Nghiên cứu lựa chọn một số bài tập nâng cao hiệu quả kỹ thuật chuyền bóng cao tay bằng hai tay trước mặt môn thể thao tự chọn bóng chuyền cho học sinh lớp 10d trường ptth nam đàn i

Tr-ờng Đại học Vinh Khoa giáo dục thể chất - giáo dục quốc phòng ------ Nguyễn Văn L-u Nghiên cứu lựa chọn một số bài tập nâng cao hiệu quả kỹ thuật chuyền bóng cao tay bằng hai tay

Tr-ờng Đại học Vinh Khoa giáo dục thể chất - giáo dục quốc phòng

- -

Nguyễn Văn L-u

Nghiên cứu lựa chọn một số bài tập nâng cao hiệu quả kỹ thuật chuyền bóng cao tay bằng hai tay tr-ớc mặt Môn thể thao

tự chọn bóng chuyền cho học sinh lớp 10D tr-ờng ptth nam đàn I

Khoá luận tốt nghiệp

chuyên ngành: giáo dục thể chất- giáo dục quốc phòng

Ng-ời h-ớng dẫn: GVC.ThS Lê mạnh hồng

Vinh, 2008

Đặt vấn đề

Đảng và Nhà n-ớc luôn quan tâm đến mục tiêu giáo dục toàn diện cho thế

hệ trẻ Trong các văn kiện đại hội VIII và Nghị quyết TW khoá 2 của Đảng về giáo dục đào tạo và khoa học công nghệ khẳng định: “ Giáo dục đào tạo cùng với khoa học và công nghệ phải thực sự trở thành quốc sách hàng đầu”

ở n-ớc ta hàng năm th-ờng xuyên tổ chức các hoạt động giao l-u văn hoá văn nghệ, thể dục thể thao,để tăng thêm tình đoàn kết hữu nghị,sự học hỏi lẫn nhau giữa các tr-ờng, các địa ph-ơng, các tỉnh và thành phố Bên cạnh các hoạt

động nh- bóng đá, bóng bàn, cầu lông, điền kinh… thì bóng chuyền là một trong những hoạt động th-ờng đ-ợc tổ chức để chào mừng các ngày lễ lớn.Vì thế mà bóng chuyền là một trong những môn phát triển mạnh mẽ ở các tr-ờng phổ thông, trung học chuyên nghiệp, đã góp phần giáo dục cho học sinh về các mặt:

đức- trí- thể - mỹ

Hơn nữa bóng chuyền lại là môn thể thao sôi nổi, giàu cảm xúc h-ng phấn, thông minh và sáng tạo, nhịp điệu trận đấu cao, thời gian kéo dài, đặc biệt là sự căng thẳng, hấp dẫn của thi đấu đối kháng, sự chuẩn bị các tình huống ứng phó trong điều kiện thời gian rất ngắn

Đổi mới ph-ơng pháp dạy và học trong các nhà tr-ờng phổ thông nói chung

và trong giáo dục thể chất nói riêng là một trong những nội dung cấp thiết và bức bách nhất trong giai đoạn hiện nay, đ-ợc các cấp các ngành quan tâm đặc biệt Nhằm lấy ng-ời học làm trung tâm, tạo cho học sinh tính tự giác tích cực trong học tập cũng nh- trong tập luyện để có thể thúc đẩy sự phát triển môn bóng chuyền ở các tr-ờng phổ thông

Bóng chuyền là môn có cấu trúc kỹ thuật rất đa dạng và phức tạp Chính vì vậy mà tiếp thu kỹ chiến thuật một cách toàn diện đó là nền tảng vững chắc để vận dụng chúng linh hoạt trong học tập cũng nh- trong thi đấu Muốn tổ chức chiến thuật tấn công tốt thì đòi hỏi VĐV chuyền 2 phải có một kỹ thuật chuyền bóng tốt để thực hiện các đ-ờng chuyền có hiệu quả nh-: chuyền bóng biên ở vị

trí số 2 và số 4, chuyền bóng trung bình, chuyền nhanh ở vị trí số 3, chuyền những đ-ờng bóng lao ngắn, lao dài Đặc biệt chuyền bóng ở vị trí số 4 th-ờng

đ-ợc sử dụng và có hiệu quả nhất

Xuất phát từ tầm quan trọng của kỹ thuật chuyền bóng, từ yêu cầu phát triển của môn bóng chuyền ngày càng tiến xa và đạt thành tích cao hơn nữa để có thể theo kịp sự phát triển của xã hội

Từ thực tiễn đó đã dẫn dắt tôi đến với đề tài: “ Nghiên cứu lựa chọn một số

bài tập nâng cao hiệu quả kỹ thuật chuyền bóng cao tay bằng hai tay tr-ớc mặt Môn thể thao tự chọn bóng chuyền cho học sinh nam lớp 10D tr-ờng PTTH Nam Đàn I”

Mục tiêu:

1 Lựa chọn và xây dựng một số bài tập có hiệu quả nhằm nâng cao kỹ thuật chuyền bóng cao tay bằng hai tay tr-ớc mặt môn thể thao tự chọn bóng chuyền cho học sinh nam lớp 10D tr-ờng PTTH Nam Đàn I

2 Nâng cao hiệu quả công tác giảng dạy và học tập môn bóng chuyền trong tr-ờng phổ thông

Ch-ơng 1 Tổng quan các vấn đề nghiên cứu

1 Các quan điểm của Đảng và Nhà n-ớc ta về GDTC trong tr-ờng học

Giáo dục thể chất trong nhà tr-ờng là một bộ phận không thể thiếu trong nền giáo dục xã hội chủ nghĩa Nó có tác dụng tích cực đối với sự hoàn thiện cá tính, nhân cách và thể chất của học sinh Nhằm đào tạo con ng-ời phát triển toàn diện phục vụ cho sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất n-ớc, giữ vững an ninh quốc phòng Trong giai đoạn hiện nay mục tiêu quan trọng của giáo dục thể chất trong tr-ờng học là góp phần thực hiện theo tinh thần nghị quyết Đại hội

Đảng toàn quốc lần thứ VII Đó là nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi d-ỡng nhân tài, hình thành đội ngũ lao động có tri thức, có tay nghề, có năng lực thực hành, tự chủ sáng tạo Theo Nghị quyết hội nghị TW2 khoá VIII về giáo dục và

đào tạo: “ Giáo dục thể chất trong nhà tr-ờng là một bộ phận hữu cơ của mục tiêu giáo dục đào tạo Đồng thời là một nội dung của giáo dục toàn diện cho thế hệ trẻ, nhằm đào tạo nguồn tri thức mới có năng lực thể thao, có sức khoẻ để thích ứng với điều kiện phức tạp và c-ờng độ lao động cao Đó là lớp ng-ời phát triển cao về trí tuệ, c-ờng tráng về thể chất, phong phú về tinh thần, trong sáng về đạo

đức Mục tiêu chiến l-ợc này thể hiện rõ những yêu cầu mới về sức khoẻ, năng lực trí tuệ của lớp ng-ời lao động mới trong nền kinh tế tri thức Nhằm phục vụ

đắc lực cho công cuộc xây dựng và đổi mới đất n-ớc”

Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ VII tháng 6-1991 đã khẳng định: “… Công tác thể dục thể thao cần coi trọng nâng cao giáo dục thể chất trong tr-ờng học”

Giáo dục thể chất là nội dung bắt buộc trong hiến pháp n-ớc Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam Hiến pháp năm 1992 có ghi: “… Việc dạy và học thể dục thể thao tr-ờng học là bắt buộc”

Chỉ thị 133/TTG ngày 07/03/1995 của Thủ t-ớng Chính phủ về xây dựng và quy hoạch phát triển ngành Thể dục thể thao và Giáo dục thể chất trong tr-ờng

học đã ghi rõ “… Bộ Giáo dục và Đào tạo cần coi trọng việc Giáo dục thể chất trong tr-ờng học, quy định tiêu chuẩn rèn luyện thân thể cho học sinh các cấp,

có quy chế bắt buộc đối với các tr-ờng”

Nghị quyết Đại hội Đảng cộng sản Việt Nam lần thứ VIII năm 1996 đã khẳng định “… Giáo dục - Đào tạo cùng với khoa học và công nghệ phải thực sự trở thành quốc sách hàng đầu” Và đã nhấn mạnh đến việc chăm lo giáo dục thể chất cho con ng-ời: “… Muốn xây dựng đất n-ớc giàu mạnh, văn minh không những chỉ có phát triển về trí tụê, trong sáng về đạo đức lối sống, mà còn có con ng-ời c-ờng tráng về thể chất, chăm lo thể chất con ng-ời là trách nhiệm toàn xã hội và các cấp đoàn thể”

Chỉ thị 112/CT ngày 09/05/1999 của HĐBT về công tác Thể dục thể thao trong những năm tr-ớc mắt có ghi: “… Đối với học sinh, sinh viên tr-ớc hết phải thực hiện nghiêm túc việc dạy và học môn Thể dục thể thao”

2 Đặc điểm giải phẫu tâm lý lứa tuổi 16-18

ở lứa tuổi này tri giác thể hiện t-ơng đối chính xác trong hoạt động thể thao Cảm giác vận động cho phép kiểm tra đánh giá tính chất vận động, hình dáng, biên độ, ph-ơng h-ớng, tr-ơng lực cơ, tức là kiểm tra đ-ợc sự vận động của cơ thể mình Sự tri giác về vận động thông qua cảm giác cơ bắp sẽ tạo cho

con ng-ời khả năng tiếp thu nhanh chóng kỹ thuật các bài tập thể thao (trích Tâm

lý học thể dục thể thao, chủ biên Phạm Gia Viễn)

