CHỦ ĐỀ DẠY HỌC VÀ KTĐG THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH

- Tiến trình thực hiện hoạt động: 1 Chuyển giao nhiệm vụ học tập Gọi HS đọc thông tin SGKHướng dẫn quan sát mô hình cấu tạo thân cây.. - Mục tiêu hoạt động: Qua thí nghiệm, HS tự phát hi

Trang 1

TRƯỜNG PTDTBT- THCS TRÀ NAM

TỔ KHOA HỌC TỰ NHIÊN

XÂY DỰNG CHỦ ĐỀ DẠY HỌC VÀ KTĐG THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH Danh sách giáo viên của tổ:

Trang 2

Phần 1 Xây dựng chủ đề dạy học (4)

I.TÊN CHỦ ĐỀ: “ GIẢI PHẪU, HÌNH THÁI NGOÀI VÀ SINH LÝ CỦA THÂN CÂY”

II NỘI DUNG CHỦ ĐỀ: (3)

1 Mô tả chủ đề: Chuyên đề này gồm các bài: “Sinh học 6”

- Bài 13: Cấu tạo ngoài của thân

- Bài 14: Thân dài ra do đâu ?

- Bài 15: Cấu tạo trong của thân non

- Bài 16: Thân to ra do đâu?

- Bài 17: Vận chuyển các chất trong thân

- Bài 18: Biến dạng của thân

2 Mạch kiến thức của chủ đề:

2.1 Các bộ phận ngoài của thân và phân biệt các loại thân.

2.2 Thân dài ra do đâu?

2.3 Đặc điểm cấu tạo của thân non ( chủ yếu nắm được đặc điểm cấu tạo của vỏ, trụ giữa phù hợp với chức năng củachúng)

2.4 Trả lời được câu hỏi: Thân to ra do đâu?

2.5 Vận chuyển các chất qua thân cây

2.6 Biết được những đặc điểm chủ yếu về hình thái phù hợp với chức năng của một số loại thân biến dạng

3 Thời lượng: 6 tiết trong học kì I của khối 6

III MỤC TIÊU VÀ ĐỊNH HƯỚNG NĂNG LỰC HƯỚNG TỚI TRONG CHỦ ĐỀ:

1 Kiến thức:

- Nêu được vị trí, hình dạng; phân biệt cành, chồi ngọn với chồi nách(chồi lá, chồi hoa) Phân biệt các loại thân: thânđứng, thân,bò, thân leo

- Trình bày được thân mọc dài ra do có sự phân chia của mô phân sinh (ngọn và lóng ở một số loài)

- Trình bày được cấu tạo sơ cấp của thân non: gồm vỏ và trụ giữa

Trang 3

- Nêu được tầng sinh vỏ và tầng sinh trụ(sinh mạch) làm thân to ra.

- Nêu được chức năng mạch: mạch gỗ dẫn nước và ion khoáng từ rễ lên thân, lá; mạch rây dẫn chất hữu cơ từ lá về thân rễ

2 Kỹ năng:

- Làm được thí nghiệm về sự dẫn nước và chất khoáng của thân

- Làm được thí nghiệm chứng minh về sự dài ra của thân

3 Thái độ:

- Góp phần hình thành niềm tin vào khoa học, sự phù hợp giữa cấu tạo và chức năng của thân cây

4 Định hướng năng lực hướng tới trong chủ đề:

Tt Tên năng lực Các kĩ năng thành phần

1 Năng lực tự học - Quan sát được hình thái ngoài và cấu tạo của thân cây

- Phân tích được liên quan giữa cấu tạo và chức năng của thân cây.

2 NL giải quyết vấn đề - Giải thích được sự lớn lên và to ra của thân

3 NL thu nhận và xử lý thông

tin

- HS biết khai thác thông tin từ nhiều nguồn khác nhau, trình chiếu báo cáo kết

quả tìm hiểu, thực hiện website…

4 NL nghiên cứu khoa học - Phân biệt cành, chồi ngọn và chồi nách (chồi lá , chồi hoa)

- Phân biệt các loại thân: thân đứng, thân bò, thân leo dựa vào: Cách mọc của

thân

- Phân biệt các bộ phận của thân non.

