Là một giáo viên mĩ thuật trực tiếp giảng dạy tôi luôn băn khoăn và cố gắng học hỏi về vấn đề vận dụng việc đổi mới phương pháp phát huy tính tích cực của học sinh trong dạy phân môn vẽ tranh. Làm thế nào qua một tiết học mà giáo viên vừa tổ chức cho học sinh hiểu được mục đích của đề tài vừa vẽ được một bài vẽ mang đúng nghĩa là giáo dục thẩm mỹ cho học sinh, mở rộng vốn sống vốn kinh nghiệm cho học sinh? Làm thế nào để học sinh hứng thú và phát huy được tính tích cực của mình mà vẫn đảm bảo đặc trưng bộ môn. Chính vì những lí do trên tôi đã lựa chọn và nghiên cứu đề tài “ Tạo hứng thú và phát huy tính tích cực sáng tạo cho học sinh trong tiết học vẽ tranh đề tài khối 7 trường PTDTBT THCS Đồn Đạc”. Tôi thấy đây là một đề tài có ý nghĩa rất thiết thực nhằm nâng cao chất lượng học mĩ thuật cho học sinh. 2. Mục đích nghiên cứu Trong đề tài này tôi nghiên cứu với mục đích là nhằm nâng cao chất lượng dạy học bộ môn Mĩ thuật ở trường THCS. Nhằm giúp học sinh có điều kiện tiếp cận với nội dung kiến thức mới một cách chủ động, phát huy được khả năng sáng tạo, từ đó các em có hứng thú học tập để đạt kết quả tốt hơn. Ph¸t hiÖn nh©n tµi MÜ thuËt ®Ó båi dìng. Gióp c¸c em nhËn ra kh¶ n¨ng vµ tè chÊt riªng cña b¶n th©n. Tù trau råi chuyªn m«n nghiÖp vô s¬ ph¹m cña b¶n th©n gi¸o viªn. N©ng cao chÊt l¬îng d¹y MÜ thuËt nãi riªng, chÊt l¬îng vµ hiÖu qu¶ cña GD Phát huy tính tích cực, chủ động và sángcủa học sinh, học sinh không những cảm thụ vẻ đẹp tranh đề tài mà còn hào hứng thực hành vào bài vẽ, biết vận dụng vào thực tế giúp cho cuộc sống ngày càng tươi đẹp hơn. 3. Thêi gian vµ ®Þa ®iÓm nghiªn cøu Thêi gian t«i tiÕn hµnh: Từ tháng 8 2018 đến tháng 52019 víi ®èi tưîng là häc sinh trư¬¬¬êng PTDTBT THCS §ån §¹c Ba ChÏ. §Þa ®iÓm: Khối lớp 7 tr¬¬ưêng PTDTBT THCS §ån §¹c Ba ChÏ. 4. Đóng góp mới về mặt thực tiễn Qua nghiên cứu kinh nghiệm “Tạo hứng thú và phát huy tính tích cực sáng tạo cho học sinh trong tiết học vẽ tranh đề tài khối 7 ” giúp bản thân tôi nói có những giải pháp thiết thực góp phần nâng cao hứng thú học tập của học sinh, phát huy được tư duy tưởng tượng, khả năng sáng tạo để từ đó nâng cao được chất lượng tiết dạy của giáo viên và các bài thực hành của học sinh đẹp hơn, hoàn thiện hơn. Với đề tài tôi chọn nghiên cứu hy vọng được đóng góp một phần nhỏ bé của mình vào việc nâng cao chất lượng dạy học bộ môn Mĩ thuật ở trường THCS nói chung và trường PTDTBT THCS Đồn Đạc nói riêng. II. PHẦN NỘI DUNG 1. Chương 1: Tổng quan 1.1. Cơ sở lý luận Các khái niệm – Các căn cứ có liên quan đến đề tài Khái niệm phân môn vẽ tranh: Vẽ tranh là người vẽ được tự do sáng tạo lựa chọn chọn các hình ảnh, màu sắc và sắp xếp theo cảm xúc riêng của mình vào bài vẽ. Đã được HS tích luỹ trong quá trình quan sát thực tế. Mục đích ý nghĩa của vẽ tranh trong môn Mĩ thuật lớp 7 là: Giúp học sinh phát triển tư duy logíc, rèn luyện trí nhớ, tính tỉ mỉ, óc suy nghĩ, óc quan sát làm giàu cảm xúc thẩm mĩ cho học sinh trên cơ sở phát huy trí tưởng tượng, sự sáng tạo. Cung cấp kiến thức, kỹ năng cơ bản, đưa các em lại gần với thiên nhiên với cuộc sống xung quanh, với các tác phẩm Mĩ thuật nổi tiếng trong nước và quốctế. Biết cảm nhận và nhận xét, đánh giá cái đẹp ở mức đơn giản nhất, thông qua hình ảnh màu sắc, bố cục, nội dung cái đẹp của thế giới xung quanh. Biết chọn lọc các hình ảnh tiêu biểu để đưa vào bài vẽ, có khả năng biết cách sắp xếp bố cục tranh và cách vẽ màu sắc cho phù hợp với nội dung bài vẽ tranh. Muốn có một bức tranh hài hòa các em cần có các kĩ năng như: chọn các hình ảnh phù hợp với nội dung đề tài, tìm hiểu kĩ đề tài. Vẽ được các hình ảnh chính, hình ảnh phụ trong tranh, các hình ảnh chính phụ phải