Bài làm Khủng hoảng truyền thông là hiện tượng, tình huống tạo ra sự bất lợi với hoạt động của đơn vị, tổ chức nào đó đặc biệt là các doanh nghiệp; sau khi xảy ra một sự kiện, vấn đề và truyền thông nhập cuộc, lôi cuốn sự chú ý của dư luận. Từ cách hiểu này, có thể thấy khủng hoảng truyền thông có thể xảy ra trong nhiều lĩnh vực, nhất là trong thời đại bùng nổ các loại hình truyền thông. Tuy nhiên, khủng hoảng truyền thông còn trực tiếp liên quan công chúng tiếp nhận thông tin và khi trình độ, quan niệm, khả năng xử lý thông tin khác nhau, có khoảng cách chênh lệch, thì nguy cơ xuất hiện khủng hoảng thông tin rất lớn. Với sự góp sức của mạng xã hội, nơi mọi người tham gia bàn bạc để khẳng định hoặc phủ định, thậm chí kêu gọi tẩy chay đã gây những hậu quả nặng nề. Ở các đơn vị, tổ chức hoạt động kinh doanh thì hậu quả nặng nề nhất là sụt giảm lòng tin của công chúng với loại hàng hóa, sản phẩm mà họ cung cấp. Và không chỉ các doanh nghiệp mới “sợ” khủng hoảng truyền thông, nhiều đơn vị không có chức năng kinh doanh, sản xuất cũng có thể phải đối diện với khủng hoảng truyền thông khi mà sự giám sát, phản biện của người dân được sử dụng đúng mức, lành mạnh. Khi khủng hoảng xảy ra, báo chí truyền thông đưa tin trung thực, ý kiến phân tích khách quan, có tri thức, có thiện chí, rạch ròi, cụ thể, chỉ rõ điều cần phê phán sẽ có tác dụng tích cực, gây hiệu ứng lành mạnh trong xã hội. Khi ấy buộc đơn vị, tổ chức liên quan phải nhận lỗi trước dư luận, điều chỉnh quá trình sản xuất, thậm chí phải chịu trách nhiệm trước pháp luật nếu để lại hậu quả nghiêm trọng. Còn nếu báo chí truyền thông chạy theo xu hướng khai thác khía cạnh giật gân để câu khách, công bố ý kiến thiếu khách quan, thiếu hiểu biết cặn kẽ vấn đề, lại phiến diện, mập mờ, lợi dụng sự kiện để đưa ra các liên hệ có tính đả kích, bài bác… thì sẽ gây tổn hại đến uy tín, lợi ích của đơn vị, tổ chức liên quan. Bên cạnh đó, trong bối cảnh internet phát triển mạnh mẽ, mạng xã hội cũng “góp phần” biến một số sự cố (đôi khi rất nhỏ) thành một cuộc khủng hoảng truyền thông. Tốc độ cập nhật thông tin trên mạng xã hội không còn tính theo ngày hay giờ, mà tính theo phút, theo giây. Cho nên, điều đáng lo ngại là khi báo chí truyền thông đưa thông tin chưa chính xác, thiếu kiểm chứng, bình luận vội vàng và cảm tính, được khai thác để đưa lên mạng xã hội thì mức độ lan truyền tăng lên rất nhanh, tác động tới sự tiếp nhận của công chúng, thậm chí chiếm được niềm tin của nhiều người, nhất là khi có người đã nhân danh chuyên môn để bàn thảo, đánh giá và phê phán. Từ đó có thể nói, trách nhiệm của báo chí truyền thông đối với dư luận càng phải được đề cao. Để làm rõ hơn vai trò của báo chí truyền thông trong việc tham gia, giải quyết những khủng hoảng truyền thông, định hướng dư luận xã hội tôi xin trình bày một vài trường hợp cụ thể như sau:
Trang 1Bài làm
