Mục tiêu nghiên cứu của sáng kiến kinh nghiệm là qua việc tìm hiểu thực trạng hứng thú học tập tích hợp nội dung phòng chống tham nhũng môn GDCD lớp 12 của học sinh, đề tài tìm ra nguyên nhân và mạnh dạn đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hứng thú học tập nội dung tích hợp trong môn GDCD lớp 12 cho học sinh.
Trang 1S GIÁO D C Ở Ụ VÀ ĐÀO T O ĐĂK LĂKẠ
Giáo viên: Tr n Đình Đào ầ
Trang 21. Lý do ch n đ tài ọ ề
Trong nh ng năm tr l i đây, vi c d y và h c b môn Giáo d cữ ở ạ ệ ạ ọ ộ ụ công dân (GDCD) đang giành đượ ực s quan tâm c a các c p lãnh đ oủ ấ ạ
và qu n lý. Đi u này kh ng đ nh đả ề ẳ ị ượ ầc t m quan tr ng và vai trò v tríọ ị
c a b môn GDCD. Tuy nhiên xu t phát t th c ti n d y và h c c aủ ộ ấ ừ ự ễ ạ ọ ủ
b môn GDCD trong trộ ường THPT hi n nay đang còn nhi u v n đệ ề ấ ề làm cho ngườ ọi h c, ngườ ại d y và nhà qu n lý còn trăn tr và nhi u suyả ở ề nghĩ.
Đó là v trí th c c a b môn GDCD nh th nào ? T i sao trongị ự ủ ộ ư ế ạ suy nghĩ và hành đ ng c a đa s h c sinh, ph huynh, giáo viên và m tộ ủ ố ọ ụ ộ
b ph n cán b qu n lý l i cho đây là môn h c ph , môn h c mangộ ậ ộ ả ạ ọ ụ ọ tính hình th c? N u nh v y nó quá mâu thu n v i chính vai trò c aứ ế ư ậ ẫ ớ ủ
b môn GDCD là trang b th gi i quan và phộ ị ế ớ ương pháp lu n cho h cậ ọ sinh. Nguyên nhân c a v n đ đó xu t phát t đâu? ủ ấ ề ấ ừ
Gi i pháp đ h n ch nh ng tiêu c c trên, giúp môn GDCD ngàyả ể ạ ế ữ ự càng l y l i v trí c a mình và làm tròn trách nhi m c a chính b môn.ấ ạ ị ủ ệ ủ ộ Đây cũng chính là tâm huy t và trăn tr c a b n thân đang tr c ti pế ở ủ ả ự ế
gi ng d y b môn này. Chính vì v y tôi ch n n i dung: “ ả ạ ộ ậ ọ ộ T o h ng ạ ứ thú h c t p và gi ng d y n i dung tích h p phòng, ch ng tham nhũng ọ ậ ả ạ ộ ợ ố trong môn Giáo d c công dân l p 12 tr ụ ớ ở ườ ng THPT Buôn H hi n ồ ệ nay.” làm đ tài sáng ki n kinh nghi m c a mình.ề ế ệ ủ
Trang 32. M c ụ tiêu và nhi m v nghiên c u c a đ tài ệ ụ ứ ủ ề
2.1 M c tiêu nghiên c u ụ ứ
Qua vi c tìm hi u th c tr ng h ng thúệ ể ự ạ ứ h c t p tích h p n i dungọ ậ ợ ộ phòng ch ng tham nhũng môn GDCD l p 12 c a h c sinh, đ tài tìm ra ố ớ ủ ọ ềnguyên nhân và m nh d nạ ạ đ xu t m t sề ấ ộ ố gi i pháp nh m nâng cao ả ằ
h ng thúứ h c t p n i dung tích h p trong môn GDCD l p 12 cho h c ọ ậ ộ ợ ớ ọsinh.
2. Đ xu t, ki n ngh các gi i pháp nh m nâng cao h ng thú h cề ấ ế ị ả ằ ứ ọ
t p n i dung tích h p phòng ch ng tham nhũng môn GDCD l p12 cho ậ ộ ợ ố ớ
h c sinh.ọ
Trang 4mà là k t qu c a s hình thành và phát tri n nhân cách cá nhân. Nóế ả ủ ự ể
ph n ánh m t cách khách quan thái đ đang t n t i c a con ngả ộ ộ ồ ạ ủ ười.