6 NL tư duy Tìm ra mối liên hệ giữa cấu tạo và chức năng thân cây.

7 NL ngôn ngữ - Làm việc cùng nhau, chia sẻ kinh nghiệm trong các nhóm nghiên cứu

Trang 4

IV BẢNG MÔ TẢ CÁC MỨC ĐỘ YÊU CẦU CẦN ĐẠT

1 Các bộ phận

ngoài của thân và

phân biệt các loại

Nêu được đặc điểm

các loại thân và cho ví dụ

Phân biệt được 3 loại

Giải thích được vì sao

trồng trọt bấm ngọn,tỉa cành

3 Cấu tạo trong

của thân non

Nêu được cấu tạo của

thân non và chức năngcủa các bộ phận

Hiểu được cấu tạo trong

trụ giữa của thân non

định tuổi cây

Giải thích được tại sao

một số cây gỗ bị rỗng ruột

Trang 5

thân mạch gỗ.Hiểu được thí nghiệm

sự vận chuyển các chấttrong thân

6 Biến dạng của

thân

Hiểu được đặc điểm nào

thích nghi của cây xươngrồng

Trang 6

Phần 2 HỆ THỐNG CÁC CÂU HỎI- BÀI TẬP:

I.Mức độ nhận biết

Câu 1: Cây nào sau đây có thân leo?

Câu 2: Chồi ngọn mọc ở đâu:

Câu 3: Dác là gì?

A Là lớp gỗ màu tối nằm phía trong lớp gỗ ròng

B Là lớp gỗ màu sáng nằm phía ngoài lớp gỗ ròng

C Là mới gỗ nằm ngoài cùng của thân cây

Câu 4: Kể tên các loại thân và nêu đặc điểm của chúng? Cho ví dụ?

Câu 5: Có mấy loại thân, kể tên một số loại cây thuộc loại thân đó?

Câu 6: Nêu cấu tạo của thân non và chức năng của các bộ phận đó?

Câu 7: Nhận xét về kích thước thân của cây sau một thời gian trồng và chăm sóc?

Câu 8: Em hãy cho biết vị trí của tầng sinh vỏ và tầng sinh trụ?

Câu 9: Như vậy thế nào là Dác và Ròng?

II.Mức độ thông hiểu

Câu 10: Em hãy chọn các từ sau đây điền vào chỗ trống sao cho thích hợp: Phân chia; tầng sinh vỏ; tầng sinh.

+ Vỏ cây to ra nhờ sự …(1)…tế bào ở mô phân sinh của (2)…

+ Trụ giữa to ra nhờ sự (3) tế bào ở mô phân sinh của (4)

Trang 7

Câu 11: Thân cây gỗ to ra do đâu?

A Do sự phân chia của vỏ cây

B Do sự phân chia của thịt vỏ

C Do sự phân chia của các tế bào ở tầng sinh trụ và tầng sinh vỏ

Câu 12: Chức năng của mạch gỗ là:

a Vận chuyển cấc chất b Vận chuyển nước và muối khoáng

c Vận chuyển các chất hưu cơ d Cả a,b,c đều đúng

Câu 13: Cấu tạo trong trụ giữa của thân non gồm:

a Thịt vỏ và mạch rây; b Thịt vỏ và ruột;

c Mạch rây và mạch gỗ, ruột; d Vỏ và mạch gỗ

Câu 14: Chồi hoa sẽ phát triển thành:

c Cành mang hoa; d Chồi lá

Câu 15 Thân cây gồm:

a Thân chính, cành, chồi ngọn, chồi hoa

b Chồi ngọn và chồi nách

c Thân chính, chồi nách, cành, chồi ngọn

d Thân chính, cành, chồi lá, hoa

Câu 16 Căn cứ vào cách mọc của thân, người ta chia thân làm 3 loại là:

a Thân quấn, tua cuốn, thân bò

b Thân gỗ, thân cột, thân cỏ

Trang 8

c Thân đứng, thân leo, thân bò

d Thân cứng, thân mềm, thân bò

Câu 17 Thân cây dài ra do đâu?

