Văn học là một loại hình nghệ thuật, là người bạn không thể thiếu đối với trẻ thơ nhất là lứa tuổi mẫu giáo. Nó đem lại cho trẻ những hiểu biết đầu tiên về cuộc sống xung quanh. Văn học nuôi dưỡng và sáng tạo nghệ thuật, phát triển trí tưởng tượng ở trẻ. Vì vậy việc đem tác phẩm văn học đến với trẻ rất quan trọng và cần thiết. Đối với trẻ mẫu giáo, quá trình được tiếp xúc với tác phẩm văn học phải từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp, từ đó trẻ bộc lộ khả năng cảm thụ văn học của mình. Khả năng cảm thụ đó là sự phát triển trực tiếp của trẻ về các lĩnh vực: Nhận thức ngôn ngữ tình cảm xã hội. Người giáo viên phải có những suy nghĩ sáng tạo và lựa chọn những tác phẩm hay phù hợp với lứa tuổi, để đưa những tác phẩm đó đến với trẻ. Đồng thời các tác phẩm văn học đó phải có ý nghĩa giáo dục đối với trẻ. Để từ đó có những biện pháp, phương pháp nhằm phát triển tốt ở trẻ khả năng cảm thụ tác phẩm văn học. Các hoạt động trong trường mầm non có ý nghĩa rất lớn đối với sự phát triển của trẻ. Đặc biệt là hoạt động làm quen với tác phẩm văn học. Từ khi còn nằm trong nôi, ở độ tuổi nhà trẻ trẻ đã được đắm mình trong những lời hát ru của cô, được nghe những âm thanh nhịp điệu, những bài hát, những câu chuyện, bài thơ cô đọc, cô kể. Thế giới thơ ca đó đã để lại trong tâm trí của trẻ những ấn tượng sâu sắc về ông bụt, bà tiên, âm hưởng thơ ca cổ tích. Những âm hưởng ấy rất gần gũi, dịu hiền là nguồn nước trong lành, tưới mát tâm hồn trẻ. Cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học, trẻ được hoá thân vào những nhân vật ngộ nghĩnh, ly kỳ trong những câu chuyện cổ tích, những bài ca dao, đồng dao qua những câu chuyện kể của mẹ và cô. Hoạt động cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học thông qua hành động nghe, nhìn, cử chỉ, điệu bộ khi cô kể, trẻ phân biệt được cái tốt, cái xấu, cái thiện, cái ác. Từ đó giúp hình thành nhân cách của trẻ. Tác phẩm văn học là một chỉnh thể nghệ thuật, cần giúp trẻ nhận biết các mối quan hệ biểu hiện giữa hoàn cảnh, trạng thái, tình huống và nhân vật; giữa lời kể, lời thuật, lời bạch trữ tình và ngôn ngữ nhân vật; Giữa không khí, âm sắc, giọng điệu chung của tác phẩm văn học và hành động văn học. Chưa yêu cầu trẻ phải nhớ hết mối quan hệ phức tạp và chưa đòi hỏi trẻ phân biệt quan hệ chính phụ trong truyện mà chỉ nhằm giúp trẻ nhận ra tính liên tục của cốt truyện trong các mối liên quan đến nhân vật trung tâm của tác phẩm. Với truyện kể, giúp trẻ nhận ra, nhớ được sắc thái cơ bản trong giọng kể, lời thuật, phân biệt ngữ điệu lời nói các loại nhân vật, giúp trẻ nhận ra ngôn ngữ đời thường và ngôn ngữ thơ giàu nhạc tính. Qua tác phẩm văn học, trẻ quen dần tính chất nhiều ý nghĩa và tinh luyện của văn hoá, dần dần tiến tới hiểu được nghĩa thực đến nghĩa bóng, từ nghĩa văn cảnh đến ý tưởng nhà văn muốn truyền đạt.
