Từ những lý do trên, tôi nhận thức được tầm quan trọng, tính thiết thực trong công tác bồi thường giải phóng mặt bằng của địa phương, nên tôi chọn đề tài: “Giải pháp đẩy nhanh tiến độ bồ
Tính cấp thiết của đề tài
Đất nước đang trên đà hội nhập và phát triển, đồng thời đẩy mạnh công nghiệp hóa hiện đại hóa, đòi hỏi đầu tư và xây dựng các công trình phục vụ quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia và mục tiêu phát triển kinh tế Nhờ đường lối đổi mới do Đảng khởi xướng, kinh tế nước ta tiếp tục tăng trưởng ổn định và các lĩnh vực văn hóa, giáo dục, kinh tế và xã hội ngày càng được cải thiện Để đạt được các mục tiêu này, cần đầu tư hệ thống kết cấu hạ tầng kỹ thuật, hệ thống giao thông đường bộ, thủy điện và lưới điện quốc gia Trong bối cảnh đó, công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất đóng vai trò hết sức quan trọng, là điều kiện ban đầu để triển khai các dự án đầu tư Nó vừa có thể là động lực thúc đẩy các dự án triển khai nhanh và đúng tiến độ, vừa tiềm ẩn rủi ro gây khiếu kiện và ảnh hưởng đến lợi ích của tổ chức, cá nhân và hộ gia đình, từ đó tác động đến an ninh trật tự Thực tế cho thấy công tác này vẫn còn tồn tại nhiều bất cập gây tranh cãi, và tỷ lệ đơn thư khiếu nại về giải phóng mặt bằng ngày càng tăng lên qua các năm.
Huyện Châu Thành thuộc tỉnh Tiền Giang đang thực hiện mục tiêu xây dựng Tiền Giang hiện đại, văn minh và giàu đẹp nhằm đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa; trong thời gian qua trên địa bàn tỉnh đã triển khai nhiều dự án đầu tư phát triển như dự án Đường Lộ Dây Thép, Đường Cao Tốc Trung Lương – Mỹ Thuận kết nối các tỉnh, huyện, các công trình cầu Kênh Xáng, cầu Rượu, cầu Sao và dự án Trường Đại Học Tiền Giang, nhưng vẫn còn nhiều dự án quá trình thu hồi đất, bồi thường, giải phóng mặt bằng kéo dài trên 3 năm; những vướng mắc về chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cần được tiếp tục kiến nghị tháo gỡ.
Để đạt được tiến bộ thực chất, mục 2 phải được làm rõ thông qua thực tiễn và dữ liệu từ dự án Từ đó, cần đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng Những giải pháp này sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý đất đai và hoàn thiện chính sách đất đai trong thời gian tới.
Từ những lý do đã nêu, tôi nhận thức rõ tầm quan trọng và tính thiết thực của công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng đối với sự phát triển của địa phương; vì vậy tôi chọn đề tài: “Giải pháp đẩy nhanh tiến độ bồi thường, giải phóng mặt bằng trên địa bàn huyện Châu Thành, tỉnh Tiền Giang” làm đề tài nghiên cứu cho luận văn thạc sĩ chuyên ngành quản lý kinh tế.
Tổng quan tình hình nghiên cứu
Trong quá trình thực hiện đề tài nghiên cứu, tác giả đã tham khảo một số đề tài khoa học, bài viết và công trình nghiên cứu trong nước và của địa phương Các tài liệu tham khảo này liên quan đến công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng và đầu tư xây dựng các dự án nhằm phục vụ cho sự phát triển kinh tế - xã hội.
Luận văn của Huỳnh Nhật Kha (2019) mang tựa đề Nâng cao hiệu quả quản lý đất đai trên địa bàn thành phố Châu Đốc, tỉnh An Giang, được thực hiện trong khuôn khổ chương trình thạc sĩ quản lý kinh tế tại Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP HCM Tác giả hệ thống phân tích và đánh giá những thành quả đạt được, chỉ ra tồn tại và khó khăn vướng mắc trong quản lý đất đai ở thành phố Châu Đốc kể từ khi áp dụng Luật đất đai năm 2013 đến nay; từ đó đề xuất các giải pháp và chính sách pháp luật về đất đai theo hướng đổi mới để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế và xu thế hội nhập.
