bài 39 biến động số lượng cá thể của quần thể

I – Biến động số lượng cá thểBÀI 39 – BIẾN ĐỘNG SỐ LƯỢNG CÁ THỂ CỦA QUẦN THỂ SINH VẬT – II – Nguyên nhân gây biến động số lượng cá thể... BÀI 39 – BIẾN ĐỘNG SỐ LƯỢNG CÁ THỂ CỦA QUẦN THỂ

I – Biến động số lượng cá thể

BÀI 39 – BIẾN ĐỘNG SỐ LƯỢNG CÁ THỂ CỦA QUẦN THỂ SINH VẬT –

II – Nguyên nhân gây biến động số lượng cá thể

BÀI 39 – BIẾN ĐỘNG SỐ LƯỢNG CÁ THỂ CỦA QUẦN THỂ SINH VẬT

Ví dụ:

-Sau cháy rừng số lượng cây giảm?

-Mùa hè số lượng ruồi, muỗi tăng?

-Số lượng thỏ, mèo rừng ở Canada biến động theo chu kỳ 9 -10 năm

-Từ ví dụ rút ra khái niệm về biến động số lượng cá thể là gì?

I – Biến động số lượng cá thể

1 Khái niệm

Là sự tăng hoặc giảm số lượng

cá thể trong quần thể.

2.Ve sầu xuất hiện vào đầu mùa hè

1 Chim Cu gáy xuất hiện nhiều

vào vụ thu hoạch ngô

Hãy nhận xét tính chất sự biến động số lượng ở các ví dụ sau?

4 Một đợt bùng phát bệnh đậu mùa xảy ra năm 251 và 266, lúc cao điểm giết chết 5.000 người/ngày trong thành Rome.

3 Các loài cá bị chết do ô nhiễm

nguồn nước sông, ao

Có những kiểu biến động số

lượng nào?

Có những kiểu biến động số

lượng nào?

Biến động theo chu kì

Biến động không theo chu

kì

Biến động không theo chu

kì

Muỗi, Ếch nhái xuất hiện nhiều

vào mùa mưa

Ve sầu xuất hiện vào đầu mùa hè

Mùa thu cá hồi trở về dòng sông Vậy biến động theo chu kì là gì?

2 Các kiểu biến động số lượng cá thể

BÀI 39 – BIẾN ĐỘNG SỐ LƯỢNG CÁ THỂ CỦA QUẦN THỂ SINH VẬT

I – Biến động số lượng cá thể

2 Các kiểu biến động

Biến động theo chu kì:

Là những biến động xảy ra do những thay đổi có tính chu kì của điều kiện sống

Mùa cá mực sinh sản từ tháng 4 – 9 Rươi đẻ cuối tháng 9 – đầu tháng 10

Theo chu kì ngày đêm: Thường gặp ở sinh vật có kích thước nhỏ, tuổi thọ thấp

-Chu kì tuần trăng và hoạt động của thủy triều: Rươi

-Chu kì mùa: Muỗi

-Chu kì nhiều năm: lượng thỏ và mèo rừng Canađa theo chu kỳ

9 – 10 năm

BÀI 39 – BIẾN ĐỘNG SỐ LƯỢNG CÁ THỂ CỦA QUẦN THỂ SINH VẬT

I – Biến động số lượng cá thể

2 Các kiểu biến động

BÀI 39 – BIẾN ĐỘNG SỐ LƯỢNG CÁ THỂ CỦA QUẦN THỂ SINH VẬT

I – Biến động số lượng cá thể

Hãy nhận xét sự biến động số lượng cá thể loài thỏ ở Ôxtrâylia?

Biến động không theo chu kì:

Là những biến động mà số lượng cá thể tăng, giảm đột ngột do những thay đổi của điều kiện sống

Biến động không theo chu

kì là gì?

Biến động không theo chu

kì là gì?

2 Các kiểu biến động

H39.2 Đồ thị biến động số lượng thỏ không theo chu kì ở Ôxtrâylia

BÀI 39 – BIẾN ĐỘNG SỐ LƯỢNG CÁ THỂ CỦA QUẦN THỂ SINH VẬT

I – Biến động số lượng cá thể

- Biến động không theo chu kì thường không kiểm soát được, ảnh hưởng xấu đến nguồn lợi tự nhiên

2 Các kiểu biến động Biến động không theo chu kì có

hậu quả gì?

Biến động không theo chu kì có

hậu quả gì?

BÀI 39 – BIẾN ĐỘNG SỐ LƯỢNG CÁ THỂ CỦA QUẦN THỂ SINH VẬT

II – Nguyên nhân gây biến động số lượng cá thể

1 Nguyên nhân

Hãy nêu nguyên nhân gây biến động số lượng cá thể ở các ví

dụ sau?

- Do sự thay đổi của các nhân tố sinh thái vô sinh và hữu sinh

Thức ăn, nhiệt độ Vi rút cúm Nguồn thức ăn

Nguyên nhân gây ra biến

động là gì?