Các nhà tâm lý h cọ đã chỉ ra tính ch t ph c t p c a h ng thú,ấ ứ ạ ủ ứ xem xét h ng thúứ trong m i tố ương quan v i các thu c tính khác c aớ ộ ủ
Trang 5nhân cách (nhu c u, xúc c m, ýầ ả chí, trí tu ,…).ệ Ở Vi t Nam cũngệ
có nhi u cách hi u khác nhau về ể ề h ng thú. Tiêu bi u làứ ể nhóm c a tácủ giả Ph m Minh H cạ ạ – Lê Khanh Tr n Tr ng Thuầ ọ ỷ cho r ng: khi taằ
có h ng thúứ về m t cái gìộ đó thì cái đó bao giờ cũng được ta ý th c, taứ
hi uể ý nghĩa c a nóủ đ i v i cu c s ng c a ta. H n n aố ớ ộ ố ủ ơ ữ ở ta xu t hi nấ ệ
m t tình c mộ ả đ c bi tặ ệ đ i v i nó, do đó h ng thúố ớ ứ lôi cu n h p d nố ấ ẫ chúng ta về phía đ i tố ượng c a nóủ t o ra tâm lýạ khát khao ti p c nế ậ đi sâu vào nó.
Qua đó có th th y để ấ ượ ằc r ng h ng thú liên quan đ n vi c cáứ ế ệ nhân đó có c m xúc, tình c m th c s đ i v i đ i tả ả ự ự ố ớ ố ượng mà mình ti pế xúc, qua đó có ni m vui, nh n th c v đ i tề ậ ứ ề ố ượng. T đó hình thành nênừ
đ ng c lôi cu n ch th có nh ng mong mu n v tr ng thái tình c m,ộ ơ ố ủ ể ữ ố ề ạ ả
c m xúc và hành đ ng.ả ộ
Như v y v i nhi u cách hi u khác cậ ớ ề ể ả trên thế gi i vàớ Vi t Nam,ệ
đa số các tác giả đ u hi u th ng nh tề ể ố ấ h ng thú là thái đ đ c bi t c aứ ộ ặ ệ ủ
cá nhân đ i v i đ i tố ớ ố ượng nào đó, v a có ý nghĩa đ i v i cu c s ng,ừ ố ớ ộ ố
v a có kh năng đem l i khoái c m cho cá nhân trong quá trình ho từ ả ạ ả ạ
đ ng. ộ H ng thú tứ ương đ i b n v ng, nó nói lên xu hố ề ữ ướng lâu dài và
tương đ i b n v ng c a nhân cách đ i v i m t đ i tố ề ữ ủ ố ớ ộ ố ượng, m t lĩnhộ
v c, m t ho t đ ng nh t đ nh. Có h ng thú s đem l i khoái c m choự ộ ạ ộ ấ ị ứ ẽ ạ ả
cá nhân làm cho ho t đ ng c a m i cá nhân có ý nghĩa, hi u qu h n.ạ ộ ủ ỗ ệ ả ơ
2. T m quan tr ng c a h ng thú trong h c t p và cu c s ng ầ ọ ủ ứ ọ ậ ộ ố
Trong cu c s ng và ho t đ ng s n xu t v t ch t thộ ố ạ ộ ả ấ ậ ấ ường ngày,
h ng thú t o nên nh ng y u t tác đ ng, kích thích nh ng ho t đ ngứ ạ ữ ế ố ộ ữ ạ ộ
c a đ i s ng con ngủ ờ ố ườ ừi, t đó đem l i hi u qu cao trong ho t đ ngạ ệ ả ạ ộ
Trang 6c a mình. Trong cu c s ng thủ ộ ố ường ngày nhu c u con ngầ ười luôn hình thành và phát tri n, vì th n u t o để ế ế ạ ược h ng thú là nhân t tích c cứ ố ự làm cho quá trình chi m lĩnh nhu c u ngày càng d dàng và tác đ ngế ầ ễ ộ tích c c đ n ho t đ ng s ng c a m i ch th ự ế ạ ộ ố ủ ỗ ủ ể
Nhu c u và h ng thú có m i quan h tầ ứ ố ệ ương h , b tr , tác đ ngỗ ổ ợ ộ qua l i l n nhau, nhu c u chính là ti n đ , c s đ m i ch th , cáạ ẫ ầ ề ề ơ ở ể ỗ ủ ể nhân t o nên h ng thú, t đó hình thành nên đ ng c tích c c, tác đ ngạ ứ ừ ộ ơ ự ộ
đ n đ i tế ố ượng đ th a mãn nhu c u đó. Quá trình này luôn luôn hìnhể ỏ ầ thành và phát tri n đ n nh ng m c đ cao h n trong cu c s ng thể ế ữ ứ ộ ơ ộ ố ườ ngngày