Trang 1I Phần mở đầu:
1 Lý do chọn đề tài.
Văn học là một loại hình nghệ thuật, là người bạn không thể thiếu đối với trẻ thơ nhất là lứa tuổi mẫu giáo Nó đem lại cho trẻ những hiểu biết đầu tiên về cuộc sống xung quanh Văn học nuôi dưỡng và sáng tạo nghệ thuật, phát triển trí tưởng tượng ở trẻ Vì vậy việc đem tác phẩm văn học đến với trẻ rất quan trọng
và cần thiết Đối với trẻ mẫu giáo, quá trình được tiếp xúc với tác phẩm văn học phải từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp, từ đó trẻ bộc lộ khả năng cảm thụ văn học của mình Khả năng cảm thụ đó là sự phát triển trực tiếp của trẻ về các lĩnh vực: Nhận thức ngôn ngữ - tình cảm xã hội Người giáo viên phải có những suy nghĩ sáng tạo và lựa chọn những tác phẩm hay phù hợp với lứa tuổi, để đưa những tác phẩm đó đến với trẻ Đồng thời các tác phẩm văn học đó phải có ý nghĩa giáo dục đối với trẻ Để từ đó có những biện pháp, phương pháp nhằm phát triển tốt ở trẻ khả năng cảm thụ tác phẩm văn học
Các hoạt động trong trường mầm non có ý nghĩa rất lớn đối với sự phát triển của trẻ Đặc biệt là hoạt động làm quen với tác phẩm văn học Từ khi còn nằm trong nôi, ở độ tuổi nhà trẻ trẻ đã được đắm mình trong những lời hát ru của cô, được nghe những âm thanh nhịp điệu, những bài hát, những câu chuyện, bài thơ cô đọc, cô kể Thế giới thơ ca đó đã để lại trong tâm trí của trẻ những ấn tượng sâu sắc về ông bụt, bà tiên, âm hưởng thơ ca cổ tích Những âm hưởng ấy rất gần gũi, dịu hiền là nguồn nước trong lành, tưới mát tâm hồn trẻ Cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học, trẻ được hoá thân vào những nhân vật ngộ nghĩnh,
ly kỳ trong những câu chuyện cổ tích, những bài ca dao, đồng dao qua những câu chuyện kể của mẹ và cô Hoạt động cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học thông qua hành động nghe, nhìn, cử chỉ, điệu bộ khi cô kể, trẻ phân biệt được cái tốt, cái xấu, cái thiện, cái ác Từ đó giúp hình thành nhân cách của trẻ
Tác phẩm văn học là một chỉnh thể nghệ thuật, cần giúp trẻ nhận biết các mối quan hệ biểu hiện giữa hoàn cảnh, trạng thái, tình huống và nhân vật; giữa lời kể, lời thuật, lời bạch trữ tình và ngôn ngữ nhân vật; Giữa không khí, âm sắc, giọng điệu chung của tác phẩm văn học và hành động văn học Chưa yêu cầu trẻ
Trang 2phải nhớ hết mối quan hệ phức tạp và chưa đòi hỏi trẻ phân biệt quan hệ chính phụ trong truyện mà chỉ nhằm giúp trẻ nhận ra tính liên tục của cốt truyện trong các mối liên quan đến nhân vật trung tâm của tác phẩm Với truyện kể, giúp trẻ nhận ra, nhớ được sắc thái cơ bản trong giọng kể, lời thuật, phân biệt ngữ điệu lời nói các loại nhân vật, giúp trẻ nhận ra ngôn ngữ đời thường và ngôn ngữ thơ giàu nhạc tính Qua tác phẩm văn học, trẻ quen dần tính chất nhiều ý nghĩa và tinh luyện của văn hoá, dần dần tiến tới hiểu được nghĩa thực đến nghĩa bóng, từ nghĩa văn cảnh đến ý tưởng nhà văn muốn truyền đạt
Cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học góp phần mở rộng nhận thức, phát triển trí tuệ, giáo dục đạo đức, giáo dục thẩm mĩ, phát triển ngôn ngữ, phát triển
