Mục tiêu của KN › Chia sẻ kiến thức bản địa với thông tin kỹ thuật › Thúc đầy việc xây dựng, tăng cường năng lực của cá nhân và nhóm thông qua giáo dục bán chính thức › Thúc đầy phát tr
Trang 1
Khái niệm, vai trò, chức năng
khuyến nông
Chương I1 - Bài 1
Khuyến nông là gì?
» Extension
» Agricultural Extension
Tại sao cần có khuyến nông?
› Dân số
› Tài nguyên thiên nhiên — môi trường
> Thanh thị — nông thôn: thu nhập giáo dục, đời sống, PLXH
› Tiếp cận kiến thức, kỹ thuật mới
› Thông tin chính sách, luật pháp, thị trường
Khuyến nông là gì?
Khuyến nông là gì?
› Khuyến nông là một quá trình trao đổi học hỏi kinh
nghiệm, truyền bá kiến thức, đào tạo kỹ năng và trợ
giúp những điều kiện cần thiết trong sản xuất nông lâm
nghiệp cho nông dân, để họ có đủ khả năng tự giải
quyết được những công việc của chính mình, nhằm
nâng cao đời sống vật chát và tinh thần cho gia đình và
cộng đồng
Mục tiêu của KN
› Chia sẻ kiến thức bản địa với thông tin kỹ thuật
› Thúc đầy việc xây dựng, tăng cường năng lực của cá nhân
và nhóm thông qua giáo dục bán chính thức
› Thúc đầy phát triển các tổ chức phục vụ việc quản lý có
hiệu quả tài nguyên thiên nhiên, tiêp cận thị trường
› Kết nói việc lập kế hoạch, thực thi, theo dõi và đánh giá của cộng đông
› Giải quyết ván đề, quản lý mâu thuẫn -> quyết định
Trang 2
Vai trò của khuyến nông
› Khuyến nông và PTNT
› Khuyến nông-nông dân và PTNT
KHUYEN NONG TRONG HE THONG PTNT
NONG HO VÀ CỘNG ĐỎNG
Chính sách,
Kế hoạch
Khuyến nông-nông dân- PTNT
Các giải pháp
Nhà hoạch định chính sách
Nhà nghiên cứu
CB PTNT
NÔNG DÂN
CONG BONG
Cac van dé
CHUC NANG PHAITHUC HIEN CUA KHUYEN NONG
€ a 5 = é Ff
t|]s „3
Chức năng của Khuyến Nông
› Nên thực hiện:
›_ Thử nghiệm
> Tìm điều kiện hỗ trợ cho sx
› Trợ giúp bảo quản, chế biến
> Hé tro kinh nghiệm quản lý kinh tế hộ - trang trại
›_ Tìm và cung cấp thông tin thị trường
Nguyên tắc hoạt động của KN
» Chương trình KN phải phù hợp nguồn lực địa phương, kiến thức và
năng lực cộng đông
- Nội dung KN phải đa dạng và xuất phát từ nhu cầu thực tế
» Phương pháp KN phải linh hoạt, tạo sự tham gia, quyền quyết định
» Làm cùng chứ không làm thay
* Cé tinh bao hàm, liên quan đến nhiều lĩnh vực
Trang 3
Vai trò của KN viên
› Trách nhiệm cung cấp thông tin
› Chuyển giao kiến thức
› Dựa vào chính sách hiện hành
¬ Ms SA › Phân tích tình huống trước khi quyết định Cán bộ khuyến nông
Khuyến nông viên
Chương 1 - Bài 2
› Người đào tạo Người tạo điều kiện Người tổ chức
z ZF
› Người lãnh đạo Người quản lý Người tư vân =, i
› Người môi giới Ngwoi cung cap thong tin Người trọng tài A =H (Youn | \
`" | } : \
58/1)
ì xạ 7 €
CIE 47
\
Khả năng hoàn thành công việc của một khuyến
nông viên phụ thuộc vào KSA
› Kiến thức (Knowledge — K): bản thân kiến thức không nhất Kiến thức - K thiết tạo ra sự thay đổi khả năng hoàn thành công việc Có
được trong quá trình đào tạo