S h ng thú th hi n s t p trung trong công vi c, s say mê,ự ứ ể ệ ở ự ậ ệ ự yêu thích c a ch th ho t đ ng, s h ng thú g n li n v i tình c mủ ủ ể ạ ộ ự ứ ắ ề ớ ả
c a con ngủ ười, là đ ng c thúc đ y con ngộ ơ ẩ ười tham gia m t cách chộ ủ
đ ng, tích c c vào các ho t đ ng đó. Khi hình thành t o ra độ ự ạ ộ ạ ược h ngứ thú trong công vi c, ch th s c m th y yêu thích, say mê trong côngệ ủ ể ẽ ả ấ
vi c, t o nên m t tình c m to l n đ i v i ho t đ ng. T đó h nh nệ ạ ộ ả ớ ố ớ ạ ộ ừ ọ ậ
th c đứ ượ ằc r ng, chính nh nh ng công vi c đó đã mang l i nh ng tìnhờ ữ ệ ạ ữ
c m, c m xúc đ c bi t, đây chính là con đả ả ặ ệ ường mang l i hi u qu m tạ ệ ả ộ cách nhanh nh t, thành công nh t.ấ ấ
Ngượ ạc l i n u trong ho t đ ng, ch th không t o đế ạ ộ ủ ể ạ ược cho
b n thân h ng thú, c m xúc h s c m th y n ng n , gả ứ ả ọ ẽ ả ấ ặ ề ượng ép, m tệ
Trang 7c m xúc, xúc c m, tr ng thái đ c bi t, nó s giúp ch th vả ả ạ ặ ệ ẽ ủ ể ượt qua
nh ng th thách, khó khăn đ chi m lĩnh thành công.ữ ử ể ế
3. H ng thú h c t p môn GDCD l p 12 và tính tích c c ch đ ng ứ ọ ậ ớ ự ủ ộ sáng t o c a h c sinh tr ạ ủ ọ ở ườ ng THPT
Đ i v i ch th là h c sinh THPT, vi c t o h ng thú cho b nố ớ ủ ể ọ ệ ạ ứ ả thân trong môn h c là y u t h t s c quan tr ng. Nó s tác đ ng r tọ ế ố ế ứ ọ ẽ ộ ấ
l n đ n hi u qu h c t p. H ng thú là y u t quy t đ nh đ n s hìnhớ ế ệ ả ọ ậ ứ ế ố ế ị ế ự thành và phát tri n năng l c cá nhân. ể ự
Nhà tâm lý h c L.I.Bôgiôvich đã vi t r ng: ọ ế ằ Đ i đa s h c sinhạ ố ọ kém thường có thái đ tiêu c c v i h c t pộ ự ớ ọ ậ Do đó, mu n k t qu h cố ế ả ọ sinh t t thì ngoài phố ương pháp gi ng d y đúng c n ph i gây cho hả ạ ầ ả ọ
h ng thú trong ho t đ ng nh n th c và trong ho t đ ng c a b n thânứ ạ ộ ậ ứ ạ ộ ủ ả
h c sinh. Khi ho t đ ng nh n th c c a h c sinh d a trên c s h ngọ ạ ộ ậ ứ ủ ọ ự ơ ở ứ thú, nó s tr nên hào h ng, tho i mái và d dàng vẽ ở ứ ả ễ ượt qua khó khăn
tr ng i, là c s d n đ n thành công. Lúc đó, h c sinh s không c nở ạ ơ ở ẫ ế ọ ẽ ầ
đ n s đ ng viên bên ngoài mà làm vi c v i s c m nh c a s say mêế ự ộ ệ ớ ứ ạ ủ ự bên trong. Vì v y, h ng thú h c t p đậ ứ ọ ậ ược hi u là ể thái đ l a ch n đ cộ ự ọ ặ
bi t c a ch th đ i v i đ i tệ ủ ủ ể ố ớ ố ượng c a ho t đ ng h c t p, vì s cu nủ ạ ộ ọ ậ ự ố hút v m t tình c m, mang l i s khoái c m và ý nghĩa thi t th c c aề ặ ả ạ ự ả ế ự ủ
nó trong đ i s ng c a m i cá nhân.ờ ố ủ ỗ
Trang 8nhàm chán đ t đó mang l i k t qu cao. ể ừ ạ ế ả H ng thú h cứ ọ t p trong bậ ộ môn GDCD 12 là thái đ l a ch n đ c bi t c a ngộ ự ọ ặ ệ ủ ườ ọi h c đ i v i k tố ớ ế
qu , quá trình c a s lĩnh h i và v n d ng nh ng tri th c cũng nh kả ủ ự ộ ậ ụ ữ ứ ư ỹ năng c a môn h c GDCDủ ọ , do th y đấ ược s h p d n và ý nghĩa thi tự ấ ẫ ế
th c c a môn h c đ i v i b n thân. ự ủ ọ ố ớ ả
Thái đ l a ch n đ c bi t c a ngộ ự ọ ặ ệ ủ ườ ọi h c đ i v i k t qu , quáố ớ ế ả trình c a s lĩnh h i và v n d ng nh ng tri th c môn GDCD 12 đủ ự ộ ậ ụ ữ ứ ượ c
