Bài giảng Kinh tế chính trị Mác-Lênin: Chương 6 Công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam, cung cấp cho người học những kiến thức như: Công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở Việt Nam; Hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam. Mời các bạn cùng tham khảo!
Trang 1TR ƯỜ NG Đ I H C TÔN Đ C TH NG Ạ Ọ Ứ Ắ
Trang 2CH ƯƠ NGVI: CÔNG NGHI P HÓA, HI N Ệ Ệ
Đ I HÓA VÀ H I NH P KINH T QU C Ạ Ộ Ậ Ế Ố
6.1.1.2. Công nghi p hóa và các mô hình công ệ
nghi p hóa trên th gi i ệ ế ớ
11/29/21 Chương 6: CNH,HĐH VA HNKTQT C A VNỦ 2
Trang 311/29/21 Chương 6: CNH,HĐH VA HNKTQT CỦA VN 3
6.1.2 Tính t t y u khách quan và n i dung c a công nghi p hóa, hi n đ i hóa ấ ế ộ ủ ệ ệ ạ ở
Vi t Nam ệ
6.1.2.1. Tính t t y u c a công nghi p hóa, hi n đ i hóa Vi t Nam ấ ế ủ ệ ệ ạ ở ệ
6.1.2.2. Nôi dung công nghiêp ho a hiên đai ho a Viêt Nam ̣ ̣ ́ ̣ ̣ ́ ở ̣
6.1.3. Công nghi p hóa, hi n đ i hóa Vi t Nam trong b i c nh cách m ng ệ ệ ạ ở ệ ố ả ạ
Trang 46.2. H I NH P KINH T QU C T C A VI T NAM Ộ Ậ Ế Ố Ế Ủ Ệ
6.2.1 Khái ni m và n i dung h i nh p kinh t qu c t ệ ộ ộ ậ ế ố ế
6.2.1.1 Khái ni m và s c n thi t khách quan h i nh p kinh t qu c t ệ ự ầ ế ộ ậ ế ố ế
6.2.1.2. N i dung h i nh p kinh t qu c t ộ ộ ậ ế ố ế
6.2.2. Tác đ ng c a h i nh p kinh t qu c t đ n phát tri n c a Vi t Nam ộ ủ ộ ậ ế ố ế ế ể ủ ệ
6.2.2.1. Tác đ ng tích c c c a h i nh p kinh t qu c t ộ ự ủ ộ ậ ế ố ế
6.2.2.2. Tác đ ng tiêu c c c a h i nh p kinh t qu c t ộ ự ủ ộ ậ ế ố ế
6.2.3. Ph ươ ng h ướ ng nâng cao hi u qu h i nh p kinh t qu c t trong phát ệ ả ộ ậ ế ố ế
tri n c a Vi t Nam ể ủ ệ
6.2.3.1 Nh n th c sâu s c v th i c và thách th c do h i nh p kinh t qu c t ậ ứ ắ ề ờ ơ ứ ộ ậ ế ố ế
mang l i ạ
6.2.3.2. Xây d ng chi n l ự ế ượ c và l trình h i nh p kinh t phù h p ộ ộ ậ ế ợ
6.2.3.3. Tích c c, ch đ ng tham gia vào các liên k t kinh t qu c t và th c hi n ự ủ ộ ế ế ố ế ự ệ
đ y đ các cam k t c a Vi t Nam trong các liên k t kinh t qu c t và khu v c ầ ủ ế ủ ệ ế ế ố ế ự
6.2.3.4. Hoàn thi n th ch kinh t và lu t pháp ệ ể ế ế ậ
6.2.3.5 Nâng cao năng l c c nh tranh qu c t c a n n kinh t ự ạ ố ế ủ ề ế
6.2.3.6. Xây d ng n n kinh t đ c l p, t ch c a Vi t Nam ự ề ế ộ ậ ự ủ ủ ệ
11/29/21 Chương 6: CNH,HĐH VA HNKTQT CỦA VN 4
Trang 56.1.1. Khái quát v cách m ng công ề ạ
nghi p 6.1.1.1. Khái ni m “cách m ng công nghi p” ệ ệ ạ ệ
6.1. Cách m ng công nghi p và vai trò c a cách ạ ệ ủ
m ng công nghi p đ i v i phát tri n ạ ệ ố ớ ể
Theo nghĩa h p: ẹ là cu c ộ