phù hợp và có liên kết với nhau. Sau đó tìm vẽ màu sắc cho phù hợp với chủ đề đã chọn. Vẽ theo đề tài đòi hỏi người vẽ phải suy nghĩ nhiều hơn, sáng tạo để có nhiều hình dáng không giống nhau. Thế nào gọi là tranh đề tài: Tranh đề tài là tranh chúng ta vẽ theo các đề tài mình đã chọn, diễn tả sự vật, hiện tượng. Ví dụ: Đề tài Tranh phong cảnh, đề tài cuộc sống quanh em, đề tài Trò chơi dân gian vv...... Khái niệm phương pháp dạy học tích cực: Phương pháp dạy học tích cực là hướng tới hoạt động học tập tích cực chủ động , sáng tạo của học sinh. Giáo viên là người tổ chức, hướng dẫn học tập, học sinh là trung tâm của quá trình dạy học. Học sinh được trao đổi, thảo luận giải quyết vấn đề theo suy nghĩ của mình từ đó khám phá ra những kiến thức mới, các em được bộc lộ và phát huy khả năng sáng tạo của mình. Kiểm tra: Kiểm tra được xem là phương tiện và hình thức của đánh giá. Hoạt động kiểm tra cung cấp những dữ kiện, những thông tin làm cơ sở cho việc đánh giá. Đánh giá: “ Đánh giá tro
Trang 1I PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lí do chọn đề tài
Mỗi người mỗi nghề đều mang những đặc thù, đặc trưng riêng của từngngành nghề sao cho phù hợp với từng năng lực sở trường của mình Nghề dạyhọc được coi là một nghề cao quý bởi sản phẩm chủ yếu là nhân cách conngười Muốn trở thành con người hữu ích, đều phải dựa vào sự giáo dục của nhàtrường, dạy học đã khó, dạy mĩ thuật càng khó hơn Bởi ngoài việc dạy học sinhnhững kiến thức cơ bản thì việc học mĩ thuật còn phải đem lại niềm vui cho mọingười, làm cho mọi người nhìn ra cái đẹp, thấy cái đẹp ở trong mình, xungquanh mình trở nên gần gũi đáng yêu hơn Đồng thời học mĩ thuật giúp mọingười tự tạo ra cái đẹp theo ý mình, theo cách hiểu cách lý giải của bản thân,làm cho cuộc sống thêm tươi vui hạnh phúc Dạy và học mĩ thuật ở trườngtrung học không nhằm đào tạo họa sĩ hay người làm nghệ thuật mà nhằm giáodục thị hiếu thẩm mỹ cho học sinh Chủ yếu tạo điều kiện cho học sinh tiếp xúclàm quen và thưởng thức cái đẹp, tập tạo ra cái đẹp vận dụng cái đẹp vào trongcuộc sống hằng ngày Để làm được điều đó cần hiểu về cách nhìn, cách cảm
nhận, lý giải hiện tượng sự vật của học sinh hay nói cách khác là “ngôn ngữ tạo hình” trong bộ môn mĩ thuật, mà cụ thể ở đề tài nghiên cứu này được tìm
hiểu thông qua phân môn vẽ tranh đề tài Việc tìm hiểu đặc trưng ngôn ngữ tạohình ở học sinh trung học sẽ giúp cho giáo viên giảng dạy đánh giá một cáchtích cực đúng đắn, gây hứng thú cho cả người học và người dạy, tìm ra đượcphương pháp, cách thức giảng dạy phù hợp đối tượng, lứa tuổi Tuy nhiên dạynhư thế nào? Dạy thật tốt hay bình thường còn phụ thuộc ý thức, đạo đức nghềnghiệp của mỗi chúng ta và năng lực chuyên môn
Với mong muốn trở thành người giáo viên dạy tốt, dạy giỏi, hoàn thànhtốt công tác nhiệm vụ, mỗi người giáo viên cần có rất nhiều yếu tố: chuyên mônnghiệp vụ, kiến thức kinh nghiệm, và lòng say nghề yêu trẻ Trong thực tế dạy
Trang 2Mĩ thuật, đặc biệt trong các giờ dạy tiết vẽ tranh giáo viên vẫn còn rất lúngtúng, thực hiện chưa có hiệu quả việc đổi mới phương pháp dạy học để phát huytính tích cực của học sinh Giáo viên còn phải làm việc nhiều trong giờ dạy học,giáo viên còn nói rất nhiều, sử dụng phương tiện dạy học chưa hợp lý, chưakhoa học Học sinh ít được hoạt động để tự tìm ra kiến thức Các em chỉ đượctrả lời các câu hỏi phát hiện đơn giản, hầu như thời gian của giờ học, học sinhchỉ ngồi nghe và thực hành ít thời gian không đủ để làm bài tập.Tiết học trở nênnặng nề, căng thẳng không gây hứng thú và phát huy được tính tích cực, sángtạo của học sinh; Học sinh trở nên thụ động làm theo các gợi ý của thầy cô làchủ yếu dẫn đến tiết học không hiệu quả.