Khủng hoảng truyền thông là hiện tượng, tình huống tạo ra sự bất lợi với hoạt động của đơn vị, tổ chức nào đó - đặc biệt là các doanh nghiệp; sau khi xảy ra một sự kiện, vấn đề và truyền thông nhập cuộc, lôi cuốn sự chú ý của dư luận Từ cách hiểu này, có thể thấy khủng hoảng truyền thông có thể xảy ra trong nhiều lĩnh vực, nhất là trong thời đại bùng nổ các loại hình truyền thông Tuy nhiên, khủng hoảng truyền thông còn trực tiếp liên quan công chúng tiếp nhận thông tin và khi trình độ, quan niệm, khả năng xử lý thông tin khác nhau, có khoảng cách chênh lệch, thì nguy cơ xuất hiện khủng hoảng thông tin rất lớn Với sự góp sức của mạng xã hội, nơi mọi người tham gia bàn bạc để khẳng định hoặc phủ định, thậm chí kêu gọi tẩy chay đã gây những hậu quả nặng nề Ở các đơn vị, tổ chức hoạt động kinh doanh thì hậu quả nặng nề nhất là sụt giảm lòng tin của công chúng với loại hàng hóa, sản phẩm mà họ cung cấp Và không chỉ các doanh nghiệp mới “sợ” khủng hoảng truyền thông, nhiều đơn vị không có chức năng kinh doanh, sản xuất cũng có thể phải đối diện với khủng hoảng truyền thông khi mà sự giám sát, phản biện của người dân được sử dụng đúng mức, lành mạnh
Khi khủng hoảng xảy ra, báo chí truyền thông đưa tin trung thực, ý kiến phân tích khách quan, có tri thức, có thiện chí, rạch ròi, cụ thể, chỉ rõ điều cần phê phán sẽ có tác dụng tích cực, gây hiệu ứng lành mạnh trong xã hội Khi ấy buộc đơn vị, tổ chức liên quan phải nhận lỗi trước dư luận, điều chỉnh quá trình sản xuất, thậm chí phải chịu trách nhiệm trước pháp luật nếu
để lại hậu quả nghiêm trọng Còn nếu báo chí truyền thông chạy theo xu hướng khai thác khía cạnh giật gân để câu khách, công bố ý kiến thiếu khách quan, thiếu hiểu biết cặn kẽ vấn đề, lại phiến diện, mập mờ, lợi dụng sự kiện
để đưa ra các liên hệ có tính đả kích, bài bác… thì sẽ gây tổn hại đến uy tín, lợi ích của đơn vị, tổ chức liên quan Bên cạnh đó, trong bối cảnh internet phát triển mạnh mẽ, mạng xã hội cũng “góp phần” biến một số sự cố (đôi khi
Trang 2rất nhỏ) thành một cuộc khủng hoảng truyền thông Tốc độ cập nhật thông tin trên mạng xã hội không còn tính theo ngày hay giờ, mà tính theo phút, theo giây Cho nên, điều đáng lo ngại là khi báo chí truyền thông đưa thông tin chưa chính xác, thiếu kiểm chứng, bình luận vội vàng và cảm tính, được khai thác để đưa lên mạng xã hội thì mức độ lan truyền tăng lên rất nhanh, tác động tới sự tiếp nhận của công chúng, thậm chí chiếm được niềm tin của nhiều người, nhất là khi có người đã nhân danh chuyên môn để bàn thảo, đánh giá và phê phán Từ đó có thể nói, trách nhiệm của báo chí truyền thông đối với dư luận càng phải được đề cao
Để làm rõ hơn vai trò của báo chí truyền thông trong việc tham gia, giải quyết những khủng hoảng truyền thông, định hướng dư luận xã hội tôi xin trình bày một vài trường hợp cụ thể như sau:
1 Vụ việc Formosa
Hiện tượng cá chết hàng loạt ở miền Trung xảy ra từ ngày 6/4/2016, bắt đầu xuất hiện tại tỉnh Hà Tĩnh (khu vực cảng Vũng Áng và các xã Kỳ Lợi, Kỳ Hà của thị xã Kỳ Anh), sau đó tiếp tục xảy ra tại các tỉnh: Quảng Bình ngày 10/4, Thừa Thiên - Huế ngày 15/4, Quảng Trị ngày 16/4 với số lượng và tần suất theo thời gian tại từng tỉnh khác nhau và kéo dài đến khoảng ngày 4/5
Tuy nhiên từ ngày 19-4, báo chí mới bắt đầu đưa tin về hiện tượng này,
