BÚT PHÁP LÃNG mạn TRONG TIỂU THUYẾT NHÀ THỜ đức bà PARIS

Hugo là ta nghĩ tới tấm lòng nhân đạo của tác giả, tình yêu thươngcon người khốn khổ bị đoạ, nó hiện diện khắp các tác phẩm của ông, tiêu biểu đó làhai tiểu thuyết “Những người khốn khổ”

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÍ LUẬN 2

1.1 Chủ nghĩa lãng mạn 2

1.1.1 Sự hình thành chủ nghĩa lãng mạn 2

1.1.2 Các nguyên lí của chủ nghĩa lãng mạn 4

1.1.3 Đặc trưng của chủ nghĩa lãng mạn 5

2.1 Hugo với tiểu thuyết nhà thờ Đức bà Paris 6

2.2.1 Tác giả 6

2.2.1.1 Cuộc đời 6

2.2.1.2 Sự nghiệp 8

2.2.2 Tác phẩm 10

2.2.2.1 Hoàn cảnh sáng tác 10

2.2.2.2 Tóm tắt tác phẩm 10

CHƯƠNG 2: BÚT PHÁP LÃNG MẠN TRONG TIỂU THUYẾT NHÀ THỜ ĐỨC BÀ PARIS QUA PHƯƠNG DIỆN NỘI DUNG 13

2.1 Đề tài 13

2.1.1 Lịch sử 13

2.1.2 Tình yêu 14

2.2 Nhân vật 15

2.2.1 Esmeralda 15

2.2.2 Quasimodo 17

2.3 Giải pháp tình thương 19

CHƯƠNG 3: BÚT PHÁP LÃNG MẠN TRONG TIỂU THUYẾT NHÀ THỜ ĐỨC BÀ PARIS QUA PHƯƠNG DIỆN NGHỆ THUẬT 21

3.1 Xây dựng không gian 21

3.1.1 Khung cảnh quảng trường 21

3.1.2 Khung cảnh nhà thờ 22

3.2 Cốt truyện 22

3.3 Yếu tố trữ tình ngoài đề 24

3.3 Thủ pháp tương phẩn đối lập 25

3.4 Xây dựng các tình huống nghịch lí 30

3.5 Kết thúc tiểu thuyết đậm chất lãng mạn 31

KẾT LUẬN 33

TÀI LIỆU THAM KHẢO 34

MỞ ĐẦU

Nhắc tới V Hugo là ta nghĩ tới tấm lòng nhân đạo của tác giả, tình yêu thươngcon người khốn khổ bị đoạ, nó hiện diện khắp các tác phẩm của ông, tiêu biểu đó làhai tiểu thuyết “Những người khốn khổ” và “ Nhà thờ Đức Bà Paris”, Sự kết hợptài tình giữa các yếu tố nghệ thuật và giao hoà tình thương cảm của tác phẩm đãđem lại ấn tượng mạnh mẽ về tấm lòng nhân đạo bao la của nhà văn Đọc hai bộtiểu thuyết nếu như không đặt nó vào hoàn cảnh lịch sử lúc bấy giờ thì không thểthấy hết những cái hay, cái đẹp cũng như sự tiến bộ lớn về tư tưởng của tác phẩm.Tiểu thuyết của Hugo chứa chất nhiều yếu tố quen thuộc của tiểu thuyết trước vàsau giai đoạn lãng mạn Đến với “Nhà thờ Đức bà Paris” tác phẩm điển hình cho thipháp chủ nghĩa lãng mạn Chọn đề tài lịch sử, bằng trí tưởng tượng trác việt, bảntính hóm hỉnh và thông minh, Hugo đã dẫn người đọc đi ngược dòng lịch sử, đếnvới một trong những nơi linh thiêng nhất: Nhà thờ Đức Bà Paris Định mệnh cứbám riết lấy con người, và có những khi con người đã chịu khuất phục trước nónhưng đó không phải là tất cả Bằng thiên tài nghệ thuật, đặc biệt với một tấm lòngtrân trọng con người, Victor Hugo đã khiến “Nhà Thờ Đức Bà Paris” có được sứcquyến rũ mãnh liệt đối với người đọc, mở ra trong cõi lòng họ những sự bừng thứcmới, giàu ý nghĩa nhân sinh, và ở tận cùng của chiều sâu tư tưởng, người đọc cònbắt gặp, lắng nghe được tiếng kêu tha thiết về thân phận con người, về sự đấu tranhkhông ngừng và cả nỗi đau tột cùng của con người trước số phận Sự đan chéonhững yếu tố bi - hài, cái đẹp - cái dị dạng cũng là một nét độc đáo

Chủ nghĩa lãng mạn chịu ảnh hưởng của chủ nghĩa xã hội không tưởng, nhưngchia làm hai khuynh hướng: Chủ nghĩa lãng mạn tiêu cực và chủ nghĩa lãng mạntích cực:

+ Chủ nghĩa lãng mạn tiêu cực: là sự phản ánh ý thức hệ của giai cấp bị cáchmạng tư sản tước đoạt quyền lợi và đẩy ra khỏi đời sống chính trị Những nhà vănlãng mạn xuất thân từ tầng lớp quý tộc thường tìm tới thời Trung cổ, thời hoàngkim của chế độ phong kiến, hướng tới lý tưởng về cuộc sống đẹp đẻ êm đềm củathời xưa cũ Khuynh hướng lãng mạn tiêu cực này mơ ước khôi phục lại chế độ cũ

và đức tin đối với nhà thờ để truyền bá thuyết thần bí về thế giới

+ Chủ nghĩa lãng mạn tích cực: gắn liền với tâm trạng quần chúng nhân dânđang bất mãn trước những hệ quả của cuộc Cách mạng tư sản Pháp Nhưng họcũng mơ ước một tương lai tốt đẹp hơn thực tại mà họ đang sống, nơi đó con ngườiđược giải phóng khỏi mọi áp bức bất công Chủ nghĩa lãng mạn tích cực chịu sựảnh hưởng của hai nhà tư tưởng của chủ nghĩa xã hội không tưởng, họ “nhìn vàochiều hướng của sự phát triển thực tại”, nhưng thực tế họ đã đi trước sự phát triểncủa thực tại.