Là một giáo viên mĩ thuật trực tiếp giảng dạy tôi luôn băn khoăn và cốgắng học hỏi về vấn đề vận dụng việc đổi mới phương pháp phát huy tính tíchcực của học sinh trong dạy phân môn vẽ tranh Làm thế nào qua một tiết học màgiáo viên vừa tổ chức cho học sinh hiểu được mục đích của đề tài vừa vẽ đượcmột bài vẽ mang đúng nghĩa là giáo dục thẩm mỹ cho học sinh, mở rộng vốnsống vốn kinh nghiệm cho học sinh? Làm thế nào để học sinh hứng thú và pháthuy được tính tích cực của mình mà vẫn đảm bảo đặc trưng bộ môn Chính vì
những lí do trên tôi đã lựa chọn và nghiên cứu đề tài “ Tạo hứng thú và phát huy tính tích cực sáng tạo cho học sinh trong tiết học vẽ tranh đề tài khối 7
trường PTDTBT THCS Đồn Đạc” Tôi thấy đây là một đề tài có ý nghĩa rất
thiết thực nhằm nâng cao chất lượng học mĩ thuật cho học sinh
Trang 3- Phát hiện nhân tài Mĩ thuật để bồi dỡng.
- Giúp các em nhận ra khả năng và tố chất riêng của bản thân
- Tự trau rồi chuyên môn nghiệp vụ s phạm của bản thân giáo viên
- Nâng cao chất lợng dạy Mĩ thuật nói riêng, chất lợng và hiệu quả của
GD
- Phỏt huy tớnh tớch cực, chủ động và sỏngcủa học sinh, học sinh khụngnhững cảm thụ vẻ đẹp tranh đề tài mà cũn hào hứng thực hành vào bài vẽ, biếtvận dụng vào thực tế giỳp cho cuộc sống ngày càng tươi đẹp hơn
3 Thời gian và địa điểm nghiên cứu
- Thời gian tôi tiến hành: Từ thỏng 8/ 2018 đến thỏng 5/2019 với đốitượng l học sinh trà học sinh tr ường PTDTBT THCS Đồn Đạc - Ba Chẽ
- Địa điểm: Khối lớp 7 trường PTDTBT THCS Đồn Đạc - Ba Chẽ
Với đề tài tụi chọn nghiờn cứu hy vọng được đúng gúp một phần nhỏ bộ củamỡnh vào việc nõng cao chất lượng dạy học bộ mụn Mĩ thuật ở trường THCS núichung và trường PTDTBT THCS Đồn Đạc núi riờng
II PHẦN NỘI DUNG
1 Chương 1: Tổng quan
1.1 Cơ sở lý luận
* Cỏc khỏi niệm – Cỏc căn cứ cú liờn quan đến đề tài
- Khỏi niệm phõn mụn vẽ tranh:
Trang 4Vẽ tranh là người vẽ được tự do sáng tạo lựa chọn chọn các hình ảnh, màusắc và sắp xếp theo cảm xúc riêng của mình vào bài vẽ Đã được HS tích luỹtrong quá trình quan sát thực tế.
