Có người chịu khó hơn đã dùng thuốc bổ đông y trong suốt thời kỳ mang thai, có người còn được mẹ chồng hầm gà với thuốc bắc để tẩm bổ nữa.. Đây là từ dân gian thường dùng, thực ra đó là
Trang 1Dùng thuốc bổ cho phụ nữ có thai - Nên hay không?
Khi có thai, bà mẹ nào cũng mong muốn con mình sau này sẽ khỏe mạnh, thông minh hơn người Vì thế họ luôn luôn nghĩ đến việc phải tẩm bổ trong thời
kỳ này Ngoài chế độ dinh dưỡng nhiều người đã tìm tới sự giúp đỡ của các loại thuốc bổ Vậy việc dùng các loại thuốc bổ đó như thế nào, và sự cần thiết của chúng đến đâu? Dưới đây là ý kiến của người sử dụng và các chuyên gia
Dùng thuốc bổ mong mẹ khỏe, con khỏe
Chị Nguyễn Thu Hiền - Lai Xá, Hoài Đức, Hà Nội
Lấy nhau được gần 3 năm tôi mới có bầu Đây là niềm vui rất lớn của vợ chồng tôi Vì vậy, ngay từ những ngày đầu tôi đã có ý thức bồi bổ trong ăn uống
Trang 2và sắp xếp chế độ làm việc và nghỉ ngơi hợp lý Khi đi khám định kỳ tôi được bác
sĩ kê cho uống viên sắt và acid folic Lúc đầu tôi cố gắng uống đều nhưng do tính không kiên trì, thuốc lại khó uống kết hợp với việc khi dùng bị táo bón nên thời gian sau đó tôi uống thất thường và dần dần đã bỏ không uống nữa Nghe mấy người bạn mách tôi lại tự mua thuốc vitamin tổng hợp về uống nhưng cũng chỉ được vài hôm Những tháng cuối của thai kỳ, theo kinh nghiệm của các cụ, chồng tôi khuyên nên cắt lấy ít thuốc bắc về uống vì thuốc bổ đông y dùng sẽ rất an toàn Nhiều người bạn của tôi cũng đã dùng Có người chịu khó hơn đã dùng thuốc bổ đông y trong suốt thời kỳ mang thai, có người còn được mẹ chồng hầm gà với thuốc bắc để tẩm bổ nữa Thế là tôi tìm đến sự hỗ trợ của thuốc bổ đông y với mong muốn mẹ khỏe, con khỏe
Một số thuốc cần thiết nhưng phải sử dụng hợp lý trong thai kỳ
PGS.TS Vương Tiến Hòa - Giảng viên Bộ môn phụ sản Trường Đại học Y
Hà Nội:
Trang 3Việc sử dụng thuốc nói chung đối với phụ nữ có thai là hết sức quan trọng, trước hết phải bảo đảm sức khỏe cho mẹ và phải an toàn cho thai nhi Đối với thuốc bổ, trước hết cần phải hiểu thế nào là thuốc bổ? Đây là từ dân gian thường dùng, thực ra đó là những thuốc bổ sung, hỗ trợ nâng cao sức khỏe cho người mẹ trong khi có thai làm cho mẹ khỏe hơn và một phần thuốc qua bánh rau làm cho thai phát triển tốt hơn Các thuốc bổ hay được sử dụng ở phụ nữ có thai là viên sắt, acid folic, canxi, magiê, vitamin B6, vitamin E, polyvitamin
Viên sắt có tác dụng tạo hồng cầu Đối với nhu cầu bình thường, nếu người phụ nữ ăn uống không đầy đủ hoặc hằng tháng bị kinh nguyệt kéo dài mất máu nhiều cũng có thể gây thiếu máu Khi có thai, thai nhi sử dụng các dưỡng chất của người mẹ nhiều hơn nên phải bổ sung sắt Xu thế hiện nay người ta còn dùng cả viên sắt ngay cả sau khi sinh 1 - 2 tháng để chống thiếu máu cho bà mẹ và trẻ đang
bú mẹ
Đối với acid folic (vitamin B9) tốt nhất là sử dụng trước khi có thai 3 - 4 tháng và trong khi có thai lại càng cần hơn Lợi ích của vitamin này là giúp cho thai nhi không bị các khuyết tật về thần kinh
Canxi được bắt đầu sử dụng ở tuần thứ 16 trở lên (khi thai đầu bắt đầu hình thành cấu trúc xương) Càng gần đủ tháng, thai nhi càng phát triển và sẽ lấy canxi
từ trong huyết thanh của người mẹ sang để cung cấp cho thai nhi phát triển và hoàn thiện khung xương Nếu người mẹ ăn uống thiếu canxi lại không được cung
Trang 4cấp thêm canxi (bổ sung canxi) sẽ dẫn đến tình trạng loãng xương ở mẹ bởi vì người mẹ phải huy động canxi từ bộ xương của mình đưa vào máu và qua bánh rau để cung cấp cho thai nhi Trường hợp người mẹ đa thai thì mức độ huy động canxi sẽ nhiều hơn nên càng cần phải bổ sung canxi Tuy nhiên phải bổ sung từ từ chứ không phải cứ lo thiếu mà đưa một lượng lớn canxi vào cơ thể trong một thời gian ngắn là được