- Cơ sở tâm lí và cơ sở mĩ học:

+ Cơ sở tâm lí:

Chủ nghĩa lãng mạn bên cạnh là “sự khước từ thực tại và nguyện vọng muốnthoát ra khỏi thực tại đó” (Emile Faguet), nó còn là “thị hiếu về ước mơ, về sựhuyền diệu và phóng khoáng, của trí tưởng tượng vượt khỏi lề thói” Vì thế, lýtưởng lãng mạn đôi khi làm biến dạng thực tế để phục vụ cho nhu cầu thẩm mỹ vàtình cảm

+ Cơ sở mĩ học:

Về mặt thị hiếu thẩm mỹ, Chủ nghĩa lãng mạn là sự nổi dậy chống lại mọi ước

lệ, mọi quy tắc gò bó của Chủ nghĩa cổ điển V.Hugo nói rằng: “Chính với nhữnglưỡi kéo của những quy tắc tam duy nhất, người ta đã cắt mất cánh của các nhàthơ” Trong bài tựa Crôm-oen của V.Hugo ông cũng đã xác định: “Ba nguyên tắc ?Không, chỉ có một Đó là tự do Tự do trong nghệ thuật và tự do trong cấu trúc”.Thật vậy, tự do là nguyên tắc lớn nhất của Chủ nghĩa lãng mạn Với Chủ nghĩa lãngmạn, đã xuất hiện “một nền văn học được giải phóng” trên nhiều bình diện: thơ ca,tiểu thuyết, sân khấu Nhờ nguyên tắc tự do, Chủ nghĩa lãng mạn đã đem lại mộtlàn sóng tiểu thuyết cực kỳ phong phú và đa dạng Với cương lĩnh của Chủ nghĩalãng mạn, V.Hugo đả phá sự phân chia nghệ thuật thành các loại hình cao thấp cótính chất đẳng cấp của Chủ nghĩa cổ điển, xóa bỏ ranh giới giữa bi kịch và hài kịch,phá tung những quy tắc của thi pháp cổ điển

Các chủ đề về tình yêu, nỗi cô đơn, nỗi buồn, những lý tưởng không đạtđược…được sử dụng rộng rãi trong nghệ thuật lãng mạn Những chủ đề quan trọng

và quen thuộc của văn học lãng mạn bắt nguồn từ cảm thức về thời đại, về lịch sử,

về thân phận con người Trong đó, con người thất vọng, bàng hoàng trước nhữngcơn lốc lịch sử, trước sự trôi chảy của dòng đời, về định mệnh, về tôn giáo… Họ đãlàm phong phú cho nghệ thuật bằng những hình tượng, những chủ đề mới Trong

các tác phẩm, họ đã đề cập đến các chủ đề có liên quan đến cuộc đấu tranh củanhân dân, đến quá khứ anh hùng, đến các sự kiện và những chiến công anh dũngcủa nhân dân Điều đó cho thấy, người nghệ sĩ lãng mạn không phải là người chỉbiết có ước mơ, mà thực tế xã hội đã thức tỉnh người nghệ sĩ tình cảm yêu nước thathiết và sự phản đối với mọi bất công.

Nhân vật lãng mạn là những nhân vật mới không phải là cá nhân hài hòa vớitập thể như con người trong thời đại Ánh sáng Nhân vật lãng mạn là những nhânvật “nổi loạn” chống đối với thực tại tư sản tầm thường Họ là những người thựchiện các suy tưởng lãng mạn, các phản kháng lãng mạn Các thái độ lãng mạnthường giống nhau: nặng chất suy tưởng, thiên về đời sống tình cảm, cô đơn và usầu, xa cách và nổi loạn, không thỏa hiệp được với thực tại cuộc đời, thường có kếtthúc mang tính bi kịch, dù họ là nhân vật lãng mạn hướng nội hay lãng mạn hướngngoại, tiêu cực hay tích cực

1.1.2 Các nguyên lí của chủ nghĩa lãng mạn

Đối với những người lãng mạn tích cực thì họ không hòa hoãn, thỏa hiệp vớithực tại mà họ mong muốn thiết lập nên một xã hội mới đảm bảo hạnh phúc chocon người, họ thường vẽ nên một xã hội lý tưởng (Nhà thờ đức bà Paris, Nhữngngười khốn khổ của Victor Hugo)

- Đề cao tình cảm:

Chủ nghĩa lãng mạn còn được gọi là chủ nghĩa tình cảm, vì ở đây tình cảm củacon người được biểu hiện rõ rệt nhất Vì vậy, chủ nghĩa lãng mạn chính là sự phảnứng chống lại chủ nghĩa cổ điển vốn đề cao và tôn sùng lý trí với những quy tắctam duy nghiêm ngặt (không đề cập đến tình cảm của con người, không đưa thiên

nhiên vào tác phẩm ) đã siết chặt tính sáng tạo và tình cảm của con người Trongchủ nghĩa lãng mạn tình yêu của con người được khai thác ở mọi phương diện,thiên nhiên được phản ánh một cách sinh động nhất, trở thành nơi phản ánh nội tâm

và nuôi dưỡng tình cảm

- Đề cao sự tự do:

Vì đề cao mộng tưởng và tình cảm nên con người muốn hướng đến một cuộcsống tự do, thoát khỏi mọi ràng buộc Ở chủ nghĩa lãng mạn người nghệ sĩ được trảlại tất cả mọi quyền tự do để họ thỏa sức sáng tạo và tưởng tượng Nên đa số cáctác phẩm của họ hướng đến cái khoáng đạt phi thường, vì chủ nghĩa lãng mạnkhông chấp nhận những quy định nghiêm ngặt (đôi khi vô lý), nên nó đã tự chophép mình đạt đến sự tự do tuyệt đối

1.1.3 Đặc trưng của chủ nghĩa lãng mạn

- Đặc trưng về nội dung:

Sắc thái chủ quan sâu sắc, cảm xúc đậm đặc: Nếu chủ nghĩa cổ điển đề cao lítrí, coi thường yếu tố cảm xúc, khẳng định lí trí là “ngọn nguồn duy nhất của sựtrong sáng và giá trị”, chủ nghĩa hiện thực coi trọng tính chân xác, quy luật của đờisống, thì chủ nghĩa lãng mạn lại mang sắc thái chủ quan và yếu tố cảm xúc vô cùngđậm đặc

Không giới hạn đề tài: Nếu như chủ nghĩa cổ điển đề tài là những cảnh sốnggiàu có, hành động đấu tranh cho lí tưởng cao cả, hầu như không đề cập tới nhữngkhía cạnh đời sống của các tầng lớp dưới nhưng ở chủ nghĩa lãng mạn thì mọi vấn

đề của đời sống đều trở thành đề tài cho sáng tác Chủ nghĩa lãng mạn đề cao tínhdân tộc qua việc khai thác đề tài lịch sử, ngoài ra còn đề cao tính trữ tình, rất coitrọng thiên nhiên,

Tinh thần vươn lên trên thực tại, hướng về lí tưởng: Chủ nghĩa lãng mạn luôntruy tìm lí tưởng với tinh thần vượt lên trên thực tại, dùng lý tưởng chủ quan thaythế hiện thực khách quan

- Đặc trưng về nghệ thuật biểu hiện:

Tưởng tượng là một trong những yêu cầu không thể thiếu trong năng lực,phẩm chất nhà văn, là cơ sở để tổ chức sắp xếp, nhào nặng nên tác phẩm Nhưng ởvăn học lãng mạn hơn đâu hết, càng cần phải có sự tưởng tượng mãnh liệt vì muốn

xây dựng nên một thế giới lí tưởng, không có trong thực tại nghệ sĩ lãng mạn phảidùng tưởng tượng phong phú để hình dung và mô tả

Tưởng tượng giúp nhà văn lãng mạn hướng đến những không gian vượt rangoài sự tồn tại của mình, nơi mà chưa bao giờ, không bao giờ có thể đặt chân đến

Đó là những quá khứ đã lùi xa, là thế giới của đường xa xứ lạ, thế giới của nhữngđiều quái dị, siêu nhiên, của Thượng đế, quỷ Xatang, Thiên đường và địa ngục…Nhà văn lãng mạn thỏa sức phiêu lưu trong trường tưởng tượng của mình để tự táchmình ra khỏi thực tại tầm thường, thõa mãn cái tôi đang bị tổn thương sâu sắc…Đối lập cũng là một thủ pháp nghệ thuật quen thuộc và đặc trưng của chủnghĩa lãng mạn Xét từ cội nguồn chủ nghĩa lãng mạn hình thành là do sự đối lậpgiữa cái tôi nghệ sĩ với thực tế xã hội

+ Đó là sự đối lập giữa nhân vật lãng mạn với hoàn cảnh sống

+ Đó là sự đối lập giữa các nhân vật đại diện cho các tầng lớp, biểu thị những

lí tưởng xã hội khác nhau, mang những tính cách khác nhau

+ Đó là sự đối lập trong bản thân nhân vật

+ Cái nghịch dị trong văn học lãng mạn

Tóm lại cả những đặc trưng trên của chủ nghĩa lãng mạn trong văn học Châu

Âu chứng tỏ: chủ nghĩa lãng mạn trước hết là sản phẩm của một thời đại lịch sử cụthể (thế kỷ XIX ở Châu Âu, ở Pháp) nhưng hơn thế, đây còn là một hiện tượng vănhọc, văn hóa lớn của thế giới Từ Pháp, những đặc trưng của chủ nghĩa lãng mạn cótầm ảnh hưởng rộng rãi đến văn học của nhiều quốc gia, trong đó có Văn học ViệtNam

2.1 Hugo với tiểu thuyết nhà thờ Đức bà Paris

hoàn cảnh gia đình mà Hugo chịu ảnh hưởng tư tưởng khá sâu nặng từ mẹ, tácđộng rất lớn sự hình thành các quan điểm của ông thời trẻ.