Mục đích ý nghĩa của vẽ tranh trong môn Mĩ thuật lớp 7 là: Giúp học sinhphát triển tư duy logíc, rèn luyện trí nhớ, tính tỉ mỉ, óc suy nghĩ, óc quan sát làmgiàu cảm xúc thẩm mĩ cho học sinh trên cơ sở phát huy trí tưởng tượng, sự sángtạo Cung cấp kiến thức, kỹ năng cơ bản, đưa các em lại gần với thiên nhiên vớicuộc sống xung quanh, với các tác phẩm Mĩ thuật nổi tiếng trong nước vàquốctế Biết cảm nhận và nhận xét, đánh giá cái đẹp ở mức đơn giản nhất, thôngqua hình ảnh màu sắc, bố cục, nội dung cái đẹp của thế giới xung quanh Biếtchọn lọc các hình ảnh tiêu biểu để đưa vào bài vẽ, có khả năng biết cách sắp xếp
bố cục tranh và cách vẽ màu sắc cho phù hợp với nội dung bài vẽ tranh
Muốn có một bức tranh hài hòa các em cần có các kĩ năng như: chọn cáchình ảnh phù hợp với nội dung đề tài, tìm hiểu kĩ đề tài Vẽ được các hình ảnhchính, hình ảnh phụ trong tranh, các hình ảnh chính phụ phải phù hợp và có liênkết với nhau Sau đó tìm vẽ màu sắc cho phù hợp với chủ đề đã chọn Vẽ theo đềtài đòi hỏi người vẽ phải suy nghĩ nhiều hơn, sáng tạo để có nhiều hình dángkhông giống nhau
- Thế nào gọi là tranh đề tài:
Tranh đề tài là tranh chúng ta vẽ theo các đề tài mình đã chọn, diễn tả sự vật, hiện tượng
* Ví dụ: Đề tài Tranh phong cảnh, đề tài cuộc sống quanh em, đề tài Trò chơi dân gian vv
- Khái niệm phương pháp dạy học tích cực:
Phương pháp dạy học tích cực là hướng tới hoạt động học tập tích cực chủđộng , sáng tạo của học sinh Giáo viên là người tổ chức, hướng dẫn học tập, họcsinh là trung tâm của quá trình dạy học
Trang 5Học sinh được trao đổi, thảo luận giải quyết vấn đề theo suy nghĩ củamình từ đó khám phá ra những kiến thức mới, các em được bộc lộ và phát huykhả năng sáng tạo của mình.
Để nâng cao hiệu quả dạy học các phân môn vẽ tranh nói trên, ngoàinhững kiến thức cơ bản, trình độ chuyên môn nghiệp vụ, khả năng sư phạmngười giáo viên giảng dạy mĩ thuật cần phải biết vận dụng khoa học, linh hoạttất cả các phương pháp dạy học để mang lại hiệu quả cao
1.2 Cơ sở thực tiễn
Trường PTDTBT THCS Đồn Đạc nơi tôi công tác là ngôi trường có bềdày truyền thống, có nhiều thế hệ học sinh trưởng thành từ ngôi trường này.Năm học này nhà trường có 7 lớp với 167 học sinh, có đội ngũ cán bộ giáo viên
có bề dày kinh nghiệm trong giảng dạy Nhà trường có đủ trang thiết bị dạy vàhọc cho tất cả các môn học nhưng chưa được phong phú nên phần nào cũng ảnhhưởng đến dạy và học môn mỹ thuật
Đối với bộ môn Mĩ Thuật các em chưa quen cách sắp xếp bố cục trongphân môn vẽ tranh nên sắp xếp các hình mảng trong tranh chưa tốt, chưa xácđịnh rõ hình ảnh chính phụ Học sinh chưa chịu khó sưu tầm tư liệu phục vụ chomôn học, thiếu sự sáng tạo riêng thường chỉ nhìn vào tranh mẫu có sẵn để vẽ
Trang 6nờn bài vẽ thiếu phong phỳ, thiếu sinh động, thiếu đi yếu tố tạo nột riờng, nỗi bậttrong bài vẽ của mỡnh.
Bờn cạnh đú về phớa gia đỡnh học sinh chưa quan tõm đến việc học mỹthuật của con em mỡnh với quan niệm là “là những mụn học phụ khụng quantrọng” nờn khụng chuẩn bị tốt về dụng cụ học tập, họa phẩm cần thiết như:Thiếu giấy vẽ, thiếu viết chỡ, thiếu màu vẽ,…vào giờ học cỏc em lung tỳng vềviệc này nờn tỡnh trạng khụng tập trung dẫn đến bài vẽ thường chưa hoàn chỉnh,hoặc bỏ dở giữa chừng
Vỡ vậy bản thõn tụi suy nghĩ và đưa ra quyết định nghiờn cứu, học hỏikinh nghiệm trong chuyờn mụn để dạy tốt mụn mỹ thuật cấp THCS núi chung
và phõn mụn vẽ tranh núi riờng vỡ đõy là phõn mụn học sinh thớch học nhưngchưa được sản phẩm tốt nhất từ những tỏc phẩm của cỏc em Từ đú tụi cũng tựhỏi: Học sinh hiểu và học tốt mụn vẽ tranh bằng cỏch nào? Từ đú cú rất nhiềunguyờn nhõn dẫn đến tỡnh trang trờn là: cỏc em chưa hiểu rừ được nội dung, yờucầu của bài vẽ tranh; chưa nắm bắt được cỏc cõu hỏi gợi ý; chưa cú sự tưởngtượng phong phỳ; chưa quan sỏt thực tế nhiều; chưa chịu khú thu thập thụng tinbờn ngoài; chưa biết cỏch đưa ý tưởng của người vẽ vào trong tranh vẽ củamỡnh