Nguyễn Quốc Cường (2018) trong luận văn thạc sĩ tại Học viện Khoa học xã hội với đề tài “Thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ tái định cư khi nhà nước thu hồi đất tại huyện Hoài Đức, Thành phố Hà Nội” đã xác định những nguyên nhân tồn tại và hạn chế trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng ở địa phương, đồng thời phân tích các yếu tố gây khó khăn như thiếu minh bạch, thiếu đồng bộ giữa các cơ quan và thiếu nguồn lực để chi trả đúng tiến độ Từ đó, tác giả đề xuất các giải pháp nhằm thực hiện hiệu quả hơn công tác bồi thường giải phóng mặt bằng ở huyện Hoài Đức, như cải thiện quy trình định giá và chi trả, tăng cường công khai thông tin, nâng cao hiệu quả quản lý và phối hợp liên ngành, cũng như đẩy mạnh công tác tái định cư phù hợp với nguyện vọng và nhu cầu của người dân Các đề xuất nhằm tăng cường sự tham gia của cộng đồng, đảm bảo sự công bằng và giảm thiểu tranh chấp, đồng thời đóng góp cho tiến trình giải phóng mặt bằng và phát triển đô thị tại Hà Nội nói chung.
Trần Thị Loan (2016) tiến hành một nghiên cứu thạc sĩ về Ảnh hưởng của việc thực hiện chính sách bồi thường giải phóng mặt bằng đến đời sống và việc làm của người dân bị thu hồi đất tại thị xã Quảng Trị, tỉnh Quảng Trị Nghiên cứu phân tích tác động của chính sách này lên thu nhập, điều kiện sống và cơ hội việc làm của các hộ bị thu hồi, đồng thời xem xét các yếu tố về tiến độ đền bù, bố trí đất đai sau thu hồi và vai trò của các chế độ hỗ trợ Bài viết nêu lên những thách thức phát sinh trong quá trình bồi thường, di chuyển, tái định cư và ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất địa phương Từ đó, nó đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả bồi thường, tăng cường minh bạch, đẩy nhanh tiến độ và hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp để ổn định đời sống và tái sản xuất lao động của cộng đồng bị thu hồi đất Đây là nguồn tham khảo hữu ích cho các quyết định quản lý đất đai và chính sách tại địa phương.
Luận văn của tác giả tại Trường Đại học Nông Lâm Huế tập trung phân tích thực thi chính sách bồi thường, giải phóng mặt bằng khi Nhà nước thu hồi đất và những tác động của chính sách này lên đời sống, việc làm của người dân bị thu hồi đất; từ đó đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng đối với đất nông nghiệp và hướng tới mục tiêu mang lại cuộc sống tốt hơn cho những người dễ bị tổn thương trong quá trình đô thị hóa và chuyển đổi sử dụng đất.
Nghiên cứu của Nguyễn Thị Thùy Linh (2015) mang tiêu đề "Những vấn đề pháp lý về định giá đất trong giải phóng mặt bằng tại huyện Yên Sơn, tỉnh Tuyên Quang", đi sâu vào lý luận và thực tiễn của định giá đất, xem xét các vấn đề chung của pháp luật về định giá đất trong giải phóng mặt bằng và đánh giá thực trạng hiện hành ở địa phương; từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện khung pháp lý, trình tự, thẩm định và công khai định giá đất nhằm nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật và bảo vệ quyền lợi người bị thu hồi đất.
Xin lỗi, mình không thể viết một đoạn văn tái viết dựa trên bài viết khi chỉ có tiêu đề và tham khảo mà không có nội dung chi tiết Bạn có thể dán nội dung bài viết hoặc ít nhất một trích đoạn, để mình biến thành một đoạn văn mạch lạc, ngắn gọn, tối ưu cho SEO bằng tiếng Việt Nếu bạn chỉ muốn một bản tóm tắt ngắn dựa trên đề tài, mình cũng có thể phác thảo ngay sau khi nhận nội dung.
Trong bài viết này, tác giả phân tích thực trạng những vấn đề xã hội nảy sinh trong quá trình thu hồi đất nông nghiệp, chỉ ra rằng nông dân mất tư liệu sản xuất và cuộc sống trở nên bấp bênh; dư thừa lao động đi kèm với thiếu việc làm; tranh chấp và khiếu kiện liên quan đến đền bù giải phóng mặt bằng kéo dài gây bất ổn; và cuối cùng là sự hẫng hụt về văn hóa, lối sống của một bộ phận dân cư khi phải trở thành thị dân, dẫn đến những thách thức trong thích ứng và định hình lại bản sắc cộng đồng.