a Mô phân sinh ở cành, ở ngọn

b Chồi ngọn

c Sự phân chia và lớn lên của các tế bào ở mô phân sinh ngọn

d Sự lớn lên và phân chia các tế bào ở thân cây

Câu 18 Thân to ra do sự phân chia và lớn lên của tế bào ở:

a Chồi ngọn c Chồi nách

b Tầng phát sinh d Ruột

Câu 19 Nhóm cây thường tỉa cành là

Câu 20: Đối với cây ở vùng nhiệt đới, hằng năm về mùa mưa, cây hấp thụ được nhiều thức ăn tạo thành một vòng dày có màu gì?

Câu 21: Có thể xác định tuổi của cây bằng cách nào?

A Đo chiều cao của cây

B Đếm số vòng gỗ cấu tạo bên trong thân (Dác hoặc Ròng)

C Đo đường kính thân cây

Câu 22: Trình bày thí nghiệm về sự vận chuyển nước và muối khoáng của thân.

Câu 23: Cây xương rồng có những đặc điểm nào thích nghi với môi trường sống khô hạn?

Câu 24: Hãy phân biệt được cành, chồi ngọn và chồi nách?

Trang 9

Câu 25: Mạch rây và mạch gỗ trong thân có chức năng gì?

I.Mức độ vận dụng

Câu 26: Tại sao có vòng gỗ màu sẫm và vòng gỗ màu sáng?

Câu 27: Làm thế nào để đếm được tuổi cây?

Câu 28: Giải thích vì sao người ta thường bấm ngọn các loại cây lấy hoa, quả trước khi ra hoa?

Câu 29: Trong trồng trọt bấm ngọn, tỉa cành có lợi gì? Những loại cây nào bấm ngọn và tỉa cành Cho ví dụ

Câu 30: Tại sao một số cây gỗ bị rỗng ruột mà vẫn sống được?

Câu 31: Phần nào được sử dụng làm nhà, làm trụ cầu hoặc chống đỡ? Vì sao?

Phần 3: TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1 Nội dung 1: Hình thái ngoài của thân cây.

1.1 Hoạt động 1: Cấu tạo ngoài của thân.

- Dự kiến thời gian thực hiện: (20 phút)

- Mục tiêu hoạt động: Nắm được các bộ phận ngoài của thân gồm: Thân chính, cành, chồi ngọn và chồi nách

- Chuẩn bị phương tiện cần thiết: Hình ảnh, bảng phụ, máy tính, mô hình

- Tiến trình thực hiện hoạt động:

1 Chuyển giao nhiệm vụ học tập

Gọi HS đọc thông tin SGKHướng dẫn quan sát mô hình cấu tạo thân cây

Thân cây gồm những bộ phận nào?

2 Thực hiện nhiệm vụ học tập Đọc thông tin, quan sát mô hình, trả lời?

Trang 10

3 Báo cáo, thảo luận Báo cáo

4 Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập HS đánh giá nhau

Giáo viên hướng dẫn kết luận

1.2 Hoạt động 2: Các loại thân

- Mục tiêu hoạt động: Nắm được các loại thân cây

1

Chuyển giao nhiệm vụ học tập

Cho HS đọc thông tin phần 2 SGK và hỏi?

+ Vị trí của thân trên mặt đất: Nằm sát đất hay cao so với mặt đất?

+ Độ cứng mềm của thân?

+ Sự phân cành của thân: có cành hay không có cành?

+ Thân đứng độc lập hay phải bám, dựa vào vật khác để leo lên cao? Nếu leothì leo bằng cách nào: bằng thân quấn hay tua quấn?