bi u hi n: Thông qua thái đ chăm chú nghe gi ng, ghi chép bài m tể ệ ộ ả ộ cách đ y đ , h c sinh t p trung chú ý cao khi nghe giáo viên gi ng,ầ ủ ọ ậ ả tham gia phát bi u xây d ng bài m t cách tích c c, làm bài t p đ y đ ,ể ự ộ ự ậ ầ ủ
h c bài c trọ ủ ước khi đ n l p, đi h c chuyên c n, đúng gi , không cúpế ớ ọ ầ ờ
ti t, đ c thêm tài li u GDCD, n m b t nh ng thông tin c a xã h i m tế ọ ệ ắ ắ ữ ủ ộ ộ cách đ u đ n và k p th i, nêu th c m c v các v n đ khó hi u, quy tề ặ ị ờ ắ ắ ề ấ ề ể ế tâm vượt qua khó khăn đ đ t để ạ ược m c đích h c t p, tham gia các bàiụ ọ ậ
Trong nh ng năm v a qua, đữ ừ ược s quan tâm c a Ban giámự ủ
hi u, nhà trệ ường đã không ng ng đ u t c s v t ch t, trang thi t bừ ầ ư ơ ở ậ ấ ế ị
ph c v công tác gi ng d y và h c t p. Đây chính là s thu n l i h tụ ụ ả ạ ọ ậ ự ậ ợ ế
Trang 9s c c b n và quan tr ng đ u tiên, góp ph n cho công tác gi ng d yứ ơ ả ọ ầ ầ ả ạ chung c a nhà trủ ường cũng nh gi ng d y b môn Giáo d c công dân.ư ả ạ ộ ụ
Nhà trường luôn t o m i thu n l i đ các cán b giáo viên đạ ọ ậ ợ ể ộ ượ ctham gia đ y đ t t c các bu i t p hu n nâng cao chuyên môn nghi pầ ủ ấ ả ổ ậ ấ ệ
v cho m i giáo viên nói chung và b môn Giáo d c công dân nói riêng.ụ ỗ ộ ụ
Bên c nh đó Ban giám hi u nhà trạ ệ ường không ng ng đ ng viên,ừ ộ khuy n khích th y cô giáo v ng tâm và ngày càng yêu ngh h n. Đi uế ầ ữ ề ơ ề
đó đã t ng bừ ước khích l nh ng ho t đ ng gi ng d y và h c t p c aệ ữ ạ ộ ả ạ ọ ậ ủ cán b giáo viên. ộ
M t khác đ i tặ ố ượng gi ng d y là h c sinh l p 12, các em đãả ạ ọ ớ
ph n nào nâng cao ý th c trong h c t p và có thái đ nghiêm túc, coiầ ứ ọ ậ ộ
tr ng giáo viên. Đa s các em h c sinh đ u có ph m ch t đ o đ c t t,ọ ố ọ ề ẩ ấ ạ ứ ố
có s giáo d c và giám sát tự ụ ương đ i ch t ch c a gia đình vì th luônố ặ ẽ ủ ế nghiêm túc trong h c t p, quý m n th y cô. Đây chính là thu n l i có ýọ ậ ế ầ ậ ợ nghĩa h t s c quan tr ng, góp ph n thành công cho quá trình gi ng d y,ế ứ ọ ầ ả ạ
B môn giáo d c công dân trong suy nghĩ c a không ít giáo viênộ ụ ủ
và h c sinh là b môn h c ph , vì th nó tác đ ng không nh đ n suyọ ộ ọ ụ ế ộ ỏ ế nghĩ và hành đ ng c a các em h c sinh. Đi u này nh hộ ủ ọ ề ả ưởng không
nh đ n s h ng thú, yêu thích b môn.ỏ ế ự ứ ộ
Trang 10M t khác n i dung tích h p phòng ch ng tham nhũng l i là m tặ ộ ợ ố ạ ộ trong nh ng n i dung r t khó đ i v i không nh ng h c sinh mà cữ ộ ấ ố ớ ữ ọ ả chính b n thân giáo viên, ngả ườ ựi tr c ti p gi ng d y và truy n đ t ki nế ả ạ ề ạ ế
th c. Chính vì th t o nên nh ng “rào c n” cho chính ngứ ế ạ ữ ả ườ ọi h c và cả
ngườ ại d y
Bên c nh đó, tài li u ph c v công tác gi ng d y dành cho bạ ệ ụ ụ ả ạ ộ môn Giáo d c công dân không ph i là nhi u. Ngoài nh ng tài li u sáchụ ả ề ữ ệ giáo khoa, sách giáo viên, chu n ki n th c ra thì r t khó tìm đẩ ế ứ ấ ược m tộ