cách m ng trong lĩnh ạ
v c s n xu t, t o ra s ự ả ấ ạ ự
thay đ i c b n các ổ ơ ả
đi u ki n kinh t xã ề ệ ế
h i, văn hoá và k ộ ỹ
thu t, xu t phát t n ậ ấ ừ ướ c
Anh sau đó lan t a ra ỏ
toàn th gi i. ế ớ
Theo nghĩa r ng: ộ là nh ng ữ
cu c cách m ng di n ra ộ ạ ễ ngày càng sâu r ng trong ộ lĩnh v c s n xu t, d n ự ả ấ ẫ
đ n nh ng thay đ i c ế ữ ổ ơ
b n các đi u ki n kinh t ả ề ệ ế
xã h i, văn hoá và k ộ ỹ thu t c a xã h i loài ậ ủ ộ
ng ƣờ i v i m c đ ngày ớ ứ ộ càng cao.
H ƯƠ NGVI: CÔNG NGHI P HÓA, HI N Ệ Ệ
Đ I HÓA VÀ H I NH P KINH T Ạ Ộ Ậ Ế
QU C T C A VI T NAM Ố Ế Ủ Ệ
11/29/21 Chương 6: CNH,HĐH VA HNKTQT C A VNỦ 5
Trang 6thu t và công ngh ậ ệ trong quá trình phát tri n ể
c a nhân lo i kéo theo s ủ ạ ự thay đ i căn b n ổ ả v ề phân công lao đ ng xã h i cũng nh t o b ộ ộ ư ạ ướ c phát tri n năng su t lao đ ng cao h n h n nh ể ấ ộ ơ ẳ ờ
áp d ng m t cách ph bi n ụ ộ ổ ế nh ng tính năng ữ
m i ớ trong k thu t công ngh ỹ ậ ệ đó vào đ i s ng ờ ố
xã h i. ộ
11/29/21 Chương 6: CNH,HĐH VA HNKTQT CỦA VN 6
Trang 72011 và đ ượ c Chính ph Đ c ủ ứ
Trang 9Bốn cuộc cách mạng công
nghiệp
11/29/21 Chương 6: CNH,HĐH VA HNKTQT CỦA VN 9
Trang 10* Vai trò c a cách m ng công ủ ạ
nghi p đ i v i phát tri n ệ ố ớ ể
Trang 116.1.1.2. Công nghi p hóa và các mô ệ
gi i ớ
• * Công nghi p hóa ệ
• Công nghi p hóa là quá trình chuy n ệ ể đ i n n ổ ề
s n xu t xã h i t d a vào lao đ ng th ả ấ ộ ừ ự ộ ủ
công là chính sang n n s n xu t xã h i d a ề ả ấ ộ ự
ch y u trên lao đ ng b ng máy móc nh m ủ ế ộ ằ ằ t o ạ
ra năng su t ấ lao đ ng xã h i cao ộ ộ
11/29/21 Chương 6: CNH,HĐH VA HNKTQT CỦA VN 11
Trang 12Các mô hình công nghi p hóa tiêu ệ
bi u trên th gi i ể ế ớ
11/29/21 Chương 6: CNH,HĐH VA HNKTQT 12
CỦA VN
Trang 13Mô hình công nghi p hóa c ệ ổ
đi n ể
CNH c a các n ủ ướ ư ả c t b n c đi n di n ra Anh ổ ể ễ ở
G n li n v i cu c cách m ng công nghi p l n th ắ ề ớ ộ ạ ệ ầ ứ
nh t, n ra vào gi a th k XVIII ấ ổ ữ ế ỷ
B t đ u t ngành CN nh , mà tr c ti p là ngành công ắ ầ ừ ẹ ự ế
nghi p d t là ngành đòi h i v n ít, thu l i nhu n ệ ệ ỏ ố ợ ậ
nhanh
Di n ra trong m t th i dài, trung bình t 6080 năm ễ ộ ờ ừ
11/29/21 Chương 6: CNH,HĐH VA HNKTQT CỦA VN 13
Trang 14Mô hình công nghi p hóa ki u ệ ể
Liên Xô (cũ)
• B t đ u t nh ng năm 1930 Liên Xô (cũ) sau đó ắ ầ ừ ữ ở
đ ượ c áp d ng cho các n ụ ướ c XHCN Đông Âu (cũ) ở
sau năm 1945 và m t s n ộ ố ướ c đang phát tri n đi theo ể
con đ ườ ng XHCN, trong đó có Vi t Nam vào nh ng ệ ữ
năm 1960.
