BÀI TẬP LỚNMÔN: ĐƯỜNG ĐÔ THỊ VÀ TỔ CHỨC GIAO THÔNGCHỦ ĐỀ: GIAO THÔNG CÔNG CỘNG VÀ CÁC GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN GIAO THÔNG CÔNG CỘNG Ở THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH................................................................................................................................................................................
Trang 1PHÂN HIỆU TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
BÀI TẬP LỚN
MÔN: ĐƯỜNG ĐÔ THỊ VÀ TỔ CHỨC GIAO THÔNG
CHỦ ĐỀ: GIAO THÔNG CÔNG CỘNG VÀ CÁC GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN GIAO THÔNG CÔNG CỘNG Ở THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Tháng 12-2021 MỤC LỤC PHẦN MỞ
ĐẦU……….3
PHẦN NỘI
DUNG……… 4
I.NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ GIAO THÔNG CÔNG CỘNG Ở ĐÔ THỊ……… .4
Trang 21 Tổng quan về GTCC………4
1.1 Khái niệm về hệ thống GTCC………4
1.2 Đặc điểm của hệ thống GTCC………5
1.3 Phân loại hệ thống giao thông công cộng……… 5
1.4 Ưu, nhược điểm của một số loại phương tiện GTCC……….6
2 Thực trạng giao thông hiện nay ở TP Hồ Chí Minh và vai trò của GTCC….8 2.1 Thực trạng phương tiện giao thông cá nhân……… 8
2.2 Thực trạng giao thông công cộng hiện nay………9
2.3 Vai trò của GTCC………10
3 Kết luận……… 12
II ĐÁNH GIÁ HỆ THỐNG GIAO THÔNG ĐÔ THỊ - GIAO THÔNG CÔNG CỘNG TẠI TP HỒ CHÍ MINH……… 12
1 Mạng lưới GTCC ở TP Hồ Chí Minh ……… 12
2 Cơ sở hạ tầng dành cho GTCC (xe buýt)……… 12
3 Tổ chức quản lý và khai thác GTCC (các tuyến xe buýt)……… 13
4 Những hạn chế còn tồn tại của hệ thống GTCC bằng xe buýt ở TP.HCM……….14
5 Nhận xét – Kết luận ……… 15
III ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN MẠNG LƯỚI GTCC BẰNG XE BUÝT Ở TP, HCM……….15
IV TÀI LIỆU THAM KHẢO……… 17
MỞ ĐẦU
Trong tiến trình phát triển kinh tế xã hội, tăng cường giao lưu văn hoá - kinh tế - xã hội giữa các địa phương nội và ngoại thành, vận tải hành khách nói chung và vận tải hành khách bằng xe buýt nói riêng là một nhu cầu tất yếu khách quan, là thực sự cần thiết đối với những địa phương, thành phố, khu đô thị tập trung, đông dân cư
Trang 3Là đầu tàu kinh tế của cả nước, Thành phố Hồ Chí Minh luôn là miền đất hứa cho rất nhiều ngườ i đến để học tập, kiếm sống và lâp ̣ nghiêp ̣ Vì lẽ đó, Thành phố Hồ Chí Minh luôn phải đón nhận luồng di dân từ các tỉnh lân câṇ về thành phố rất lớn Điều này đãlàm cho dân số thành phố tăng với tốc đô ̣chóng măṭ, cả về mặt tự nhiên lẫn cơ học Với dân số vào khoảng hơn 9 triêụ người hiêṇ nay, TPHCM đang phải hàng ngày gồng mình gánh chịu những áp lưc ̣ ngày càng cao do việc phát triển ha ̣tầng đô thi ̣không đồng bô ̣với tốc đô ̣gia tăng dân số của thành phố Đó chính là các áp lưc ̣ về giao thông, nhà ở, y tế, giáo dục, nước sac ̣h và vê ̣sinh môi trường Trong đó, vấn đề giao thông luôn
là vấn đề nhức nhối, làm đau đầu các nhà hoạch định cũng như lãnh đạo thành phố Có thể nói rằng vấn đề tắc nghẽn giao thông đô thị chính là một trong những nguyên nhân kiềm hãm sự phát triển của thành phố trong những năm qua Sự ùn tắc giao thông làm tăng gánh nặng chi phí lên cho từng người dân sống trong đô thị cũng như của cả xã hôị Chi phí vâṇ tải hàng hóa vì lẽ đó cũng bi ̣đội lên cao, làm tăng giá thành sản phẩm, từ đó làm giảm sức cạnh tranh của hàng hóa Viêṭ Nam trên thi ̣trường nôị điạ cũng như thế giới Do vâỵ, muốn giải quyết đươc ̣ bài toán ùn tắc giao thông thì phải cần nhiều biện pháp đồng bộ, sự phối hơp ̣ liên ngành mới có thể đưa ra môṭ hê ̣thống giải pháp tối