s tài li u hay ph c v cho công tác gi ng d y. Đây cũng chính là m tố ệ ụ ụ ả ạ ộ trong nh ng khó khăn tác đ ng không nh đ n n i dung và ch t lữ ộ ỏ ế ộ ấ ượ ng
ti t d y c a giáo viên.ế ạ ủ
Trong nh ng năm tr l i đây, b môn Giáo d c công dân ngoài vữ ở ạ ộ ụ ị trí vai trò và nhi m v c a chính b n thân b môn, thì còn ph i đ mệ ụ ủ ả ộ ả ả
nh n thêm v trí tích h p c a m t s n i dung khác. Đi u này tác đ ngậ ị ợ ủ ộ ố ộ ề ộ
r t l n đ n chính n i dung c a môn h c và t o cho giáo viên s phânấ ớ ế ộ ủ ọ ạ ự chia, cân đ i r t khó, n u không làm ch đố ấ ế ủ ược ki n th c thì s d d nế ứ ẽ ể ẫ
h ng thú h c t p c a m i h c sinh và tác đ ng đ n quá trình gi ngứ ọ ậ ủ ỗ ọ ộ ế ả
d y c a giáo viên trong nhà trạ ủ ường hi n nay.ệ
Trang 11Thông qua n i dung phi u câu h i đi u tra v h ng thú h c t pộ ế ỏ ề ề ứ ọ ậ
n i dung tích h p phòng ch ng tham nhũng c a các em h c sinh kh iộ ợ ố ủ ọ ố
12 trước khi áp d ng các phụ ương pháp v t o h ng thú cho h c sinhề ạ ứ ọ trong h c t p, k t qu kh o sát nh sau:ọ ậ ế ả ả ư
Câu h i 1ỏ : Em có c m th y h ng thú trong h c t p môn Giáo d c công ả ấ ứ ọ ậ ụ dân 12 không?
a.Môn h c bình thọ ường, nên không quan tâm v vai trò c a nó.ề ủ
b. Môn h c ph nên vai trò c a nó không quan tr ng.ọ ụ ủ ọ
c. Môn h c có vai trò quan tr ng trong chọ ọ ương trình
Trang 12tr ng đáng bu n v h ng thú đ i v i môn h c. Qua đó đ t ra v n đạ ồ ề ứ ố ớ ọ ặ ấ ề
c n nâng cao ý th c h c t p và h ng thú cho h c sinh đ i v i b mônầ ứ ọ ậ ứ ọ ố ớ ộ giáo d c công dân l p 12 hi n nay. ụ ớ ệ
CHƯƠNG 2
NGUYÊN NHÂN, GI I PHÁP NH M T O H NG THÚ VÀ PHÁTẢ Ằ Ạ Ứ HUY HI U QU N I DUNG TÍCH H P PHÒNG, CH NG THAMỆ Ả Ộ Ợ Ố NHŨNG TRONG H C T P MÔN GDCD L P 12 HI N NAYỌ Ậ Ớ Ệ
Trang 13
I. Đ c tr ng c a b môn GDCD l p 12 tr ặ ư ủ ộ ớ ở ườ ng THPT
Vi c trang bệ ị nh ng ki n th c cữ ế ứ ơ b n, phả ổ thông, cho h c sinhọ
là yêu c u b t bu c c a t t cầ ắ ộ ủ ấ ả các môn h c trong trọ ường THPT, môn GDCD không n m ngoài yêu c u t t y uằ ầ ấ ế đó. Tuy nhiên do tính đ c thùặ
c a b môn là trang b th gi i quan và phủ ộ ị ế ớ ương pháp lu n cho h c sinhậ ọ nên hệ th ng tri th c môn GDCD ố ứ ở THPT mang tính đa d ng, chínhạ xác, đượ ổc t ng h p t nhi u lĩnh v c, nhi u b môn khoa h c khácợ ừ ề ự ề ộ ọ nhau nh tri t h c, kinh t chính tr h c đ o đ c h c, ch nghĩa xãư ế ọ ế ị ọ ạ ứ ọ ủ
h i khoa h c, pháp lu t h c và ch trộ ọ ậ ọ ủ ương, đường l i, chính sách c aố ủ
Đ ng và Nhà nả ước. Nh ng n i dung này l i là nh ng n i dung c b n,ữ ộ ạ ữ ộ ơ ả
có tính khái quát và tr u từ ượng cao. Nh ng đ c tr ng đó đữ ặ ư ược thể
l nớ ở t m vĩầ mô ch ng h n nh : nh ng v nẳ ạ ư ữ ấ đ c p thi t c a nhânề ấ ế ủ
lo i, pháp lu t v i hòa bình vàạ ậ ớ sự phát tri n, ti n bể ế ộ c a nhân lo iủ ạ
