Nâng cao chất lượng giáo dục truyền thống cho sinh viên trường cao đẳng khang khay xiêng khoảng lào trong giai đoạn hiện nay

Để khắc phục những hạn chế, thiếu sót và góp phần phát huy sức mạnh của những giá trị tinh thần truyền thống của dân tộc, tác giả khoá luận đã mạnh dạn chọn đề tài: “ Nâng cao chất l-ợng

Lời cảm ơn

Tôi xin chân thành cảm ơn Nhà tr-ờng, khoa Giáo dục chính trị, các thầy giáo, cô giáo đã ủng hộ và tạo điều kiện hết sức thuận lợi cho tôi trong thời gian học tập, rèn luyện và làm khoá luận tốt nghiệp

Trong quá trình làm luận văn ngoài sự cố gắng của bản thân, tôi còn đ-ợc sự giúp đỡ chu đáo, nhiệt tình của quý thầy cô giáo, của gia đình, bạn bè Và đặc biệt là tiến sĩ Đinh Thế Định, là ng-ời trực tiếp h-ớng dẫn tôi hoàn thành khoá luận này

Tôi xin chân thành cảm ơn !

Sinh viên SYSOUPHANH

PHIMMAHAXAY

Mục lục

Trang

1 Lý do chọn đề tài 1

2.Tình hình nghiên cứu 2

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 3

4 Phạm vi nghiên cứu 4

Ch-ơng 1: Giáo dục truyền thống cho sinh viên - yêu cầu cấp thiết

trong sự nghiệp giáo dục và đào tạo ở đất n-ớc lào

5

1.1 Vai trò của giáo dục truyền thống trong việc nâng cao chất l-ợng đào

tạosinh viên Lào hiện nay

5

1.2 Thực trạng công tác giáo dục truyền thống cho sinh viên tr-ờng Cao

đẳng Khăng Khay - Lào

14

Ch-ơng II: Những giải pháp nâng cao chất l-ợng giáo dục truyền

thống cho sinh viên tr-ờng Cao đẳng Khăng Khay Lào trong giai đoạn

hiện nay

23

2.1 Nhóm giải pháp nâng cao nhận thức về công tác giáo dục truyền thống 23 2.2 Nhóm giải pháp về nội dung giáo dục truyền thống 24 2.3 Nhóm giải pháp về hình thức, ph-ơng pháp, ph-ơng tiện và điều kiện 28 2.4 Nhóm giải pháp về kết hợp giữa Nhà tr-ờng và các tổ chức xã hội 35

A mở đầu

1 Lý do chọn đề tài

Hiện nay, là thời đại hội nhập với quốc tế và cộng đồng, nên mỗi quốc gia, mỗi dân tộc phải tự đặt mình phù hợp với xu thế ngày nay Đất n-ớc Lào

là một trong những thành viên của cộng đồng thế giới Đang chuyển sang giai

đoạn mới - giai đoạn bắt đầu thực hiện sự nghiệp CNH và HĐH đất n-ớc, phát triển nền kinh tế thị tr-ờng, mở rộng giao l-u, học hỏi kinh nghiệm với quốc

tế Sự nghiệp CNH và HĐH đất n-ớc đang đặt ra những yêu cầu lớn về chất l-ợng và số l-ợng nguồn lực con ng-ời Để đạt đ-ợc yêu cầu đó, Đảng và Nhà n-ớc Lào đã đề ra chiến l-ợc đúng đắn, tr-ớc hết xây dựng cơ sở hạ tầng từ trung -ơng đến địa ph-ơng, tiếp tục nâng cao giáo dục toàn diện Phát huy tính độc lập sáng tạo của mỗi học sinh, sinh viên đề cao tinh thần tự học, tự hoàn thiện học vấn và tay nghề Đồng thời phải phát huy các di sản văn hoá dân tộc, các giá trị văn học, nghệ thuật, ngôn ngữ, chữ viết và phong tục tập quán của các dân tộc Ngoài ra, phải tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại làm thêm phong phú nền văn hoá dân tộc Lào

Vì vậy, kế thừa và phát huy thống dân tộc sẽ giúp chúng ta ý thức đ-ợc truyền thống dân tộc, lịch sử vẻ vang của dân tộc Từ đó, làm cho mỗi con ng-ời, nhất là những thế hệ trẻ học sinh – sinh viên ngày càng giàu lòng yêu quê h-ơng đất n-ớc Việc đẩy mạnh và nâng cao giáo dục truyền thống hết sức quan trọng đối với các tr-ờng đại học, cao đẳng và các cấp, ngành từ trung -ơng đến địa ph-ơng trên đất n-ớc Lào

Đối với tr-ờng Cao đẳng Khăng Khay, công tác giáo dục truyền thống cho sinh viên vẫn còn rất nhiều vấn đề cần phải bàn, quan tâm nghiên cứu, tìm hiểu một cách kỹ hơn Trong những năm vừa qua, các cấp, ngành và nhất là Ban giám hiệu tr-ờng Cao đẳng Khăng Khay cùng với các tổ chức Đoàn thanh niên, Hội phụ nữ vv đã có nhiều quan tâm, nh-ng công tác giáo dục truyền thống cho sinh viên vẫn ch-a t-ơng xứng với tiềm năng, còn nhiều tồn tại và hạn chế Đến nay, vẫn ch-a có những công trình nghiên cứu khoa học sâu sắc,

đồng bộ, nghiêm túc về lĩnh vực này

Sinh viên Lào nói chung và sinh viên tr-ờng Cao đẳng Khăng Khay nói riêng có rất nhiều truyền thống tốt đẹp, cùng với truyền thống tốt đẹp của dân tộc chẳng hạn: hiếu học, tôn sự trọng đạo, ham tìm tòi, chịu khó và kiên trì

Đây là niềm tự hào của sinh viên Cao đẳng Khăng Khay

Để khắc phục những hạn chế, thiếu sót và góp phần phát huy sức mạnh của những giá trị tinh thần truyền thống của dân tộc, tác giả khoá luận đã

mạnh dạn chọn đề tài: “ Nâng cao chất l-ợng giáo dục truyền thống cho sinh viên tr-ờng Cao đẳng Khăng Khay - Xiêng Khoảng - Lào trong giai

đoạn hiện nay”