2 Chương 2: Nội dung vấn đề nghiờn cứu.
2.1 Thực trạng
Trờng PTDTBT THCS Đồn Đạc tuy gần với trung tâm nhng gồm có nhiềuthôn khe bản tập trung về học Trình độ mặt bằng dân c còn thấp, kinh tế cònnghèo nàn, văn hoá còn lạc hậu, ít đợc sự quan tâm của các gia đình, do đó họcsinh phải thờng xuyên làm thêm trong việc giúp đỡ gia đình, thời gian cho việchọc Mĩ thuật còn ít Một số gia đình cha có ti vi , kết nối mạng vỡ thế việc tiếpthu thông tin về văn hoá -văn nghệ còn hạn chế Trang thiết bị còn thiếu, nên khócho việc tự học bài cũ của các em ở trên lớp cũng nh tự rèn luyện ở gia đình, họcsinh ngại đọc, e sợ mắc lỗi, xấu hổ với bạn bè thầy cô, lời học trong giờ trên lớp
Trang 7cũng nh ngoại khoá, tâm lý bị chi phối nên việc đầu t còn hạn chế, trang thiết bịcòn thiếu, cha đảm bảo, học sinh thiếu sự đầu t quan tâm của gia đình
Nh vậy, khi giáo viên tổ chức các hoạt động phải lu ý tránh cho học sinhnhững phản ứng không tích cực, cố gắng khuyến khích, động viên khen thởng đểhọc sinh có hào hứng khi tham gia
* Chất lơng khảo sát đầu năm
- Chưa đổi mới trong phương phỏp học của bản thõn, cú quan niệm vẽ bàitheo kiểu sao chộp, copy trong tài liệu cú sẵn,…
- Vẫn giữ lối vẽ rất hồn nhiờn của lứa tuổi nhỏ nghỉ cỏi gỡ vẽ là vẽ ra chứkhụng cần biết vẽ như thế cú đỳng chưa, hợp lý chưa,…
- Giỏo viờn chưa cú phương phỏp dạy học phự hợp làm cho học sinh khútiếp thu bài học
- Với bậc phụ huynh chưa quan tõm đầu tư đỳng mức cho con em cú đượchọc cụ đầy đủ đỏp ứng cho những mụn học năng khiếu
* Biện phỏp thực hiện:
- Đối với Học sinh thực hiện cũn yếu, vỡ vậy giỏo viờn cần tăng cườngphụ đạo thờm Cử học sinh khỏ giỏi giỳp đỡ, bổ sung thờm về kĩ năng thực hiệnđộng tỏc, xúa đi sự mặc cảm cho học sinh, đẫn đến việc học tập tiếp thu bài mới
cú hứng thỳ hơn,
Trang 8- Đối với học sinh còn lười học và không tập trung vào bài, giáo viên cầntìm hiểu nguyên nhân để có biện pháp động viên kịp thời Giáo viên cần chuẩn
bị một số bài vẽ có họa tiết thật sinh động, phù hợp với khả năng của các em tạotâm lí vẽ bài thật thoải mái Có như thế học sinh mới tự tin và có hứng thú họctập
- Đối với học sinh không nhận ra được lợi ích của môn học, GV cần lấynhững dẫn chứng về lợi ích của môn Mĩ thuật, việc học môn Mĩ thuật giúp conngười thêm yêu cuộc sống hơn Từ đó giúp học sinhphats triển toàn diện Đức -Trí - Thể - Mĩ và có kĩ năng cơ bản hình thành nhân cách con người
- Đối với những học sinh tự ti về bộ môn Mĩ thuật, giáo viên cần biết khơidậy lòng tự tin ở các em Có những lời khen kịp thời, đúng lúc và động viênkhuyến khích các em
- Trường hợp do phương pháp của giáo viên chưa phù hợp, người giáo viênphải biết thay đổi phương pháp mới một cách linh hoạt trong giờ học Tìm raphương pháp dạy học phù hợp cho từng đối tượng học sinh
- Đối với học sinh có hoàn cảnh khó khăn ảnh hưởng đến học tập, giáo viêncần tìm hiểu thường xuyên, động viên vầ gần gũi với cá em Kết hợp với giáoviên bộ môn, giáo viên chủ nhiệm và ban cán sự lớp để giúp các em thêm yêuthích học vẽ hơn
* Kết hợp một số biện pháp
- Đối với giáo viên:
+ Thường xuyên gần gũi, quan tâm tới từng đối tượng học sinh, cho họcsinh thấy được ở giáo viên một sự tin cậy và kính nể, coi đó là tấm gương để họctập, noi theo
+ Giáo viên thường xuyên nghiên cứu nội dung, chương trình dạy học ápdụng cụ thể vào từng đối tượng học sinh của mình một cách phù hợp Linh hoạttrong cách dạy