ho cặ chính sách qu c phòng vàố an ninh, chính sách đ i ngo i, chínhố ạ sách dân số và gi i quy t vi c làm, chính sách tài nguyên vàả ế ệ b oả
vệ môi trường. Tính khái quát tr u từ ượng c a hủ ệ th ng tri th c mônố ứ GDCD còn thể hi n thông qua hệ ệ th ng khái ni m, ph m trù, nguyênố ệ ạ
lý, quy lu t h t s cậ ế ứ đ c thùặ c a tri t h c, kinh tủ ế ọ ế chính tr , pháp lu tị ậ
Trang 14nh : cách th c v n đ ng phát tri n c a s v t, th c ti n và vai trò c aư ứ ậ ộ ể ủ ự ậ ự ễ ủ
th c ti n, phự ễ ương th c s n xu t, lứ ả ấ ương tâm, nghĩa v …ụ
N i dung tri th c môn GDCD mang tính h ộ ứ ệ th ng, logic ố
Chương trình GDCD từ l p 10 đ n l p 12 làớ ế ớ m t hộ ệ th ng v iố ớ năm ph n. ầ Ph n th nh t – ầ ứ ấ Hình thành TGQ, PPL khoa h c cho côngọ
dân; Ph n th hai – ầ ứ Công dân v i đ o đ c; ớ ạ ứ Ph n th ba – ầ ứ công dân v iớ kinh t ; ế Ph n th t ầ ứ ư – Công dân v i các v n đ chính tr xã h i;ớ ấ ề ị ộ
Ph n th 5 – ầ ứ công dân v i pháp lu t.ớ ậ
Đây là năm phương di n c b n t o ra nh ng hi u bi t c nệ ơ ả ạ ữ ể ế ầ thi t nh t cho m t công dân tế ấ ộ ương lai v các lĩnh v c TGQ, PPL khoaề ự
h c, các chu n m c đ o đ c, pháp lu t th ch chính tr , lĩnh v c kinhọ ẩ ự ạ ứ ậ ể ế ị ự
t xã h i, tế ộ ừ đó h c sinh THPT nâng cao ý th c trách nhi m công dân.ọ ứ ệ Năm ph n này là m t ch nh th không th thi u ho c xem nh m tầ ộ ỉ ể ể ế ặ ẹ ộ lĩnh v c nào trong vi c hình thành nh ng hi u bi t c a công dân. Gi aự ệ ữ ể ế ủ ữ các ph n đ u có m i quan h bi n ch ng v i nhau. Ph n th nh t:ầ ề ố ệ ệ ứ ớ ầ ứ ấ Hình thành TGQ, PPL khoa h c cho công dân làm c s lý lu n cho cácọ ơ ở ậ
ph n còn l i. Ph n th 3: Công dân v i kinh t là c s kinh t choầ ạ ầ ứ ớ ế ơ ở ế
vi c xem xét các ph n khác. Các ph n: Công dân v i đ o đ c, Côngệ ầ ầ ớ ạ ứ dân v i các v n đ chính tr xã h i, Công dân v i pháp lu t là nh ngớ ấ ề ị ộ ớ ậ ữ
ph m ch t đ o đ c, chính tr , hi u bi t, ý th c và hành vi pháp lu tẩ ấ ạ ứ ị ể ế ứ ậ
c n ph i có c a m t công dân, chúng có liên quan m t thi t v i nhau.ầ ả ủ ộ ậ ế ớ
M i m t ph n trong toàn b chỗ ộ ầ ộ ương trình là m t h th ng lôgic vàộ ệ ố
m i chỗ ương trong t ng ph n cũng là m t h th ng có k t c u lôgicừ ầ ộ ệ ố ế ấ
bi n ch ng. ệ ứ
Trang 15Hệ th ng tri th c môn GDCD ố ứ ở THPT g n li n v i tính th c ắ ề ớ ự
ti n cao ễ
Tri th c c a t t cứ ủ ấ ả các môn h cọ đ u g n li n v i tính th c ti nề ắ ề ớ ự ễ
cu c s ng ộ ố ở nh ng khía c nh khác nhau. Đ i v i môn GDCD, đ cữ ạ ố ớ ặ
đi m c b n c a nó mang tính th i s , g n li n th c ti n sâu s c.ể ơ ả ủ ờ ự ắ ề ự ễ ắ
Nh ng tri th c c a môn h c dù khái quát, tr u tữ ứ ủ ọ ừ ượng hay c th đ uụ ể ề
t p trung ph n ánh nh ng v n đ , nh ng hi n tậ ả ữ ấ ề ữ ệ ượng đang n y sinhả trong cu c s ng h ng ngày. T nh ng v n đ thách th c toàn c u nhộ ố ằ ừ ữ ấ ề ứ ầ ư