đã đ-ợc thực hiện

ở Việt Nam đã có nhiều công trình chuyên khảo nghiên cứu về truyền thống và giá trị truyền thống ở Việt Nam, đi sâu phân tích, làm rõ khái niệm truyền thống, giá trị của truyền thống và giá trị của truyền thống Việt Nam trong công cuộc đổi mới, trong sự nghiệp CNH và HĐH, đã đi sâu vào việc phân tích những thách thức và cơ hội của toàn cầu hoá đối với việc giữ gìn và phát huy các giá trị truyền thống Đồng thời nhiều công trình đã đề cập đến các giải pháp giữ gìn, phát huy các giá trị truyền thống tr-ớc thử thách toàn

cầu hoá Trong đó tiêu biểu là các công trình: GS.Trần Văn Giàu- “ Giá trị

tinh thần truyền thống Việt Nam”- Nxb TP Hồ Chí Minh- 1998; GS Trần

Đình H-ợu -“ Đến hiện đại từ truyền thống” - Nxb Khoa học xã hội và nhân văn- HN- 1994; GS Phan Huy Lê - “ Truyền thống dân tộc trong công cuộc

đổi mới và hiện đại hoá đất n-ớc”- Nxb Hà Nội - 1995; GS.TS Nguyễn

Trọng Chuẩn, PGS.TS Nguyễn Văn Huyên (Đồng chủ biên)- “ Giá trị truyền

thống tr-ớc những thách thức của toàn cầu hoá” - Nxb CTQG, Hà Nội, 2002 Một số công trình đã đi sâu vào nghiên cứu giáo dục truyền thống, kết hợp giữa truyền thống và hiện đại trong giáo dục - đào tạo, b-ớc đầu đã đề ra một số giải pháp giáo dục truyền thống cho thanh thiếu niên Với những công

trình tiêu biểu: L-ơng Ngọc - “ Giáo dục truyền thống cho thanh niên” - Nxb Thanh niên- HN- 1992; TS Nguyễn L-ơng Bằng- “ Kết hợp truyền thống và

hiện đại trong quá trình đổi mới giáo dục đào tạo ở Việt Nam hiện nay” -

Luận án Tiến sỹ, 2001; TS Đoàn Minh Duệ (chủ biên) “ Những giải pháp

nhằm nâng cao chất l-ợng giáo dục truyền thống cho thanh thiếu niên tỉnh Nghệ An”, Nxb Nghệ An, 2004

Tuy vậy, đến nay vẫn ch-a có một công trình khoa học nào nghiên cứu một cách cơ bản, hệ thống và đề ra những giải pháp nhằm nâng cao chất l-ợng giáo dục truyền thống cho sinh viên tr-ờng Cao đẳng trên đất n-ớc Lào

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Mục đích của đề tài là tìm hiểu tình trạng, chỉ ra những vấn đề còn tồn tại ảnh h-ởng trực tiếp đến công tác giáo dục truyền thống cho sinh viên tr-ờng Cao đẳng Khăng Khay, đ-a ra những giải pháp nhằm nâng cao chất l-ơng giáo dục truyền thống cho sinh viên tr-ờng Cao đẳng Khăng Khay -

Lào trong giai đoạn hiện nay

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để thực hiện mục đích trên, đề tài tập trung giải quyết định những nhiệm vụ chủ yếu sau đây:

Thứ nhất: Nghiên cứu tổng quát một cách có hệ thống, vạch rõ cơ sở lý luận và giới thiệu khái niệm truyền thống

Thứ hai: Từ số liệu điều tra, khảo sát, khái quát và đánh giá đúng thực trạng công tác giáo dục truyền thống cho sinh viên tr-ờng Cao đẳng Khăng Khay - Lào trong những năm gần đây

Thứ ba: Đề xuất một số giải pháp cơ bản nhằm nâng cao chất l-ợng giáo dục truyền thống cho sinh viên tr-ờng Cao đẳng Khăng Khay

4 Phạm vi nghiên cứu

Giáo dục truyền thống cho sinh viên là vấn đề cấp bách, nh-ng do khả năng và thời gian có hạn nên tác giả chỉ tập trung nghiên cứu trên phạm vi tr-ờng Cao đẳng Khăng Khay Về nội dụng, đề tài đ-ợc triển khai trong giới hạn những vấn đề truyền thống và công tác giáo dục truyền thống Đặc biệt,

đề tài chỉ chú trọng đi sâu, nghiên cứu, đ-a ra các giải pháp nhằm nâng cao chất l-ợng công tác giáo dục truyền thống

5 Ph-ơng pháp nghiên cứu

Sử dụng ph-ơng pháp điều tra (bằng phiếu điều tra, phỏng vấn, điều tra qua tài liệu); sử dụng ph-ơng pháp tiếp cận và nghiên cứu hệ thống, kết hợp ph-ơng pháp lôgíc và lịch sử, ph-ơng pháp thống kê, phân tích so sánh trên cơ

sở ph-ơng pháp luận biên chứng duy vật

6 ý nghĩa của khoá luận

Với kết quả đạt đ-ợc, khoá luận có ý nghĩa sâu sắc cả về mặt lý luận và thực tiễn Khoá luận sẽ góp phần vào việc định h-ớng t- t-ởng cho sinh viên, không những nâng cao chất l-ợng của công tác giáo dục truyền thống cho sinh viên tr-ờng Cao đẳng Khăng Khay - Lào mà còn tạo ra những cơ sở vững chắc

để triển khai mở rộng ra nhiều tr-ờng khác

Khoá luận có thể đ-ợc dùng làm tài liệu tham khảo cho việc nghiên cứu, giảng dạy, nhất là trong công tác giáo dục t- t-ởng cho sinh viên

7 Kết cấu của khoá luận

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục các tài liệu tham khảo, phục luận, khoá luận gồm có 2 ch-ơng và 5 tiết

Ch-ơng 1: Giáo dục truyền thống cho sinh viên - yêu cầu cấp thiết trong

sự nghiệp giáo dục và đào tạo ở đất n-ớc Lào

Ch-ơng 2: Những giải pháp để nâng cao chất l-ợng giáo dục truyền thống cho sinh viên tr-ờng Cao đẳng Khăng Khay Lào

B nội dung

Ch-ơng 1

Giáo dục truyền thống cho sinh viên - yêu cầu cấp thiết trong sự nghiệp giáo dục và đào tạo ở đất n-ớc lào