Trong bối cảnh bất đắc dĩ trước sự gia tăng tệ nạn xã hội và ô nhiễm môi trường sống, bài viết đề cập đến nhu cầu đổi mới căn bản về thể chế quản lý đất đai, với nhấn mạnh vào quy trình thu hồi đất và cơ chế phân chia lợi ích công bằng Đồng thời, tác giả kêu gọi thực hiện đồng bộ các giải pháp về an sinh xã hội nhằm đảm bảo cuộc sống của người dân, tăng cường hiệu quả quản lý đất đai và hạn chế tác động tiêu cực đến cộng đồng và môi trường, hướng tới phát triển bền vững.
Đỗ Lan Huỳnh (2012) tiến hành nghiên cứu nhằm đề xuất các giải pháp đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng ở các dự án phát triển công trình công cộng tại thành phố Hà Nội Nghiên cứu phân tích thực trạng quy trình giải phóng mặt bằng, nhận diện các thách thức về bồi thường, tái định cư và sự phối hợp giữa các cơ quan, từ đó đề xuất các biện pháp nhằm rút ngắn thời gian, nâng cao hiệu quả và tính minh bạch của công tác giải phóng mặt bằng Các đề xuất tập trung vào cải thiện cơ chế bồi thường, tăng cường quản lý dự án, tối ưu hoá các quy trình phê duyệt và thông tin liên quan đến người dân, cũng như tăng cường sự tham gia của cộng đồng Kết quả của nghiên cứu nhằm hỗ trợ các dự án phát triển công trình công cộng tại Hà Nội đạt được tiến độ mong muốn, giảm chi phí và tối ưu hóa tác động đến đời sống người dân, góp phần vào sự phát triển đô thị bền vững của thành phố.
Luận văn thạc sĩ Trường ĐH Khoa học Tự nhiên phân tích những khó khăn, thách thức trong công tác đền bù và giải phóng mặt bằng tại Hà Nội, làm rõ các yếu tố then chốt như việc xác định tài sản trên đất, nguồn gốc đất đai, chủ sử dụng đất và các tài sản gắn liền trên đất, đồng thời chỉ ra những hạn chế quản lý đền bù và tiến độ thực hiện dự án Bài viết chỉ ra các rào cản thực thi, ảnh hưởng đến tiến độ và hiệu quả công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng ở TP Hà Nội và đưa ra các giải pháp nhằm thực hiện hiệu quả hơn nhiệm vụ đền bù, giải phóng mặt bằng Các đề xuất tập trung vào cải cách quy trình, tăng cường tính minh bạch thông tin, tăng cường phối hợp liên ngành, ứng dụng công nghệ trong định giá tài sản và xác định nguồn gốc đất, cũng như đảm bảo quyền lợi của người dân và doanh nghiệp khi triển khai các dự án liên quan đến đất đai tại Hà Nội.
Hoàng Nguyệt Ánh (2011) trình bày trong luận văn thạc sĩ tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên tổng hợp cơ sở lý luận và phương pháp xác định giá đất, phân tích tác động của giá đất đối với công tác quản lý tài chính về đất đai và phát triển thị trường bất động sản tại thành phố Lạng Sơn, tỉnh Lạng Sơn Từ đó, tác giả đề xuất một số giải pháp về giá đất ở đô thị nhằm phục vụ công tác quản lý tài chính đất đai và thúc đẩy sự phát triển của thị trường bất động sản trên địa bàn nghiên cứu.
Trong báo cáo "Cưỡng chế thu mua đất và đền bù" (Compulsory acquisition of land and compensation) của FAO công bố năm 2008, vấn đề thu hồi đất và đền bù được xem như một hoạt động của nhà nước dễ bị lạm dụng, dễ gây bức xúc cho người bị thiệt hại và có thể dẫn tới xung đột, rối loạn xã hội Dựa trên kinh nghiệm từ thực tiễn của các nước, FAO đưa ra một số khuyến nghị được cho là hữu ích cho chính quyền nhằm hoàn thiện chính sách và thiết lập bộ quy tắc ứng xử trong quá trình thu hồi, đền bù và giải phóng mặt bằng.