Do trình độ nhận thức và tâm lý phát triển, phạm vi hoạt động giao l-u rộng rãi nên việc tiếp thu động tác có những nét mới, luyện tập và nhận thức các bài tập có ý thức hơn Các em không thoả mãn với việc lặp lại một cách đơn điệu các

động tác hoặc không hài lòng với khả năng biểu hiện tính tích cực vận động của mình Các em muốn nắm bắt các tri thức mới mẻ về văn hoá thể chất, có nhu cầu thể hiện mọi khả năng về thể lực và tâm lý của mình Hơn nữa ở lứa tuổi này họ

có thể đặt ra cho mình một nội dung hành động, tính sẵn sàng khắc phục khó khăn, tính kỷ luật, quyết tâm nỗ lực của bản thân, tính kiên trì đ-ợc thể hiện trong học tập và công việc của mình Vì vậy trong quá trình giảng dạy môn Bóng

chuyền, ng-ời giáo viên nên đề ra mục đích cụ thể để họ phấn đấu thực hiện tốt công việc và khả năng của mình trong quá trình luyện tập,các tố chất thể lực đặc tr-ng nếu tập một cách có hệ thống sẽ kích thích nỗ lực ý chí của họ, nâng cao thành tích tập luyện và thi đấu Điều quan trọng là phải chỉ rõ để các em hiểu

đ-ợc khi nào và loại bài tập nào cần đến đức tính dũng cảm, lòng quyết tâm hay tính kiên trì… Một khi các em đã nhận thức đ-ợc rằng không hoàn thiện là do thiếu ý chí thì các em sẽ bị “ chạm tự ái” Tính tự ái trong tr-ờng hợp này có tác dụng kích thích lòng tự trọng thúc đẩy các em phấn đấu v-ơn lên

Một đặc điểm tâm lý của lứa tuổi này là cảm xúc mạnh mẽ, nhu cầu trở thành ng-ời đẹp, hấp dẫn cả hình thức bên ngoài lẫn sự biểu hiện nội tâm Nếu các em thấy sự phấn đấu tập luyện của mình đạt kết quả cao thì các em sẽ có hứng thú sâu sắc và tính tích cực tự giác trong các buổi học sẽ tăng lên

3 Đặc điểm giải phẫu sinh lý lứa tuổi 16-18

Đặc điểm giải phẫu sinh lý lứa tuổi là căn cứ quan trọng để tiến hành giảng dạy Thể dục thể thao chỉ có thể dựa vào đặc điểm giải phẫu sinh lý và tuân theo những đặc điểm phát triển của cơ thể thì công tác dạy Thể dục thể thao mới phát huy đ-ợc tác dụng to lớn đến việc nâng cao năng lực hoạt động của cơ thể để trực tiếp phục vụ cho học tập, sản xuất và chiến đấu ở lứa tuổi này các em phát triển t-ơng đối nhanh Các bộ phận tiếp tục lớn lên với tốc độ nhanh, chức năng sinh lý t-ơng đối ổn định, khả năng hoạt động của các cơ quan bộ phận cơ thể

đ-ợc nâng lên rất nhiều

Hệ x-ơng: X-ơng phát triển nhanh, sụn ở hai đầu x-ơng bắt đầu dài ra Mỗi

năm cao thêm 2- 4 cm Tập luyện thể dục thể theo sẽ làm cho x-ơng phát triển

về chiều dài, lớn lên về chiều ngang Các x-ơng nhỏ nh- x-ơng cổ tay, x-ơng ngón tay và x-ơng bàn tay đã kết thành x-ơng nên các em đã có thể tập một số

động tác treo, chống có độ yêu cầu cao vễ kỹ thuật sẽ rất dễ làm tổn hại hoặc dẫn

đến sự phát triển lệch lạc của cơ thể, cột sống đã ổn định nh-ng vẫn ch-a đ-ợc củng cố, dễ bị cong vẹo

Hệ cơ: ở giai đoạn này hệ cơ phát triển với tốc độ rất nhanh, để đi đến hoàn

thiện khối l-ợng cơ tăng khá nhanh, dàn tích cơ tăng không đều, chủ yếu là phát triển cơ bắp Do vậy khi cơ hoạt động dễ dẫn đến mệt mỏi vì sự phát triển không cân đối nên khi giảng dạy môn bóng chuyền với các kỹ thuật khác nhau, bài tập khác nhau giáo viên cần chú ý đến sự phát triển tố chất, phát triển cơ bắp cho các

em

Hệ tuần hoàn: ở giai đoạn này hệ tuần hoàn đang trên đà phát triển mạnh để

hoàn thiện, trọng l-ợng và sức chứa của tim t-ơng đối hoàn chỉnh Tim của nam mỗi phút khoảng 70-80 lần, của nữ 75-85 Lứa tuổi này phản ứng với hệ tuần hoàn t-ơng đối nhanh chóng Cho nên lứa tuổi này có thể tập những bài tập có khối l-ợng t-ơng đối lớn