vụ việc trở nên nóng hơn khi có một bé gái 8 tuổi ở xã Quảng Phú, huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình bị ngộ độc sau khi ăn cá chết và báo chí đưa tin về một đường ống nghi là hệ thống xả thải từ dự án Formosa (của Công ty Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh) “cắm” xuống đáy biển Vũng Áng
Trang 3http://vtv.vn/suc-khoe/quang-binh-mot-chau-be-bi-ngo-doc-nghi-do-an-ca-chet-2016042005464767.htm - đăng ngày 20/4/2016 trên báo điện tử VTV
https://thanhnien.vn/viet-nam/vu-ca-chet-hang-loat-nghi-van-ong-xa-thai-khong-lo-duoi-bien-vung-ang-694599.html - đăng trên báo Thanh niên điện tử ngày 22/4/2016
Trước thông tin báo chí đăng tải, ngày 21/4 Thứ trưởng Bộ NN-PTNT
Vũ Văn Tám khuyến cáo người dân các tỉnh miền Trung tuyệt đối không được ăn, chế biến cá chết hàng loạt ở bờ biển các tỉnh này Để tránh gây thiệt hại cho sản xuất, tiêu thụ cá của người dân nuôi trồng thuỷ sản, Thứ trưởng
Vũ Văn Tám cũng cho biết sẽ đề nghị UBND các tỉnh miền Trung chỉ đạo các
cơ quan chức năng khuyến cáo và hướng dẫn cho người dân phân biệt sản phẩm cá đảm bảo an toàn, cá nuôi bình thường, để người dân, người tiêu dùng không hoang mang, tẩy chay và yên tâm sử dụng những sản phẩm an toàn Tuy nhiên, trên thực tế, việc cá chết hàng loạt cùng những thông tin ngộ độc
do ăn phải cá chết đã ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất, tiêu thụ cá của người dân nuôi trồng thủy sản tại các tỉnh Miền Trung Vì không dễ phân biệt cá nhiễm độc và cá sạch nên người mua hạn chế tiêu dùng, ảnh hưởng chung cả
Trang 4thị trường hải sản kể cả tôm, cá, mực, cua ghẹ, ốc hến… đòng thời làm giá các mặt hàng thủy sản cũng giảm nhiều Ngoài ra, các hoạt động dịch vụ, du lịch cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng
http://nld.com.vn/thoi-su-trong-nuoc/tuyet-doi-khong-duoc-an-ca-chet-hang-loat-o-mien-trung-20160421154322703.htm - đăng ngày 21/4 trên báo Người lao động
Ngày 22/4, Phó Thủ Tướng Trương Hòa Bình giao cơ quan chức năng kiểm tra, làm rõ các thông tin báo chí nêu về vấn đề “nghi vấn ống xả thải khổng lồ dưới biển Vũng Áng” Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng giao Bộ Tài nguyên và Môi trường (TN-MT) chủ trì, phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN-PTNT), UBND 4 tỉnh: Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên - Huế khẩn trương điều tra làm rõ nguyên nhân tình hình hải sản chết bất thường
Chiều ngày 23/4, tại cuộc làm việc giữa các tỉnh có hiện tượng cá chết hàng loạt với đại diện Bộ TN-MT, Bộ NN-PTNT, Thứ trưởng Bộ TN-MT Võ Tuấn Nhân cho biết đường ống xả thải ra biển của Formosa có trong thiết kế,
có quy trình xử lý và được Bộ cho phép Trước khi nước được thải ra biển đã được xử lý, quan trắc tự động
Ngày 24/4, Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng đã đến TX Kỳ Anh, tỉnh
Hà Tĩnh kiểm tra tình hình khắc phục hậu quả cá chết hàng loạt, chỉ đạo các
bộ, ban ngành liên quan làm việc hết trách nhiệm, tìm ra nguyên nhân cá chết, trường hợp cần thiết có thể thuê chuyên gia nước ngoài hỗ trợ
