MỘT SỐ LƯU Ý ĐỂ ĐẢM BẢO VÀ KIỂM TRA CHẤT LƯỢNG XÉT NGHIỆM SINH HỌC PHÂN TỬ

Chất lượng XNSHPT • Môi trường XN – XNSHPT là gì? • DNA/RNA/protein? – Môi trường, hóa chất, dụng cụ thí nghiệm, v.v…: sạch, vô trùng • Mục đích, kiến thức xét nghiệm: – Tham khảo tài liệu (ISO?) – Phải qua huấn luyện sử dụng máy móc • Máy móc: – Hiệu năng máy móc – Lập trình chương trình • Các sai lầm trong một XN SHPT – Sai lầm loại 1 là loại sai lầm khi kết quả nghiên cứu cho thấy có sự khác biệt (như giả thuyết đặt ra), nhưng thực tế là không có sự khác biệt. – Sai lầm loại 2 là kết quả nghiên cứu cho thấy không có mối quan hệ giữa các yếu tố, nhưng thực tế thì có.

MỘT SỐ LƯU Ý ĐỂ ĐẢM BẢO VÀ KIỂM TRA CHẤT LƯỢNG XÉT NGHIỆM SINH

HỌC PHÂN TỬ

Nguyen Le Thanh (MRes) thanhnl@pnt.edu.vn

1 GIỚI THIỆU CHUNG

– Tham khảo tài liệu (ISO?)

– Phải qua huấn luyện sử dụng máy móc

• Máy móc:

– Hiệu năng máy móc

– Lập trình chương trình

• Các sai lầm trong một XN SHPT

– Sai lầm loại 1 là loại sai lầm khi kết quả nghiên cứu cho thấy có sự

khác biệt.

– Sai lầm loại 2 là kết quả nghiên cứu cho thấy không có mối quan

hệ giữa các yếu tố, nhưng thực tế thì có

Các bước quy trình XN

1 Sample collection

(Blood, urine, feaces, tissue, etc.)

2 Sample treatment, record, & storage

3 Analysis

(Diagnostic tests)

4 Report & Diagnosis

(2) Xử lý bảo quản mẫu

• Tinh sạch loại bỏ tạp chất

• Di chuyển vận chuyển

• Chất chống đông?

Tầm soát

Chẩn đoán Tiên lượng

Hướng điều trị Theo dõi

Ví dụ

XN

SHPT

Kiểm tra dấu hiệu

xơ nang

Định tính hoặc định type HPV

Nhiễm

vi khuẩn lao

Phân loại ung thư vú vào các phân nhóm

sử dụng

(OncoType

Dx hay Mamma Print)

Xác định tình trạng đột biến gen như KRAS, BRAF, và Her2

Định lượng (đo tải lượng) siêu vi viêm gan C

• Định lượng tuyệt đối

• Real-time PCR Đường tiêu chuẩn

• Định lượng tương đối

• Real-time PCR gen tham chiếu

• Nghiên cứu di truyền học

• Giải trình tự DNA

(3) PP phân tích

• Các đối chứng

– Chứng dương là gì?

– Chứng âm là gì?

(3) PP Phân tích: Đối chứng

• Nhóm kiểm tra và nhóm chứng:

– Nhóm kiểm tra: Xem phản ứng khi có thay đổi

– Nhóm chứng: Không tạo thay đổi

– Độ nhạy = số dương tính thật/(số dương tính thật + số âm tính giả)

– Độ nhạy 100% có ý nghĩa như thế nào?

– Độ nhạy cao ảnh hưởng gì đến sai lầm của XN?

• Độ đặc hiệu?

– Độ đặc hiệu của một xét nghiệm là tỷ lệ những trường hợp thực sự không có bệnh và có kết quả xét nghiệm âm tính trong toàn bộ các trường hợp không bị bệnh

– Độ đặc hiệu = Số trường hợp âm tính thật/ (số trường hợp âm tính thật + số trường hợp dương tính giả)

– Độ đặc hiệu 100% có ý nghĩa như thế nào?

– Độ đặc hiệu cao ảnh hưởng gì đến sai lầm của XN?

Ví dụ:

Dùng PCR để phát hiện Mycobacterium tuberculosis trong máu bệnh nhân

• Đoạn trình tự IS1081 đặc thù cho Mtb

Ví dụ:

Dùng PCR để phát hiện Mycobacterium tuberculosis trong máu bệnh nhân

• Đoạn trình tự IS1081 đặc thù cho Mtb

• Primer có sẵn

• Thiết kế phản ứng PCR

Mẫu kiểm tra DNA từ máu bệnh nhân

Chứng dương Mẫu DNA Mtb

Chứng âm Nước, không DNA

khuôn

(+) (-)

Mẫu 1 Mẫu 2

Điện di

(-) (+)

Xét Nghiệm:

Chạy điện di PCR của 01 mẫu máu để phát hiện trình tự 419kb

IS6110 của M tuberculosis

Xét Nghiệm:

Chạy điện di PCR của 01 mẫu máu để phát hiện trình tự 419kb

IS6110 của M tuberculosis

Thang

(+)

(-) PCR

Trường hợp 1: Không có band

Trường hợp 2:

Có thang, nước (chứng âm điện di) hoạt động/Không có band

H2O

Trường hợp 3

H2O (+)

Trường hợp 4

H2O

Trường hợp 5

H2O

Trường hợp 6

H2O

Ý chính

• Hạn chế ngoại nhiễm, nội nhiễm

• Hạn chế, kiểm soát, kiểm tra đối chiếu hiện

tượng dương giả âm giả

(4) Tổng hợp kết quả và đưa ra phân

tích chẩn đoán

• Kỹ thuật phân tích? Cần phải chú ý những gì?

• Tham khảo:

(a) Độ xác thực (b) Độ chính xác (c) Đường tuyến tính (d) Chất gây cản trở (e) Độ nhạy phân tích (f) Độ đặc hiệu phân tích (g) Giới hạn phát hiện (h) Giới hạn đo

(4) Tổng hợp kết quả và đưa ra phân

tích chẩn đoán

• Xác nhận phân tích có mục tiêu là xác định

được sự hiện diện hay không và nguyên

nhân/nguồn gốc (nếu có) cho những sai sót

kỹ thuật có thể xảy ra khi phân tích mẫu bệnh phẩm

về mặt y học lâm sàng hay không.

Tải bản FULL (61 trang): https://bit.ly/3fYLVAX

Dự phòng: fb.com/TaiHo123doc.net

(4) Tổng hợp kết quả và đưa ra phân

(4) Tổng hợp kết quả và đưa ra phân