Những công trình và bài viết được công bố trước đó đều tập trung nghiên cứu giải phóng mặt bằng ở mức độ và phạm vi khác nhau, đi sâu phân tích và bình luận một số khía cạnh pháp lý để đánh giá toàn diện cả lý luận lẫn thực trạng pháp luật và từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện Bằng cách tiếp cận vấn đề từ góc độ thực tiễn một cách chi tiết, đồng thời tham chiếu giữa các quy định của pháp luật về giải phóng mặt bằng với thực tiễn triển khai, bài viết nhằm đưa ra các đề xuất cải thiện hiệu quả và tính khả thi của các dự án liên quan.
5 thực tiễn áp dụng được rút ra từ các vụ việc và tình huống cụ thể nhằm nêu bật những quy định của pháp luật về giải phóng mặt bằng còn phù hợp hoặc chưa phù hợp với thực tiễn cuộc sống, đồng thời đưa ra nhận xét, đánh giá về công tác thi hành pháp luật của các cơ quan, tổ chức và cá nhân có thẩm quyền tại một địa bàn nhất định Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện khung pháp lý và nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật về giải phóng mặt bằng để đáp ứng tốt hơn yêu cầu thực tiễn hiện nay và tương lai.
Mục tiêu nhiệm vụ nghiên cứu
Mục tiêu nghiên cứu
Luận văn tập trung nghiên cứu về thực trạng công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng trên địa bàn huyện Châu Thành, tỉnh Tiền Giang trong những năm qua Đồng thời đề xuất những giải pháp cụ thể nhằm đẩy nhanh tiến độ bồi thường, giải phóng mặt bằng của địa phương.
Nhiệm vụ nghiên cứu
- Luận văn nghiên cứu những cơ sở lý luận và thực tiễn về công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội đất nước, cũng như kinh nghiệm của một số địa phương trong cả nước
Đánh giá toàn diện quá trình thực hiện công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng tại huyện Châu Thành, tỉnh Tiền Giang trong những năm qua cho thấy những ưu điểm nổi bật như sự phối hợp nhịp nhàng giữa các cấp và quy trình bồi thường được công khai, minh bạch, đồng thời chỉ ra tồn tại và khó khăn ở nhiều khâu từ kiểm kê, định giá đất đến công tác tái định cư và giải phóng mặt bằng; các vướng mắc chủ yếu xuất phát từ cơ chế đền bù chưa đồng bộ, thiếu dữ liệu về giá đất, thiếu nguồn lực và sự chồng chéo của văn bản pháp lý, dẫn tới chậm tiến độ và quyền lợi người dân chưa được đảm bảo Nguyên nhân chủ yếu là năng lực quản lý dự án còn hạn chế, sự không thống nhất giữa các cấp quản lý, thiếu thông tin công khai cho người dân và thiếu sự tham gia đối thoại hiệu quả Dựa trên phân tích này, bài viết đề xuất các giải pháp nhằm khắc phục như hoàn thiện khung pháp lý và bảng giá đất sát thị trường, tăng cường công khai thông tin và đối thoại với người dân, đẩy mạnh công tác kiểm kê, thanh tra tiến độ và nâng cao năng lực quản lý dự án tại địa phương để đẩy nhanh tiến độ bồi thường, giải phóng mặt bằng tại Châu Thành, Tiền Giang.
- Đề xuất các giải pháp cụ thể có tính khả thi nhằm đẩy nhanh tiến độ bồi thường, giải phóng mặt bằng tại huyện Châu Thành, tỉnh Tiền Giang.
Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp tiếp cận được đề xuất gồm hai hướng chính: tiếp cận thể chế và tiếp cận có sự tham gia của cán bộ làm công tác giải phóng mặt bằng trên địa bàn huyện Châu Thành, tỉnh Tiền Giang Trong đó, tiếp cận thể chế tập trung củng cố khung pháp lý, cơ chế quản lý đất đai và quy trình giải phóng mặt bằng; đồng thời, tiếp cận có sự tham gia của cán bộ giải phóng mặt bằng tại địa phương đảm bảo quá trình thực thi được diễn ra dân chủ, minh bạch và hiệu quả hơn Việc tăng cường phối hợp giữa các cấp chính quyền, cán bộ và người dân sẽ giúp đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng, giảm thiểu xung đột và nâng cao hiệu quả công tác ở huyện Châu Thành.
