên việc ứng dụng các tiến bộ của khoa học, công nghệ Chú trọng công tác phát triển nguồn nhân lực khoa học, công nghệ và đội ngũ công nhân lành nghề

Đầu tư cho khoa học, công nghệ phải được xem là đầu tư cho phát triển Đầu tư

cho khoa học, công nghệ phải tập trung, có trọng tâm, trọng điểm, phải đúng tầm

và đến ngưỡng Phải tích cực xã hội hoá hoạt động đầu tư cho khoa học, công nghệ Thái Nguyên ưu tiên phát triển hoạt động nghiên cứu ứng dụng và phát triển công nghệ cao

Trong những năm vừa qua tình hình ứng dụng Khoa học công nghệ (KHCN) vào sản xuất nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên đã có những chuyển biến tích cực Tuy nhiên các mô hình Nông nghiệp Công nghệ cao (NNCNC) cũng mới

chỉ dừng lại ở quy mô nhỏ lẻ, người tiêu dùng vẫn còn nhiều băn khoăn với sản

phẩm NNCNC Xuất phát từ thực tế đó chúng tôi tiến lựa chọn đề tài: “Nghiên

cứu các giải pháp phát triển mô hình nông nghiệp công nghệ cao trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên”

1.2 Mục đích, mục tiêu của đề tài

1.2.1 Mục đích

Đề tài sẽ tìm hiểu tình hình triển khai mô hình nông nghiệp công nghệ cao từ

đó đưa ra các giải pháp phát triển mô hình trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên,

1.3 Ý nghĩa của đề tài

- Đề tài đánh giá một cách tổng quát thực trạng triển khai mô hình nông nghiệp công nghệ cao tại Thái Nguyên, vì vậy đây cũng sẽ là tài liệu tham khảo góp phần củng cố thêm về mặt lý luận và thực tiễn trong hoạt động triển khai các

mô hình nông nghiệp công nghệ cao sắp tới

- Là tài liệu tham khảo cho các bạn đọc quan tâm

PHẦN II TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 2.1 Cơ sở lý luận

2.1.1 Khái niệm N ông nghiệp công nghệ cao

* Nông nghiệp công nghệ cao (NNCNC) là gì ?

Theo Vụ Khoa học Công nghệ - Bộ Nông nghiệp và PTNT cho rằng Nông

nghiệp công nghệ cao “Là nền nông nghiệp được áp dụng những công nghệ mới

vào sản xuất,bao gồm: công nghiệp hóa nông nghiệp (cơ giới hóa các khâu của quá trình sản xuất), tự động hóa, công nghệ thông tin, công nghệ vật liệu mới, công nghệ sinh học và các giống cây trồng, giống vật nuôi có năng suất và chất lượng cao, đạt hiệu quả kinh tế cao trên một đơn vị diện tích và phát triển bền vững trên cơ sở canh tác hữu cơ”

* Chức năng của Nông nghiệp công nghệ cao (NNCNC)

Theo ý kiến của các nhà khoa học trong nước và quốc tế cho rằng :

* Trên thế giới các khu nông nghiệp công nghệ cao trong quá trình hình thành và phát triển đã thể hiện 5 chức năng lớn:

- Là khu trình diễn, vườn thực nghiệm nông nghiệp hiện đại hóa, là vườn

ươm xí nghiệp chuyển hóa thành quả nghiên cứu khoa học công nghệ thành sức

sản xuất, là nguồn lan tỏa công nghệ cao mới

- Là Khu trung tâm ứng dụng mở rộng, trung tâm phục vụ, trung tâm tập huấn các kết quả nghiên cứu khoa học công nghệ, công nghiệp, thị trường có hàm lượng khoa học công nghệ tương đối cao

- Có thể thu hút một khối lượng sức lao động lớn của nông thôn, làm cho nông thôn thành thị hóa, nông dân được công nhân hóa

- Thích ứng hóa với chức năng kinh doanh để các lĩnh vực từ trồng trọt, lâm nghiệp, chăn nuôi, nuôi trồng chế biến, khoa học công nghiệp, thương mại, sản xuất, cung ứng tiêu thụ được thống nhất Làm cho sản xuất nông nghiệp thực hiện

được khoa học hóa, thâm canh hóa và trở thành đầu tàu của việc phát triển nông

nghiệp kỹ thuật cao