Chiều ngày 25/4, Văn phòng Chính phủ có văn bản truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc yêu cầu khẩn trương làm rõ nguyên nhân gây hiện tượng hải sản chết bất thường tại miền Trung, báo cáo ngay Thủ tướng biện pháp xử lý nghiêm vi phạm Thủ tướng yêu cầu rà soát, thống kê thiệt hại, đề xuất biện pháp hỗ trợ cho bà con ngư dân
Ngày 25/4, trong lúc chờ kết luận của cơ quan chức năng, ông Chu Xuân Phàm Giám đốc đối ngoại của Công ty Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh,
Trang 5đã có phát biểu gây sốc: “Muốn bắt cá tôm hay nhà máy, cứ chọn đi Nếu chọn cả hai thì làm Thủ tướng cũng không giải quyết được” Chiều ngày 26/ 4, Formosa họp báo, xin lỗi về những phát ngôn này song không công nhận có
xả chất thải độc hại ra biển Ngày 27/4, ông Phàm bị Formosa cho nghỉ việc
Tại cuộc họp báo tối ngày 27/4, Thứ trưởng Bộ TN-MT Võ Tuấn Nhân cho biết hiện chưa có bằng chứng để kết luận công ty Formosa liên quan tới
cá chết bất thường ở miền Trung Các nhà khoa học thống nhất nhận định sơ
bộ có 2 nguyên nhân có thể gây ra hiện tượng cá chết hàng loạt: Do tác động của các độc tố hoá học thải ra từ hoạt động của con người trên đất liền và trên biển; do hiện tượng dị thường tự nhiên kết hợp với tác động của con người tạo nên hiện tượng tảo nở hoa của nước mà trên thế giới gọi là hiện tượng thuỷ triều đỏ
Ngày 28/4, Bộ trưởng Bộ TN-MT Trần Hồng Hà đã thị sát kiểm tra Formosa, Nhà máy nhiệt điện Vũng Áng; đồng thời tự nhận khuyết điểm về
sự lúng túng trước sự việc cá chết hàng loạt Bộ trưởng Hà chỉ đạo Formosa phải đưa đường ống xả thải ngầm lên để thuận tiện cho việc theo dõi, giám sát
Chiều 2/6, sau gần 2 tháng xảy ra hiện tượng cá chết hàng loạt, tại cuộc họp báo thường kỳ tháng 5-2016 của Chính phủ, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Mai Tiến Dũng cho biết đã xác định được nguyên nhân cá chết hàng loạt ở biển miền Trung thời gian qua, nhưng cần phản biện khoa học trước khi công bố
Tháng 7/2016, Báo điện tử Người Đưa Tin đã gây tiếng vang với dư luận và cơ quan chức năng sau khi công bố loạt bài điều tra “Formosa chôn lấp chất thải trên rừng” http://www.nguoiduatin.vn/chan-dong-vu-formosa-chon-chat-thai-khoi-to-dieu-tra-la-can-thiet-a249750.html đăng ngày 12/7/2016
Cụ thể, sau nhiều ngày theo dõi và điều tra, nhóm phóng viên của Báo Người Đưa Tin đã phát hiện 100 tấn chất thải của Công ty TNHH Gang thép
Trang 6Hưng Hiệp Formosa (Formosa Hà Tĩnh) được chôn lấp tại một trang trại bí mật thuộc vùng thượng Kỳ Trinh, thị xã Kỳ Anh (Hà Tĩnh)
Sau khi sự việc được đăng tải, Chính phủ đã yêu cầu Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Khoa học công nghệ khẩn trương phối hợp UBND tỉnh Hà Tĩnh kiểm tra, làm rõ.Trường hợp đúng sự thật phải có biện pháp xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật và báo cáo Thủ tướng
Các nhà khoa học lấy mẫu phân tích, kết quả cho thấy có một số mẫu
có nồng độ chất xyanua vượt quá quy chuẩn, ngưỡng chất thải nguy hại Ngay sau đó, cơ quan chức năng đã đưa ra các biện pháp ngăn chặn, xử phạt và khắc phục hậu quả chôn lấp chất thải nguy hại do Formosa gây ra