ch quy n qu c gia (bi n đ o), bùng n dân s , d ch b nh, ô nhi mủ ề ố ể ả ổ ố ị ệ ễ môi trường, đ n nh ng v n đ c a m t qu c gia đang ph i gi i quy tế ữ ấ ề ủ ộ ố ả ả ế
nh chính sách gi i quy t vi c làm, chính sách giáo d c, chính sáchư ả ế ệ ụ
b o v môi trả ệ ường. Các s ki n l n v chính tr , kinh t , đ o đ c, vănự ệ ớ ề ị ế ạ ứ hóa, lu t pháp di n ra trong đ i s ng thậ ễ ờ ố ường ngày đòi h i trong quáỏ trình d y h c, nh t thi t ph i đạ ọ ấ ế ả ược giáo viên đ a vào bài gi ng. ư ả
Nh v y t vi c xác đ nh nh ng đ c thù c a b môn GDCD ư ậ ừ ệ ị ữ ặ ủ ộ ở
trường THPT chúng ta có th rút ra nh ng nguyên nhân c b n d nể ữ ơ ả ẫ
gi m t i, tuy nhiên chả ả ương trình khá dài và n ng n , nhi u n i dungặ ề ề ộ
ch a đư ược s p x p phù h p v i đ tu i và tâm sinh lý c a h c sinh,ắ ế ợ ớ ộ ổ ủ ọ
th i lờ ượng gi ng d y không đ đ chuy n t i kh i lả ạ ủ ể ể ả ố ượng ki n th c.ế ứ
Trang 16Th hai ứ v trí và vai trò c a b môn GDCD hi n nay ch a đị ủ ộ ệ ư ượ ccoi tr ng đi u nay có tác đ ng l n đ n thái đ h c t p c a h c sinh vàọ ề ộ ớ ế ộ ọ ậ ủ ọ tâm lý gi ng d y c a giáo viên. Đi u này nh hả ạ ủ ề ả ưởng r t l n đ n h ngấ ớ ế ứ thú h c t p môn GDCD. B i xu t phát t nh n th c sai l ch c a h cọ ậ ở ấ ừ ậ ứ ệ ủ ọ sinh v môn này s làm cho các em không chú tr ng, đ u t h c t pề ẽ ọ ầ ư ọ ậ
mà ch là h c cho qua, h c bài ki u đ i phó. Bên c nh đó giáo viênỉ ọ ọ ể ố ạ cũng ch a chú tr ng đ u t nhi u cho m i gi gi ng.ư ọ ầ ư ề ỗ ờ ả
Th ba ứ b môn GDCD đã ph i “gánh” thêm quá nhi u n i dungộ ả ề ộ tích h p khác, nh : Giáo d c gi i tính, s c kh e sinh s n, k ho chợ ư ụ ớ ứ ỏ ả ế ạ hóa gia đình, k năng s ng, b o v môi trỹ ố ả ệ ường, giáo d c pháp lu t,ụ ậ giáo d c phòng ch ng tham nhũng …Vì th , nhi u giáo viên cho bi tụ ố ế ề ế
vi c gi ng d y nhi u lúc r t n ng tính hình th c. M i tu n, ch có m tệ ả ạ ề ấ ặ ứ ỗ ầ ỉ ộ
ti t GDCD trong khi chế ương trình l ng ghép thì d y khi bài nào đó cóồ ạ
n i dung tộ ương t ho c liên quan. ự ặ
Qua nh ng nguyên nhân c b n nh trên đã tác đ ng r t l n đ nữ ơ ả ư ộ ấ ớ ế
ho t đ ng gi ng d y và h c t p c a h c sinh. Giáo viên có tâm lýạ ộ ả ạ ọ ậ ủ ọ
“d y cho xong nghĩa v ” và ch a đ u t nhi u cho chuyên môn đi uạ ụ ư ầ ư ề ề này tác đ ng r t l n đ n h ng thú h c t p c a h c sinh. D n đ n h cộ ấ ớ ế ứ ọ ậ ủ ọ ẫ ế ọ sinh xu t hi n tâm lý h c t p đ i phó, không thích h c và mang tính épấ ệ ọ ậ ố ọ
bu c. T đó nó l i ti p t c tác đ ng đ n giáo viên khi th y tâm lý h cộ ừ ạ ế ụ ộ ế ấ ọ sinh không h ng thú h c, c nh v y gi a giáo viên và h c sinh t t oứ ọ ứ ư ậ ữ ọ ự ạ
ra nh ng rào c n, càng làm cho vi c h c t p và gi ng d y b mônữ ả ệ ọ ậ ả ạ ộ GDCD ngày càng m t d n v trí và vai trò c a nó. ấ ầ ị ủ
Trang 17II. Nh ng gi i pháp c b n nh m t o h ng thú và phát huy tínhữ ả ơ ả ằ ạ ứ tích c c, ch đ ng c a h c sinh trong h c t p n i dung tích h pự ủ ộ ủ ọ ọ ậ ộ ợ phòng ch ng tham nhũng b môn GDCD l p 12 trố ở ộ ớ ở ường THPT Buôn H hi n nay.ồ ệ