ở trẻ hứng thú đọc thơ, kỹ năng đọc và kể tác phẩm
Văn học có ý nghĩa rất lớn đối với trẻ, vì vậy việc làm thế nào để thu hút được trẻ tích cực tham gia vào hoạt động này là rất cần thiết Trên thực tế hiện nay cho thấy, nhiều giáo viên còn hạn chế trong việc tổ chức cho trẻ tham gia vào hoạt động Cùng với sự thay đổi của các bậc học trong cả nước là sử dụng, đưa các phương pháp, hình thức đổi mới, phương pháp dạy học tích cực vào hoạt động để gây hứng thú, thu hút trẻ để trẻ tiếp thu bài một cách nhẹ nhàng, hiệu quả, không gò ép Nhận thấy sự cần thiết của việc gây hứng thú thu hút trẻ vào hoạt động làm quen tác phẩm văn học Là một giáo viên trực tiếp giảng dạy, tôi muốn được đóng góp một số kinh nghiệm nhỏ bé của mình để giúp cho giáo viên mầm non nâng cao chất lượng giảng dạy nên tôi đã mạnh dạn chọn đề tài:
"Một số biện pháp giúp trẻ 3-4 tuổi học tốt môn văn học theo hướng đổi mới” tại lớp Mầm 3 trường Mầm non Cư Pang, xã Ea Bông, huyện Krông Ana, tỉnh Đăk Lăk
2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài.
Mục tiêu:
- Nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ
- Hình thành cho trẻ những kỹ năng nói, đọc, kể diễn cảm
- Phát triển khả năng giao tiếp hàng ngày giữa cô và trẻ, giữa trẻ với trẻ và trẻ với mọi người xung quanh
Trang 3Nhiệm vụ:
- Luyện cho trẻ phát âm đúng từ, câu theo chuẩn mực của tiếng Việt, kỹ năng nghe, hiểu, đọc thơ hay kể lại câu truyện, các sự việc, trong cuộc sống và trong sinh hoạt hằng ngày của trẻ một cách linh hoạt
3 Đối tượng nghiên cứu.
Một số biện pháp giúp trẻ 3 – 4 tuổi học tốt môn văn học theo hướng đổi mới tại lớp mầm 3 trường Mầm non Cư Pang, xã Ea Bông, huyện Krông Ana, tỉnh Đăk Lăk
4 Giới hạn của đề tài.
- Một số biện pháp giúp trẻ 3 – 4 tuổi học tốt môn văn học theo hướng đổi mới tại lớp mầm 3
- Đối tượng khảo sát học sinh lớp mầm 3 (trẻ 3 – 4 tuổi) trường Mầm non
Cư Pang
- Thời gian nghiên cứu từ tháng 8 năm 2016 đến tháng 02 năm 2017
5 Phương pháp nghiên cứu.
Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận: Đọc và nghiên cứu tổng hợp các tài liệu có liên quan đến đề tài nghiên cứu về giáo dục mầm non
Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Điều tra, thu thập các thông tin
từ thực tiễn lớp mình, tổng hợp và rút ra các kinh nghiệm giáo dục
Phương pháp thống kê toán học: Vào đầu năm học, tôi đã chủ động kiểm tra, khảo sát trên 26 trẻ tại lớp mầm 3, trong đó có 14 em là nữ, 26 em là người đồng bào dân tộc thiểu số Thống kê kết quả như sau:
Nội dung
Số lượng
Tỉ lệ
%
Số lượng
Tỉ lệ
% Trẻ biết đọc thơ, kể chuyện diễn cảm và
thích đọc các bài đồng dao, ca dao 14 53,8 12 46,2 Thích tham gia đóng kịch và đóng kịch
tốt, hứng thú tham gia hoạt động văn
học, có năng lực cảm thụ văn học
Trẻ hiểu và cảm nhận nội dung bài thơ,
Trang 4Trẻ có khả năng tự sáng tạo và thể hiện
tính cách nhập vai một cách linh hoạt 11 42,3 15 57,7
II Phần nội dung:
1 Cở sở lý luận.
Văn học là khâu quan trọng nhất của khoa nghiên cứu khoa học, cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học là giúp trẻ cảm nhận sự độc đáo của phong cách nghệ thuật và vẻ đẹp riêng của nội dung hình thức văn chương Qua đó gieo vào tâm hồn mỗi người những tình cảm, những ước mơ và lòng khao khát vươn tới cái đẹp, đồng thời căm ghét những cái ác, xấu xa Mỗi người chúng ta từ khi nằm trong bụng mẹ đến khi lọt lòng đã được nghe những làn điệu, những bài ca dao, tục ngữ qua những lời ru ngọt ngào của mẹ và khi bước vào trường mầm non thì văn học bắt đầu trở thành người bạn đồng hành của trẻ Trẻ thích thú và say sưa khi được nghe cô kể chuyện, đọc thơ, trẻ cảm nhận được những niềm vui, nỗi buồn của các nhân vật, trẻ học được những điều mới lạ qua những bài thơ, câu đố, câu chuyện…
Thực hiện Nghị quyết số 29/NQTW ngày 4/11/2013 Hội nghị lần thứ VIII Ban Chấp hành Trung ương khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện Giáo dục và Đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế Thực hiện có hiệu quả chương trình giáo dục mầm non mới, chú trọng vào việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ trong công tác giáo dục nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ, tạo chuyển biến mạnh mẽ về đổi mới phương pháp giáo dục; củng cố, phát triển số lượng và chất lượng ở trường mầm non
Trong cuộc sống hiện tại nói chung và trong mỗi tác phẩm văn học nói riêng, chúng ta đều thấy được những hình ảnh của sự vật, hiện tượng Các hiện tượng tự nhiên như bầu trời, cỏ cây, hoa lá, ao, hồ sông, núi, con vật Các hiện tượng xã hội như cuộc sống của con người và những mối quan hệ về tình cảm giữa người với người Những hình ảnh đó đều tái hiện lại trong hầu hết các tác phẩm văn học, nhờ có những tác phẩm văn học đã giúp trẻ dần nhận ra trong thiên nhiên giữa sự vật hiện tượng đều có mối liên hệ mật thiết với nhau, và
Trang 5trong xã hội mối quan hệ giữa con người và con người cũng có sự ràng buộc với nhau về tình cảm, giao tiếp, cuộc sống Đây cũng chính là một trong những yếu
tố của văn học góp phần làm nên cái đẹp, hình thành tình yêu con người, yêu thiên nhiên, yêu quê hương đất nước cũng như sự đa dạng, phong phú đời sống tinh thần cho mỗi con người nói chung và trẻ mầm non nói riêng
Xuất phát từ lòng yêu mến Văn học trong tâm trí của cô giáo mầm non tôi cần lựa chọn các tác phẩm Văn học phù hợp với lứa tuổi của trẻ và tình hình thực tế của đơn vị nhằm cung cấp những kiến thức mới cho trẻ để nâng cao chất lượng dạy và học tại trường lớp mầm non Đây cũng là nhiệm vụ trọng tâm của một người giáo viên trong giai đoạn mới hiện nay