2 Thực hiện nhiệm vụ học tập Đọc thông tin, quan sát hình vẽ, thu thập thông tin, xử lý thông tin, trả lời câuhỏi

4 Đánh giá kết quả thực hiệnnhiệm vụ học tập HS đánh giá nhau

2 Nội dung 2: Thân dài ra do đâu ?

2.1 Hoạt động 1: Sự dài ra của thân.

Trang 11

- Mục tiêu hoạt động: Qua thí nghiệm, HS tự phát hiện: Thân dài ra do phần ngọn

- Chuẩn bị phương tiện cần thiết: Hình ảnh, bảng phụ, máy tính/

1

Chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV cho HS báo cáo kết quả thí nghiệm

- GV cho HS thảo luận nhóm trả lời câu hỏi mục SGK tr.46

1 So sánh chiều cao của 2 nhóm cây trong thí nghiệm: ngắt ngọn và không ngắtngọn

2 Từ thí nghiệm trên, cho biết thân dài ra do đâu?

3 Giải thích vì sao thân dài ra được?

2 Thực hiện nhiệm vụ học tập Quan sát tranh ,thu nhận và xủ lí thông tin.

Thảo luận nhóm hoàn thành phiếu học tập

4 Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập HS đánh giá nhau

2.2 Hoạt động 2: Giải thích những hiện tượng thực tế.

- Mục tiêu hoạt động: Vận dụng cơ sở khoa học của bấm ngọn, tỉa cành để giải thích một số hiện tượng trong thực

tế sản xuất

- GV yêu cầu HS hoạt động theo nhóm giải thích từng hiện tượng thực tếnêu ở SGK tr.47

- GV nhận xét phần trả lời và bổ sung của các nhóm -> nêu câu hỏi:

Trang 12

1 Những loại cây nào người ta thường bấm ngọn?

2 Những cây nào người ta thường tỉa cành?

3 Khi trồng rau ngót, thỉnh thoảng người ta thường cắt ngang thân, làm như vậy có tác dụng gì?

2 Thực hiện nhiệm vụ học tập Quan sát tranh ,thu nhận và xủ lí thông tin.Thảo luận nhóm hoàn thành phiếu học tập.

4 Đánh giá kết quả thực hiệnnhiệm vụ học tập HS đánh giá nhau

3 Nội dung 3: Cấu tạo trong của thân non.

3.1 Hoạt động 1: Cấu tạo trong của thân non.

- Mục tiêu hoạt động: Nắm được đặc điểm cấu tạo của thân non, so sánh với cấu tạo trong của rễ (miền hút)

Trang 13

3.2 Hoạt động 2: So sánh cấu tạo trong của thân non và miền hút của rễ

- Mục tiêu hoạt động: Nêu được đặc điểm cấu tạo của vỏ, trụ giữa phù hợp với chức năng của chúng

- Chuẩn bị phương tiện cần thiết: - Tranh vẽ hình 10.1 SGK tr.32, hình 15.1, SGK tr 49

- GV treo tranh hình 15.1, 10.1 lên bảng -> gọi HS lên bảng chỉ các bộphận cấu tạo thân non và rễ

- GV hướng dẫn HS làm bài tập mục SGK tr.50+ Thân, rễ được cấu tạo bằng gì?

- GV gọi đại diện nhóm trình bày cấu tạo và chức năng từng bộ phận

2 Thực hiện nhiệm vụ học tập Hs quan sát tranh, hình, thảo luận nhóm tìm câu trả lời

3 Báo cáo, thảo luận Đại diện các nhóm trình bày kết quả thảo luận

4 Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập Các nhóm tự đánh giá lẫn nhau

GV kết luận

Trang 14

+ Cấu tạo vỏ của rễ và lông hút có gì khác nhau?

2 Thực hiện nhiệm vụ học tập Thảo luận nhóm hoàn thành yêu cầu của GV

3 Báo cáo, thảo luận Đại diện các nhóm trình bày kết quả điều tra

4 Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập Các nhóm tự nhận xét kết quả thu thập được

GV nhận xét chung

4 Nội dung 4: Thân to ra do đâu?

4.1 Hoạt động 1: Tầng phát sinh

- Mục tiêu hoạt động: Trả lời được câu hỏi: Thân to ra do đâu?