ưu và trong đó vận tải hành khách bằng xe buýt góp phần lớn làm giảm ùm tắc giao thông ở Thành phố Hồ Chí Minh
Tổ chức hoạt động vận tải hành khách bằng xe buýt nhằm tạo lập hình thức mới trong hoạt động vận tải khách, góp phần hạn chế sử dụng phương tiện giao thông cá nhân, cải thiện sự đi lại của các tầng lớp dân cư, cán bộ, công nhân, học sinh một cách thuận tiện nhất; giảm mật độ lưu thông phương tiện, tránh hiện tượng ùn tắc giao thông những ngày, giờ cao điểm, hạn chế tai nạn giao thông, giảm thiểu ô nhiễm môi trường; giảm chi phí đầu tư mua sắm phương tiện cá nhân, chi phí nhiên liệu, tiết kiệm cho ngân sách nhà nước trong khoản chi cải tạo, sửa chữa hệ thống đường giao thông nhanh xuống cấp do có quá nhiều phương tiện cùng tham gia Sau đây ta sẽ cùng đi tìm hiểu để có cái nhìn chung về GTCC (nói ở đây là hệ thống xe buýt) và vai trò của GTCC trong việc góp phần làm giảm ùn tắc giao thông ở Thành phố Hồ Chí Minh từ
đó đưa ra các biện pháp khuyến khích và phát triển GTCC ở TP Hồ Chí Minh
NỘI DUNG I.NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ GIAO THÔNG CÔNG CỘNG Ở ĐÔ THỊ:
Theo xu thế phát triển chung của thế giới, Việt Nam đang đối mặt với những vấn đề giao thông đô thị như sự gia tăng của phương tiện cá nhân, áp lực
về cơ sở hạ tầng và nhu cầu đi lại của người dân ngày càng cao
Trang 4Hình ảnh của các phương tiện đi kín mặt đường vào các giờ cao điểm không còn là chuyện mới tại các đô thị lớn như ở Hà Nội, Tp Hồ Chí Minh.Đi cùng đó là tình trạng ô nhiễm môi trường do khói bụi từ các phương tiện giao thông Nhận thức rõ áp lực của phát triển dịch vụ vận tải đối với phát triển đô thị, Chính phủ và Bộ giao thông vận tải cũng như các địa phương từ nhiều năm trước đây và hiện nay đã xác định phát triển giao thông công cộng là giải pháp tối ưu và được ưu tiên phát triển để giải quyết tình trạng trên
Gây ô nhiểm tiếng ồn do lượng phương tiện giam gia giao thông quá nhiều và những phương tiện không còn đảm bảo về đạt tiêu chuẩn vận hành để đảm bảo không gây ô nhiễm môi trường
Ngoài ra việc quản lý giao thông đô thị cần phải tổ chức một cách khoa học, sử dụng công nghệ và các trang thiết bị hiện đại như: tín hiệu, đài điều khiển, hệ thống camera, hệ thống giao thông thông minh
Theo xu thế phát triển chung của thế giới, Việt Nam đang phải đối mặt với những vấn đề về giao thông đô thị như sự gia tăng của phương tiện cá nhân, áp lực về cơ sở hạ tầng và nhu cầu đi lại của người dân ngày càng cao Hình ảnh các phương tiện nêm kín mặt đường vào các giờ cao điểm không còn là chuyện mới tại các đô thị lớn như Hà Nội, Tp Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Hải Phòng
Đi cùng với đó là tình trạng ô nhiễm môi trường do khói bụi từ các phương tiện giao thông Diễn đàn Liên Chính phủ về Giao thông vận tải bền vững môi trường khu vực châu Á lần thứ 12 (Diễn đàn EST 12) diễn ra tại Hà Nội những ngày cuối tháng 10/2019 cũng dành thời gian bàn thảo về phát triển dịch vụ vận tải và kết cấu hạ tầng giao thông bền vững