• Ư u tiên phát tri n công nghi p n ng mà tr c ti p là ể ệ ặ ự ế
ngành c khí, ch t o máy, thông qua ơ ế ạ c ch k ơ ế ế
ho ch hóa t p trung, m nh l nh ạ ậ ệ ệ
• Đây là m t trong nh ng ộ ữ nguyên nhân d n đ n s ẫ ế ự
kh ng ho ng và suy s p ủ ả ụ c a Liên Xô và h th ng ủ ệ ố
XHCN Đông Âu ở
11/29/21 Chương 6: CNH,HĐH VA HNKTQT CỦA VN 14
Trang 15Mô hình công nghi p hóa c a Nh t ệ ủ ậ
(NICs)
• Nh t B n và các n ậ ả ướ c công nghi p hóa m i ệ ớ
(NICs) Hàn Qu c, Singapore đã ti n hành công ố ế
nghi p hóa theo con đ ệ ườ ng m i ớ
• Chi n l ế ượ c công nghi p hóa rút ng n, đ y ệ ắ ẩ
m nh xu t kh u, phát tri n s n xu t trong ạ ấ ẩ ể ả ấ
n ướ c thay th hàng nh p kh u, t n d ng l i ế ậ ẩ ậ ụ ợ
th v khoa h c, công ngh c a các n ế ề ọ ệ ủ ướ c đi
tr ướ c, cùng v i vi c phát huy ngu n l c và l i ớ ệ ồ ự ợ
th trong n ế ướ c
11/29/21 Chương 6: CNH,HĐH VA HNKTQT CỦA VN 15
Trang 16- Hai là, tiếp nhận chuyển giao công nghệ hiện đại từ nước phát triển hơn,
- Ba là, xây dựng chiến lược phát triển khoa học, công nghệ nhiều tầng, kết hợp cả công nghệ truyền thống và công nghệ hiện đại Kết hợp vừa nghiên cứu chế tạo vừa tiếp nhận chuyển giao công nghệ từ các nước phát triển hơn, con đường vừa cơ bản, lâu dài và vững chắc vừa đảm bảo đi tắt và bám đuổi theo các nước phát triển hơn
Vi c ti p thu và phát tri n KHCN m i, ệ ế ể ớ
hi n đ i c a các n ệ ạ ủ ướ c kém PT có th th c ể ự
hi n b ng các b ệ ằ ướ c
11/29/21 Chương 6: CNH,HĐH VA HNKTQT CỦA VN 16
Trang 176.1.2 Tính t t y u khách quan và n i dung ấ ế ộ
c a công nghi p hóa, hi n đ i hóa Vi t ủ ệ ệ ạ ở ệ
Nam
• 6.1.2.1. Tính t t y u c a công nghi p hóa, hi n ấ ế ủ ệ ệ
đ i hóa Vi t Nam ạ ở ệ
Công nghiêp ho a, hiên đai ho a la qua tri nh chuyên đôi căn ban, ̣ ́ ̣ ̣ ́ ̀ ́ ̀ ̉ ̉ ̉