- Chuẩn bị phương tiện cần thiết: - Tranh phóng to hình 15.1

1

Chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV treo tranh hình 15.1 và 16.1 -> hỏi: Cấu tạo trong của thân trưởng

thành có gì khác cấu tạo trong của thân non?

- GV yêu cầu HS đọc SGK tr.51 -> thảo luận nhóm trả lời câu hỏi:

1 Vỏ cây to ra nhờ bộ phận nào?

2 Trụ giữa to ra nhờ bộ phận nào?

3 Thân to ra do đâu?

2 Thực hiện nhiệm vụ học tập HS thảo luận nhóm tìm câu trả lời

3 Báo cáo, thảo luận Đại diện các nhóm trình bày

4 Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập Các nhóm tự nhận xét bổ sung

GV nhận xét chung và kết luận

4.2 Hoạt động 2: Vòng gỗ hằng năm

Trang 15

- Mục tiêu hoạt động: Phân biệt được dác và ròng; tập xác định tuổi cây qua việc đếm vòng gỗ hằng năm.

- Chuẩn bị phương tiện cần thiết: Tranh phóng to hình 15.1, 16.1, 16.2, đoạn thân gỗ già cưa ngang

1

Chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV cho HS đọc SGK tr.51 và mục Em có biết SGK tr 53, quan sát hình

16.2, 16.3 -> trao đổi nhóm, trả lời câu hỏi:

1 Tại sao có vòng gỗ màu sẫm và vòng gỗ màu sáng?

2 Làm thế nào để đếm được tuổi cây?

3 Vòng gỗ hằng năm là gì?

5 Nội dung 5: Vận chuyển các chất trong thân.

5.1 Hoạt động 1: Vận chuyển nước và muối khoáng hòa tan

- Mục tiêu hoạt động: Biết được sự vận chuyển nước và muối khoáng hòa tan của thân cây

- Chuẩn bị phương tiện cần thiết: - Làm thí nghiệm trước như SGK hướng dẫn,kính lúp, hoa hồng, hoa huệ trắng,cốc đựng nước, mực đỏ, mực xanh

1 Chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV yêu cầu các nhóm mang cành hoa cắm trong nước màu lên trình

bày các bước tiến hành thí nghiệm, kết quả thí nghiệm

- GV yêu cầu nhóm làm tốt lên thực hiện lại thí nghiệm cho cả lớp xem

Trang 16

- GV yêu cầu nhóm thảo luận:

1 Chỗ bị nhuộm màu đó là bộ phận nào của thân?

2 Nước và muối khoáng được vận chuyển qua phần nào của thân?

2 Thực hiện nhiệm vụ học tập Đại diện nhóm lên làm thí nghiệm , thảo luận nhóm trả lời câu hỏi

5.2 Hoạt động 2: Vận chuyển chất hữu cơ

- Mục tiêu hoạt động: Biết được chất hữu cơ trong cây được vận chuyển từ lá xuống đến các cơ quan nhờ mạch rây

- Chuẩn bị phương tiện cần thiết: Làm thí nghiệm trước như SGK hướng dẫn

- Kính lúp, hoa hồng, hoa huệ trắng, cốc đựng nước, mực đỏ, mực xanh

1

Chuyển giao nhiệm vụ học tập - GV yêu cầu HS đọc thí nghiệm SGK tr.55

- GV yêu cầu HS thảo luận nhóm, trả lời CH thảo luận các câu hỏi sau

1 Giải thích vì sao mép vỏ ở phía trên chỗ bị cắt phình to ra? Vì sao mép

vỏ ở phía dưới không phình to ra?

2 Mạch rây có chức năng gì?

3 Nhân dân ta thường làm như thế nào để nhân giống cây ăn quả như: cam,bưởi, nhãn, vải…

4 Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

Các nhóm tự nhận xét bổ sung

Định dạng
Số trang	25
Dung lượng	237,5 KB