Nhận thức rõ áp lực của phát triển dịch vụ vận tải đối với phát triển đô thị, Chính phủ và Bộ Giao thông Vận tải cũng như các địa phương từ nhiều năm trước đây và hiện nay đã xác định phát triển giao thông công cộng là giải pháp tối ưu và được ưu tiên phát triển để giải quyết tình trạng trên
1 Tổng quan về GTCC:
1.1 Khái niệm về hệ thống GTCC:
Hệ thống giao thông công cộng bao gồm các phương tiện công cộng như xe buýt, tàu hỏa, Đây là những phương tiện có sẵn, người dân có thể mua vé và lựa chọn thời gian theo ý muốn của mình
Mục đích của hệ thống giao thông công cộng là khuyến khích mọi người sử dụng các phương tiện công cộng, tận dụng năng lực vận chuyển vốn có của chúng, đồng thời giảm thiểu các phương tiện cá nhân, tiết kiệm thời gian và tránh ùn tắc giao thông
Trang 51.2 Đặc điểm của hệ thống GTCC:
Giao thông công cộng là hình thức giao thông có năng lực và khả năng vận chuyển rất lớn, tiết kiệm được tổng mức đầu tư xã hội và có khả năng phục vụ phần lớn nhân dân đô thị với chi phí đi lại thấp Chính vì vậy mặc dù còn một
số hạn chế nhưng giao thông công cộng đã chứng tỏ tính ưu việt của mình bằng khá nhiều ưu điểm
Khả năng vận chuyển rất cao, tốc độ lưu thông nhanh, số lượng phục vụ rất lớn, đáp ứng được nhu cầu của một bộ phận lớn hành khách trong đô thị
Giảm số lượng các phương tiện lưu thông trên đường, do vậy mà có khả năng làm giảm tình trạng ùn tắc giao thông, giảm diện tích đất hao tốn dành cho các phương tiện lưu thông và diện tích đậu xe, tiết kiệm chi phí đầu tư xã hội dành cho giao thông đi lại
Tăng khả năng di chuyển trong đô thị do cước phí rẻ, thích hợp cho đa số người dân trong đô thị, biểu hiện chất lượng phục vụ tốt cho đời sống đô thị Góp phần nâng cao ý thức và trình độ người dân
Tham gia tích cực trong việc bảo vệ môi trường đô thị, nhất là các phương tiện sử dụng năng lượng điện, nên hệ thống giao thông công cộng luôn được quan tâm phát triển tại các đô thị
Tuy nhiên hệ thống giao thông công cộng vẫn còn một số khó khăn nhất định tại một số đô thị, đáng kể nhất là giá trị đầu tư ban đầu rất lớn và những trở ngại từ các điều kiện hiện trạng đô thị cũng như các phương tiện giao thông
cá nhân hiện hữu
1.3 Phân loại hệ thống giao thông công cộng:
- Hình thức phục vụ theo yêu cầu: như taxi, minibus,… đáp ứng nhu cầu của một lượng nhỏ hành khách với những lộ trình riêng và đây là loại hình giao
Trang 6thông công cộng hoạt động khá linh hoạt Tuy nhiên khả năng vận chuyển thấp, nếu phát triển nhiều chiều thì loại hình này cũng có nhược điểm tương tự như các phương tiện cá nhân về chiếm diện tích không gian đường phố, dế gây ùn tắc giao thông và ảnh hưởng lớn đến môi trường đô thị
- Hình thức phục vụ đại chúng: Bao gồm các loại hình có năng lực vận chuyển lớn như xe bus, đường sắt nội đô, xe điện ngầm Các phương tiện này ngày càng được cải tiến phát triển với trình độ công nghệ kĩ thuật rất cao nên là những phương tiện vận chuyển được một lượng hành khách rất lớn, tốc độ nhanh và với chi phí thấp, có khả năng đáp ứng nhu cầu đi lại của rất nhiều nhân dân trong đô thị
1.4 Ưu, nhược điểm của một số loại phương tiện GTCC:
a Xe buýt:
Ưu điểm:
- Có tính cơ động cao, khai thác điều hành đơn giản, thuận lợi
- Khi có sự cố có thể thay đổi xe đổi hướng tuyển một cách dễ dàng, cũng