› Kỹ năng(Skill - S):có được trong quá trình đào tạo và công Thái độ - A Kỹ năng - § tác, dê xác định, quan sát, đánh giá
› Thái độ (Attitude — A): là tổng hợp của quá trình đào tạo, là Đào tạo là góp phần vào việc lĩnh vực đào tạo khó khăn nhất
thay đôi các lĩnh vực đó
Trang 4
Kiến thức về
› Kỹ thuật: › Chính sách
Nông lâm ngư nghiệp Chính sách, đường lối cơ bản
Lập kế hoạch, theo dõi, đánh Chương trình phát triển, tín
giá dự án, tiếp thị nông sản dụng
Thủ tục pháp lý
Kỹ năng vê
› Tổ chức, lập kế hoạch, quản lý
› Giao tiếp/truyền đạt thông tin
› Phân tích và đánh giá
› Lãnh đạo, thúc đây
> Sang tao
› XHH và đời sống nông thon» Dao tao/giao duc
Vấn đề xã hội nhân văn PP dạy học
Phong tục, tập quán, truyền PP tiếp cận
thống văn hóa, giá trị tinh
thần
Thái độ Nhiệm vụ của khuyến nồng viên
› Học tập người dân
› Sẵn sàng vì dân
› Yêu mến dân
› Luôn tin tưởng vào người dân
› Tự tin/ tin tưởng vào năng lực của chính mình
› Thúc đầy:
› Khuyến khích sáng kiến cá nhân,
> phat trién tổ chức mới bằng sự hợp tác giữa nông dân với nông dân
› Đào tạo người lớn
›_ Tổ chức đào tạo người lớn tuổi về tạo nhận thức và huấn luyện kỹ thuật
22
Nhiệm vu của khuyến nông viên
› Hỗ trợ giải quyết ván đề:
›_hễ trợ nhận thức vấn đề hiện hữu,
› phân tích vấn đề,
› tìm giải pháp
› Xây dựng nội dung và phương pháp khuyến nông:
› Xây dựng nội dung khuyến nông hợp lý và thích hợp dựa trên
kinh nghiệm và kiên thức của người dân
›_ Phát triển phương pháp khuyến nông có tham gia
Nhiệm vụ của khuyến nông viên
› Xây dựng kế hoạch khuyến nông:
› Xác định mục đích, mục tiêu khuyến nông
›_ Chuẩn bị kế hoạch làm việc và nguồn lực cần thiết
› Đánh giá khuyến nông:
› Đôn đốc và giám sát các hoạt động
›_ đánh giá và thẩm định có tham gia
24
Trang 5
VẤN ĐỀ VỀ GIỚT TRONG KN
› Thực trạng
›_ Thông thường ai là người tham gia hoạt động KN?
» Aila KNV?
› Nguyên nhân
› Giải pháp
› Về phía người dân
› Về phía cán bộ KN
› Về phía chính sách
Kết quả thảo luận nhóm
› Thực trạng
› Nam giới tham gia HE KN, người có uy tín
» KNV: Người có chuyên ngành PTNT, các chuyên ngành khác có liên quan
»_ Nguyên nhân
› Tính chấtcông việc: sức khỏe, đi lại nhiều, mạnh dạn, tiếp xúc nhiều người
»›_ Sởthích
› _ Kiến thức lạc hậu: trọng nam kinh nữ, nam làm chủ hộ, người ra quyết định là nam
› Nam tham gia HE sxNN nhiều hơn, nam truyền đạt cho nam
Giải pháp
> Nguoi dan:
›_ truyền đạt kiến thức về giới, xóa bỏ suy nghĩ lạc hậu
›_ Hợptác với KNV
› Cán bộ
› _ phát huy kỹ năng
› Bễ sung kiến thức, thái độ tốt với ND
› Phân chia công việc
»›_ Chính sách:
tuyên truyền phổ biến:
tuyển sinh: ngành học PTNT-KN
Khuyến khích nữ, ưu đãi cho KNV nữ: tăng trợ cấp, ưu đãi Ưutiên ngành đảo tạo cho nữ, trực tiếp làm việc với nữ, chứng minh bình đẳng Kếthợp với HPN
26
Khuyến nông ở Việt Nam
Chương 1 - Bài 3
Chính sách