1.1 Vai trò của giáo dục truyền thống trong việc nâng cao chất l-ợng

đào tạo sinh viên Lào hiện nay

1.1.1 Khái niệm truyền thống

Từ tr-ớc đến nay đã có nhiều quan điểm khác nhau về truyền thống và

đ-ợc nhìn nhận d-ới góc độ khác nhau

Các nhà kinh điển của chủ nghĩa Mác- Lênin mặc dù ch-a đ-a ra đ-ợc một

định nghĩa có tính chất kinh điển về truyền thống, nh-ng những t- t-ởng cơ bản của khái niệm truyền thống đã đ-ợc C.Mác, Ph.Ăngghen đề cập đến trong một số tác phẩm “ Hệ t- t-ởng Đức” , “ Biện chứng của tự nhiên” C.Mác và Ph.Ăngghen viết: “ Lịch sử chẳng qua chỉ là nối tiếp của những thế hệ riêng rẽ, trong đó mỗi thế hệ đều khai thác những vật liệu, những t- bản, những lực l-ợng sản xuất do tất cả các thế hệ tr-ớc để lại, do đó, mỗi thế hệ một mặt tiếp tục ph-ơng thức hoạt động đ-ợc truyền lại, nh-ng trong mỗi hoàn cảnh đã hoàn toàn thay đổi, và mặt khác lại biến đổi những hoàn cảnh cũ một hoạt

động hoàn toàn thay đổi” [3, tr 48]

Trong Từ điển Trung Quốc xuất bản năm 1989 định nghĩa: “ Truyền thống là sức mạnh tập quán xã hội đ-ợc l-u truyền lại từ lịch sử Nó tồn tại ở các lĩnh vực chế độ, t- t-ởng, văn hóa, đạo đức Truyền thống có tác dụng khống chế vô hình đến hành vi xã hội của con ngời Truyền thống là biểu hiện tính kế thừa của lịch sử” [8, tr 242 ]

Trong “ Bách khoa từ điển Xô - Viết” định nghĩa truyền thống: “ Đó là những yếu tố di tồn văn hoá, xã hội truyền từ đời này qua đời khác và đ-ợc l-u giữ trong các xã hội, giai cấp và nhóm xã hội trong một quá trình lâu dài Truyền thống đ-ợc thể hiện trong chế định xã hội, chuẩn mực hành vi, các giá trị, t- t-ởng, phong tục, tập quán và lối sống Truyền thống tác động khống chế đến mọi xã hội và tất cả mọi lĩnh vực trong đời sống xã hội” [9, tr 1339]

Qua các định nghĩa đó có thể nhận dạng truyền thống qua các đặc tr-ng cơ bản sau:

1 Truyền thống là kết quả hoạt động vật chất và tinh thần của con ng-ời trong quá khứ biểu hiện ở tính cách, phẩm chất, t- t-ởng, tình cảm, tập quán, thói quen trong t- duy, lối ứng xử, tâm lý

2 Truyền thống bao giờ cũng là truyền thống của một cộng đồng ng-ời (thị tộc, bộ lạc, bộ tộc, dân tộc, dòng họ, gia đình, làng xã ), là bản sắc của các cộng đồng ng-ời

3 Truyền thống đ-ợc hình thành trong lịch sử do tác động của môi tr-ờng tự nhiên và điều kiện địa lý, do tác động của quá trình lao động sản xuất và kết cấu kinh tế xã hội, tác động th-ờng xuyên của lịch sử, tác động của môi tr-ờng văn hóa khu vực và trên thế giới

4 Truyền thống có tính kế tục từ lớp ng-ời tr-ớc sang lớp ng-ời sau,

nó ăn sâu vào tâm lý, vào phong tục tập quán, nếp nghĩ của con ng-ời Tuy nhiên, tr-ớc và sau không hoàn toàn giống nhau, đồng nhất với nhau những về căn bản thì không khác biệt

Nh- vậy, truyền thống có tính cộng đồng, tính ổn định và tính l-u truyền Những đặc tr-ng đó của truyền thống có tính độc lập t-ơng đối, khi những cơ

sở, điều kiện hình thành nên truyền thống đã thay đổi thì sớm muộn những nội dung của truyền thống cũng dần dần biến đổi theo cho phù hợp với điều kiện hoàn cảnh mới hoặc những truyền thống mới đ-ợc hình thành, phát triển Cho nên truyền thống sẽ có tính hai mặt đối lập nhau đó là truyền thống tốt và truyền thống xấu Truyền thống tốt có tác dụng hình thành nên những phẩm chất tốt ở con ng-ời và hành động của con ng-ời góp phần thúc đẩy xã hội phát triển, và ng-ợc lại truyền thống xấu sẽ kìm hãm sự phát triển của xã hội Hai mặt này của truyền thống luôn luôn tồn tại, mâu thuẫn biện chứng với nhau trong quá trình phát triển của lịch sử

Truyền thống là sức mạnh của tập quán xã hội đ-ợc l-u truyền lại từ lịch

sử Nó tồn tại ở các lĩnh vực chế định xã hội, phong tục, chuẩn mực hành vi, t- t-ởng, văn hóa, đạo đức, tập quán và lối sống Truyền thống có tác dụng khống chế vô hình đến hành vi xã hội của con ng-ời, biểu hiện tính kế thừa của lịch sử Có truyền thống tốt nh-ng cũng có truyền thống xấu Theo Mác, truyền thống gây ảnh h-ởng lớn, nó "xung đột" với ý thức mới Trong quá trình phát triển của lịch sử có nhiều lực cản trong đó có sự "trói buộc của truyền thống", có nhiều tr-ờng hợp truyền thống của lịch sử đẻ ra cái lòng tin thần bí “ truyền thống của tất cả các thế hệ đã chết đè nặng nh- quả núi lên

đầu óc những ng-ời đang sống”

Sự vật, hiện t-ợng tồn tại trong mối quan hệ tác động biện chứng với nhau, tuân theo những quy luật vốn có của nó Hoạt động của con ng-ời cũng vậy, không phải hoàn toàn tuân theo ý muốn của mình mà phải tuân theo những quy luật của tự nhiên và xã hội Con ng-ời làm ra lịch sử của chính mình nh-ng không phải làm theo ý muốn tùy tiện của mình, trong những điều kiện tự mình chọn lấy, mà là trong những điều kiện trực tiếp có tr-ớc mắt, đã cho sẵn và do quá khứ để lại