2 Thực trạng vấn đề nghiên cứu.
Việc cho trẻ làm quen văn học hiện nay chưa mang lại kết quả như mong muốn, những biện pháp đã sử dụng trước đây như tạo môi trường, dạy trẻ làm quen văn học thông qua các hoạt động, tích hợp lồng ghép, thông qua hoạt động vui chơi chưa đạt hiệu quả cao Những yếu tố khách quan khác làm cho thực trạng của đề tài còn tồn tại nhiều hạn chế
Làm quen với tác phẩm Văn học là công việc mà cô giáo tổ chức để trẻ hứng thú bước vào hoạt động Văn học một cách tự nhiên như đọc thơ diễn cảm,
kể lại truyện sáng tạo, hóa thân vào các vai diễn trong trò chơi đóng kịch… Để trẻ trở thành một chủ thể hoạt động văn học nghệ thuật một cách tích cực, sáng tạo
Bản chất giàu xúc cảm và tình cảm là nét tâm lý nổi bật của trẻ thơ khiến trẻ nhanh chóng bộc lộ cảm xúc, tình cảm khi đọc thơ, kể truyện Sự tiếp nhận tác phẩm Văn học của trẻ em ít bị ràng buộc bởi trí tưởng tượng phong phú của trẻ
Nguyên nhân chủ quan:
Ưu điểm: Là một giáo viên yêu nghề mến trẻ, ham học hỏi, tìm tòi vận dụng các biện pháp, hình thức đổi mới về các hoạt động nhằm thu hút trẻ tham gia tích cực vào các hoạt động Thường xuyên tham gia các lớp bồi dưỡng
Trang 6chuyên môn và các đợt sinh hoạt chuyên đề, hội thi đồ dùng, đồ chơi để học tập
và rút kinh nghiệm
Hạn chế: Kinh nghiệm giảng dạy chưa lâu, sự tích lũy chuyên môn còn gặp nhiều hạn chế
Nguyên nhân khách quan:
Ưu điểm: Được sự quan tâm sâu sắc của các cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương, hội cha mẹ học sinh và đặc biệt là sự quan tâm chỉ đạo của bộ phận chuyên môn Phòng giáo dục và đào tạo cũng như Ban giám hiệu nhà trường đầu
tư về cơ sở vật chất tương đối đầy đủ, các chị em bạn bè đồng nghiệp luôn sẵn sàng hỗ trợ giúp đỡ tôi hoàn thành tốt công tác của mình
Hạn chế: Trường Mầm non Cư Pang là một trường quốc lập mới được thành lập từ tháng 6/2014 với nhiệm vụ là thực hiện công tác giáo dục chất lượng ở cấp mầm non, được tách ra từ trường Mẫu giáo Hoa Sen tại địa bàn xã
Ea Bông Đây là một điểm xã nghèo của huyện Krông Ana, trình độ dân trí thấp, chưa đảm bảo được mức sống cho người dân Một số bộ phận không nhỏ người dân chưa có nhận thức đúng mức về vị trí vai trò, tầm quan trọng của việc cung cấp vốn kiến thức văn học cho trẻ mầm non Coi vấn đề đó không quan trọng bằng việc cho con em mình ăn ngủ đúng giờ, tăng cân và được vui chơi Do đó chưa có sự quan tâm đến con em mình, sự phối hợp với nhà trường còn hạn chế Hầu hết các cháu chưa đến trường, các cháu còn rất bỡ ngỡ với tất cả các hoạt động, đặt biệt là hoạt động làm quen với tác phẩm văn học Nhận thức của trẻ chưa có sự tập trung, chú ý
Những yếu tố trên đã ảnh hưởng đến thực trạng nên định hướng của bản thân về việc giúp trẻ học tốt môn văn học tại lớp mầm 3 trường Mầm non Cư Pang là tiếp tục vận dụng các biện pháp cũ để phát huy những mặt mạnh, những thành công, tận dụng những thuận lợi của thực trạng và bổ sung những cái mới linh hoạt hơn, ứng dụng thực tế, áp dụng mọi lúc mọi nơi