toa n diên ca c hoat đông san xuâ t kinh doanh, dich vu va quan ̀ ̣ ́ ̣ ̣ ̉ ́ ̣ ̣ ̀ ̉
ly kinh tê – xa hôi, t x dung s c lao đông thu công la ́ ́ ̃ ̣ ư ̀ ử ̣ ư ́ ̣ ̉ ̀
chi nh sang s dung môt ca ch phô biê n s c lao đông v i công ́ ử ̣ ̣ ́ ̉ ́ ư ́ ̣ ớ
nghê, ph ̣ ươ ng tiên, ph ̣ ươ ng pha p tiên tiê n hiên đai; d a trên s ́ ́ ̣ ̣ ự ự
pha t triên cua công nghiêp va tiê n bô khoa hoc công nghê, ́ ̉ ̉ ̣ ̀ ́ ̣ ̣ ̣
nhă m tao ra năng suâ t lao đông xa hôi cao. ̀ ̣ ́ ̣ ̃ ̣
11/29/21 Chương 6: CNH,HĐH VA HNKTQT CỦA VN 17
Trang 18- 1 Công nghiệp hóa, hiện đại hóa theo định hướng xã hội chủ
nghĩa, thực hiện mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh” 2.Công nghiệp hóa, hiện đại hóa
gắn với phát triển kinh tế tri thức.
3.Công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.
4.Công nghiệp hóa,
hiện đại hóa trong bối
cảnh toàn cầu hóa kinh
tế và Việt Nam đang tích
cực, chủ động hội nhập
kinh tế quốc tế
Công nghiêp ho a, hiên đai ho a Viêt ̣ ́ ̣ ̣ ́ ở ̣
Nam co nh ng đăc điêm chu yê u sau ́ ư ̃ ̣ ̉ ̉ ́
đây:
11/29/21 Chương 6: CNH,HĐH VA HNKTQT CỦA VN 18
Trang 19Ly do kha ch quan Viêt Nam phai th c hiên ́ ́ ̣ ̉ ự ̣
công nghiêp ho a, hiên đai ho a bao gô m: ̣ ́ ̣ ̣ ́ ̀
11/29/21 Chương 6: CNH,HĐH VA HNKTQT CỦA VN 19
Trang 20Th c hiên CNH, HĐH co y nghi a quyê t đinh ự ̣ ́ ́ ̃ ́ ̣
thă ng l i cua s nghiêp xây d ng XHCN n ́ ợ ̉ ự ̣ ự ở ươ ́ c
ta.
11/29/21 Chương 6: CNH,HĐH VA HNKTQT CỦA VN 20
Trang 21Nh vây, co thê no i công nghiêp ho a, hiên ư ̣ ́ ̉ ́ ̣ ́ ̣
đai ho a la ̣ ́ ̀ nhân tô quyê t đinh s thă ng l i ́ ́ ̣ ự ́ ợ
cua con đ ̉ ươ ̀ ng đi lên CNXH ma Đang va ̀ ̉ ̀
nhân dân ta đa l a chon. Vi vây, công nghiêp ̃ ự ̣ ̀ ̣ ̣
ho a, hiên đai ho a đ ́ ̣ ̣ ́ ượ c Đang va Nha n ̉ ̀ ̀ ươ ́ c
ta xa c đinh la ́ ̣ ̀ nhiêm vu trung tâm trong suô t ̣ ̣ ́
th i ki qua đô ơ ̀ ̀ ́ ̣ lên CNXH.