Sau khi mẹ ông mất (1821), Victor Hugo làm đám cưới với người bạn gái thờithơ ấu Adèle Foucher Họ sinh được năm người con

Victor Hugo có rất nhiều tình nhân, nổi bật trong số đó là mối quan hệ nồngcháy với Juliette Drouet (Julienne Gauvain) Họ gặp nhau lần đầu tiên năm 1833,năm Victor Hugo ra mắt vở kịch Lucrèce Borgia Juliette vào vai công chúaNégroni, một vai diễn bé nhỏ nhưng để lại ấn tượng mạnh cho khán giả và nhất làcho Victor Hugo Họ bắt đầu đi lại với nhau Juliette trở thành nguồn cảm hứng bấttận cho Victor Juliette luôn dành cho ông một tình yêu mãnh liệt, một sự chiếmhữu lớn, một tính cách thất thường

7 tháng 2 năm 1841, Victor Hugo được bầu vào Viện Hàn Lâm Pháp, sau bốnlần thất bại

Mùa hè năm 1843, ông cùng Juliette đi nghỉ Tại một quán cà phê ở Rochefort,ông tình cờ nhận được tin dữ thông qua một bài báo: Léopoldine-con gái ông vàchồng bị chết đuối trên sông Seine ở vùng Villequier Sự kiện này đã chấn động dữdội Victor Hugo

Năm 1845, Hugo bắt đầu đi vào chính trị Năm 1848, ông được bầu làm nghị

sĩ hội đồng lập hiến Ông lên án cuộc đảo chính ngày 2 tháng 12 năm 1851 củahoàng tử Louis-Napoléon (cháu của Napoléon Bonaparte) Ngay lập tức, VictorHugo bị buộc đi đày ở Bỉ, sau đó là đảo Jersey và Guernesey

Trong khoảng thời gian sống lưu vong, Hugo vẫn không ngừng sáng tác Ôngcho ra đời các tập thơ: les Châtiments (1853), les Contemplations (1856) và hoànthành tiểu thuyết les Misérables (1862) - tác phẩm được công chúng đón nhận nồngnhiệt

Sau khi nền cộng hòa Pháp được thiết lập năm 1870, Victor Hugo trở về Paris.Ngày 8 tháng 2 năm 1871, ông được bầu vào quốc hội Pháp

Năm 1876, ông được bầu làm thượng nghị sĩ Những tham luận đầu tiên củaông hướng đến sự ân xá cho các chiến sĩ công xã Paris

Ngày 22 tháng 5 năm 1885, Victor Hugo qua đời vì sung huyết phổi Hai triệungười dân đã đưa tiễn ông đến điện Panthéon

2.2.1.2 Sự nghiệp

Thiên tài của Hugo bộc lộ từ rất sớm Với khả năng sáng tạo tuyệt vời, ông đã

để lại cho nhân lọai một sự nghiệp văn học đồ sộ Thế kỉ XIX với nền văn chươngđặc sắc của nước Pháp đã được gọi là “thế kỉ của Victor Hugo”

Sự nghiệp sáng tác của Hugo có thể chia ra làm bốn giai đọan:

- Giai đoạn 1816-1830: đây là giai đoạn sáng tác trong những năm thiếu thời.

Năm 1817, ông được giải thưởng về thơ của Viện Hàn lâm Pháp Năm 1819, ôngcũng đã đoạt giải nhất trong kì thi thơ phú toàn quốc Năm 1821, V.Hugo cho xuấtbản thi phẩm đầu tiên có tên là “Đoản thi và Tạp thi” Năm 1823, ông cho xuất bảncuốn tiểu thuyết đầu tiên tên là “Hand’ Islande”, mô tả sự man rợ của một bộ lạcchặt đầu người bằng búa đá và uống máu kẻ địch Năm 1824, Hugo cho xuất bảntập thơ ngắn “Nouvelles Odes” (các bài thơ ngắn mới), rồi hai năm sau, xuất hiệncuốn tiểu thuyết “Bug-Jargal” Năm 1829, tập thơ “Về phương Đông” ra đời gợilên các phong vị lãng mạn và màu sắc của phương Đông

Hugo cũng đã làm chấn động kịch trường với kịch bản “Cromwell” xuất bản

1827 Thông qua vở kịch “Cromwell” ông đã phá vỡ các luật lệ, các qui tắc tamduy nhất của Chủ nghĩa cổ điển chi phối cách viết kịch từ các thời kì trước, và chủtrương rằng trong vở kịch phải có cả các sự việc bi hài, có cả sự tầm thường lẫn sựcao cả Chính điều này đã giúp cho Chủ nghĩa lãng mạn toàn thắng về mọi mặt.Năm 1829, vở kịch “Marion de Lorme” cũng được ra đời

- Giai đoạn sáng tác thứ hai từ 1830-1852: đây được coi là giai đoạn sáng tác phong phú của ông.

Ngày 25 tháng 2 năm 1830, ông cho trình diễn vở kịch lịch sử “Hernani” Vởkịch hầu như đã bỏ qua tất cả các qui luật cổ điển củaRacinevà Corneille

Năm 1831, ông cho ra đời tác phẩm “Nhà thờ Đức bàParis” Cuốn tiểu thuyếtnày đã làm xúc động lương tâm quần chúng hơn cuốn “Ngày cuối cùng của một kẻ

bị kết án”

Nhân dịp vua Louis Phillippe trở thành vị vua của thể chế quân chủ lập hiếnsau cuộc Cách mạng tháng Bảy, ông đã làm một tập thơ đề cao sự kiện kể trên vớitên “Lời thơ sau cuộc Cách mạng tháng Bảy 1830”

Cũng vào thời gian này, Victor Hugo còn cho xuất bản tập thơ “Lá thu” (1831)với các cảm hứng cá nhân, thân thương “Các bài ca Hoàng Hôn” (1835) mang tínhchính trị, “Các lời nội tâm” (1837) chứa đựng các ý tưởng cá nhân và triết học, “Tiasáng và Bóng tối” (1840)…

Vở kịch “Nhà vua tiêu khiển” (1832) mô tả tình yêu nông nổi của Francis Ivào thời kỳ Phục hưng Pháp Ba vở kịch thơ kế tiếp là “Lu crèce Borgia và MarieTudor” (1833), “Angello, bạo chúa của thành Padoue” (1835), “Rue Blax” (1838)

Ngoài tác phẩm lừng danh “Những người khốn khổ”, V.Hugo còn viết các tácphẩm khảo luận có tên là “William Shakespeare” (1864), tiểu thuyết “Những ngườilao động trên biển” (1868), “Người cười” (1869) – cuốn tiểu thuyết về người dânnước Anh chống lại chế độ phong kiến của thế kỷ XVII

- Giai đọan 1870 trở về sau, lúc này ông đã trở về Pháp Giai đoạn này ông sáng tác rất ít chỉ tập trung vào các hoạt động chính trị.