3 Nội dung và hình thức của giải pháp.
a Mục tiêu của giải pháp
Trang 7Từ những nguyên nhân, các yếu tố thực trạng nêu trên tôi lựa chọn các giải pháp biện pháp phù hợp Những giải pháp biện pháp đó nhằm mục đích giúp trẻ biết học tốt môn văn học theo hướng đổi mới, kích thích sự hứng thú, sáng tạo trong quá trình trẻ tham gia hoạt động làm quen văn học
Hình thành ở trẻ các kỹ năng giao tiếp bằng ngôn ngữ tiếng Việt rõ ràng, mạch lạc, đọc thơ, kể truyện diễn cảm, sáng tạo…
Lựa chọn các biện pháp, giải pháp phù hợp sẽ giải quyết được vấn đề khó khăn khi trẻ làm quen các tác phẩm văn học, từ đó giáo viên biết cách giáo dục
và rèn luyện, bồi dưỡng hoàn thiện các khía cạnh nhân cách cho trẻ
Khi áp dụng những biện pháp này thành công sẽ mang lại kết quả sau:
+ Trẻ cảm nhận được những giá trị nội dung, nghệ thuật phong phú trong tác phẩm, khơi gợi ở trẻ sự rung động, hứng thú đối với văn học, có ấn tượng về những cái hay cái đẹp của tác phẩm và thể hiện sự cảm nhận đó qua các hoạt động mang tính chất văn học góp phần hình thành và phát triển toàn diện nhân cách trẻ
+ Giáo viên có định hướng rõ ràng trong việc dạy trẻ hàng ngày, tạo được mối liên hệ phối hợp giữa giáo viên và cộng đồng
+ Trẻ phát triển đồng đều các lĩnh vực, phát huy tính tích cực của trẻ, giúp trẻ hứng thú hơn trong mọi hoạt động
+ Cha mẹ học sinh thấy được sự thay đổi của con em mình, từ đó có sự phối hợp tốt hơn giữa nhà trường, giáo viên và cha mẹ học sinh để công tác chăm sóc giáo dục trẻ ngày càng tốt hơn
b Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp
Biện pháp 1: Xây dựng kế hoạch giúp trẻ phát triển các kỹ năng cần thiết khi cảm nhận tác phẩm văn học.
Để cảm nhận, tiếp thu được tác phẩm văn học một cách trọn vẹn trẻ phải
sử dụng rất nhiều giác quan và kỹ năng như nghe, nói mạch lạc,…Gợi ý kế hoạch để giáo viên xây dựng giúp trẻ phát triển các kỹ năng cần thiết khi cảm nhận tác phẩm văn học trong một năm như sau :
Trang 8- Tháng 9-10 bài tập luyện tai nghe cho trẻ nhằm phát triển thính giác âm vị: Cho trẻ nghe những bài hát, câu chuyện, ca dao Giáo viên tạo điều kiện cho trẻ tập trung chú ý luyện khả năng thính giác thông qua các bài tập trò chơi: “Tai
ai thính”, “ai đoán giỏi”, sửa sai cho trẻ về lỗi phát âm
- Tháng 11-12 tập trung vào tăng vốn từ nói diễn cảm, rõ ràng, giải thích nghĩa của từ khó, cho trẻ các bài tập luyện cơ quan phát âm thích hợp: Bà bảo
bé, bé búp bê, bé hồng, bé bé, búp bê ngoan nào Phát triển vốn từ cho trẻ thông qua trò chơi: đố con gì kêu, đố ai kể được nhiều nhất, đố ai nhanh, đố ai đoán giỏi, đố ai nói ngược
- Tháng 1-2 đào sâu vấn đề luyện trí nhớ thông qua các bài thơ, đồng dao, đặc biệt về những câu chuyện kể lôi cuốn và hấp dẫn gợi cho trẻ sử dụng câu đơn giản, đủ nghĩa
- Tháng 3+4+5 xây dựng những trò chơi giúp cho trẻ nói đúng ngữ pháp, nói mạch lạc, ví dụ: Nói theo mẫu câu như câu truyện “Cây Táo” Ai là người trồng cây, Ai chăm sóc cho cây, Mọi người mong cây như thế nào? Ví dụ: “Câu truyện Quả Thị” Mèo con gọi Thị như thế nào? Vịt con gọi Thị như thế nảo? Bà già gọi Thị như thê nào? Và cuối cùng Thị nghe lời bà và rơi vào bị của Bà Giáo viên lưu ý thay đổi mẫu câu khác nhau từ câu đơn giản đến câu phức tạp,
từ câu phức tạp đến câu đơn giản, đặt câu từ kết nối tuyện để trẻ có khả năng nói đúng ngữ pháp, phát triển trí tưởng tượng, sáng tạo của trẻ
Một khi đã có một số vốn từ phong phú trẻ sẽ tự tin kể chuyện, đóng kịch một cách hứng thú hơn
Biện pháp 2: Làm đồ dùng tự phục vụ để dạy học đạt kết quả cao.