1. Đ i m i ph ổ ớ ươ ng pháp d y h c nh m t o h ng thú và phát huy ạ ọ ằ ạ ứ tính tích c c, ch đ ng c a h c sinh ự ủ ộ ủ ọ
Đ i m i phổ ớ ương pháp d y h c đ i v i b môn GDCD đangạ ọ ố ớ ộ
được xem là v n đ c p thi t hi n nay. Đa s các giáo viên đang tr cấ ề ấ ế ệ ố ự
ti p gi ng d y b môn GDCD đ u th y đế ả ạ ộ ề ấ ược vai trò, v trí h t s cị ế ứ quan tr ng c a b môn GDCD và đang t ng bọ ủ ộ ừ ước thay đ i phổ ươ ngpháp nh m t o h ng thú cho h c sinh. Tuy nhiên xu t phát t th c tằ ạ ứ ọ ấ ừ ự ế
do nhi u s tác đ ng và góc đ khác nhau, b môn GDCD v n đề ự ộ ộ ộ ẫ ượ cxem là môn h c ph , khô khan, tr u tọ ụ ừ ượng. Đa s giáo viên gi ng d yố ả ạ
b môn GDCD v n còn ch y u s d ng phộ ẫ ủ ế ử ụ ương pháp truy n th ngề ố
đ c chép, d y h c ch y u m t chi u vì th t o tâm lý nhàm chán choọ ạ ọ ủ ế ộ ề ế ạ
h c sinh. V y đ môn GDCD th c s phát huy hi u qu vai trò c aọ ậ ể ự ự ệ ả ủ mình, m i giáo viên ph i th y đỗ ả ấ ược đ i m i phổ ớ ương pháp d y h c l yạ ọ ấ
ngườ ọi h c làm trung tâm có ý nghĩa h t s c quan tr ng. Nhàm phát huyế ứ ọ
hi u qu tính ch đ ng, tích c c, sáng t o và ni m say mê, h ng thúệ ả ủ ộ ự ạ ề ứ cho h c sinh.ọ
S thành công c a m i ti t d y nh th nào, y u t có tínhự ủ ỗ ế ạ ư ế ế ố quy t đ nh là giáo viên. Ngế ị ườ ẫi d n d t và xây d ng các ho t đ ng đắ ự ạ ộ ể
cu n hút, lôi cu n, t o h ng thú cho h c sinh trong m i gi gi ng. Vìố ố ạ ứ ọ ỗ ờ ả
th ngế ười giáo viên được xem nh “t ng đ o di n” các ho t đ ngư ổ ạ ễ ạ ộ chính t ch t l c n i dung trong sách giáo khoa nh th nào, l a ch nừ ắ ọ ộ ư ế ự ọ
Trang 18ví d sao cho phù h p, s d ng và l a ch n nh ng phụ ợ ử ụ ự ọ ữ ương pháp nào là
ch đ o, t ch c ti t h c th nào nh m cu n hút nh t s ho t đ ngủ ạ ổ ứ ế ọ ế ằ ố ấ ụ ạ ộ tích c c c a m i h c sinh.ự ủ ỗ ọ
Trong m i gi h c môn GDCD h c sinh ph i đỗ ờ ọ ọ ả ược cu n hút, lôiố
cu n vào các ho t đ ng t ch c c a giáo viên và cũng chính nh ng n iố ạ ộ ổ ứ ủ ữ ộ dung đó m i h c sinh đ u làm ch các ho t đ ng m t cách tích c c.ỗ ọ ề ủ ạ ộ ộ ự
T đó t o c h i cho h c sinh t th hi n nh ng năng l c, kh năngừ ạ ơ ộ ọ ự ể ệ ữ ự ả
c a b n thân mình, khai thác t i đa kinh nghi m s ng c a h c sinh, tủ ả ố ệ ố ủ ọ ừ
đó giúp các em th hi n rõ và th ng th n quan ni m s ng c a mìnhể ệ ẳ ắ ệ ố ủ
v n d ng m t cách hi u qu nh t so v i các ph ậ ụ ộ ệ ả ấ ớ ươ ng pháp đang s ử
d ng khác ụ Đây chính là đi m nh n r t quan tr ng trong vi c s d ngể ấ ấ ọ ệ ử ụ
phương pháp vào t ng bài d y c a b môn GDCD.ừ ạ ủ ộ
Ví d ụ
Khi gi ng d y Bài 2: ả ạ Th c hi n pháp lu t ự ệ ậ c a l p 12 c n xácủ ớ ầ
đ nh đị ược nh ng n i dung c b n v ki n th c, v k năng v thái đữ ộ ơ ả ề ế ứ ề ỹ ề ộ
đ t đó xác đ nh để ừ ị ược phương pháp đúng, phù h pợ