Trang 9- Đối với học sinh:
+ Chuẩn bị đầy đủ đồ dùng học tập
+ Trên lớp chịu khó tập trung vào bài học Mĩ thuật, có niềm tin nhất địnhvào bản thân
+ Tự rèn luyện bản thân ở những giờ ngoại khóa
+ Tích cực sưu tầm tranh ảnh liên quan đến nội dung bài học
Tôi luôn nghĩ rằng: Trong một tiết học muốn gây được hứng thú và
sự thích thú cho học sinh thì việc chuẩn bị đồ dùng là rất quan trọng
Giáo viên phải đầu tư cho việc chuẩn bị đồ dùng, thích hợp đáp ứng yêucầu bài dạy
Đồ dùng phải đáp ứng được tính thẩm mỹ không tùy tiện cẩu thả, đồ dùngphải phong phú và đa dạng
* VD: Khi dạy bài vẽ tranh: Tranh phong cảnh
Tôi chuẩn bị một số tranh vẽ có nội dung khác nhau (cảnh đẹp của quêhương, đất nước; cảnh đẹp nơi địa phương của HS ) Để giúp các em dễ phântích và quan sát, khơi dậy hứng thú cho các em
Ngoài đồ dùng giáo viên phải sưu tầm thêm tranh vẽ của học sinh Giúpcác em học tập kinh nghiệm của các bạn và biến nó thành kinh nghiệm của bảnthân Khi vẽ tranh các em sẽ phát huy được những mặt tối đa và hạn chế nhữngmặt chưa tốt trong cách sắp xếp bố cục và sử dụng màu sắc trong bài
Một số hình thức trực quan hết sức cần thiết khác chính là cuộc sống hàngngày đang diễn ra xung quanh các em
Trang 10* VD: trường em, nhà em, cánh đồng lúa, đường làng.
Sử dụng đồ dùng có hiệu quả, giới thiệu đúng lúc, đúng chỗ
* VD: Bài vẽ tranh Trò chơi dân gian.
Ở phần quan sát nhận biết đặc điểm của một số trò chơi, giáo viên có thểtrình chiếu cho HS quan sát một số trò chơi như (Bịt mắt bắt dê, chơi ô ăn quan,kéo co, đẩy gậy vv ) để học sinh quan sát nhận xét và tìm ra được đặc điểmriêng của từng trò chơi và ý nghĩa của các trò chơi đó trong cuộc sống Hoặcgiáo viên có thể vẽ thêm một số tranh phục vụ cho bài dạy bằng những chất liệukhác nhau như bút sáp, màu nước, màu bột …
2.2.2 Tạo tình huống khi vào phần giới thiệu bài
* VD: Khi dạy bài vẽ tranh “Đề tài an toàn giao thông” lớp 7A Tôi cho
các em quan sát các đoạn băng về những hình ảnh giao thông
Khi các em quan sát xong tôi đặt câu hỏi:
? Các em có suy nghĩ gì khi nhìn thấy những hình ảnh này?
(Nếu chúng ta không chấp hành đúng luật giao thông thì sẽ gây ra những
vụ tai nạn thương tâm)
? Vậy chúng ta phải làm gì để hạn chế tai nạn giao thông?
(Hiểu chấp hành đúng luật giao thông Tuyên truyền cho mọi người cùngthực hiện)
Trang 11Hỏi: Các em tuyên truyền bằng những hình thức nào?
(Tuyên truyền bằng bài viết, hành động, bằng vẽ tranh)
Khi dạy sang lớp 7B tôi cho cả lớp cùng quan sát một số biển báo giaothông rồi đặt câu hỏi:
? Những biển báo trên gợi cho ta liên tưởng tới đề tài gì
(Đề tài An toàn giao thông), từ đó giáo viên dẫn dắt học sinh vào nội dungbài học
Như vậy việc giới thiệu đối với một bài mới rất cần thiết và càng cần thiếthơn nếu người giáo viên tìm được cách giới thiệu gây được sự kích thích, hứngthú đối với học sinh Vậy để làm thế nào để có được cách vào bài như thế?
Theo tôi để làm được điều này người thầy trước hết phải tìm hiểu kỹ bàidạy, xem xét, tìm ra cách lạ hay gây ấn tượng và cụ thể hơn là cách chọn nhữnghình ảnh phù hợp liên quan đến bài học
2.2.3 Phát huy tính tích cực chủ động sáng tạo của học sinh trong phát hiện kiến thức mới
Trang 12* VD: Khi dạy bài đề tài Cuộc sống quanh em.
Tôi chiếu cho học simh quan sát 2,3 bức tranh nói về các hoạt động diễn
ra xung quanh cuôc sống rồi đặt câu hỏi:
Hỏi: Trong các bức tranh vẽ hình ảnh các bạn đang làm gì?