Truyền thống là mối liên hệ lịch sử giữa quá khứ và hiện tại của các hiện t-ợng trong đời sống xã hội nh- tính cách, phẩm chất, tâm lý, phong cách suy nghĩ và hoạt động, lối ứng xử, phong tục tập quán , mối liên hệ này mang tính chất ổn định tr-ờng tồn trong sự thay đổi, đ-ợc số đông thừa nhận và tuân theo, đ-ợc truyền lại từ đời này qua đời khác Nh- vậy, truyền thống là yếu tố

có mặt trong đời sống của tất cả các dân tộc trên thế giới, trong nhiều lĩnh vực của đời sống kinh tế - xã hội, không có một hiện t-ợng, quá trình nào ra đời từ h- vô, mà nó phải đ-ợc kế thừa từ những kết quả tr-ớc đó

Truyền thống có ngoại diên rất rộng Với lứa tuổi sinh viên có nhiều yếu tố của truyền thống đã đ-ợc hình thành t-ơng đối ổn định, cho nên giáo dục truyền thống cho sinh viên trong đề tài này chỉ tiếp cận d-ới góc độ:

truyền thống là một khái niệm, dùng để chỉ những hiện t-ợng nh- tính cách, phẩm chất, t- t-ởng, tình cảm, thói quen trong t- duy, tâm lý, lối ứng xử

đ-ợc hình thành trên cơ sở những điều kiện tự nhiên - địa lý, kinh tế - xã hội cũng nh- hoạt động của con ng-ời trong quá trình lịch sử và đ-ợc l-u truyền

từ thế hệ này đến thế hệ khác trong một cộng đồng ng-ời nhất định

1.1.2 Sinh viên Lào tr-ớc yêu cầu của sự phát triển của đất n-ớc

Sinh viên là lực l-ợng kế tục và phát huy nguồn lực trí tuệ của đất n-ớc,

là lớp ng-ời đang trong quá trình hoàn thiện về nhân cách và tài năng Sống trong một môi tr-ờng thông tin đa chiều và từng b-ớc hội nhập quốc tế Sinh viên nhận thức rõ hơn, nhạy bén hơn tr-ớc sự kiện kinh tế, chính trị trong n-ớc và quốc tế

Trong công cuộc đổi mới, sinh viên Lào đã chứng tỏ bản lĩnh và sự nhạy cảm của mình tr-ớc thời cuộc, tạo nên diện mạo mới đặc tr-ng cho lớp trẻ ngày nay Luôn nêu cao tinh thần xung phong trên mặt trận đặc biệt là học tập, lao động sáng tạo, nghiên cứu khoa học tiến quân vào khoa học công nghệ Sinh viên còn tham gia vào các hoạt động rèn luyện thân thể và thực hiện nếp sống mới; phong trào rèn luyện nghiệp vụ s- phạm, trình độ chuyên môn Kế thừa truyền thống đoàn kết, các hoạt động nhân đạo từ thiện, tình nguyện hiến máu của tuổi trẻ đã đi vào cuộc sống của sinh viên Đồng thời

đã khơi dậy lòng yêu n-ớc, tình cảm cách mạng sinh viên Lào, mang lại cho

đất n-ớc nhiều thành quả to lớn trong thời kỳ đổi mới

Có thể nói, trong cuộc đấu tranh gay gắt chống lại sự suy thoái đạo đức, chống các tệ nạn xã hội phát sinh từ mặt trái của nền kinh tế thị tr-ờng, nhiều sinh viên đã nêu g-ơng sáng nh-: Không quản ngại khó khăn để ngăn chặn và

đấu tranh kiên quyết đối với các tệ nạn xã hội; động viên nhiều ng-ời không

sa vào các tệ nạn xã hội, cảm hoá và giúp đỡ những ng-ời lầm lỗi, thực hiện nếp sống văn hoá vv

Trong kháng chiến, thanh niên - sinh viên Lào đã sẵn sàng đem tuổi thanh xuân của mình hiến dâng cho độc lập tự do, đã từ chối sống cúi đầu, làm nô lệ để lựa chọn một lẽ sống cao đẹp thì ngày nay trong công cuộc đổi mới,

để hội nhập và phát triển với thế giới, sinh viên Lào đã lao động, học tập với

một tinh thần đầy trách nhiệm, lòng say mê và sáng tạo không thụ động tiếp nhận một chiều

Trong sự nghiệp xây dựng đất n-ớc hiện nay, sinh viên Lào càng phải tự

ý thức sâu sắc về trách nhiệm của mình tr-ớc lịch sử, đó là xây dựng và phát triển xã hội

Mỗi sinh viên phải tiếp tục kế thừa, phát huy và phát triển những truyền thống tốt đẹp của lịch sử, những giá trị vật chất và tinh thần do các thế hệ tr-ớc tạo nên, những tinh hoa của dân tộc là nhiệm vụ tự thân của sinh viên, là vấn đề có tính quy luật của quá trình phát triển xã hội Hơn ai hết, sinh viên với ý chí, kiến thức, năng lực và trình độ mọi mặt sẽ là ng-ời bắt kịp trình độ của sinh viên thế giới, đ-a đất n-ớc vào t-ơng lai Do đó, sinh viên không chỉ

là lực l-ợng trong nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ trật tự an ninh xã hội, mà sinh viên còn là nguồn nhân lực chủ chốt, là nguồn đào tạo nhân tài của sự nghiệp xây dựng đất n-ớc

1.1.3 Vai trò của truyền thống và giáo dục truyền thống đối với sự hình thành bản chất tốt đẹp của sinh viên

Thuật ngữ giáo dục đ-ợc nảy sinh từ trong ngôn ngữ hàng ngày, nó diễn

đạt cả những khái niệm thông th-ờng lẫn những khái niệm khoa học Giáo dục

có thể đ-ợc tiến hành trong tất cả các lĩnh vực của cuộc sống Giáo dục không chỉ hạn chế ở dạy học, mà v-ợt xa khỏi phạm vi dạy học Giáo dục đ-ợc hiểu:

Thứ nhất, giáo dục là một hiện t-ợng khách quan Thứ hai, công tác giáo dục

đ-ợc tổ chức theo cách riêng Mỗi thế hệ mới khi b-ớc vào cuộc sống đều phải tiếp xúc với hệ thống các quan hệ xã hội, t- t-ởng và kinh tế nhất định,

đang tồn tại sẵn, độc lập với thế hệ đó Các quan hệ xã hội đó quyết định tính chất và điều kiện chung của sự hoạt động của thế hệ mới, bằng vô số những tác động vô hình Tất cả những tác động đó chính là quá trình giáo dục đang diễn ra một cách khách quan Còn giáo dục đ-ợc tổ chức theo cách riêng là hoạt động nhằm tác động một cách có hệ thống đến sự phát triển tinh thần, thể chất của một đối t-ợng nào đó, làm cho đối t-ợng ấy dần dần có đ-ợc những phẩm chất và năng lực yêu cầu đề ra Giáo dục theo nghĩa rộng là tổng thể các

nỗ lực nhằm làm cho mỗi thế hệ thích ứng với chế độ xã hội trong quá trình phát triển Toàn bộ quá trình học tập, giáo dục có tổ chức, hoạt động của ngời giáo viên và ng-ời đ-ợc giáo dục, của thầy và trò đ-ợc gọi là quá trình giáo dục

Giáo dục là một hiện t-ợng xã hội nảy sinh trong quan hệ giữa ng-ời với ng-ời, trong việc truyền lại tri thức, kinh nghiệm của thế hệ tr-ớc cho thế hệ sau, từ ng-ời biết truyền lại cho ng-ời ch-a biết, nhằm thích ứng với môi tr-ờng tự nhiên và xã hội Mục đích của giáo dục là làm cho các thành viên của xã hội nắm đ-ợc tri thức, kỹ năng, hình thành đ-ợc các thái độ để phát triển nhân cách, làm cho con ng-ời trở nên có giá trị tích cực đối với xã hội Những tri thức, kỹ năng, thái độ của các thành viên xã hội đ-ợc quy định bởi các chế độ kinh tế, xã hội và chính trị, bởi cơ sở vật chất và kỹ thuật của xã hội Giáo dục truyền thống là giáo dục cái vốn văn hóa dân tộc, cái bản sắc dân tộc trong nhân cách xã hội, qua những biểu hiện sáng tạo của mọi ng-ời trong lao động, trong chiến đấu, cũng nh- cuộc sống bình th-ờng

Giáo dục truyền thống là biến những giá trị truyền thống thành phẩm chất của con ng-ời mới trong sự nghiệp xây dựng, sáng tạo xã hội mới Mỗi xã hội đều có một số giá trị truyền thống và những ph-ơng thức, nội dung giáo dục truyền thống khác nhau do yêu cầu của xã hội, do mục đích chính trị đặt

ra Truyền thống liên quan chặt chẽ với văn hóa Văn hóa là tổng thể các giá trị vật chất và tinh thần của các cá nhân, cộng đồng sáng tạo ra trong quá khứ

và hiện tại Trải qua hàng nghìn năm hoạt động sáng tạo, con ng-ời đã tạo nên một hệ thống các giá trị truyền thống văn hoá, đó là những yếu tố xác định

đặc tính của mỗi dân tộc Qua hàng nghìn năm dựng n-ớc và giữ n-ớc, dân tộc Lào đã hình thành nên những truyền thống tốt đẹp nh- truyền thống yêu n-ớc, cần cù, đoàn kết, truyền thống anh dũng chống ngoại xâm Những truyền thống này đã đ-ợc phát huy mạnh mẽ trong sự nghiệp giải phóng dân tộc, đ-ợc bổ sung thêm và nâng lên một tầm cao mới trong thời đại mới

Truyền thống có tác động tích cực đến việc hình thành bản chất của con ng-ời Vì truyền thống đ-ợc đúc kết tinh hoa văn hoá của dân tộc và đ-ợc l-u truyền qua các thế hệ kế tiếp Truyền thống đ-ợc xem là một chuẩn mực đạo

đức mà dựa vào đó, sinh viên có thể nhận định phải trái Truyền thống có tác dụng giáo dục, đào tạo nền những lớp ng-ời mới với giai đoạn lịch sử mới, góp phần thúc đẩy xã hội ngày càng phát triển Hiện nay, khoa học công nghệ

đã có b-ớc phát triển v-ợt bậc, chi phối mọi lĩnh vực của đời sống xã hội Bên cạnh những thành tựu rực rỡ mà khoa học công nghệ đ-a lại thì cùng với nó, nhiều vấn đề xã hội đang đặt ra ngay gắt nh-: Vấn đề dân số, môi tr-ờng, sự tách biệt ngày càng xa giữa ng-ời giàu - nghèo Các giá trị tốt đẹp của sinh viên ngày càng có xu h-ớng bị giảm sút Trong tình hình đó, vấn đề đặt ra cho hiện tại là không sao chép máy móc quá khứ, cũng không loại bỏ quá khứ khỏi cuộc sống hiện tại Quá khứ và hiện tại là mắt xích kết nối với nhau trong quá trình phát triển

Quá khứ là nền móng để xây dựng lâu dài t-ơng lai Quá khứ d-ờng nh- vẫn tồn tại song với hiện tại Do đó, điều quan trọng và cần thiết nhất là làm cho toàn thể sinh viên hiểu, thấm nhuần các giá trị truyền thống của dân tộc, vận dụng nó cải tạo hiện tại, h-ớng tới t-ơng lai

Truyền thống bao gồm truyền thống tốt và truyền thống xấu đó cũng là hai mặt của truyền thống luôn tồn tại song song, đấu tranh, bài trừ lẫn nhau Biểu hiện về mặt xã hội của mẫu thuẫn này là giai cấp tiến bộ đại diện cho lực l-ợng sản xuất phát triển và giai cấp phản động, đại diện cho quan hệ sản xuất lạc hậu Giai cấp tiến bộ th-ờng tiếp nhận những giá trị tốt, góp phần thúc đẩy tiến bộ xã hội Giai cấp phản động lại lợi dụng những truyền thống xấu, kìm hãm sự phát triển của xã hội

Các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc là cơ sở để mỗi sinh viên phân định phải trái, tốt xấu Nó có tác dụng ngăn chăn, hạn chế những hiện t-ợng tiêu cực trong đời sống xã hội, xây dựng một môi tr-ờng tốt đẹp ở tr-ờng học và góp phần xây dựng một chế độ xã hội lành mạnh, tốt đẹp mà ở