Hugo không tán thành bạo lực cách mạng nhưng ông rất khâm phục nhữngngười chiến sĩ cộng sản Ông viết tập thơ “Năm khủng khiếp” để ca ngợi họ Cuốntiểu thuyết cuối cùng của ông là cuốn “Năm chín mươi ba”, tập trung vào năm 1793đầy chính biến tại nước Pháp, đề cập tới sự công bằng và bác ái chống lại hậutrường của cuộc cách mạng Pháp Năm 1877, ông viết xong tập thơ “Nghệ thuậtlàm ông” và “Năm 1883”, phần cuối tập thơ “Truyền kỳ các thời đại” cũng đã hoànthành

Nhìn chung, sự nghiệp sáng tác của ông vừa phong phú về thể loại, vừa tráctuyệt về chất lượng Ngoài thơ, kịch, tiểu thuyết ông còn để lại hơn 2000 bức tranh

và nhiều tác phẩm khảo cứu và các tùy bút khác…

2.2.2 Tác phẩm

2.2.2.1 Hoàn cảnh sáng tác

Tác phẩm ra đời xuất phát từ việc tác giả muốn viết một cuốn tiểu thuyết vềngôi nhà thờ nổi tiếng ở Paris Ông đã nhiều lần đến nhà thờ Đức bà Paris để ngắmkiến trúc cổ của ngôi nhà thờ và nảy ra ý tưởng viết một cuốn tiểu thuyết có tínhchất lịch sử lấy bối cảnh Paris thời Trung cổ Ông muốn ngôi nhà thờ cổ kính tráng

lệ vượt lên trên thời gian và tất cả những biến cố Tác phẩm đã thể hiện được sựvươn đến một tầm cao triết lý, qua cách mô tả một định mệnh đã dẫn các nhân vậtgắn liền với ngôi nhà thờ này cho đến chỗ chết, chỗ hủy diệt Chính cảm hứng biquan này đã đem đến cho tác phẩm vẻ lớn lao và hoang dại

2.2.2.2 Tóm tắt tác phẩm

Tiểu thuyết “Nhà thờ Đức Bà Paris” (1831) là một sáng tác độc đáo của đạivăn hào Pháp V Hugo Với một cấu trúc đặc biệt, ông đã dựng lên bức tranh đồ sộ,hoành tráng về cuộc sống, con người thời Trung cổ bằng một hệ thống ngôn từ tàihoa, nhiều tầng bậc Ra đời cách đây gần hai thế kỉ nhưng tác phẩm vẫn được cảloài người đón chào với niềm say mê lớn Bằng những nét đặc sắc nghệ thuật củangòi bút lãng mạn đỉnh cao, V Hugo đã vượt qua những hạn chế của tư tưởng thờiđại, làm cho tác phẩm có sức vang động mãi đến tâm can người đọc, đánh thứclương tri nhân loại bằng những hồi chuông cảnh tỉnh mạnh mẽ vào tận những ngõngách sâu kín nhất của lòng người

“Nhà thờ Đức bà Paris” là cuốn tiểu thuyết mang đậm tính chất lãng mạn củaHugo Tác phẩm gồm 11 quyển có thể tóm tắt như sau:

Vào ngày lễ Vua và ngày Hội cuồng đãng năm 1482, trong đám dân chúng tự

do vui chơi có cô gái Bohemieng xinh đẹp tên là Esmeralda Cô sống bằng nghề ca múa và diễn trò với con dê nhỏ Djali khôn ngoan Nhan sắc của Esmeralda khiến Frollo, phó giáo chủ nhà thờ Đức Bà ngày đêm mơ tưởng Theo lệnh của Frollo, Quasimodo - người kéo chuông nhà thờ Đức bà, thân hình dị dạng, lưng gù vừa câm vừa điếc - đi bắt cóc Esmeralda Là đứa trẻ bị bỏ rơi, được Frollo đem về nuôi nấng, nên Quasimodo luôn trung thành, tận tụy phục vụ phó giáo chủ Giữa lúc hai kẻ xấu đang hành hung định bắt cóc Esmeralda, đại uý đội cung thủ ngự

lâm quân tên là Foebus cưỡi ngựa đi qua, đã ra tay cứu Esmeralda và bắt được Quasimodo Người kéo chuông nhà thờ bị cột lên bánh xe giàn bêu tù và chịu những trận đòn tới tấp bằng roi da Quasimodo xin được uống nước Ngay lập tức