(Bức tranh 1: Hình ảnh các bạn học sinh đang quét sân trường)
(Bức tranh 2: Hình ảnh mọi người đang múa lân sư tử…)
Hỏi: Hình dáng, điệu bộ của các bạn như thế nào?
(Bức tranh 1: Hình dáng của các bạn sinh động, mỗi bạn một việc, bạnquét sân, bạn hót rác, bạn sách xô …)
(Bức tranh 2: Mỗi người một dáng vẻ thể hiện khí thế ngày hội)
Hỏi: Em có nhận xét gì về màu sắc trong các bức tranh này?
(Học sinh nêu nhận xét về màu sắc bức tranh, bức tranh vẽ màu hình ảnhchính nổi bật hơn hình ảnh phụ, kết hợp hài hòa 2 gam màu nóng, lạnh và đãbiết cách sử dụng độ đậm, nhạt trong bài.)
Khi câu hỏi đưa ra giáo viên cũng muốn nhiều cánh tay giơ lên xungphong trả lời và mong được nhiều em nói đúng, nói hay Nhưng giáo viên chỉchú ý đến việc nêu câu hỏi mà không chú ý nghe câu hỏi hoặc việc làm khác thìhọc sinh không còn hứng thú trả lời, các em sẽ thấy câu hỏi của mình không cógiá trị và không muốn phát biểu nữa và giáo viên phải chú ý đến từng nhận thứccủa các em để khai thác nội dung bài Để tình trạng này không bao giờ xảy ra,người thầy phải tôn trọng câu trả lời của học sinh, chăm chú thực sự khi nghehọc sinh trả lời và có thái độ với tất cả các câu trả lời dù đúng hay chưa đúng.Không được chê bai hay phản đối câu trả lời của học sinh dù là câu trả lời sai.Bởi khi học sinh trả lời các em đều nghĩ cả thầy cô và các bạn đang chờ đợi ýkiến của mình mà khi trả lời xong cô lại chê thì em đó sẽ xấu hổ với lớp như vậycác em sẽ sợ phát biểu và gây ra kết quả không mong muốn trong giờ học
* VD: Khi vẽ tranh Phong cảnh (về cảnh biển).
Trang 13- Giáo viên giới thiệu tranh, học sinh quan sát
Hỏi: Em hãy cho biết bức tranh vẽ phong cảnh gì?
(Phong cảnh biển)
Hỏi: Trong bức tranh có những hình ảnh gì?
(Tranh có thuyền, núi, mây trời… )
Hỏi: Hình ảnh chính trong bức tranh là gì?
(Hình ảnh chính là thuyền, núi, nước)
Sau khi học sinh trả lời giáo viên phải chỉ vào những nơi, những hình ảnh
mà học sinh nói tới trong bức tranh Có như vậy các em mới thấy rõ câu trả lờicủa mình đúng hay chưa đúng Sau mỗi câu trả lời của học sinh giáo viên cầnchốt và bổ sung cho học sinh nghe
2,2.4 Tạo hứng thú và phát huy tính tích cực chủ động sáng tạo cho học sinh trong thời gian thực hành
em là 1 nhóm) Yêu cầu mỗi nhóm vẽ một bức tranh có nội dung khác nhau liênquan đến bài học Để phát huy tính tích cực, chủ động và sáng tạo cho học sinhtạo không khí thi đua trong giờ học
* VD: Bài vẽ tranh: Đề tài An toàn giao thông
Trang 14Giáo viên chia lớp thành 4 đến 5 nhóm (mỗi nhóm từ 3-4 em) Yêu cầucác nhóm bầu một bạn làm nhóm trưởng điều hành và phân công nhiệm vụ chotừng bạn trong phần thực hành vẽ tranh để đạt kết quả cao nhất.
* Tạo hứng thú, phát huy tính tích cực chủ động sáng tạo cho học sinh khi đánh giá kết quả học tập của các em.
Khi đánh giá tranh vẽ của các em cần phải dựa trên đặc điểm nhận biết vàkhả năng tư duy và sáng tạo của học sinh
Khi đánh giá cần căn cứ vào yêu cầu của bài học, động viên khuyến khíchcác em có tính sáng tạo Những em học sinh yếu không nên chê bai quá nhiềuvới những em chưa đạt mà chỉ nên nhắc nhở, động viên các em bài sau cố gắng
vẽ tốt hơn Như vậy mới tạo ra cho các em sự tìm tòi, hứng thú say mê và thểhiện cái mới sáng tạo trong bài vẽ của mình
* VD: Bài vẽ tranh: Đề tài Trò chơi dân gian.
Giáo viên chọn một số bức tranh Tốt, Khá, Trung bình hoặc cho các nhómdán bài vẽ lên bảng rồi gọi học sinh tự nhận xét chéo bài của nhau về:
+ Bức tranh của bạn vẽ về nội dung gì? Có đúng với đề tài học không.+ Bố cục tranh đã hợp lý chưa?