Trước hiệu quả lan truyền mạnh mẽ của loạt bài điều tra, Bộ TT-TT đã trao tặng bằng khen cho báo điện tử Người Đưa Tin và những phóng viên nỗ lực vạch trần sai phạm trong việc chôn chất thải của Formosa Hà Tĩnh ra trước ánh sáng công luận. Nói về vai trò báo chí trong sự kiện này, tại cuộc họp báo Chính phủ thường kỳ, Bộ trưởng Bộ TN-MT Trần Hồng Hà đã phát biểu: “Tôi xin cảm ơn cơ quan báo chí trong thời gian vừa qua đã phát hiện vụ việc Formosa chôn lấp rác thải Nó thể hiện sự dũng cảm, trách nhiệm lớn của nhà báo với người dân"
=> Qua các sự việc kể trên, có quá nhiều bài học về xử lý khủng hoảng truyền thông được rút ra như:
1 Khủng hoảng Fomorsa có đầy đủ 3 yếu tố lớn trong việc phát sinh khủng hoàng: Tạo nên những mối đe dọa cho cộng đồng, bất ngờ và có ít thời gian để ứng phó. Cộng theo đó, sự quản lí rủi ro và khủng hoảng cũng thiếu chuyên nghiệp Ngay từ khi sự việc bắt đầu diễn ra, việc đầu tiên để giảm bớt khủng hoảng truyền thông trong trường hợp này là làm đám đông không hoảng loạn, không bất mãn, nổi giận, do đó không gây rối loạn Thế nhưng các cơ quan chức năng lại chậm trễ trong việc xử lý
2 Ứng xử không nhanh Ngày 6/4 diễn ra sự việc nhưng tới 2 tuần sau mới có phản ứng Trong 2 tuần đã quá đủ để sự việc đi ngoài tầm kiếm soát
Trang 7Từ đó cho thấy Formosa đã coi thường khủng hoảng này, để rồi không theo sát dư luận
3 Cần lên kế hoạch và chỉ định người thay mặt công ty tiếp xúc với truyền thông Trong kế hoạch phải có bản tuyên bố được bàn bạc kĩ càng trước Ngoài ra không một ai được tiếp xúc với truyền thông Thông qua việc ông Chu Xuân Phàm phát ngôn như đổ dầu vào ngọn lửa khủng hoảng truyền thông, chứng tỏ Formosa đã không thực hiện được những điều trên
4 Chưa quản lí thành công khủng hoảng đã vội nghiên cứu chuyên môn.Tìm nguyên nhân gốc của khủng hoảng thì tốn rất nhiều thời gian, trong khi dư luận khó có thể đợi Nếu quản lí khủng hoảng thành công thì đám đông sẵn sàng đời kết quả nguyên nhân khủng hoảng
Để rồi vụ việc fosmosa không được kiểm soát, người dân tham gia biểu tình tại nhiều nơi, mâu thuẫn khi lợi ích của nhân dân không được đảm bảo, người dân đã mất niềm tin đối với các lãnh đạo đất nước Khi cho phép Formosa áp dụng hàm lượng tham chiếu 15%, ông Bùi Cách Tuyến lý giải rằng một số nước cũng áp dụng mức này Nhưng chính ông Bùi Cách Tuyến lại là người ký Thông tư ban hành quy chuẩn khí thải đối với ngành luyện thép, trong đó giới hạn hàm lượng oxy tham chiếu là 7% Nói nôm na là vị thứ trưởng này đưa ra quy định 7%, rồi chính ông ấy cho phép một doanh nghiệp được đặc cách không cần áp dụng Trong câu chuyện này, chưa bàn đến hệ luỵ môi trường có hay không, mà chỉ bàn đến việc một cơ quan quản
lý ngành lại cho phép doanh nghiệp đứng trên quy định pháp luật là rất không
ổn Bởi, hành động cho phép ấy chứng tỏ cơ quan vận hành pháp luật đã không tôn trọng chính những quy định mà họ ban hành
Trong vụ việc này chúng ta không thể không nhắc đến vai trò quan trọng của báo chí phát hiện cũng như thông tin vấn đề Tuy nhiên, báo chí cũng gặp rất nhiều khó khăn và không thể thực hiện tốt vai trò của mình trong việc xử lý khủng hoảng truyền thông, định hướng dư luận xã hội Luật báo chí