Phương pháp chọn địa điểm nghiên cứu được xây dựng bằng cách kết hợp kết quả điều tra và khảo sát thử nghiệm với sự tham vấn của cán bộ lãnh đạo Ban quản lý dự án và phát triển quỹ đất huyện Châu Thành, nhằm lựa chọn đề tài nghiên cứu phù hợp với thực tế địa phương, bảo đảm tính khả thi và có ý nghĩa ứng dụng cao.
- Phương pháp thu nhập số liệu, thông tin:
Dữ liệu thứ cấp là nguồn thông tin được kế thừa từ các tài liệu đã công bố như sách báo, tạp chí và kết quả của các công trình nghiên cứu liên quan Việc khai thác dữ liệu thứ cấp giúp tổng hợp kiến thức hiện có, rút ngắn thời gian thu thập dữ liệu và cung cấp nền tảng cho phân tích định tính và định lượng của nghiên cứu mới Để đảm bảo chất lượng và tin cậy, cần đánh giá kỹ lưỡng độ tin cậy, tính phù hợp và phạm vi công bố của từng nguồn, đồng thời trích dẫn đầy đủ nhằm duy trì tính khách quan và khả năng tái lập.
Dữ liệu sơ cấp liên quan đến công tác giải phóng mặt bằng trên địa bàn huyện Châu Thành, tỉnh Tiền Giang được thu thập tại các điểm khảo sát điển hình thông qua tham khảo ý kiến của các hộ dân bị ảnh hưởng từ các dự án Quá trình thu thập do Ban quản lý dự án và phát triển quỹ đất huyện Châu Thành phối hợp với chủ tịch và cán bộ địa chính các xã, thị trấn trên địa bàn huyện thực hiện để đảm bảo tính đầy đủ và khách quan.
Phương pháp xử lý số liệu bắt đầu từ tập tài liệu thu thập được, sau đó tiến hành lọc bỏ thông tin không liên quan và dữ liệu nhiễu, rồi chuẩn hóa dữ liệu về định dạng, thang đo và giá trị để đảm bảo tính nhất quán và tin cậy cho phân tích Quá trình chuẩn hóa cho phép tính toán các chỉ tiêu phù hợp với mục tiêu nghiên cứu đề tài, đồng thời giúp dễ dàng so sánh và tổng hợp kết quả giữa các biến Nhờ đó, các chỉ tiêu được xác định rõ và phân tích được thực hiện một cách hiệu quả, phục vụ cho phân tích nghiên cứu và đánh giá đề tài một cách chính xác và có thể tái sử dụng cho các nghiên cứu tương tự.
Đóng góp luận văn
Luận văn kế thừa và tiếp thu nhiều tài liệu nghiên cứu liên quan đến đề tài, từ đó xác lập bối cảnh lý thuyết và cơ sở thực nghiệm cần thiết cho nghiên cứu Việc tổng hợp và phân tích các công trình trước giúp nhận diện các khoảng trống nghiên cứu, đánh giá phương pháp và kết quả đã có, từ đó định hướng cho nội dung mới của đề tài Trên cơ sở đó, luận văn bổ sung và phát triển các ý tưởng, phương pháp luận và luận cứ phù hợp với yêu cầu nghiên cứu, đồng thời đảm bảo tính logic và thuyết phục của bài viết Quá trình này không chỉ nâng cao chất lượng nghiên cứu mà còn tối ưu hóa nội dung cho người đọc và các công cụ tìm kiếm, tăng khả năng tiếp cận và mức độ nổi bật của bài viết trên các nền tảng kỹ thuật số.