Hệ hô hấp: Phổi của các em phát triển mạnh nh-ng ch-a đều đặn, khung

ngực còn hẹp nên các em thở nhanh và không có sự ổn định dung tích sống Đó chính là nguyên nhân làm cho tần số hô hấp của các em tăng cao khi hoạt động, gây nên hiện t-ợng nợ ôxi dẫn đến mệt mỏi

Hệ thần kinh: ở giai đoạn này kích th-ớc não và hành tuỷ đã gần đạt đến

mức của ng-ời tr-ởng thành Khả năng t- duy, nhất là khả năng tổng hợp phân tích, trừu t-ợng hoá phát triển thuận lợi cho nên sự hình thành phản xạ có điều kiện Tuy nhiên với các động tác đơn điệu cũng làm cho ng-ời tập chóng mệt mỏi Cần thay đổi nhiều hình thức tập luyện để hoàn thành tốt các bài tập, ngoài

ra ở lứa tuổi này do sự hoạt động mạnh của tuyến giáp, tuyến yên làm cho tính h-ng phấn của hệ thần kinh chiếm -u thế Giữa h-ng phấn và ức chế không cân bằng làm ảnh h-ởng đến các hoạt động thể dục, vì vậy giáo viên cần bố trí các bài tập thích hợp, chú ý quan sát các phản ứng của cơ thể các em để có biện pháp giải quyết kịp thời

4 Đặc điểm của môn Bóng chuyền và tác dụng của kỹ thuật chuyền bóng cao tay bằng hai tay tr-ớc mặt cơ bản

Bóng chuyền là môn thể theo giàu tính cảm xúc thông minh sáng tạo Các hoạt động chủ yếu của VĐV bóng chuyền nh- sự di chuyển nhanh, những động

tác nhảy, những động tác chuyền bóng, đánh bóng hay đỡ bóng đều có liên quan trực tiếp tới sự mạo hiểm nhất định,vì vậy cần đòi hỏi lòng tự tin dũng cảm Trong thi đấu đối kháng thời gian tiếp xúc bóng rất ngắn, không đ-ợc ném bóng, giữ bóng, hành động luôn biến đổi phức tạp

Tốc độ của bóng lớn, sự di chuyển của các VĐV luôn thay đổi nhanh và bất ngờ trong các tình huống thi đấu Sự cảm thụ số l-ợng lớn về mục tiêu hoặc các yếu tố của chúng Đòi hỏi một yêu cầu lớn cả về khối l-ợng, c-ờng độ, tính ổn

định, sự phân phối, chuyển h-ớng chú ý và định h-ớng nhanh chóng Các hoạt

động của VĐV bóng chuyền phụ thuộc trực tiếp vào hoạt động của đồng đội và

đặc biệt là vận động viên của đối ph-ơng, tạo tình huống để có thể có điều kiện tốt nhất thực hiện các động tác dự định

Hơn nữa bóng chuyền là kỹ thuật sử dụng các ngón tay, bàn tay và cẳng tay

để chuyền đẩy bóng đi Diện tiếp xúc giữa các ngón tay và bóng nhỏ nh-ng điểm tiếp xúc nhiều nên dễ phạm lỗi kỹ thuật dính bóng (nằm quá lâu ở tay hoặc tầm chuyền quá thấp)

Chuyền 2 là cầu nối giữa phòng thủ và tấn công, là linh hồn của đội bóng

Kỹ thuật chuyền bóng rất đa dạng và phức tạp, nó bao gồm: Chuyền bóng cao tay bằng hai tay cơ bản tr-ớc mặt, nhảy chuyền, lăn ngả chuyền, chuyền lật sau

đầu Trong đó chuyền bóng cao tay bằng hai tay tr-ớc mặt gồm: Chuyền bóng biên ở vị trí số 2 và số 4, chuyền bóng trung bình, chuyền nhanh ở vị trí số 3, chuyền những đ-ờng bóng lao ngắn,lao dài Vì vậy mà nó có các tác dụng sau:

- Tạo tình huống thuận lợi cho đồng đội tấn công ghi điểm

- Nâng cao đ-ợc thể lực, tính linh hoạt thông minh sáng tạo cũng nh- lòng dũng cảm cho ng-ời tập

- Cấu trúc kỹ thuật t-ơng đối phức tạp yêu cầu ng-ời tập phải kiên trì tập luyện Đặc biệt phải chú ý đến vị trí, hình tay và tầm chuyền

Ch-ơng 2

Đối t-ợng, nhiệm vụ, ph-ơng pháp nghiên cứu

2.1 Đối t-ợng nghiên cứu

Học sinh nam lớp 10D Tr-ờng PTTH Nam Đàn I

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để giải quyết mục đích đã đặt ra trong đề tài này, chúng tôi tập trung đi vào nghiên cứu 2 nhiệm vụ