có đề cập “thông tin trên báo chí phải đảm bảo lợi ích của đất nước và của
Trang 8nhân dân”, khi lợi ích của nhân dân và đất nước có sự mâu thuẫn, các cơ quan báo chí cũng trở nên “bất lực” bởi sự kiểm duyệt chặt chẽ của pháp luật trước nội dung thông tin Tự do báo chí những vẫn luôn nằm trong khuôn khổ pháp luật Trái lại, trên các diễn đàn mạng xã hội chủ đề này đã thu hút lượt tương tác của đông đảo người dân Trên một số trang cá nhân của những nhà báo, thông tin được đăng tải công khai, thu hút lượt bình luận của nhiều người dân, đưa thông tin chi tiết vụ việc Một lần nữa, mạng xã hội chứng tỏ được vai trò của mình trong việc phản biện các chủ trương chính sách của nhà nước và giám sát hoạt động của các cơ quan chức năng
2 Vụ nước mắm nhiễm Asem
Ngày 14/10/2016, Hội Tiêu chuẩn và Bảo vệ người tiêu dùng (Vinastas) đã đăng bài “Báo cáo kết quả khảo sát nước mắm trên toàn quốc”
trên trang web của Hội, công bố thông tin 67% mẫu nước mắm do Hội này
khảo sát bị nhiễm asen vượt mức cho phép Thông tin này được đồng loạt đăng, phát trên nhiều phương tiện thông tin đại chúng, như có người nói, đã tạo thành một “chiến dịch truyền thông gây sợ hãi”
Ngày 17/10/2016, Vinastas tổ chức buổihọp báo báo cáo kết quả khảo sát nước mắm trên toàn quốc Theo đó, tại 10 tỉnh/ thành phố trên cả nước, 101/150 mẫu nước mắm được khảo sát (chiếm 67,33%) không đạt quy định
về hàm lượng Arsen (thạch tín) cho phép có trong sản phẩm nước chấm tối đa
là 1.0mg/L Trong đó, hàm lượng Arsen tổng của các mẫu không đạt theo quy định dao động từ trên 1,0mg/L đến 5 mg/L
Đến ngày 18/10/2016, Hội Tiêu chuẩn và bảo vệ người tiêu dùng tiếp tục đăng tải bài “Gần 85% mẫu nước mắm của 88 doanh nghiệp không đạt tiêu chuẩn” trên trang web của Vinastas Theo đó, các công bố và bài viết của Vinastas đồng loạt có nội dung công bố 95,65% số mẫu khảo sát có độ đạm từ 40% độ trở lên được đánh giá là hàm lượng thạch tín (Arsen) – một loại á kim cực độc vượt ngưỡng
Khi thông tin trên được Vinastas công bố, nhiều cơ quan báo chí đã
Trang 9đồng loạt đăng tải thông tin sai sự thật, được cộng đồng mạng xã hội chia sẻ bài viết; trên mạng xã hội loan truyền thông tin lo ngại về sức khỏe cộng đồng khi dùng nước mắm truyền thống
Đỉnh điểm là ngày 18/10/2016, sau khi Vinastas tổ chức công bố kết quả chương trình khảo sát chất lượng 150 mẫu nước mắm đóng chai của 88 nhãn hiệu, trên mạng xã hội có trên 42.275 thảo luận
Hậu quả của việc thông tin đã làm dư luận xã hội hết sức hoang mang, các sản phẩm nước mắm truyền thống bị người dùng tẩy chay, không đưa được vào các siêu thị; các vùng, miền sản xuất nước mắm truyền thống càng khó khăn hơn, nhất là vừa mới chịu hậu quả của sự cố môi trường biển tại các tỉnh miền Trung; ảnh hưởng rất nghiêm trọng đến người tiêu dùng và việc sản xuất nước mắm truyền thống bao đời nay của người Việt Nam cũng như thương hiệu hàng hóa của Việt Nam nói chung trên thị trường quốc tế