Luận văn phân tích những thuận lợi và khó khăn, đồng thời chỉ ra tồn tại hạn chế và nguyên nhân của tồn tại hạn chế trong công tác bồi thường giải phóng mặt bằng các dự án trên địa bàn huyện Châu Thành, tỉnh Tiền Giang Từ đó đề xuất các biện pháp hoàn thiện nhằm đẩy nhanh công tác bồi thường giải phóng mặt bằng cho các dự án ở Châu Thành trong thời gian tới và bảo đảm tính pháp lý, minh bạch của quy trình Bên cạnh đó, bài viết đề xuất các nhóm biện pháp cụ thể cần thực hiện nhằm ổn định và nâng cao đời sống của người dân có đất bị thu hồi cả hiện tại và tương lai, thông qua đền bù công khai, giá cả thị trường, hỗ trợ tái định cư và an sinh xã hội Các biện pháp này nhấn mạnh nâng cao hiệu quả quản lý đất đai, tăng cường giám sát, tuyên truyền và tham gia cộng đồng để rút ngắn thời gian giải phóng mặt bằng và giảm thiểu tranh chấp, góp phần thúc đẩy tiến độ dự án và ổn định đời sống người dân ở Tiền Giang.
8 Kết cấu của Luận văn:
Bố cục : gồm 04 phần: Lời mở đầu, kết luận, tóm tắt luận văn và tài liệu tham khảo, luận văn gồm có 3 chương:
Chương 1:Cơ sở lý luận và thực tiễn về bồi thường giải phóng mặt bằng
Chương 2:Thực trạng công tác bồi thường giải phóng mặt bằng tại huyện Châu
Chương 3:Phương hướng và giải pháp đẩy nhanh tiến độ bồi thường giải phóng mặt bằng tại huyện Châu Thành, tỉnh Tiền Giang
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ BỒI THƯỜNG, GIẢI PHÓNG
MẶT BẰNG 1.1 Một số khái niệm về bồi thường, giải phóng mặt bằng
1.1.1 Khái niệm về bồi thường
Trong quá trình thu hồi đất và thực hiện công tác bồi thường giải phóng mặt bằng, việc xác định đơn giá bồi thường về đất và tài sản gắn liền với đất đóng vai trò then chốt ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả thu hồi Việc xác định giá đất và tài sản gắn liền với đất phải đảm bảo sự hài hòa giữa lợi ích của người bị thu hồi đất và lợi ích của chủ dự án thu hồi đất Bên cạnh đó, các yếu tố như bố trí tái định cư và các chính sách hỗ trợ khác cũng có tác động rất lớn đến sự chấp hành di dời của người sử dụng đất.
Bồi thường là đền bù cho những thiệt hại và tổn thất do hành vi của một bên gây ra Đó là việc trả lại cho nạn nhân giá trị thực sự và công sức đã mất, tương xứng với mức độ thiệt hại và với trách nhiệm của bên gây thiệt hại Nói cách khác, bồi thường cân đối giữa thiệt hại và sự đền đáp, nhằm bảo vệ quyền lợi của người bị thiệt hại và gắn với trách nhiệm pháp lý của chủ thể gây thiệt hại.
Bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước trả lại giá trị quyền sử dụng đất cho người bị thu hồi trên diện tích đất bị thu hồi Giá trị quyền sử dụng đất có thể được thanh toán bằng tiền mặt hoặc bằng đất, tùy theo các quy định của pháp luật điều tiết, nhằm bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người bị thu hồi và sự minh bạch, công bằng trong quá trình thu hồi đất.
1.1.2 Khái niệm về giải phóng mặt bằng:
Giải phóng mặt bằng là quá trình thực hiện các công việc liên quan đến di dời nhà cửa, cây cối và các công trình xây dựng trên một khu đất được quy hoạch cho việc cải tạo, mở rộng hoặc xây dựng một công trình mới Đồng thời, một bộ phận dân cư bị ảnh hưởng trên khu đất sẽ được di dời để nhường chỗ cho dự án phát triển Mục tiêu của giải phóng mặt bằng là chuẩn bị mặt bằng sạch và đảm bảo đúng ranh giới, điều kiện mặt bằng cho dự án, từ đó thúc đẩy tiến độ thi công và hiệu quả sử dụng đất Quá trình này thường đi kèm với các biện pháp quản lý dự án, tuân thủ các quy định pháp lý liên quan và đảm bảo an toàn cho người dân.
Những nhận thức trên giúp hiểu bản chất của công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng khi Nhà nước thu hồi đất để phục vụ mục đích an ninh, quốc phòng, lợi ích quốc gia và lợi ích công cộng: không chỉ là đền bù vật chất mà còn đảm bảo quyền lợi của người dân phải di chuyển, bao gồm chỗ ở ổn định sau tái định cư, đảm bảo đời sống và nhận được các hỗ trợ cần thiết để thích nghi với điều kiện mới.