› Nghị định số 13/1993/NĐ-CP ngày 02-3-1993
› Quy định về công tác khuyến nông
› Nghị định số 56/2005/NĐ-CP ngày 26-4-2005
› Nghị định số 02/2010/NĐ-CP ngày 08-01-2010
» htto://www.khuyennongvn.gov.vn
28
Qui định công tác khuyến nông
Nghị định 13/1993/NĐ-CP
v Thành lập hệ thống khuyến nông trên toàn quốc
Khuyến khích các tổ chức hỗ trợ phát triển nông thôn
Chính quyền các cấp xây dựng chương trình KH theo vùng sinh
thái
Phổ biến tiến bộ kỹ thuật
Đào tạo
Thị trường
Hệ thống tổ chức: trung ương, tỉnh, huyện/cụm xã
Liên kết với các cơ quan nghiên cứu/đào tạo
Tổ chức KN tự nguyện
Vốn: ngân sách nhà nước, các nguồn tài trợ
Qui định công tác khuyến nông
Nghị định 56/2005/NĐ-CP
› Mới:
›_ Nội dung hoạt động:
› Thêm: hợp tác quốc tế về KN
› Chính sách tài chính của KN:
» dam bao kinh phi KN nam sau cao hơn năm trước 12%
›_ Hỗ trợ xây dựng mô hình: 100% ND nghèo, 60% ND không nghèo
›_ Hỗ trợ công tác thông tin tuyên truyền: 100%
›_ Kinh phí thuê chuyên gia NN, nhập công nghệ tiên tiến, kháo sát, học tập nước ngoai
› Thu 1 phần kinh phí KN đối với 1 số đối tượng
Trang 6
Qui định công tác khuyến nông
Nghị định 02/2010/NĐ-CP
› Mới:
› Chính sách tài chính của KN
› Chỉ phí tài liệu
>» Chi phi di lai, Ano
> Chi phi thông tin tuyên truyền
» Kinh phi tổ chức hội thi, triển lãm, hội chợ, diễn đàn
HỆ THỐNG TỔ CHỨC KHUYEN NONG
VIỆT NAM
| Cục khuyên nông
› Cấp Tỉnh Sở NN@PTNT |
TT khuyến nông
› Cấp Huyện P.NN @PTNT
| Tramkhuyén néng
› Cấp xã Ky me
2 Nông hộ/ nhóm sở thích
NHIỆM VỤ CỦA TỔ CHỨC KHUYÊN NÔNG
CẤP TRUNG ƯƠNG
› Xây dựng chính sách KN
> Xây dựng và quản lý việc thực hiện các chương trình KN
quôc gia
› Xây dựng định mức kinh tế, kỹ thuật cho các chương trình
KN quôc gia
› Tổ chức điều hành chuyền giao tiến bộ kỹ thuật, thông tin
thị trường cho nông dân
› Tổ chức đào tạo cán bộ KN
› Sản xuất tài liệu KN
NHIỆM VỤ CỦA TỔ CHỨC KHUYỂN NÔNG CAP TINH
» Xay dựng và hướng dẫn thực hiện chương trình KN cấp
tỉnh
› Hướng dẫn các tổ chức thực hiện các chương trình KN tại tỉnh
› Tổ chức chuyền giao tiến bộ kỹ thuật cho nông dân
› Xây đựng chính sách KN cấp tỉnh
› Kết hợp với Cục KN xây dựng các điểm trình diễn thuộc chương trình quôc gia
› Theo dõi đánh giá kết quả các chương trình KN
NHIỆM VỤ CỦA TỔ CHỨC KHUYỂN NÔNG
CẤP HUYỆN
› Trực tiếp tiền hành chuyền giao kỹ thuật cho nông dân
› Hướng dẫn nông dân áp dụng kỹ thuật mới
› Cùng với nông dân xây dựng các điểm trình diễn
› Phối hợp và báo cáo với cấp trên về các hoạt động KN cấp
huyện
NHIỆM VỤ CỦA TỔ CHỨC KHUYỂN NÔNG CẤP XÃ
› Làm việc theo chức năng nhiệm vụ đưa ra trong hợp đồng
> Phối hợp với cán bộ KN huyện chuyển giao kỹ thuật, thông tin đên với nông dân
› Báo cáo kết quả làm việc với cấp huyện
Trang 7
Những hoạt động chính của KN VN
Tập huấn những tiến bộ kỹ thuật cho nông dân
Xây dựng các mô hình trình diễn
Tổ chức tham quan, hội thảo đầu bờ cho nông dân