từ đám đông nhốn nháo, giận dữ vang lên lời mắng nhiếc, tiếng la ó Giữa lúc ấy, Esmeralda leo lên giàn bêu tù cho Quasimodo uống nước, khiến anh không cầm nổi nước mắt Việc bắt cóc không thành, Frollo vô cùng tức giận và càng khao khát được thỏa ham muốn tội lỗi Biết Esmeralda đem lòng yêu Poebus và đại uý thường hẹn hò với cô, Frollo lén theo đến chỗ hẹn Tận mắt chứng kiến cảnh âu yếm đôi trai gái, Frollot nổi máu ghen rút dao đâm trọng thương Foebus rồi bỏ chạy Esmeralda bị bắt và bị kết tội “dùng tà thuật, bùa phép” và dao găm sát thương đại uý Không chịu nổi đòn tra tấn tàn bạo, Esmeralda phải nhận những tội lỗi mà người ta gán cho cô Biết rõ Esmeralda vô tội, gã đại uý phóng đãng, ích kỷ không minh oan cho cô Lời khai mơ hồ của Foebus gây thêm nguy hiểm cho Esmeralda Cô phải chịu án tử hình Frollo tới thăm và bày tỏ tình yêu với Esmeralda, khuyên cô trốn theo y nhưng Esmeralda một mực từ chối Cô vạch rõ tâm địa xấu xa, hành động tội ác của phó giáo chủ.

Ngay giây phút các đao phủ chuẩn bị hành hình Esmeralda, Quasimodo bất thần xuất hiện giải thoát cô và vác cô lên căn phòng nhỏ trong nhà thờ Ngày ngày Quasimodo chăm sóc cô rất tận tình, chu đáo Phó giáo chủ lần mò tới phòng của Esmeralda định cưỡng bức cô, Quasimodo kịp thời ngăn chặn Frollo không từ bỏ mục đích của mình, y khích Gringoire, người đã từng được Esmeralda cứu sống,

để ông ta tìm cách đưa Esmeralda ra khỏi nhà thờ Đêm đó, những người nghèo khổ, đám ăn mày kéo đến nhà thờ Đức bà để giải phóng Esmeralda Lầm tưởng đám đông nhốn nháo kia đến hại Esmeralda, Quasimodo ra sức lăn gỗ, đá xuống

để bảo vệ cô Nhân cơ hội đó, Frollo và Gringoire lẻn vào đưa Esmeralda đi Phó giáo chủ hết cầu xin Esmeralda ban phát tình yêu lại đe dọa nhưng cô vẫn kiên quyết cự tuyệt Phó giáo chủ liền trao Esmeralda cho mụ tu hành bất hạnh Gudulier để mụ “trả thù” Trước đây, những người Bohemieng đã đánh tráo đứa con gái yêu quý của Gudulier nên mụ căm thù người Bohemieng đến tận xương tủy Trong lúc giằng co, tức giận tình cờ Gudulier nhận ra Esmeralda là con gái mình Được tin báo của phó giáo chủ, bọn lính ập đến bắt Esmeralda đưa lên giá treo cổ Trên tháp chuông nhà thờ, Frollo và Quasimodo chăm chú theo dõi cuộc hành hình Khi thấy cô gái quằn quại, giãy giụa, Frollo bật lên “tiếng cười ma quỷ” Tuy không nghe thấy tiếng cười nhưng trông thấy rất rõ, người kéo chuông nhà thờ điên cuồng lao tới đẩy Frollot xuống đất Sau hồi lâu đứng bất động và câm lặng

nhìn về phía người vũ nữ, nước mắt tuôn ròng, Quasimodo biến khỏi nhà thờ Đức

bà Hai năm sau, trong căn hầm ở Mongphocon, người ta tìm thấy bộ xương của Quasimodo ôm lấy bộ xương Esmeralda

CHƯƠNG 2: BÚT PHÁP LÃNG MẠN TRONG TIỂU THUYẾT NHÀ THỜ

ĐỨC BÀ PARIS QUA PHƯƠNG DIỆN NỘI DUNG

2.1 Đề tài

2.1.1 Lịch sử

Chủ đề quan trọng và quen thuộc của văn học lãng mạn bắt nguồn từ cảm thức

về thời đại, về lịch sử, về thân phận con người… Và có lẽ với Victor Hugo cũngkhông ngoại lệ Chọn đề tài lịch sử, Hugo đã dẫn người đọc đi ngược dòng lịch sử,đến với một trong những nơi linh thiêng nhất: Nhà thờ Đức Bà Paris Lịch sử “Nhàthờ đức bà Paris” ra đời xuất phát từ việc tác giả muốn viết một cuốn tiểu thuyết vềngôi nhà thờ nổi tiếng của thủ đô Paris, cảm hứng này đã đến với Victor Hugo vàonăm 1828 Ông đã nhiều lần đến nhà thờ Đức bà Paris để ngắm kiến trúc cổ củanhà thờ và nảy ra ý tưởng viết một cuốn tiểu thuyết có tính chất lịch sử lấy bối cảnhParis thời Trung cổ Ông đang tái hiện lại lịch sử không phải bằng bút pháp nàokhác mà đó chính là bút pháp lãng mạn Lịch sử của Paris lúc bấy giờ được ông táihiện khá rõ nét Victor Hugo muốn ngôi nhà thờ cổ kính tráng lệ vượt lên trên thờigian và tất cả những biến cố Tác phẩm đã thể hiện được sự vươn đến một tầm caotriết lí, qua cách mô tả một định mệnh đã dẫn các nhân vật gắn liền với nhà thờ nàycho đến chỗ chết, chỗ hủy diệt Chính từ cảm hứng bi quan này đã đem đễn cho tácphẩm vẻ lớn lao và hoang dại Về đề tài chủ nghĩa lãng mạn tích cực với chủ tướng

là Victor Hugo đã chủ trương mở rộng đề tài Không hề có sự phân biệt đề tài cao

cả hay thấp hèn Nếu như trong chủ nghĩa cổ điển đề tài là cảnh sống giàu có, hànhđộng đấu tranh cho lí tưởng cao cả của những ông hoàng bà chúa hầu như không đềcập đến những khía cạnh đời sống của tầng lớp dưới mà cụ thể là những con ngườibình dân thì trong chủ nghĩa lãng mạn mọi vấn đề của cuộc sống, mọi tầng lớptrong xã hội đều ngang nhau và đều trở thành đề tài cho văn học nghệ thuật Chủnghĩa lãng mạn thể hiện tính dân tộc qua việc chủ trương khai thác đề tài lịch sửcủa dân tộc mình Và chính trong Nhà thờ đức bà Paris thì Victor Hugo đã tái hiệnrất rõ nét những chuyển biến, thay đổi của lịch sử dân tộc mình