+ Hình ảnh trong tranh có rõ ràng và phong phú không?
+ Em thích bài vẽ của bạn nào (nhóm nào) nhất? Vì sao
Học sinh tự nhận xét, đánh giá bài vẽ của nhau, giáo viên nhận xét bổsung, chỉ ra những điểm được và chưa được trong từng bài để học sinh rút kinhnghiệm
Những bài vẽ tốt giáo viên tuyên dương và ghi điểm trước lớp để các emphấn khởi và hứng thú hơn trong các giờ học tiếp theo
Những bài vẽ chưa đạt yêu cầu giáo viên nhẹ nhàng động viên để các emcần cố gắng hơn
Trang 152.2.5 Tổ chức lồng ghép các trò chơi, hội thi phù hợp
* Mục tiêu:
Giúp cho tiết học nhẹ nhàng và thoải mái hơn, học sinh có môi trường họctập sáng tạo, hiệu quả
* Biện pháp thực hiện:
Phương pháp dạy học phát huy tính tích cực của học sinh được thực hiện
ở tất cả các môn học Đối với việc giảng dạy môn mỹ thuật càng yêu cầu vậndụng phương pháp này một cách hợp lý để tạo hứng thú và phát huy tính sángtạo của các em trong bài học
Môn mỹ thuật là một môn học nghệ thuật Vì vậy giáo viên phải tổ chứcsao cho giờ học nhẹ nhàng thoải mái mang tính nghệ thuật và có thể tổ chứcbằng nhiều hình thức như lồng ghép trò chơi Lồng ghép trò chơi không chỉ kíchthích các em hoạt động mà còn giúp các em phát triển trí nhớ, trí tưởng tượngsáng tạo thông qua việc tái tạo nội dung, hình tượng, tiếng kêu, tiếng động …đểxây dựng hình ảnh của bài vẽ
Nhưng khi sử dụng trò chơi giáo viên có thể áp dụng vào từng bài họckhác nhau, có bài thì giáo viên cần lồng ghép trò chơi có bài thì không cần
Giáo viên phải biết lồng ghép đúng tùy từng nội dung của các bài học cóthể ở phần mở bài, thực hành hay ở cuối bài học
* VD: Trò chơi trả lời câu hỏi trắc nghiệm (Đúng hay sai)
- Đối với trò chơi này rất thú vị, hình thành kĩ năng nhanh nhẹn trong việctiếp thu bài của HS trong việc củng cố kiến thức cũng như sự tiếp thu bài của
HS sau mỗi giờ hoc:
* VD: Đối với bài vẽ tranh đề tài An toàn giao thông,
GV có thể đặt một số câu hỏi trên hình chiếu như:
Trang 16? Theo em những hành vi nào sau đây chấp hành tốt luật An toàn giaothông.
1 Đi xe lạng lách, đánh võng, chở ba
2 Đi đúng phần đường quy định
3 Vượt đèn đỏ
4 Luôn đội mũ bảo hiểm khi đi xe mô tô, xe gắn máy
5 Được đi bộ dưới lòng đường
6 Không cần đội mũ bảo hiểm khi ngồi trên xe mô tô, xe gắn máy
7 Nghiêm chỉnh chấp hành luật an toàn giao thông
Sau khi đặt câu hỏi xong giáo viên đọc từng ý yêu cầu học sinh trả lời, rồi bấm hiệu ứng ra đáp án ( đúng , sai)
* VD: Trò chơi giải ô chữ.
Sau khi nhận xét xong bài vẽ của học sinh GV cho cả lớp chơi trò chơigiải ô chữ để củng cố bài học và tạo tính tích cực, hứng thú học tập cho họcsinh
GV chiếu cho HS quan sát một số bức tranh với nhiều nội dung khác nhaurồi gọi từng học sinh nêu tên các bức tranh Sau đó giáo viên trình chiếu hiệuứng từng chữ cái hiện ra kết quả (bạn nào trả lời đúng giáo viên đề nghi cả lớptuyên dương bạn bằng một tràng pháo tay.)
Như vậy qua trò chơi giúp các em nhận biết và cảm thụ thêm và đây cũng
là cách học thoải mái nhẹ nhàng Các em vừa được học lại vừa được vui chơi.Sau khi học xong các em có cảm giác thoải mái, hứng thú, hưng phấn cho mônhọc sau
2.2.6 Giới thiệu sản phẩm, tranh vẽ, mở triển lãm tranh theo từng chủ đề Sau khi học sinh hoàn thành bài vẽ của mình, học sinh mang sản phẩm lên
trưng bầy có thể GV cho HS dán bài lên bảng hoặc trình chiếu trên máy chiếu đa