Tuyên truyền kiến thức và kinh nghiệm khuyến nông trên các
phương tiện thông tin đại chúng
Xuất bản và phát hành đến người dân các ấn phẩm khuyến
nông như sách nhỏ, tranh ảnh, tờ rời v.v
Phát triển kỹ thuật nông lâm nghiệp có sự tham gia của người
dân (PTD)
Những nội dung chính của hoạt động khuyến nông ở Việt Nam
›_ Phổ biến những tiến bộ kỹ thuật và công nghệ mới,
những kinh nghiệm điển hình trong các lĩnh vực nông lâm nghiệp
› Bồi dưỡng và phát triển kiến thức quản lý kinh tế cho nông dân, cung cáp thông tin về thị trường, giá cả nông
lâm sản
› Dịch vụ giống, vật tư kỹ thuật để xây dựng mô hình
Tổ chức khuyến nông tỉnh Thái Nguyên
trung tâm KN Xây dựng hướng dẫn thực hiện chương trình KN
Phổ biến chuyển giao kỹ thuật, Quan hệ quốc tế, Đào tạo
Kiểm tra thực hiện kế hoạch
trạm khuyến nông Hướng dẫn kỹ thuật, xây dựng mô hình, lan tỏa |
Bồi dưỡng nghiệp vụ, xây dựng CLB, kiểm tra
cụm khuyến nông Hướng dẫn chương trình kỹ thuật NL, Lập kế hoạch sản xuất
Xây dựng điểm trình diễn, lập quảnlý nhóm sở thích,Lan tỏa |
_—D' \
nhóm sở thích: NLKH, Thuỷ nông, cây nông nghiệp, chăn nuôi, lâm nghiệp
HỆ THỐNG TỔ CHỨC KHUYỂN NÔNG TINH AN GIANG
TT NC & SXGidng Sở KHCN Chỉ cục BVTV Hội nông dân Chỉ cục TY — TT khuyén néng ®—*_ Ì Thanh niên, phụ nử
Chỉ cục Kiểm lâm Báo, đài
Doanh nghiệp NNước
-——+ | Tamkhuyến nông | + —>
mm |
| CLB ND huyén | | Khuyén néng cap co's | —
xã
Ỷ CLB ND - cm
| Mạng lươi nông dân giỏi |
40
Liên kết thực hiện một chương trình
Khuyến Nông tại An Giang
| TRUNG TAM KHUYEN NONG |
Thông tin ,kỹ thuật
5
HỘI NÔNG DẦN DOANH NGHIỆP
Bảo hiểm + CT.BAO HIẾM
41
LIÊN KẾT KHUYẾN NÔNG NHÀ NƯỚC
VỚI CÁC TỔ CHỨC ĐỊA PHƯƠNG
Hỗ trợ
Lãnh đạo địa phương Các nhóm quản l;ý CLB KN,KN viên Nhóm sở thích, HTX Các tô chức xã hội
Trạm NC ứng dụng Nhu cầu
42
Trang 8
CÁC MÔ HINH TO CHUC KHUYEN NONG
NHÀ NƯỚC
› Tổ chức mạng lưới khuyến nông viên cơ sở rất rộng ( cấp
xã, thôn) trên cơ sở ký hợp đông với Trung Tâm/Trạm KN
› Tổ chức gọn nhẹ, tập trung nguồn lực có kỹ năng: vào cấp
huyện và cụm xã.Tạo mối liên kết mạnh với các tổ chức
khuyến nông tự nguyện ở thôn bản
CÁC MO HINH TO CHUC KHUYEN NONG NHÀ NƯỚC
› Hệ thống khuyến nông không được lập ở cấp dưới huyện,
KN nhà nước hoạt động thông qua hợp tác chặt chẽ với tô chức quân chúng: Hội Nông Dân, Hội Phụ Nữ ở tât cả các cap
› Hệ thống khuyến nông đôi nơi chưa lập ở cấp huyện (thiếu nguồn lực), KN nhà nước hoạt động qua đối tác và tổ chức địa phương
TỔ CHỨC KHUYỂN NÔNG NHÀ NƯỚC
Ở NHIỀU TỈNH
› Chưa phối hợp (cách tiếp cận/phương pháp) giữa:
› Khuyến nông
›_ Bảo vệ thực vật
› Thú y
› Giống
›_NGO và hỗ trợ
Mối liên hệ giữa KN nhà nước với hệ thống nghiên cứu và
đào tạo còn yếu và hạn chế
45
TỔ CHỨC KHUYỂN NÔNG NHÀ NƯỚC
Ở NHIÊU TINH
› Chưa có chiến lược phát triển (một số tỉnh):
› Kế hoạch hành động dài hạn
› Phương pháp luận khuyến nông