Có một số thuốc có thể sử dụng trong thời kỳ có thai như magie B6 (là thuốc có khoáng chất magie lẫn vitamin B6, có tác dụng ổn định trao đổi chất đồng thời góp phần giảm nguy cơ bị tiền sản giật), vitamin E tự nhiên Các thuốc này có thể kết hợp với vitamin C liều cao 500mg sẽ làm giảm nguy cơ tiền sản giật Ngoài ra có thể bổ sung kẽm và một số chất vi khoáng khác
Nhưng không phải cứ uống thật nhiều thuốc bổ là tốt, vấn đề cơ bản là sử dụng thế nào cho hợp lý Ví dụ, viên sắt nếu uống nhiều quá sẽ gây táo bón, hay
bổ sung nhiều canxi quá mức yêu cầu thì canxi sẽ lắng đọng ở thận gây sỏi thận hoặc lắng đọng ở bánh rau làm giảm chức năng của bánh rau sẽ làm giảm trao đổi chất dinh dưỡng giữa mẹ và con làm cho thai kém phát triển và sẽ nhẹ cân khi sinh
Như vậy, các chất trên là rất cần thiết cho phụ nữ có thai Thiếu nó hay thừa đều gây nên những bất cập Điều quan trọng là phải sử dụng hợp lý Muốn biết cách sử dụng đúng và hợp lý theo tuổi thai thì phải khám thai định kỳ để được tư
Trang 5vấn và ghi đơn thuốc hợp lý cũng như phải dự các buổi truyền thông và tư vấn cho phụ nữ mang thai để có kiến thức chăm sóc thai nghén tốt để mẹ khỏe, thai khỏe
và kết quả sẽ sinh ra những em bé khỏe mạnh về thể chất ngay từ khi mới sinh góp phần nâng cao chất lưọng dân số
Có thể bị sảy thai do thuốc bổ đông y
Bác sĩ - Thầy thuốc nhân dân Nguyễn Xuân Hướng - Chủ tịch Hội Đông y Việt Nam:
Đối với người phụ nữ có thai không gì có thể thay thế được chế độ dinh dưỡng Nếu ăn uống tốt, đầy đủ, làm việc và nghỉ ngơi hợp lý, thai nhi phát triển bình thường, mẹ khỏe thì không cần phải dùng đến thuốc gì cả Chỉ tìm đến sự hỗ trợ của đông y khi phụ nữ có thai cảm thấy mệt mỏi trong người, ăn uống kém, người gầy, da khô cụ thể:
- Trong thời gian thai nghén bị nôn oẹ nhiều, không ăn uống được, làm ảnh hưởng tới sự phát triển của thai Có thể dùng bài thuốc trong đó có củ gai, trúc nhự (tinh tre), mạch môn để điều trị
Trang 6- Trường hợp dọa sảy thai, dân gian thường cho uống nước ngải cứu Lấy một nắm lá ngải cứu (khoảng 20g), rửa sạch, đun lấy nước uống Có nơi còn bỏ quả trứng gà để vừa ăn trứng gà vừa uống một bát nước ngải cứu Ngày uống khoảng 2 lần, uống trong 3 ngày thì thai sẽ trở lại bình thường (không đau bụng) Đây là bài thuốc Nam trong đông y hay dùng
- Trường hợp nếu thai không phát triển thì dùng một số bài thuốc có tác dụng bổ cho mẹ để có đủ khí huyết nuôi con Do là các bài thuốc bổ huyết nên khi dùng cần phải dùng hết sức thận trọng
- Sau khi sinh người mẹ ít nhiều cũng bị mất máu, vì thế nên dùng một đợt thuốc bổ đông y để bồi bổ lại khí huyết
Tuy nhiên, cần nhớ rằng dùng thuốc bổ trong đông y là cả một nghệ thuật
Vì các vị thuốc được coi là bổ trong đông y không phải lúc nào cũng bổ Nó có thể
bổ với người này nhưng lại gây hại với người kia Ví dụ: chỉ một vị thuốc nhân sâm (đây là một vị thuốc bổ trong đông y) nhưng nếu là thai hàn thì không được uống sâm Trung Quốc (vì sâm Trung Quốc có tính hàn) Khi thai nhiệt thì lại không được uống sâm của Hàn Quốc (vì sâm Hàn Quốc lại có tính ôn) và không phải người phụ nữ nào có thai cũng uống được sâm
Qua nghiên cứu cho thấy có một tỷ lệ nhất định bị sảy thai do dùng thuốc
bổ đông y Nguyên nhân là do trình độ của thầy thuốc kém nên không biết xem mạch Vì nếu trường hợp thai nhiệt mà thầy thuốc lại cho các vị nóng hay trường
Trang 7hợp tử cung hàn (bào cung hàn) lại cho uống thuốc có tính hàn hoặc trong lúc dọa sảy thai nếu cho uống thuốc kích thích vào sẽ gây sảy thai Tuy nhiên trong ăn uống cũng cần tránh ăn những thức ăn quá nóng, quá lạnh hoặc quá kích thích, không làm việc nặng nhọc vì cũng dễ gây sảy thai