- Đối với hoạt động dạy trẻ làm quen văn học theo hướng đổi mới giáo viên cần nắm chắc nội dung, xác định phương pháp giảng dạy có hiệu quả Muốn làm được như vậy thì giờ học phải luôn có đồ dùng học tập phong phú, đẹp mắt, khoa học, có hiệu quả giáo dục cao Khi làm đồ dùng học tập phải tính đến hiệu quả kinh tế, dễ làm, dễ sử dụng, thuận tiện
- Đồ dùng dạy học được sử dụng trong tiết học đóng vai trò quan trọng của việc thành công và hiệu quả giáo dục của tiết dạy Có đồ dùng để trẻ vừa
Trang 9quan sát vừa cảm nhận và được thực hành chắc chắn sẽ tạo hứng thú cho trẻ tham gia tích cực trong giờ học Bên cạnh đó trẻ còn khắc sâu được kiến thức đã được học trong tiết dạy Chính vì vậy giáo viên luôn cố gắng tìm tòi, sưu tầm tranh ảnh có nội dung liên quan đến bài dạy Luôn tận dụng những nguyên vật liệu có sẵn ở địa phương, những phế phẩm như chai dầu gội đầu, tờ lịch cũ, bìa cứng, chai nhựa, xốp vụn, vải, len,…
- Dựa vào từng chủ đề giáo viên triển khai kế hoạch làm đồ dùng đồ chơi một cách cụ thể, mỗi chủ đề có một bộ đồ chơi phục vụ cho quá trình giảng dạy
và vui chơi, giáo viên cho các cháu vào hoạt động chơi ở các góc để trẻ tạo ra những đồ chơi làm bằng lá cây, giấy vụn, hột hạt, vẽ và tô màu những bức tranh, những hình ảnh trẻ sưu tầm, gợi mở cho trẻ tưởng tượng kể chuyện
Ví dụ: Chủ đề “Giao thông”, đề tài “Chiếc cầu mới” giáo viên sử dụng chiếc cầu bằng xốp, sử dụng đồ chơi bằng nhựa, chai nhựa làm tàu xe để kích thích sự ham thích tìm hiểu của trẻ
Ví dụ: Chủ đề “Thế giới động vật”, đề tài “Đàn gà con” giáo viên sử dụng bao tay, quả bóng bàn để làm đầu gà con, sau đó cắt xốp gắn dính mắt mũi, miệng, tạo thành bộ rối tay có mười chú gà con, ngoài ra giáo viên có thể dùng
vỏ trứng, xốp, lông gà thật làm nên những chú gà rất xinh xắn
- Trong câu chuyện “cây khế” giáo viên cũng sử dụng các phế phẩm như chai nhựa, bóng, bìa cứng, rơm, tre, quần áo cũ, vải vụn, ống giấy… giáo viên hướng dẫn trẻ làm ra những con rối thật xinh xắn từ câu truyện cổ tích trẻ học được, sáng tạo ra những nhân vật trẻ thích, tạo thành các vật dụng trong câu chuyện để từ đó đã giúp trẻ luôn hứng thú, không gây cảm giác nhàm chán trong tiết dạy
- Khi kể chuyện giáo viên dùng những tranh ảnh tự sáng tác màu sắc đẹp
để gây hứng thú cho trẻ nghe, xem để trẻ biết cách sử dụng và giữ gìn đồ chơi
Biện pháp 3: Cho trẻ làm quen các tác phẩm văn học trong các giờ học
có chủ đích.