› Nếu có mạng lưới cắp cơ sở rộng lớn thì thiếu bền vững
› Nếu không đủ nguồn lực thì KN nhà nước vươn không xa
46
TỔ CHỨC KHUYỂN NÔNG NHÀ NƯỚC
Ở NHIỀU TỈNH
xv cần biến đổi tổ chức khuyến nông cho phù hợp với điều
kiện kinh tế, xã hội và sinh thái, đặc biệt ở các vùng núi
cao, xa xôi, hẻo lánh (Trong khuôn khổ chính sách về
khuyến nông )
47
TỔ CHỨC KHUYỂN NÔNG NHÀ NƯỚC
Ở NHIỀU TỈNH
› Cần có nhiều loại hình liên kết và hệ thống thông tin khác nhau để tiếp cận đến người dân ở các vùng núi, xa xôi hẻo
lánh
> O vùng rừng cần đa dạng trong cả nội dung khuyến nông
lẫn các tổ chức hỗ trợ như hợp tác chặt chẽ với lâm trường hay đơn vị kiểm lâm
48
Trang 9
TO CHUC KHUYEN NÔNG NHÀ NƯỚC
CẤP HUYỆN
› KN cấp tỉnh được quyền thành lập các trạm KN & cap
huyện, liên huyện hay cụm liên xã
› Có tỉnh thành lập ban KN hoặc nằm trong phòng NN&PTNT
hoặc trực tiếp chỉ đạo của UBND huyện
› Có tỉnh lập “nhóm KN” từ cán bộ nhiều đơn vị và các tổ
chức quần chúng huyện
TO CHUC KHUYEN NONG NHA NUOC
CAP HUYEN
› Cấp huyện quan trọng nhat trong hệ thống KN vi có nhiều
nguôn vôn khác nhau cân phôi hợp
› Cách tiếp cận khác nhau khó phối hợp
› Cần phối hợp giữa KN, BVTV,TY, giống/vật tư (đơn vị ở
huyện trực thuộc Sở NN&PTNT)
› Nơi xa xôi, các đơn vị nên được điều phối của UBND huyện
TỔ CHỨC KHUYẾN NÔNG CẤP CƠ SỞ
› Xã, hợp tác xã, cụm thôn hình thành các mạng lưới khuyến
nông viên cơ sở làm việc theo hợp đồng với TT/Trạm KN
› CBKN thôn, nhóm phat tréin thôn, hộ xây dựng mô hình,
trưởng thôn (có hoặc không có tro’ cap)
TỔ CHỨC KHUYỂN NÔNG CẤP CƠ SỞ
› Yêu cầu KN viên cơ sở:
› Người địa phương
›_Do xã giới thiệu
› Quan hệ tốt với các nông hộ
> Trinh dé tiéu hoc
» Céokinh nghiém
› Có thời gian để tham gia đào tạo và làm đào tạo
TO CHUC KHUYEN NONG CAP CƠ SỞ
› Vùng đồng bằng hay trung du: thiết lập KNV cấp xã hay
cụm xã dễ dàng vì điều kiện hạ tầng cơ sở của thông tin và
giao thông tôt
› Các vùng núi: nên lập khuyến nông viên cáp thôn bản
CÁC Tổ CHỨC NÔNG DÂN TỰ NGUYỆN
› Nhiều nơi KNV cấp xã không thể vươn tới các thôn, đặc
biệt các hộ nghèo, cho nên có nhiều nhóm nông dân tự nguyện hoạt động khuyến nông:
›_CLBKN thuộc hội nông dân
» CLBKN do dan lap
> CLB KN [ap véi su hé tro của KN nhà nước
Trang 10
CÁC Tổ CHỨC NÔNG DÂN TỰ NGUYỆN
› NHÓM SỞ THÍCH
nhóm có sở thích về sản xuất
nhóm hộ ở cùng địa bàn
nhóm dòng họ hay gia đình
nhóm sản xuất ngành nghề nông thôn cổ nhỏ
đơn vị sản xuất
nhóm sử dụng nước
Liên kết nhóm huần luyện nông dân trên đồng ruộng (IPM) với hệ
thông khuyên nông nhà nước
CÁC Tổ CHỨC NÔNG DÂN TỰ NGUYỆN
› Làm thế nào để liên kết chiều dọc (hệ thống KN nhà nước)
với chiêu ngang (hệ thông KN từ nông dân đên nông dân,
từ gia đỉnh đên gia đình, từ thông đên thôn)
› Làm thế nào đề hỗ trợ nhóm nông dân xây dựng khả năng
bên trong đề duy trì hoạt động và các thành viên thây có lợi cho họ và cho nhóm
10