2.2.1 Nhiệm vụ 1:

Nghiên cứu cơ sở lý luận, cơ sở thực tiễn và lựa chọn, ứng dụng một số bài tập nâng cao hiệu quả kỹ thuật chuyền bóng cao tay bằng hai tay tr-ớc mặt cho học sinh nam lớp 10D tr-ờng PTTH Nam Đàn I

bổ ích phục vụ cho h-ớng nghiên cứu

Đề tài này chúng tôi sử dụng các tài liệu sau:

- Các văn kiện nghị quyết Trung -ơng Đảng và Hiến pháp của n-ớc Cộng hoà XHCN Việt Nam

- Sách lý luận và ph-ơng pháp GDTC

- Sách sinh lý học TDTT

- Ph-ơng pháp nghiên cứu Khoa học giáo dục

- Giáo trình ph-ơng pháp dạy học môn bóng tr-ờng Đại Học Vinh

- Sách Toán học thống kê trong TDTT

- Tuyển tập nghiên cứu khoa học giáo duc thể chất, y tế tr-ờng học

2.3.2 Ph-ơng pháp phỏng vấn:

Để có những cơ sở thực tiễn, trong ph-ơng pháp này chúng tôi đã sử dụng

để tìm hiểu nghiên cứu thu nhận thông tin thông qua hỏi - trả lời giữa nhà nghiên cứu với các cá nhân khác nhau về vấn đề quan tâm

Về hình thức phỏng vấn chúng tôi tiến hành hai ph-ơng pháp:

Phỏng vấn trực tiếp và phỏng vấn gián tiếp

- Phỏng vấn trực tiếp: ở hình thức này chúng tôi tiến hành gặp gỡ các giáo

viên có thâm niên công tác để trao đổi trực tiếp một số nội dung Nh- vấn đề nên lựa chọn một số Bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật chuyền bóng cao tay bằng hai tay tr-ớc mặt cho môn thể thao tự chọn bóng chuyền ở tr-ờng PTTH Nam Đàn I, vấn đề l-a chọn bài tập nào phù hợp với điều kiện, gây hứng thú, kích thích đông đảo học sinh tham gia tập luyện có hiệu quả

-Phỏng vấn gián tiếp: ở hình thức này chúng tôi tiến hành dùng phiếu điều

tra mà nội dung chúng tôi đã chuẩn bị tr-ớc, mục đích của phiếu phỏng vấn cũng chủ yếu tập trung cho việc lựa chọn một số bài tâp để nâng cao hiệu quả kỹ thuật chuyền bóng cao tay đảm bảo khoa học có hiệu quả

Nội dung của phiếu điều tra chúng tôi trình bày ở phần mục lục

2.3.3 Ph-ơng pháp quan sát s- phạm:

Quan sát s- phạm là ph-ơng pháp tự giác có mục đích một hiên t-ợng giáo dục nào đó , để thu l-ợm những số liệu, tài liệu sự kiên cụ thể đặc tr-ng cho quá trình diễn biến của hiện t-ợng đó

Vậy cho nên việc sử dụng ph-ơng pháp quan sát s- phạm hàng ngày để thu l-ợm những chỉ số, những sự kiện diễn ra trên cơ thể ng-ời tập d-ới tác động của các bài tập

Các ph-ơng pháp quan sát s- phạm đ-ợc sử dụng trong đề tài

Các ph-ơng pháp thực nghiệm s- phạm đ-ợc sử dụng trong đề tài:

n

i i

B A

n n

X X

Dựa vào giá trị T quan sát tìm trong bảng T ng-ỡng xác định P ứng với

độ tự do:

- Nếu : |TTính | > TBảng thì sự khác biệt có ý nghĩa ở ng-ỡng xác suất P < 5%

- Nếu : | TTính | < TBảng thì sự khác biệt không có ý nghĩa ở ng-ỡng xác suất P = 5%

2.4.1 Thời gian nghiên cứu:

Đề tài đ-ợc tiến hành từ ngày 24/10/2007 đến ngày 5/2008 và đ-ợc chia làm 4 giai đoạn:

- Giai đoạn 1 : Từ ngày 24/10/2007 đến ngày 24/11/2007, đọc tài liệu lựa

chọn đề tài và xây dựng đề c-ơng nghiên cứu

- Giai đoạn 2: Từ ngày 24/11/2007 đến ngày 28/02/2008 hoàn thành đề

c-ơng nghiên cứu và giải quyết nhiệm vụ 1

- Giai đoạn 3: Từ ngày 28/02/2008 đến ngày 30/04/2008, giải quyết nhiệm

vụ 2

- Giai đoạn 4 : Từ ngày 30/04/2008 đến ngày 15/05/2008, hoàn chỉnh và

báo cáo đề tài tr-ớc hội đồng khoa học

2.4.2 Địa điểm nghiên cứu:

Đề tài đ-ơc tiến hành nghiên cứu tại tr-ờng THPT Nam Đàn I

Ch-ơng 3 Kết quả nghiên cứu và bàn luận

3.1 Giải quyết nhiệm vụ 1:

Nghiên cứu cơ sở lý luận của việc nâng cao hiệu quả kỹ thuật chuyền bóng cao tay tr-ớc mặt môn thể thao tự chọn bóng chuyền cho học sinh nam lớp 10 D tr-ờng THPT Nam Đàn I Để lựa chọn một số bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật chuyền bóng cao tay, dựa trên cơ sở và lý luận thực tiễn nghiên cứu về cơ

sở sinh lý học của việc chuyền bóng cao tay Chủ yếu nghiên cứu cơ sở lý luận,cơ sở thực tiễn và đặc điểm tâm sinh lý của đối t-ợng là nam học sinh lứa tuổi 16-18 tuổi

3.1.1 Về mặt tâm lý:

Việc hình thành thế giới quan phát triển hoàn chỉnh có đời sống tình cảm phong phú và tính độc lập tự chủ cao, có biểu hiện sâu sắc, đào sâu, suy nghĩ năng lực tâm lý t-ơng đối vững vàng ổn định

Cảm giác và tri giác của học sinh THPT đã đạt tới mức hoàn thiên do các cơ quan phân tích đã phát triển đầy đủ Thị giác, thính giác đã có khả năng phản ứng rất tinh vi với các màu sắc và âm thanh Các em dễ phân biệt giữa cái chính

và cái phụ, cái bản chất và cái không bản chất Tính quan sát của các em chịu sự chi phối rõ rệt của hệ thống tín hiệu thứ 2 và gắn liền với t- duy trừu t-ợng Trí nhớ có ý nghĩa đã chiếm -u thế rõ rệt, các em đã có ý thức tự giác tích cực trong học tập, xây dựng động cơ đúng đắn h-ớng tới việc lựa chọn nghề sau này khi tốt nghiệp THPT

Xét riêng cở sở tâm lý của viêc hình thành các động tác thể thao ta nhận thấy các động tác thể thao đ-ợc hình thành theo 2 giai đoạn : giai đoạn hình thành biểu t-ợng hay mô hình tâm lý động tác và giai đoạn chuyển các biểu t-ợng hay mô hình đó thành vận động cơ bắp

Muốn thực hiện đ-ợc động tác thể thao môt cách nhuần nhuyễn thì học sinh

hay vận động viên đó phải tập luyện Nhờ có quá trình tập luyện mà biểu t-ợng

hay mô hình tâm lý của động tác thể thao sẽ đ-ợc chuyển thành hoạt tính cơ bắp

Động tác thể thao đ-ợc hình thành sẽ trở thành một năng lực, một công cụ để

VĐV thực hiện hoạt động thể thao của mình

Vì vậy có thể nói do đặc điểm phát triển thể chất và trí tuệ, do đã có một số

kinh nghiệm xác đáng, trình độ hiểu biết đ-ợc nâng cao Nên nhiều khi các em

muốn đốt cháy giai đoạn nôn nóng đối với công việc.Tình trạng dễ bốc lên xẹp

xuống cũng là chỗ yếu của học sinh, song các em cũng dễ có thiên h-ớng

chuộng hình thức bên ngoài, chuộng cái đẹp Vậy cho nên trong quá trình học

tập và huấn luyện thể thao cần chú ý đến những yêu cầu tâm lý, cấu trúc tâm lý,

thủ thuật bổ trợ của quá trình giảng dạy và huấn luyện thể thao

3.1.2.Về mặt sinh lý:

Chức năng sinh lý đang phát triển mạnh và dần đi đến hoàn thiện và ổn

định Bộ máy vận động đang phát triển ở mức độ cao

Hệ tuần hoàn: Kích thuớc tim tăng tần số co bóp của cơ tim tăng, hiệu quả hoạt động của hệ tim mạch cao

Hệ thần kinh: các biểu hiện cơ bản của hệ thần kinh cấp cao đ-ợc hình

thành và phát triển ở lứa tuổi này

Hệ hô hấp: Sự thay đổi về độ dài của chu kỳ hô hấp, tỷ lệ hút vào cơ thể sâu

và tần số hô hấp giảm từ 12 đến 18 lần/ phút Dung tích của ng-ời tr-ởng thành

là 10 ml/1kg

Hệ trao đổi chất và trao đổi năng l-ợng:

Qúa trình đồng hoá chiếm -u thế cơ thể đang tuổi sung sức, cần nhiều đạm

thiếu chất đạm ảnh h-ởng đến cơ thể

* Các tố chất thể lực:

- Tố chất sức nhanh: Là khả năng thực hiện di chuyển trên sân và thực hiện

kỹ thuật động tác với khoảng thời gian ngắn nhất trong điều kiện nhất định

- Tố chất sức mạnh: Là khả năng khắc phục lực đối kháng bằng sự nỗ lực của cơ bắp, phát sức mạnh phụ thuộc vào bộ máy vận động

- Tố chất sức bền:Là khả năng duy trì đ-ợc hoạt động khoảng thời gian dài, bao gồm sức bền tới độ sức bền bật và sức bền thi đấu

- Tố chất khéo léo:Là khả năng điều khiển các tố chất thể lực, không gian

và thời gian

- Tố chất mềm dẻo: Là khả năng tăng c-ờng độ linh hoạt của các khớp củng

cố hệ cơ dây chằng và phát triển sức mạnh cơ, tính đàn hồi của cơ và dây chằng

Mục đích xây dựng các bài tập phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật chuyền bóng trong môn thể thao tự chọn bóng chuyền cho học sinh tr-ờng THPT, có ý nghĩa vô cùng đặc biệt quan trọng trong quá trình học tập, huấn luyện thi đấu ở môn bóng chuyền

Lựa chọn một số bài tập giúp cho quá trình tiếp thu, luyện tập kỹ thuật cho đến thành thạo nhất là đối với kỹ thuật có cấu trúc phức tạp nh- kỹ thuật chuyền bóng cao tay , việc duy trì thể lực cho phép ta th-c hiện ổn định chính xác động tác Mặt khác cơ thể tuân theo quy luật,sẽ xuất hiên mệt mỏi nếu tham gia hoạt

động nhiều, kéo dài Chúng ta phải lựa chọn một số bài tập bổ trợ phù hợp có hiệu quả nhât cho kỹ thuật này, để đáp ứng đ-ợc trong thực tiễn tập luyện và thi đấu

3.1.4 Nêu thực trạng, chất l-ợng công tác giáo dục thể chất nói chung và môn bóng chuyền nói riêng ở tr-ờng THPT Nam Đàn I

Trong những năm qua d-ới sự lãnh đạo của Đảng trong công cuộc đổi mới, các mặt kinh tế, văn hoá xã hội ở huyện Nam Đàn đã có b-ớc phát triển rõ rệt, cùng với sự phát triển đó thì thể thao nhà tr-ờng cũng đ-ợc nâng lên Đặc biệt Tr-ờng PTTH Nam Đàn I đã có đ-ơc nhiều thành tích đáng khích lệ, nh- trong các hội khoẻ phù đổng tr-ờng đã dành nhiều huy ch-ơng ở các môn thể thao Giáo viên trong tr-ờng phổ thông Nam Đàn I và cá lãnh đạo đã hiểu sâu sắc tác dụng của giáo dục thể chất và quyết tâm thực thi, vì vậy các hoạt động TDTT trở thành ph-ơng tiện chính để tăng c-ờng sức khoẻ, giáo dục các mặt đức- trí- thể-

mỹ, hoàn thành tốt mục đích, mục tiêu đào tạo đ-a nhà tr-ờng thành nhà tr-ờng tiên tiến toàn diện của tỉnh Bên cạnh đó tr-ờng PTTH Nam Đàn I là một trong những tr-ờng có truyền thống dạy tốt học tốt, đạt nhiều thành tích xuất sắc trong giảng dạy học tập và giáo dục thể chất So với nhiều tr-ờng khác trong tỉnh thì

điều kiện học tập có nhiều thuận tiện hơn nh- học sinh của tr-ờng chỉ học tập vào 2 ca buổi sáng và buổi chiều nên thời gian cho học tập và các hoạt động TDTT khác có điều kiên phát triển

Để hiểu rõ hơn về cơ sở vật chất và đội ngũ giáo viên của tr-ờng chúng tôi

đã điều tra phân tích ở bảng sau:

Bảng 1: Cơ sở vật chất và sân bãi

SÂN Bãi số l-ợng

Cầu lông- Đá cầu

Bóng đá

Bóng chuyền

Đ-ờng chạy

Hố nhảy cao

Hố nhảy xa

Sân đẩy tạ

2

1

2

1

2

2

2

Thực trạng đội ngũ giáo viên giáo dục thể thất của tr-ờng:

- Số l-ợng: 5 giáo viên

- Giới tính: cả 5 ng-ời đều là nam

bổ sung cán bộ trẻ năng động nhằm phù hợp với yêu cầu đổi mới ph-ơng pháp dạy học ở tr-ờng phổ thông

Qua thống kê trên cho ta thấy thực trạng cơ sở vật chất và đội ngũ giáo viên hiện nay của nhà tr-ờng còn thiếu và còn nhiều hạn chế cho nên dẫn đến việc tập luyện TDTT của hoc sinh gặp nhiều khó khăn trong học tập và giảng dạy

Để nâng cao chất l-ợng giờ học TDTT điều chủ yếu là phải tổ chức tập luyện bình th-ờng đúng đắn trên cơ sở ch-ơng trình chuẩn do bộ Giáo dục và