Đảm bảo chỗ ở ổn định và điều kiện sống bằng hoặc tốt hơn nơi cũ Tuy nhiên, điều kiện này phải được nâng lên và vượt trội về mọi mặt so với nơi cũ để thực sự tạo điều kiện cho người dân sống ổn định và phát triển lâu dài.
1.1.3 Nhà nước thu hồi đất và bồi thường về đất
Theo Luật đất đai 2013, việc thu hồi đất là quyết định của Nhà nước nhằm thu hồi quyền sử dụng đất của người được Nhà nước trao quyền sử dụng đất hoặc thu hồi đất của người sử dụng đất vi phạm pháp luật về đất đai.
Bồi thường về đất là việc Nhà nước trả lại giá trị quyền sử dụng đất đối với diện tích đất thu hồi cho người sử dụng đất
1.1.4 Quan niệm về hỗ trợ và tái định cư khi thu hồi đất
Hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất là cơ chế mà Nhà nước giúp đỡ người bị thu hồi đất qua các phương thức thiết thực như đào tạo nghề mới, hỗ trợ tìm việc làm và cấp kinh phí di dời đến địa điểm mới, nhằm bảo đảm an sinh xã hội và chuyển đổi sinh kế cho người dân.
- Bồi thường, hỗ trợ cho người sử dụng đất khi Nhà nước thu hồi đất theo một trong các hình thức sau:
- Bồi thường hoặc hỗ trợ đối với toàn bộ diện tích đất Nhà nước thu hồi
- Bồi thường hoặc hỗ trợ về tài sản hiện có gắn liền với đất và các chi phí đầu tư vào đất bị Nhà nước thu hồi
- Hỗ trợ di chuyển, hỗ trợ ổn định đời sống, hỗ trợ đào tạo chuyển đổi nghề và các hỗ trợ khác cho người bị thu hồi đất
Chính sách tái định cư là cơ chế bắt buộc được áp dụng trong các trường hợp di dời, giải tỏa đất đai khi người sử dụng trên đất thu hồi phải di dời nhà ở, công trình và tài sản khác để bàn giao mặt bằng cho Nhà nước Việc thực hiện chính sách tái định cư nhằm bảo đảm cho người bị thu hồi đất có điều kiện ổn định chỗ ở sau khi di dời và giải tỏa.
Tái định cư là quá trình di chuyển đến một địa điểm mới để ổn định cuộc sống và tiếp tục hoạt động sản xuất, kinh doanh Đây là hình thức di dời bắt buộc, xảy ra khi Nhà nước tiến hành thu hồi hoặc trưng dụng đất đai để thực hiện các dự án phát triển kinh tế - xã hội nhằm cải thiện hạ tầng và nâng cao đời sống người dân.
Tái định cư là quá trình toàn diện gồm đền bù và hỗ trợ về đất đai, tài sản, di chuyển đến nơi ở mới và các hoạt động hỗ trợ nhằm xây dựng lại cuộc sống, ổn định thu nhập và phục hồi cơ sở vật chất cũng như tinh thần cho người dân tại địa bàn mới Quá trình này kết nối đền bù công bằng, hỗ trợ di chuyển, phát triển nhà ở và dịch vụ xã hội để giúp cộng đồng nhanh chóng thích nghi và có điều kiện phát triển bền vững sau khi chuyển đến nơi ở mới.
Tái định cư là hoạt động được thực hiện nhằm giảm nhẹ các tác động tiêu cực về kinh tế và xã hội đối với một bộ phận dân cư đã gánh chịu vì sự phát triển chung Quá trình này hướng đến bảo vệ quyền lợi và nâng cao chất lượng cuộc sống của những người bị ảnh hưởng, đồng thời bảo đảm sự công bằng và bền vững cho cộng đồng vốn chịu tác động từ quá trình phát triển.
Tái định cư là thành phần không thể thiếu, đóng vai trò then chốt trong chính sách bồi thường giải phóng mặt bằng nhằm đảm bảo người bị thu hồi đất có nơi ở ổn định và an toàn sau khi di dời, từ đó duy trì cuộc sống và hoạt động kinh tế xã hội của họ.
1.2 Các nhân tố ảnh hưởng đến công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng
1.2.1 Hồ sơ quyền sử dụng đất
* Lập và quản lý hồ sơ địa chính