đó ng-ời với ng-ời sống với nhau có nghĩa tình, vị tha và nhân ái

Truyền thống với những giá trị tr-ờng tồn của nó cũng có tác dụng định h-ớng cho sự phát triển của đất n-ớc một cách hợp quy luật Truyền thống còn đóng vai trò điều tiết quan hệ giao l-u văn hoá với các n-ớc

Truyền thống là kết tinh văn hoá của dân tộc, là sức mạnh nội sinh không thể thiếu của mỗi dân tộc trong tiến trình phát triển của lịch sử, bảo tồn giống nòi, xây dựng đất n-ớc Truyền thống trở thành điểm tựa vững chắc nhất cho mỗi sinh viên phát huy cá tính sáng tạo của mình

Truyền thống còn là hạt nhân hợp lý để kích thích sức sống, bản lĩnh của dân tộc, góp phần to lớn cho tiến trình hiện đại hoá đất n-ớc Truyền thống hình thành trong sinh viên tình cảm yêu th-ơng, trân trọng đối với lịch

sử dân tộc Cho nên, nó là đòn bẩy cho sự phát triển xã hội trong thời kỳ lịch

Kinh tế thị tr-ờng cũng chứa đựng những khuyết tật tác động tiêu cực

đến đời sống đạo đức của dân tộc Do chạy theo lợi nhuận tối đa trong kinh tế thị tr-ờng nên con ng-ời luôn tìm mọi biện pháp, thủ đoạn để tăng lợi nhuận,

từ đó dẫn tới tâm lý thực dụng, chạy theo đồng tiền, tiền biến thành mục đích cuối cùng Là cái mà ng-ời ta tôn vinh Điều này dẫn đến lệch lạc trong đời sống đạo đức, chà đạp lên các giá trị tinh thần truyền thống, là nguồn gốc sinh

ra các tệ nạn xã hội Quy luật cạnh tranh thị tr-ờng đã làm cho sự phân hoá giàu nghèo diễn ra gay gắt

Kinh tế thị tr-ờng không chỉ tác động trong lĩnh vực kinh tế mà còn

các hoạt động văn hoá, giáo dục, vào nhà tr-ờng, làm cho nhiều giá trị tinh thần bị xuyên tạc, bóp méo bởi lối sống thực dụng, chạy theo đồng tiền Hiện t-ợng mua bằng, chạy điểm là biểu hiện của sự th-ơng mại hoá giáo dục, làm ảnh h-ởng đến truyền thống đạo lý trong quan hệ thầy - trò Những sách báo, văn hoá phẩm với nội dung không lành mạn bằng nhiều con đ-ờng khác nhau gây ảnh h-ởng, đầu độc lớp trẻ Tệ nạn mại dâm, nghiện hút đang là căn bệnh nguy hiểm huỷ hoại đến tinh thần, thể xác của các thế hệ Điều này cần phải chú trọng công tác quản lý, xử phạt nghiêm minh bằng luật pháp và đặc biệt là giáo dục truyền thống Có nh- vậy, những mặt trái của có chế thị tr-ờng mới không có cơ hội phát triển, làm ảnh h-ớng xấu đến xu thế phát triển của xã hội

Những mặt trái của cơ chế thị tr-ờng đang gây ảnh h-ởng không nhỏ

đến giáo dục truyền thống cho sinh viên Giáo dục truyền thống là giáo dục những giá trị tốt đẹp của dân tộc nhằm gây dựng “ vốn sống” cơ bản ban đầu cho tuổi trẻ b-ớc vào đời Song thực tế cuộc sống lại có nhiều biểu hiện tiêu cực mẫu thuẫn với truyền thống và tác động th-ờng xuyên đến lớp trẻ Lối sống h-ởng thụ, thực dụng, vị kỷ vv là hệ quả tất yếu bởi những tiêu cực của cơ chế thị tr-ờng tác động đến sinh viên Do đó, việc làm tr-ớc hết là phải làm lành mạnh hoá môi tr-ờng giáo dục theo h-ớng nhân văn, củng cố mối quan

hệ tốt đẹp giữa ng-ời với ng-ời Đây là yếu tố cơ bản hình thành niềm tin trong sinh viên đối với sự lãnh đạo của Đảng nhân dân cách mạng Lào, giúp

họ ý thức đ-ợc tầm quan trọng của truyền thống, vận dụng nó cho mục tiêu phát triển của đất n-ớc

Cùng với kinh tế thị tr-ờng, quá trình đổi mới xã hội cũng đang là nhân

tố ảnh h-ớng đến công tác giáo dục truyền thống cho sinh viên Đổi mới xã hội là quá trình biến đổi toàn diện mọi lĩnh vực của đời sống, là cuộc đấu tranh giữa cái mới tích cực, tiến bộ với cái cũ trì tuệ, lạc hậu, cản trở sự phát triển

Quá trình đổi mới xã hội trên cơ sở coi con ng-ời là nguồn lực quan trọng cho sự phát triển đã đ-a tới những thuận lợi nhất định cho việc giáo dục

truyền thống trong sinh viên Sinh viên phải hiểu biết các giá trị truyền thống của dân tộc, biết vận dụng và phát huy nó để góp phần đắc lực cho tiến trình

đổi mới Đổi mới xã hội, tạo điều kiện cho sinh viên phát huy hết năng lực của mình, có quyền tham gia các hoạt động xã hội, học tập vì ngày mai lập nghiệp Đổi mới xã hội đòi hỏi phải đổi mới về nội dụng và ph-ơng pháp giáo dục truyền thống cho phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh mới để sinh viên tiếp thu và vận dụng đạt hiệu quả cao

Vì vậy, giáo dụng truyền thống cho sinh viên chịu ảnh th-ởng tác động rất lớn bởi kinh tế thị tr-ờng và quá trình đổi mới xã hội Sự tác động đó diễn

ra theo hai h-ớng: tích cực và tiêu cực Điều quan trọng là phải tận dụng mặt tích cực, hạn chế mặt tiêu cực đó bằng việc tìm ra hình thức, ph-ơng pháp giáo dục truyền thống một cách hiệu quả nhất, góp phần hình thành những giá trị tốt đẹp mới trong sinh viên