Nguyên nhân gây ra biến

động là gì?

Nguyên nhân Nội dung Nhân tố vô sinh Nhân tố hữu sinh

Ví dụ

Phụ thuộc mật

độ quần thể

Ảnh hưởng tới

Không phụ thuộc Có phụ thuộc

-Cạnh tranh cùng loài -Kẻ thù, nguồn thức ăn

-Sức sinh sản.

-Khả năng thụ tinh.

-Sức sống con non.

-Trạng thái sinh lý của

-Sự phát tán

-Sức sinh sản

-Tỉ lệ tử vong

Khí hậu (nhiệt độ, độ

ẩm …)

BÀI 39 – BIẾN ĐỘNG SỐ LƯỢNG CÁ THỂ CỦA QUẦN THỂ SINH VẬT

II – Nguyên nhân gây biến động số lượng cá thể

BÀI 39 – BIẾN ĐỘNG SỐ LƯỢNG CÁ THỂ CỦA QUẦN THỂ SINH VẬT

II – Nguyên nhân gây biến động số lượng cá thể

1 Nguyên nhân

Sóng thần Núi lửa

-Nhân tố vô sinh: Khí hậu có ảnh hưởng thường xuyên và rõ rệt nhất

Động đất

BÀI 39 – BIẾN ĐỘNG SỐ LƯỢNG CÁ THỂ CỦA QUẦN THỂ SINH VẬT

II – Nguyên nhân gây biến động số lượng cá thể

1 Nguyên nhân

-Nhân tố hữu sinh: Chịu sự chi phối của mật độ quần thể được gọi là nhân tố phụ thuộc mật độ quần thể

-Vd: Khi mật độ thay đổi (tăng) → cạnh tranh (cùng loài), dịch bệnh… → làm thay đổi mức sinh sản, sự tử vong → biến

động số lượng

BÀI 39 – BIẾN ĐỘNG SỐ LƯỢNG CÁ THỂ CỦA QUẦN THỂ SINH VẬT

BÀI 39 – BIẾN ĐỘNG SỐ LƯỢNG CÁ THỂ CỦA QUẦN THỂ SINH VẬT

Hãy dự đoán: khi nguồn thức ăn dồi dào, ít kẻ thù thì số lượng cá thể sẽ thay đổi thế nào?

-Nguồn sống dồi dào, thuận lợi → số lượng cá thể tăng nhanh

-Số lượng cá thể tăng cao → thiếu thức ăn, nơi sống chật

2 Sự điều chỉnh số lượng cá thể

Sự điều chỉnh số lượng cá thể

là gì?

Sự điều chỉnh số lượng cá thể

là gì?

BÀI 39 – BIẾN ĐỘNG SỐ LƯỢNG CÁ THỂ CỦA QUẦN THỂ SINH VẬT

II – Nguyên nhân gây biến động số lượng cá thể

2 Sự điều chỉnh số lượng cá thể

Là sự gia tăng hoặc giảm bớt số lượng cá thể của quần thể tương ứng với sự thay đổi của các nhân tố sinh thái

Điều gì sẽ xảy ra khi sự điều chỉnh cá thể của quần thể tăng cân bằng với mức giảm ?

 Đó là trạng thái cân bằng của quần thể

BÀI 39 – BIẾN ĐỘNG SỐ LƯỢNG CÁ THỂ CỦA QUẦN THỂ SINH VẬT

II – Nguyên nhân gây biến động số lượng cá thể

3 Trạng thái cân bằng của quần thể

Hãy nhận xét về sự dao động số lượng cá thể của quần thể? Trạng thái cân bằng của quần Trạng thái cân bằng của quần thể là gì?thể là gì?

Trạng thái cân bằng của quần thể: là trạng thái khi quần thể có số lượng cá thể

ổn định phù hợp với khả năng cung cấp nguồn sống của môi trường

Ý nghĩa thực tiễn của việc tìm hiểu trạng thái cân bằng của quần thể?

-Trong sản xuất nông nghiệp xác định được lịch thời vụ để vật nuôi, cây trồng sinh trưởng trong điều kiện thích hợp nhất

-Bảo vệ môi trường hạn chế sự phát triển qúa mức của các loài sinh vật gây hại, gây mất cân bằng sinh thái

-Vd: mùa khô ở khu vực Đồng bằng sông Cửu Long nước biển xâm nhập vào đất trồng lúa nên tránh gieo xạ vào thời điểm này

BÀI 39 – BIẾN ĐỘNG SỐ LƯỢNG CÁ THỂ CỦA QUẦN THỂ SINH VẬT

Lúc đầu số lượng cá thể tăng do nguồn thức ăn phong phú, Khi nguồn thức ăn thiếu hụt, quần thể điều chỉnh số lượng lại như ban đầu

→ Đó là sự thay đổi mối quan hệ giữa mức sinh sản – tử

Bọ ăn lá

Bạch đàn