11/29/21 Chương 6: CNH,HĐH VA HNKTQT CỦA VN 21
Trang 226.1.2.2. Nôi dung công nghiêp ̣ ̣
ho a hiên đai ho a Viêt Nam ́ ̣ ̣ ́ ở ̣
11/29/21 Chương 6: CNH,HĐH VA HNKTQT CỦA VN 22
Trang 23Cụ thể là:
11/29/21 Chương 6: CNH,HĐH VA HNKTQT CỦA VN 23
Trang 24* Đ y m nh ng d ng nh ng thành t u, ẩ ạ ứ ụ ữ ự
khoa h c công ngh m i hi n đ i ọ ệ ớ ệ ạ
11/29/21 Chương 6: CNH,HĐH VA HNKTQT CỦA VN 24
Trang 25* Chuy n đ i c c u kinh t theo h ể ổ ơ ấ ế ướ ng
hi n đ i, h p lý và hi u qu ệ ạ ợ ệ ả
11/29/21 Chương 6: CNH,HĐH VA HNKTQT CỦA VN 25
Trang 26* T ng b ừ ướ c hoàn thi n quan h s n xu t phù ệ ệ ả ấ
h p v i trình đ phát tri n c a l c l ợ ớ ộ ể ủ ự ượ ng s n ả
xu t ấ
11/29/21 Chương 6: CNH,HĐH VA HNKTQT CỦA VN 26
Trang 276.1.3. CNH,HĐH Vi t Nam trong b i ở ệ ố
6.1.3.1. Quan đi m v công nghi p hoá, hi n ể ề ệ ệ
đ i hoá Vi t Nam trong b i c nh cách m ng ạ ở ệ ố ả ạ
công nghi p l n th t ệ ầ ứ ư
Th nh t, ứ ấ ch đ ng chu n b các đi u ki n ủ ộ ẩ ị ề ệ
c n thi t, gi i phóng m i ngu n l c ầ ế ả ọ ồ ự
Th hai ứ , các bi n pháp thích ng ph i đ ệ ứ ả ượ c
đ ượ c th c hi n đ ng b , phát huy s c sáng ự ệ ồ ộ ứ
t o c a toàn dân ạ ủ
11/29/21 Chương 6: CNH,HĐH VA HNKTQT CỦA VN 27
Trang 286.1.3.2. CNH, HĐH Vi t Nam thích ng v i ở ệ ứ ớ
cách m ng công nghi p l n th t ạ ệ ầ ứ ư
11/29/21 Chương 6: CNH,HĐH VA HNKTQT CỦA VN 28
Trang 29 C i t o, m r ng, nâng c p và xây d ng m i có tr ng ả ạ ở ộ ấ ự ớ ọ
đi m k t c u h t ng kinh t , xã h i t o đi u ki n đ ể ế ấ ạ ầ ế ộ ạ ề ệ ể
thu hút đ u t trong và ngoài n ầ ư ướ c.
11/29/21 Chương 6: CNH,HĐH VA HNKTQT CỦA VN 29
Trang 30• Phát huy nh ng l i th trong n ữ ợ ế ướ c đ ể
• Tích c c, ch đ ng h i nh p qu c t 11/29/21 ự ủ ộChương 6: CNH,HĐH VA HNKTQT CỦA VNộ ậ ố ế 30
Trang 316.2. H I NH P KINH T QU C T Ộ Ậ Ế Ố Ế
C A VI T NAM Ủ Ệ
qu c t ố ế
h i nh p kinh t qu c t ộ ậ ế ố ế
11/29/21 Chương 6: CNH,HĐH VA HNKTQT CỦA VN 31
Trang 32Khái ni m v h i nh p kinh t qu c ệ ề ộ ậ ế ố
t : ế
H i nh p kinh t qu c t c a m t qu c gia ộ ậ ế ố ế ủ ộ ố
là quá trình qu c gia đó th c hi n ố ự ệ g n k t ắ ế
n n kinh t c a mình ề ế ủ v i n n kinh t th ớ ề ế ế
gi i ớ d a trên s chia s l i ích đ ng th i ự ự ẻ ợ ồ ờ