đào tạo quy định, việc đánh giá chất l-ợng chúng ta dựa vào phân bố ch-ơng trình môn học TDTT cùng với kết quả điểm thi các mônTT

Từ các vấn đề nêu trên chúng ta thấy quy định của ch-ơng trình đào tạo cùng với chất l-ợng đào tạo, chúng tôi đã điều tra thu thập nội dung, theo phân phối ch-ơng trình và môn học tự chọn và nó đ-ợc trình bày cụ thể ở bản sau:

Bảng 2: Nội dung ch-ơng trình giảng dạy và số giờ của tr-ờng PTTH Nam Đàn I

Dựa trên cơ sở lý luận và thực tiễn về đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi, điều kiện dụng cụ, sân bãi và chất l-ợng TDTT ở Tr-ờng PTTH Nam Đàn I Dựa vào

sự h-ớng dẫn của thầy giáo trong khoa GDTC, các chuyên gia và các VĐV đã giúp cho tôi lựa chọn những bài tập với ý kiến tán đồng cao: và tôi sẽ thiết lập kế hoạch lựa chọn nội dung bài tập, khối l-ợng vận động và tiến trình tập luyện cho nhóm thực nghiệm trong vòng 2 tháng cho các em học sinh nam lớp 10D tr-ờng THPT Nam Đàn I với những bài tập sau:

1 Bài tập nằm sấp chống đẩy

2 Bài tập chống đẩy vào t-ờng

3 Chuyền bóng vào t-ờng

4 Bài tập với bóng nhồi

5 Bài tập vớí bóng rổ

6 Chuyền bóng với đồng đội với cự ly ngắn

7 Chuyền bóng với đồng đội với cự ly dài

8 Chuyền bóng qua l-ới

9 Chuyền bóng

Đối với từng Bài tập chúng tôi xây dựng kế hoạch tập luyện cụ thể cũng nh- chi tiết kỹ thuật, ph-ơng pháp tập luyện:

BàI tập 1: bài tập nằm sấp chống đẩy

- Mục đích: Tăng c-ờng thể lực phục vụ cho cho ng-ời tập

- Yêu cầu: Thực hiện đúng t- thế, ng-ời thẳng, co gập hết khuỷ tay và khi nâng cơ thể lên tay phải duỗi thẳng

- Thời gian thực hiện: Trong 1 phút, số lần lặp lại 1-3 lần

- Số lần thực hiện: 36 - 41 lần

BàI tập 2: bài tập chống đẩy vào t-ờng

- Mục đích: Tăng c-ờng thể lực phục vụ cho tập chuyên môn

- Yêu cầu: Xếp thành hàng cách t-ờng 1 m, dùng hai tay chống vào t-ờng liên tục co gập và duỗi tay đúng kỹ thuật

- Thời gian thực hiện: Trong 1 phút, số lần lặp lại 1-3 lần

- Số lần thực hiện: 37 - 43 lần

BàI tập 3: Bài tập với bóng nhồi

- Mục đích: Xây dựng cảm giác tay khi tiếp xúc bóng

- Yêu cầu: Thực hiện đúng động tác chuyền và bắt bóng liên tục đúng kỹ thuật với cự ly 3-4 m

- Thời gian thực hiện: Trong 3 phút, số lần lặp lại 2-3 lần

- Số lần thực hiện: 30 - 35 lần

BàI tập 4 : Bài tập với bóng rổ

- Mục đích: Xây dựng cảm giác, hình thay,vị trí khi tiếp xúc bóng

- Yêu cầu: Thực hiện chuyền bóng qua lại liên tục đúng kỹ thuật với cự ly 3-4 m

- Thời gian thực hiện: Trong 3 phút, số lần lặp lại 3-4 lần

- Số lần thực hiện: 40 - 45 lần

BàI tập 5: Chuyền bóng vào t-ờng

- Mục đích: Tạo cảm giác về bóng và sửa sai

- Yêu cầu: Đứng thành hàng cách t-ờng 2 m và chuyền bóng cao 4 m

đúng kỹ thuật

- Thời gian thực hiện: Trong 1 phút, số lần lặp lại 2-3 lần

- Số lần thực hiện: 43 - 48 lần

BàI tập 6: Chuyền bóng với đồng đội ở cự ly ngắn

- Mục đích: Vừa tạo cảm giác bóng, vừa tạo phản xạ khi tiếp xúc với bóng

- Yêu cầu: Xếp thành 2 hàng cách nhau 4 m thực hiện chuyền bóng qua lại đúng kỹ thuật

- Thời gian thực hiện: Trong 1 phút, số lần lặp lại 2-3 lần

- Số lần thực hiện: 30 - 35 lần

BàI tập 7: chuyền bóng qua l-ới

- Mục đích: Vừa xây dựng cảm giác bóng, vừa xây dựng cảm giác l-ới với