1.2 Thực trạng công tác giáo dục truyền thống cho sinh viên tr-ờng Cao

đẳng Khăng Khay Lào

Giáo dục giá trị truyền thống là một mảng quan trọng trong công tác giáo dục chính trị - t- t-ởng cho sinh viên ở tr-ờng Cao đẳng Khăng Khay Công tác này đã và đang đ-ợc triển khai với nhiều hình thức và bằng nhiều biện pháp

Hiện nay, sinh viên đang học tập, nghiên cứu tại tr-ờng Cao đẳng Khăng Khay với số l-ợng: 2.220 sinh viên, trong đó nam: 1986; nữ: 234 Với

2 hệ đào tạo: Hệ A và hệ B Sinh viên của tr-ờng chủ yếu đến từ các tỉnh : Húa Phăn, Pông Sa Ly Đại bộ phận sinh viên của tr-ờng luôn giữ vững và phát huy truyền thống yêu n-ớc, hiếu học, đoàn kết, tin t-ởng vào sự nghiệp phát triển của Nhà tr-ờng và đất n-ớc Phần lớn sinh viên có ý thức học tập, rèn luyện tốt, chủ động để chuẩn bị sau này lập nghiệp Nhiều bạn đã khắc phục khó khăn để v-ơn lên học tập Ngoài học chuyên môn, nhiều bạn còn học thêm: tin học, ngoại ngữ , nhiều sinh viên vừa học, vừa làm thêm để tự trang trải sinh hoạt

Bên cạnh việc học tập, rèn luyện, sinh viên nhà tr-ờng ngày càng có nhu cầu hoà nhập với cuộc sống thực tiễn, xã hội Các hoạt động xã hội trở thành các phong trào lôi cuối sự tham gia tình nguyện của đông đảo sinh viên Các phong trào sinh hoạt truyền thống của sinh viên tr-ờng Cao đẳng Khăng Khay nh-: tình nguyện, phong trào đền ơn đáp nghĩa đã tạo ra môi tr-ờng rèn luyện, cống hiến và tạo nên hình ảnh đẹp của sinh viên tr-ờng Cao đẳng Khăng Khay trong nhân dân và xã hội

Nhà tr-ờng cũng đang đứng tr-ớc một số khó khăn nhất định Đó là yêu cầu của xã hội đối với sinh viên ngày càng cao trong khi khả năng đáp ứng của sinh viên còn hạn chế Trong điều kiện còn khó khăn về cơ sở vật chất của Nhà tr-ờng, điều kiện đáp ứng việc học tập, nghiên cứu khoa học; chi phí sinh hoạt, ăn ở của sinh viên Nhà tr-ờng còn thiếu thốn Tình trạng thiếu việc làm

và việc làm không đúng chuyên môn trong xã hội đã ảnh h-ởng đến t- t-ởng,

động cơ phấn đấu học tập của sinh viên

Trong quá trình nghiên cứu tôi đã tiến hành nghiên cứu điều tra, khảo sát đầy đủ các lớp sinh viên thuộc các khoa ở các khoá học khác nhau trong tr-ờng Cao đẳng Khăng Khay để thu nhập thông tin, số liệu để hiểu chính xác thực trạng của công tác giáo dục truyền thống cho sinh viên ở tr-ờng trong những năm qua

Qua điều tra, khảo sát và xử lý số liệu, tôi xin khái quát những nét nổi bật về thực trạng công tác giáo dục truyền thống cho sinh viên ở tr-ờng Cao

đẳng Khăng Khay nh- sau:

- Về chủ tr-ơng, đ-ờng lối và nhận thức chung

Có thể nói, đa số sinh viên tr-ờng Cao đẳng Khăng Khay và các cấp lãnh đạo quản lý, các thầy cô giáo trong tr-ờng đều có nhận thức đúng về vai trò và tầm quan trọng của công tác giáo dục truyền thống cho sinh viên Nhà tr-ờng đã có chủ tr-ơng, đ-ờng lối, chính sách cụ thể nhằm tiến hành và đẩy mạnh công tác giáo dục truyền cho sinh viên Đa số đối t-ợng đ-ợc hỏi đều cho rằng: Công tác giáo dục truyền thống là đặc biệt quan trọng đối với sinh viên Có 68,6% số sinh viên đ-ợc hỏi cho rằng: công tác giáo dục truyền

thống là đặc biệt quan trọng Điều đó chứng tỏ rằng, đa số sinh viên tr-ờng cao đẳng Cao đẳng Khăng Khay có sự quan tâm và có nhận thức đúng đắn về tầm quan trọng của công tác giáo dục truyền thống Số l-ợng sinh viên cho rằng công tác này có mức độ còn hạn chế 64% chỉ có 15 % số sinh viên đ-ợc hỏi công tác này là không quan trọng Có 8% không quan tâm về vấn đề này (không trả lời câu hỏi của tôi) Tỉ lệ sinh viên không quan tâm không phải là lớn, nh-ng đã bộc lộ những vấn đề phải quan tâm lo lắng với đối t-ợng cán bộ lãnh đạo các cấp quản lý, các bộ Đoàn, Hội trong Nhà tr-ờng thì tình hình khả quan hơn nhiều Mức độ đánh giá về tầm quan trọng của công tác này cao hơn

so với sinh viên Có 98% các cán bộ lãnh đạo quản lý các cấp trong tr-ờng, các bộ Đoàn, Hội cho rằng: công tác giáo dục truyền thống cho sinh viên là

đặc biệt quan trọng Chỉ có 2% số cán bộ lãnh đạo cho rằng: công tác này có mức độ quan trọng vừa phải Đặc biệt là không có một tr-ờng hợp nào cho rằng công tác này là không quan trọng Điều đó chứng tỏ rằng, nhận thức của các cán bộ lãnh đạo, các thầy cô giáo về công tác giáo dục truyền thống cho sinh viên của tr-ờng là đúng đắn