Có thể nói, công bố trên của Hội Tiêu chuẩn và bảo vệ người tiêu dùng
đã khiến người tiêu dùng hoang mang bởi theo từ điển bách khoa Việt Nam quyển số 1 Nhà xuất bản Từ điển Bách khoa (tái bản lần thứ nhất 2007), trang
93 nêu rõ: “Thạch tín hay còn gọi là Nhân ngôn là loại Arsen oxit, rất độc”
Tuy nhiên, theo các chuyên gia trong ngành, bản chất nước mắm đã chứa hàm lượng thạch tín hữu cơ nhưng thạch tín hữu cơ gần như vô hại, thậm chí châu Âu còn cho phép hàm lượng này trong nước chấm lên tới 30 mg/lít Còn thạch tín vô cơ mới độc hại, có thể gây tử vong Tuy nhiên, trong những mẫu nước mắm vừa được Vinastas công bố chứa thạch tín lại không phát hiện thạch tín vô cơ
Chính vì vậy, việc Vinastas đồng nhất khái niệm arsen nêu tại Quy chuẩn Việt Nam QCVN 8-2:2011/BYT với “thạch tín”, một chất cực độc, đồng thời khẳng định “95,65% số mẫu khảo sát có độ đạm từ 40 độ trở lên được đánh giá là hàm lượng thạch tín vượt ngưỡng quy định” là không đúng, không có cơ sở khoa học và gây nhầm lẫn, hoang mang cho người tiêu dùng
Do đó, ngày 20/10/2016, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt
Trang 10Nam và một số hiệp hội, Hội đã gửi Bản kiến nghị về việc xử lý, ngăn ngừa những hành động gây thiệt hại đến ngành sản xuất nước mắm truyền thống của Việt Nam
Ngay sau khi nhận được kiến nghị nói trên, ngày 22/10/2016, Văn phòng Chính phủ đã có Công văn 9030/VPCP-KGVX truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về thông tin chất lượng nước mắm Theo đó, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc đã có ý kiến Giao Bộ Nông nghiệp
và Phát triển nông thôn chủ trì, phối hợp với Bộ Y tế để có ngay thông tin chính thức, công khai, rõ ràng, đầy đủ tới người dân về loại và hàm lượng asen an toàn trong sản phẩm nước mắm cũng như các thông tin cần thiết khác liên quan, tránh gây hoang mang trong dư luận
Thủ tướng cũng giao Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan xem xét cụ thể việc chấp hành các quy định pháp luật trong quá trình đưa thông tin trên báo chí của Hội Tiêu chuẩn và bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam (VINASTAS); xử lý nghiêm các sai phạm (nếu có)
Bên cạnh đó, Thủ tướng cũng giao Bộ Thông tin và truyền thông kiểm tra và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm quy định pháp luật về hoạt động báo chí đối với trường hợp nêu trên
Đặc biệt, Thủ tướng yêu cầu các Bộ, cơ quan liên quan báo cáo kết quả
xử lý trước ngày 10/11/2016
Tối cùng ngày, Bộ Y tế đã có báo cáo trình Thủ tướng Chính phủ (số 172/BC-BYT) và cũng đã có thông tin đến nhân dân qua các phương tiện thông tin đại chúng về kết quả kiểm tra nước mắm Theo đó, Bộ Y tế công bố 100% mẫu nước mắm (247 mẫu được thu thập ngẫu nhiên của 82 cơ sở sản xuất khác nhau tại miền Bắc, miền Trung và miền Nam và trên thị trường) bao gồm cả nước mắm sản xuất theo phương pháp công nghiệp, phương pháp truyền thống đều an toàn, không phát hiện asen vô cơ (thạch tín)
Đến ngày 24/10/2016, trên cơ sở thực hiện ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Công Thương đã thành lập Đoàn kiểm tra liên ngành