tuân th các chu n m c qu c t chung. ủ ẩ ự ố ế
11/29/21 Chương 6: CNH,HĐH VA HNKTQT CỦA VN 32
Trang 33Tính t t y u khách quan c a ấ ế ủ
h i nh p kinh t qu c t : ộ ậ ế ố ế
11/29/21 Chương 6: CNH,HĐH VA HNKTQT CỦA VN 33
Trang 346.2.1.2. N i dung h i nh p kinh t QT ộ ộ ậ ế
11/29/21 Chương 6: CNH,HĐH VA HNKTQT CỦA VN 34
Trang 3511/29/21 Chương 6: CNH,HĐH VA HNKTQT CỦA VN 35
Trang 366.2.2. Tác đ ng c a h i nh p kinh ộ ủ ộ ậ
t qu c t đ n phát tri n c a Vi t ế ố ế ế ể ủ ệ
Nam
11/29/21 Chương 6: CNH,HĐH VA HNKTQT CỦA VN 36
Trang 376.2.2.1. Tác đ ng tích c c c a h i nh p ộ ự ủ ộ ậ
KTQT
11/29/21 Chương 6: CNH,HĐH VA HNKTQT CỦA VN 37
Trang 386.2.2.1. Tác đ ng tích c c c a h i nh p ộ ự ủ ộ ậ
kinh t qu c t ế ố ế
11/29/21 Chương 6: CNH,HĐH VA HNKTQT CỦA VN 38
Trang 396.2.2.1. Tác đ ng tích c c c a h i ộ ự ủ ộ
nh p kinh t qu c t ậ ế ố ế
11/29/21 Chương 6: CNH,HĐH VA HNKTQT CỦA VN 39
Trang 406.2.2.2. Tác đ ng tiêu c c c a ộ ự ủ
h i nh p kinh t qu c t ộ ậ ế ố ế
11/29/21 Chương 6: CNH,HĐH VA HNKTQT CỦA VN 40
Trang 416.2.2.2. Tác đ ng tiêu c c c a ộ ự ủ
h i nh p kinh t qu c t ộ ậ ế ố ế
11/29/21 Chương 6: CNH,HĐH VA HNKTQT CỦA VN 41
Trang 4211/29/21 Chương 6: CNH,HĐH VA HNKTQT CỦA VN 42
Trang 436.2.3. Ph ươ ng h ướ ng nâng cao hi u qu ệ ả
Nam
11/29/21 Chương 6: CNH,HĐH VA HNKTQT CỦA VN 43
Trang 446.2.3. Ph ươ ng h ướ ng nâng cao hi u qu ệ ả
Nam
11/29/21 Chương 6: CNH,HĐH VA HNKTQT CỦA VN 44
Trang 45Xây d ng n n kinh t đ c l p, t ch c a ự ề ế ộ ậ ự ủ ủ
N n kinh t đ c l p t ch là n n kinh t không b ề ế ộ ậ ự ủ ề ế ị
l thu c, ph thu c vào n ệ ộ ụ ộ ướ c ngoài khác, ng ườ i khác, ho c vào m t t ch c kinh t nào đó v đ ặ ộ ổ ứ ế ề ườ ng
l i, chính sách phát tri n, không b b t c ai dùng ố ể ị ấ ứ
nh ng đi u ki n kinh t , tài chính, th ữ ề ệ ế ươ ng m i, vi n ạ ệ
tr , đ áp đ t, kh ng ch , làm t n h i ch quy n ợ ể ặ ố ế ổ ạ ủ ề
qu c gia và l i ích c b n c a dân t c. ố ợ ơ ả ủ ộ
11/29/21 Chương 6: CNH,HĐH VA HNKTQT CỦA VN 45
Trang 4611/29/21 Chương 6: CNH,HĐH VA HNKTQT CỦA VN 46
Xây d ng n n kinh t đ c l p, t ch ự ề ế ộ ậ ự ủ
Trang 47H T CH Ế ƯƠ NG 6
11/29/21 Chương 6: CNH,HĐH VA HNKTQT CỦA VN 47