Viết về lịch sử nhưng tác giả không cố xoay quanh, nhốt mình trong một xãhội đỗ nát, nhưng ông cũng không quay lưng lại với thực tế, với trách nhiệm đươngthời, ông lên tiếng tố cáo các lạc hậu xã hội, man rợ để khẳng định văn minh, nhânđạo đòi cải cách xã hội, tác giả đã thể hiện những triết lí sâu sắc, đôi khi là sự lãngmạn nhưng cũng có khi là một nụ cười giễu cợt đầy châm biếm Ông đã tái hiện lạikhung cảnh xã hội pháp thời trung cổ dưới ngòi bút lãng mạn

2.1.2 Tình yêu

Bên cạnh yếu tố lịch sử thì tình yêu cũng là một đề tài được tác giả tái hiệntrong tác phẩm bằng bút pháp lãng mạn Các kiểu tình yêu trong “Nhà thờ đức bàParis”: Tình yêu xuất phát từ con tim chân thành nhưng kết quả là một tình yêu đaukhổ, vô vọng (tình yêu của Quasimodo); Tình yêu của Esmeralda, một tình yêu mùquáng ; Tình yêu xuất phát từ dục vọng và sự giả tạo, tình yêu của linh mục Frollo;Tình yêu đầy dục vọng, Tình yêu của Phoebus Victor Hugo đã rất thành công trongviệc làm nổi bật lên những câu chuyện về tình yêu xoay quanh cuộc sống hằngngày, để rồi chúng ta nhận thấy rằng, không phải tình yêu thương nào cũng là nhưnhau Tình yêu thương con người khốn khổ bị đày đọa như được gieo mầm trongtác phẩm để kết thành những rung động âm vang qua các hình tượng lớn trong tiểuthuyết của ông

Tình yêu đậm chất lãng mạn đó là tình yêu của Quasimodo với nàngEsmeralda có thể ví như “Quái thú” và “Người đẹp” Tuy cái kết quá bị thảmnhưng đậm chất lãng mạn

Đó gần như là tình yêu vô vọng, câm nín, đầy thống khổ Nhưng thứ màchúng ta cảm nhận được là chính mối tình ấy là sự cứu rỗi vô cùng với tâm hồnQuasimodo, để hắn biết yêu, biết khóc, biết hận thù, và đi đến tận cùng của nhữngcảm xúc loài người Quasimodo là một thằng gù xấu xí, mồ côi khốn khổ đượcngười ta đưa về nhà thờ nuôi dưỡng và trở thành người đánh chuông cho nhà thờ.Một thằng gù sống hoang dại, trơ lỳ, tưởng như trái tim đã bị đánh cắp, tưởng rằngkhông còn điều gì có thể đánh động nổi trái tim ấy nữa Vậy mà thằng gù xấu xa đó

đã biết yêu, yêu một tình yêu say đắm, cuồng nhiệt Hắn yêu nàng Esmeralda, trongkhi nàng lại sợ sệt cái hình dạng xấu xí của hắn Nàng thiếu nữ Bohemieng xinhđẹp ấy đã đem lòng yêu một con người khác

Tình yêu chính là nguyên nhân của tất cả những điều mà Quasimodo đã làm.Hắn chấp nhận đánh đổi tất cả những gì đã tồn tại trước đây để có được nhữngkhoảnh khắc sống thật với tình yêu của mình Và đó là con đường mà hắn lựa chọn

từ đầu cho tới khi kết thúc tác phẩm Khi hắn đã dám giết chết người đã cưu manghắn từ nhỏ, để giải thoát cho nàng Esmeralda, và cũng tự giây phút ấy, hắn kết thúccuộc sống của mình Và chính tình yêu chân chính của mình cũng đã từng làm cảmđộng nàng Esmeralda

Tình yêu, tiếng kêu tha thiết về thân phận con người, về sự đấu tranh không

đát, vừa hài hước thì bên cạnh đám cưới của Foebus đại úy quý tộc là “đám cưới”của Quasimodo và Esmeranda, họ chỉ có thể gặp nhau dưới nấm mồ Bản chất củamỗi con người trong tác phẩm dường như được thể hiện, rũ bỏ lớp áo choàng danhvọng, địa vị, thư cao quý còn lại mà tác giả thể hiện cho độc giả thấy chính là tìnhthương vượt mọi trở ngại của luân lí đời thường Bởi ảnh hưởng cảu chủ nghĩakhông tưởng, bản thân là chủ soái của chủ nghĩa lãng mạn, Hugo đã để cho câuchuyện của mình kết thúc như ý điịnh ban đầu khi xây dựng Nhà thờ đức bà Paris.Tất cả vẻ ngây thơ, tươi mát và tình yêu con người tràn ngập trong đó.