có thể giảm chuyển đi khi số lượng hành khách thay đổi
- Xe có thể khắc phục được độ dốc lớn mà các phương tiện bánh sắt khó hoạt động
- Chi phí đầu tư ít vì có thể tận dụng được tuyến đường hiện có, chi phí khai thác thấp, nhanh mang lại hiệu quả kinh tế
Nhược điểm:
- Năng lực vận tải thấp hơn so với loại hình phương tiện bánh sắt Sử dụng xăng, dầu gây ô nhiễm môi trường
b Xe điện bánh sắt:
Ưu điểm:
- Năng lực vận trung bình, giá thành rẻ Vì sử dụng năng lượng điện nên tránh được ô nhiễm môi trường không khí
Trang 7 Nhược điểm:
- Gây tiếng ồn và cản trở giao thông đường ray đặt trên đường ô tô
c Tàu điện ngầm:
Ưu điểm:
- Giảm bớt mật phương tiện cá nhân và xe công cộng ở khu vực trung tâm thành phố đặc biệt vào các giờ cao điểm
- Vận tốc cao hơn các phương tiện khác
- Năng lực vận tải lớn 30.000-70.000Hk/hướng/giờ
- Giảm ô nhiễm môi trường trong thành phố
- Bảo vệ các đi tích lịch sử, công trình kiến trúc của thành phố do ít phải giải phóng mặt bằng
Nhược điểm:
- Giá thành xây dựng đắt, kỹ thuật XD phức tạp
- Hướng tuyến theo các trục chính thành phố và hướng tâm, tuyến vành đai chỉ áp dụng các thành phố cực lớn
- Các ga tàu có thể đặt trên cùng mức hoặc khác mức khác nhau và
thường các công trình kiến trúc đẹp
d Taxi:
Ưu điểm:
- Nhanh chóng, thuận lợi và phục vụ tận nhà
Nhược điểm:
- Giá thành cao, diện tích chiếm dụng mặt đường cho mỗi hành khách giống như phương tiện giao thông cá nhân, dẫn đến ùn tắc giao thông
e Các phương tiện vận tải đường sắt đô thị khác:
- Ngoài các hệ thống tàu điện nói trên thì còn các phương tiện khác phục vụ cho GTCC như: tàu hỏa, đường sắt điện khí hóa …
- Vận chuyển bằng đường sắt có ưu điểm giá thành rẽ, an toàn, tốc độ cao
và công suất vận tải lớn
Trang 8- Do việc mở rộng qui mô thành phố phạm vi thành phố luôn có hướng vượt ra ngoài đường sắt cũ dẫn đến đường sắt chia cắt thành phố và cản trở giao thông đường bộ
2 Thực trạng giao thông hiện nay ở TP Hồ Chí Minh và vai trò của GTCC:
2.1 Thực trạng phương tiện giao thông cá nhân:
Theo thống kê từ Phòng Cảnh sát giao thông đường bộ - đường sắt (Công
an thành phố Hồ Chí Minh), toàn thành phố hiện có gần 9 triệu phương tiện cá nhân, tăng gần 7% so với cùng kỳ năm 2019 Trong đó, có hơn 825.000 ô tô (tăng gần 16%) và 8,12 triệu xe máy (tăng hơn 6%)
Chỉ trong khoảng 10 năm (từ năm 2010 đến nay), thành phố đã tăng thêm hơn 4 triệu phương tiện giao thông cá nhân, đồng nghĩa với việc tăng nguồn phát thải, gây ô nhiễm môi trường Đáng chú ý, nhiều xe máy đang lưu hành cũ nát, không thường xuyên được bảo dưỡng nên hiệu quả sử dụng nhiên liệu thấp, nồng độ chất độc hại thải ra môi trường cao, không bảo đảm tiêu chuẩn về khí thải
Sở Giao thông vận tải TPHCM cho biết: Tính đến giữa tháng 10/2020, TP đang quản lý 8,243 triệu phương tiện Trong đó, có 781.229 xe ô tô và 7,461 triệu xe mô tô; bình quân mỗi ngày có 127 xe ô tô và 638 xe mô tô đăng ký mới So với cùng kỳ năm 2019 tăng 3,22% tổng số phương tiện
Trang 9Với số dân hiện nay của thành phố đạt hơn 9 triệu người thì ta có thể thấy tỷ
lệ người sở hữu phương tiện cá nhân cao nhất cả nước Tốc độ phát triển nhu cầu sử dụng đường giao thông ở TP.HCM cao hơn nhiều so với tốc độ xây dựng mới và mở rộng đường Trong khi đó, tốc độ xây dựng các công trình giao thông luôn gặp nhiều khó khăn trong việc giải tỏa mặt bằng và thiếu kinh phí xây dựng Lượng phương tiện giao thông cá nhân dày đặc cùng với mức độ