Tuy nhiên, cũng qua công tác điều tra, tôi nhận thấy rằng, ở tr-ờng cao Cao đẳng Khăng Khay có những thời điểm, sự nhận thức về vai trò và tầm quan trọng của công tác giáo dục truyền thống ch-a thực sự rõ nét Tr-ờng Cao đẳng Khăng Khay ch-a có cán bộ chuyên trách về công tác này Bên cạnh

sự hoạt động của Đoàn, Hội vẫn rất cần vai trò của các cấp uỷ Đảng trong Nhà tr-ờng, các phòng ban, ban chủ nhiệm khoa, các tổ chức khác của Nhà tr-ờng việc nâng cao hơn nữa nhận thức của sinh viên, các cán bộ lãnh đạo quản lý các cấp, các tổ chức của Nhà tr-ờng trong hiện nay là hết sức cần thiết Đây là một trong những vấn đề vừa mang ý nghĩ thiết thực, cấp bách, vừa có tính chiến l-ợc lâu dài

- Về chất l-ợng, hiệu quả

Có thể nói rằng, công tác giáo dục truyền thống cho sinh viên là công việc cực kỳ quan trọng, có ý nghĩa chiến l-ợc trong giai đoạn phát triển hiện

Về t- t-ởng, đạo đức, lối sống của sinh viên tr-ờng Cao đẳng Khăng Khay mấy năm gần đây có những chuyển biến tích cực Sinh viên quan tâm nhiều hơn về vấn đề thời cuộc, đến tình hình trong n-ớc và quốc tế, tích cực tham gia chống tệ nạn xã hội, tham gia ngày càng nhiều vào các hoạt động chính trị - xã hội Thông qua giáo dục truyền thống, niềm tin của sinh viên vào Nhà n-ớc ngày càng đ-ợc củng cố vững chắc Từ niềm tin đó, lý t-ởng cách mạng đ-ợc hình thành Sinh viên phần nhiều có nhu cầu phấn đấu để

đ-ợc đứng vào hàng ngũ của Đảng nhân dân cách mạng Lào và thực tế, số l-ợng sinh viên đ-ợc kết nạp Đảng ngày càng cao hơn

Sinh viên hiện nay, hầu hết có lối sống lành mạnh, có tinh thần t-ơng thân, t-ơng ái Các hoạt động từ thiện nhằm giúp đồng bào thiên tai, bạn nghèo khó đ-ợc sinh viên tham gia tích cực và có hiệu quả mang ý nghĩa xã hội sâu sắc

Trong thời gian qua, công tác giáo dục truyền thống ở tr-ờng Cao đẳng Khăng Khay đã đạt đ-ợc hiệu quả nhất định Tuy nhiên, theo điều tra cho thấy, có 45% cán bộ lãnh đạo, thầy cô giáo cho rằng: công tác giáo dục truyền thống đạt chất l-ợng tốt Con số này ở sinh viên là 53% Các cán bộ lãnh đạo các cấp quản lý trong tr-ờng, các bộ Đoàn, Hội th-ờng đánh giá cao hơn những thành tích, chất l-ợng và hiệu quả các mặt công tác ở tr-ờng Trong khi

đó sự nhìn nhận này ở sinh viên có vẻ nh- là khách quan, sát hợp hơn Sự khác nhau và sự chệnh lệnh khá lớn về ý thức đánh giá chất l-ợng của công tác giáo dục truyền thống cho sinh viên nói lên một thực tế rõ ràng là công tác này ở tr-ờng Cao đẳng Khăng Khay mới chỉ đạt đ-ợc hiệu quả, chất l-ợng ở một mức độ t-ơng đối khiêm tốn Có 22% cán bộ lãnh đạo các cấp quản lý, thầy cô giáo trong tr-ờng cho rằng: công tác giáo dục truyền thống cho sinh viên ở tr-ờng Cao đẳng Khăng Khay đạt chất l-ợng trung bình Con số này ở sinh viên là 40% Đặc biệt không có cán bộ lãnh đạo nào cho rằng: Công tác này ở tr-ờng Cao đẳng Khăng Khay chất l-ợng yếu kém, trong khi đó có trên 6% số sinh viên đ-ợc hỏi cho rằng: công tác giáo dục truyền thống cho sinh viên chất l-ợng yếu kém

Theo tôi, con số này là t-ơng đối cao và rất đáng lo ngại rõ ràng là ở

đây có sự khác nhau về mức độ và ý kiến đánh giá giữa cán bộ lãnh đạo ở các cấp quản lý, các thầy cô giáo với các bạn sinh viên Vì vậy, phải thừa nhận một thực tế là công tác giáo dục truyền thống ở tr-ờng Cao đẳng Khăng Khay vẫn còn nhiều tồn tại, hạn chế, chất l-ợng và hiệu quả đạt thực sự ch-a cao Vậy phải tìm hiểu những nguyên nhân dẫn đến thực trạng này để tìm ra giải pháp khắc phục có hiệu quả

Trong sinh viên cũng bộc lộ những yếu kém và hạn chế Một bộ phận sinh viên còn thiếu ý chí v-ơn lên để học tập, rèn luyện, vẫn còn những sinh viên vô kỷ luật, t- t-ởng trung bình chủ nghĩa, ít quan tâm đến các hoạt động chung Một bộ phận sinh viên còn hạn chế về ý thức chính trị pháp luật, trách nhiệm và nghĩa vụ của sinh viên đối với nhà tr-ờng, với tổ chức Đoàn, Hội Một số sinh viên vẫn còn những biểu hiện tiêu cực trong học tập, vi phạm quy chế thi cử, có lối sống buông thả, thiếu văn hoá và mắc các tệ nạn xã hội, đặc biệt là ma tuý

Trong quá trình điều tra, không phải sinh viên nào cũng hiểu đ-ợc khái niệm truyền thống và có rất nhiều sinh viên hỏi “ truyền thống là gì ?” “ Có bao nhiêu truyền thống ?” Nhiều sinh viên hiểu rõ về lịch sử Thái Lan, nh-ng lại không hề nhớ các sự kiện của lịch sử nhà tr-ờng, của địa ph-ơng, đất n-ớc Lào Nhiều sinh viên hát rất hay thành thạo những bài hát tiếng Thái, biết rất nhiều ca sỹ, nhạc sỹ ph-ơng Tây nổi tiếng nh-ng lại không thể nhớ và hát

đ-ợc bài của quê h-ơng, dân tộc mình Nh- vậy, về điều này rất đáng lo ngại hơn bao giờ hết; trong lúc này, công tác giáo dục truyền thống cho sinh viên cần phải đ-ợc hết sức coi trọng và nâng cao hơn nữa