2.2 Nhân vật

2.2.1 Esmeralda

Tác giả xây dựng nhân vật Esmeralda đẹp một cách toàn diện, trong xã hộiPháp đang lụi tàn nhưng trong nàng lại là một con người mang một tâm hồn trongsáng, thánh thiện, tài sắc vẹn toàn

Esmeralda là thiếu nữ nhưng số phận éo le, phải xa mẹ, lưu lạc “sống gần như

man dại cuộc đời Bohemieng giữa cái goi là nền văn minh quý tộc tu sĩ” Nàng đã

thu hút phó giáo chủ Claude Frollo “cô gái xinh đẹp đến Chúa cũng ưa thích hơn

Đức mẹ và sẽ chọn làm mẹ và còn muốn được cô sinh con nếu như cô ta xuất hiện trước khi Chúa làm người”, tác giả miêu tả nàng: “Đôi tay nâng cao trên đầu, mảnh mai, mềm mại, sống động như một con ong bầu Bộ đồ lót óng ánh vàng Cái váy sặc sỡ phồng lên Mái tóc huyền Cặp mắt bừng lửa”, nàng là một cô gái Ai

cập trẻ trung và tràn đầy sức sống, luôn khao khát tìm lại cha mẹ của mình Conngười trinh trắng và sùng đạo ấy luôn đeo trên cổ lá bùa với lời thầm nguyện vềnhững ước mơ mãi mãi không thể trở thành hiện thực Nói về Esmeralda, ta chỉ cóthể thấy trong nàng là sự trinh trắng và đức hạnh, trong lành và thơ ngây, tự do nhưbầu trời xanh thẳm, và hoang dã như một con chim non tràn đầy sinh lực Vẻ đẹp

và tài năng của nàng khiến phó giáo chủ Claude Frollo bất chấp giáo lý, saiQuasimodo bắt cóc nàng về

Esmeralda đã có những hành động làm dân chúng vô cùng xúc động:Gringoire lang thang lạc vào vương quốc ăn mày, suýt bị treo cổ, nhưng nhờEsmeralda nhận làm chồng theo luật lệ cái bang nên thoát chết Cho Quasimodouống nước trên đài bêu tù, mặc dù, chính Quasimodo là người đã bắt cóc cô về chophó giáo chủ nhà thờ Nàng đã không hành động với cách ứng xử thông thường làtrả thù Điều này phù hợp với cảm quan nhân đạo V.Hugo và chúng ta thấy nó

phảng phất, tràn ngập trong tác phẩm của ông Khi mà tiếng thét van xin của

Quasimodo “không những làm đám bình dân đông đảo thành Pari đang vây quanh

cầu thang thương hại mà càng tăng thêm thích thú cho họ” thì nàng lại xuất hiện:

“Bất kỳ ở đâu cảnh tượng ấy cũng cảm động khi một cô gái xinh đẹp, tươi tắn, thuần khiết, duyên dáng đồng thời rất yếu ớt động mối từ tâm chạy tới như vậy để cứu giúp một kẻ chồng đủ nỗi khổ ải, độc ác.” Và từ đó, tâm hồn trong sáng đến

độ thánh thiện Esmeralda đã mở cửa một trái tim vốn từ lâu đóng khép, chai sạn,giúp Quasimodo lần đầu tiên biết sống theo đúng nghĩa một con người

Esmeralda không những có tâm hồn sẵn sàng cứu giúp mọi người mà nàngcòn có trái tim biết yêu sâu sắc Nàng yêu Phoebus bằng cả tâm hồn và sự ngây thơ

“hai mà hòa một”.Nàng yêu ai là yêu bằng cả trái tim và cơ thể, có thể yêu mãnh

liệt, yêu đến mức mù quáng đáng thương Với nàng, có lẽ tình yêu là tất cả, còn

hơn cả cái chết Nàng đã từng nói: “Những đứa con gái Ai Cập chúng em chỉ cần

tình yêu và khí trời”

Nàng cũng như thằng gù Quasimodo ở nhà thờ Đức Bà ấy, yêu một cách mãnhliệt và hết mình, họ thật sự biết yêu, vì yêu mà quên đi bản thân mình Nhưng cuốicùng, trước những pháp luật, cổ tục dã man và xã hội bất công ấy, nàng vẫn phải rađón nhận cái chết Buồn thay cho số phận đáng thương của nàng

Ngược lại, tình yêu của Phoebus với Esmeralda là một tình yêu của Donjuan,tức là chỉ tán tỉnh qua đường mua vui Dù cho Esmeralda đến lúc cuối vẫn gọi tênPhoebus nhưng anh đã không hề bên cạnh cô Trong giây phút bị hành hình, dù haicánh tay đã bị trói chặt nhưng nàng vẫn cố vươn mình về phía hắn Song đòn sốphận phũ phàng khiến Esmeralda đau đớn gục ngã Bởi trong trong phút chốc nàngchợt hiểu: cuộc đời nhỏ nhoi của nàng được vây bọc một giấc mơ, một giấc mơ vềmột tình yêu mù quáng Sau khi Esmeralda bị hành hình, Phoebus đã kết hôn vớiFleur de Lys Chỉ có Esmeralda là mê dại nhưng V Hugo đã cho nàng yêu bằng tất

cả con tim, bằng bản năng của một người phụ nữ Nàng đã chịu cái án oan, cái chếtđau đớn trên đài treo cổ nhưng nàng đã dám chống lại dụ dỗ của phó giáo chủ, mộtlòng bảo vệ phẩm giá

2.2.2 Quasimodo

Đây là một nhận vật nổi bật trong tiểu thuyết, là nhân vật trung tâm Hắn xuất

hiện với hình hài dị dạng trong xuyên suốt quyến tiểu thuyết: “cái mũi bè bè thành

ba mặt tam giác”, “cái mồm vành móng ngựa, con mắt ti hí che lấp bởi chùm lông