vi phạm luật giao thông rất cao như: chạy xe trên lề đường, lấn tuyến, vượt đèn
đỏ, chạy ngược chiều,…đã làm cho tình hình giao thông vốn đã căng thẳng lại càng thêm hỗn loạn Với tính cơ động, dòng giao thông của hàng triệu phương tiện cá nhân gây ra rất nhiều sự xung đột trên đường phố, đặc biệt ở các giao lộ, các trạm dừng xe buýt Vào các giờ cao điểm sáng và chiều thì lượng phương tiện giao thông cá nhân chiếm 93.5% tổng lưu lượng các phương tiện giao thông, đây là nguyên nhân chính làm ùn tắc giao thông tại nhiều tuyến đường ở TP.HCM Vì lý do đó muốn giải quyết ùn tắc giao thông phải song hành với việc hạn chế sự phát triển tiến dần đến giảm bớt việc sử dụng phương tiện giao thông cá nhân như hiện nay
2.2 Thực trạng giao thông công cộng hiện nay:
Theo xu thế phát triển chung của thế giới, Việt Nam đang phải đối mặt với những vấn đề về giao thông công cộng như sự gia tăng của phương tiện cá nhân, áp lực về cơ sở hạ tầng và nhu cầu đi lại của người dân ngày càng cao Hình ảnh các phương tiện nêm kín mặt đường vào các giờ cao điểm không còn là chuyện mới tại các đô thị lớn như Hà Nội, Tp Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Hải Phòng Đi cùng với đó là tình trạng ô nhiễm môi trường do khói bụi từ các phương tiện giao thông
Trang 10Những kìm hãm của GTCC nằm ở việc thiếu sự gắn kết giữa quy hoạch đô thị và giao thông đô thị, ảnh hưởng đến sự phát triển giao thông công cộng mang tính bền vững Quỹ đất dành cho giao thông chưa đảm bảo yêu cầu đối với sự phát triển giao thông công cộng
Sự gia tăng nhanh phương tiện giao thông từ 10-15% mỗi năm ảnh hưởng lớn đến thói quen dùng phương tiện cá nhân, kìm nén sự phát triển giao thông vận tải công cộng
Việt Nam đã có những siêu đô thị như: Hà Nội, Tp Hồ Chí Minh với dân
số gần chục triệu dân, điều này đòi hỏi phải có hệ thống giao thông công cộng đặc biệt mới có thể giải quyết được những vấn đề ùn tắc, ô nhiễm, tai nạn giao thông Trong khi nhiều nước trên thế giới đã giải quyết giao thông đô thị bằng các giải pháp hiện đại thì tại Việt Nam vẫn chưa có một phương tiện vận tải công cộng nào xứng tầm
=>Nhận thức rõ áp lực của phát triển dịch vụ vận tải đối với phát triển đô thị, Chính phủ và Bộ Giao thông Vận tải cũng như các địa phương từ nhiều năm trước đây và hiện nay đã xác định phát triển giao thông công cộng là giải pháp tối ưu và được ưu tiên phát triển để giải quyết tình trạng trên
2.3 Vai trò của GTCC:
GTCC cho phép mở rộng phạm vi của thành phố: Kinh nghiệm cho thấy
dân cư trong các đô thị luôn có nguyện vọng chọn nơi ở sao cho thời gian đi lại từ nhà đến nơi làm việc, sinh hoạt, mua bán, càng ít càng tốt và thời gian có
thể chấp nhận được là 30 – 40 phút Giá trị này được gọi là “không gian
chuẩn” và sẽ phụ thuộc vào tốc độ cho phép của từng loại phương tiện GTCC
GTCC giúp tiết kiệm thời gian đi lại: Sử dụng GTCC giúp tránh được ùn
tắc giao thông, tiết kiệm được thời gian đi lại của hành khách Hiệu quả kinh tế
do tiết kiệm thời gian được đánh giá sơ bộ thông qua tích số của thời gian mất mát và giá trị mỗi giờ lao động (chi phí này chưa bao gồm việc tổn hao nhiên