- Để lôi cuốn trẻ tham gia vào hoạt động học một cách nhẹ nhàng, hứng thú trước hết người giáo viên ngoài tình yêu nghề, mến trẻ cần phải có năng lực
sư phạm, có kiến thức, có trình độ chuyên môn vững, hiểu được tâm lý trẻ Từ
Trang 10những điều đó tìm hiểu và sưu tầm những phương pháp mới để tổ chức tiết học một cách linh hoạt, sinh động nhằm thu hút sự chú ý của trẻ
Ví dụ: Trong giờ Làm quen văn học, chủ đề “Những nghề bé biết”, đề tài
“Chú bộ đội hành quân trong mưa”, giọng đọc thơ của cô giáo phải diễn cảm, rõ ràng, không sai lỗi chính tả, không nói ngọng Cô lựa chọn và sử dụng phương pháp dạy trẻ phù hợp với đối tượng trẻ Cô chuẩn bị đồ dùng đồ chơi đẹp, lôi cuốn, thu hút và tạo sự hứng thú cho trẻ, dạy trẻ đọc thơ dưới nhiều hình thức như đọc thơ theo tranh minh họa, đọc theo tranh chữ to… Khi đặt câu hỏi đàm thoại, cô giáo lựa chọn câu hỏi vừa sức trẻ, từ dễ đến khó, từ đơn giảng đến phức tạp, cô lưu ý sửa sai kịp thời cho trẻ Trò chơi củng cố cho trẻ cần nhẹ nhàng, linh hoạt nhưng không kém sự lôi cuốn trẻ, đảm bảo tất cả trong lớp đều được tham gia
- Đối với tiết kể truyện cô dẫn dắt vào truyện nhẹ nhàng, linh hoạt giọng
kể của cô cần phải rõ ràng thể hiện tính cách của từng nhân vật Bên cạnh đó cô
sử dụng đồ dùng một cách linh hoạt, sáng tạo, nhằm tạo cho trẻ sự hứng thú khi tham gia hoạt động
Ví dụ: Chủ đề “Những con vật sống trong rừng”, đề tài “Chú Dê đen”, khi thể hiện nhân vật chú Dê trắng hiền lành nhút nhát, giọng cô nhẹ nhàng, run sợ khi gặp chó sói; khi thể hiện nhân vật chú Dê đen dũng cảm thì giọng cô thể hiện cần có sự đanh thép, hung dữ; khi thể hiện nhân vật chó Sói thì cần có sự thay đổi như khi bắt nạt Dê trắng giọng chó Sói hung hăng, ra oai; nhưng khi gặp Dê đen thì chó Sói lại có phần sợ sệt…Qua tiết học trẻ nắm bắt được nội dung bài thơ, câu truyện Trẻ biết cách đọc thơ, kể truyện cũng như biết trả lời câu hỏi của cô và chơi trò chơi thành thạo… Điều này đã góp phần không nhỏ trong quá trình phát triển ngôn ngữ của trẻ nói riêng và phát triển toàn diện nói chung
Thực hiện phương pháp dạy học tích hợp chúng ta có thể lồng ghép, hoạt động làm quen văn học vào các hoạt động có chủ đích khác như: Hoạt động khám phá khoa học, làm quen với toán, hoạt động âm nhạc
- Lồng ghép tác phẩm văn học vào hoạt động khám phá khoa học