Thực trạng và giải pháp tăng cường sự tuân thủ thuế của các doanh nghiệp tại huyện hòa thành, tỉnh tây ninh

BỘ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT Độc lập – Tự do – Hạnh Phúc THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH XÁC NHẬN CỦA CÁN BỘ HƯỚNG DẪN Họ và tên học v

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

HUYỆN HÒA THÀNH - TỈNH TÂY NINH

THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG SỰ TUÂN THỦ THUẾ CỦA CÁC DOANH NGHIỆP TẠI

NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ - 8340410

S K C0 0 7 0 8 3

LUẬN VĂN THẠC SĨ NGUYỄN MINH LUÂN

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

Tp Hồ Chí Minh, Tháng 11 năm 2020

TUÂN THỦ THUẾ CỦA CÁC DOANH NGHIỆP TẠI

HUYỆN HÒA THÀNH - TỈNH TÂY NINH

NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ - 8340410

LUẬN VĂN THẠC SĨ NGUYỄN MINH LUÂN

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ NGUYỄN MINH LUÂN

TUÂN THỦ THUẾ CỦA CÁC DOANH NGHIỆP TẠI

HUYỆN HÒA THÀNH - TỈNH TÂY NINH

NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ - 8340410

Tp Hồ Chí Minh, Tháng 11 năm 2020

Tp Hồ Chí Minh, Tháng 11 năm 2020

BỘ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT Độc lập – Tự do – Hạnh Phúc

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

XÁC NHẬN CỦA CÁN BỘ HƯỚNG DẪN

Họ và tên học viên: Nguyễn Minh Luân MSHV: 1981463

Chuyên ngành: Quản lý kinh tế Khóa: 2019 - 2021

Tên đề tài: Thực trạng và giải pháp tăng cường sự tuân thủ thuế của các doanh nghiệp tại huyện hòa thành Tỉnh Tây Ninh.

Học viên đã hoàn thành LVTN theo đúng yêu cầu về nội dung và hình thức (theo qui định) của một luận văn thạc sĩ

Tp Hồ Chí Minh, ngày tháng năm 2020

Giảng viên hướng dẫn

(Ký & ghi rõ học tên)

LỜI CAM ĐOAN

Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi

Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chƣa từng đƣợc ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác

Tp Hồ Chí Minh, ngày 28 tháng 11 năm 2020

Học viên

Nguyễn Minh Luân

LỜI CẢM ƠN

Sau một quá trình học tập, nghiên cứu thu thập tài liệu và thông tin về Chi cục thuế huyện Hòa Thành, tỉnh Tây Ninh Tôi đã hoàn thành bài luận văn tốt nghiệp với đề tài

“Thực trạng và giải pháp tăng cường sự tuân thủ thuế của các doanh nghiệp tại huyện

hòa thành Tỉnh Tây Ninh” Qua đây, tôi xin chân thành cảm ơn quý thầy cô khoa Quản lý

kinh tế- Trường Đại học Sư phạm Kỹ Thuật đã tận tình giảng dạy hướng dẫn, truyền đạt kiến thức cho tôi trong những năm qua và đưa tôi đến thành công ngày hôm nay

Trân trọng cảm ơn thầy giáo TS Trần Độc Lập, người trực tiếp hướng dẫn và bổ sung vốn kiến thức còn thiếu để tôi hoàn thành luận văn này Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn đến Ban lãnh đạo Chi cục thuế huyện Hòa Thành, tỉnh Tây Ninh đã giúp đỡ nhiệt tình và cung cấp tài liệu để tôi hoàn thành luận văn này

Do thời gian nghiên cứu có hạn và hơn nữa vấn đề nghiên cứu tương đối rộng nên luận văn không thể tránh khỏi những hạn chế cả về lý luận và thực tế Vì vậy, tôi rất mong nhận được sự chỉ bảo, góp ý của các thầy, cô giáo và bạn bè đồng nghiệp để luận văn được hoàn thiện hơn

Tôi xin chân thành cảm ơn./

Tp Hồ Chí Minh, ngày 28 tháng 11 năm 2020

Học viên thực hiện

Nguyễn Minh Luân

TÓM TẮT LUẬN VĂN

Họ và tên học viên: NGUYỄN MINH LUÂN

Chuyên ngành: Quản lý kinh tế Niên khóa: 2019 -2021

Người hướng dẫn khoa học: TS TRẦN ĐỘC LẬP

Tên đề tài: Thực trạng và giải pháp tăng cường sự tuân thủ thuế của các doanh

nghiệp tại huyện hòa thành Tỉnh Tây Ninh

1 Tính cấp thiết của đề tài

Thuế .là .một .khái .niệm .xuất .hiện .từ .rất .lâu .đời. .Quá .trình .hình .thành .và .phát .triển .của .thuế .bắt .đầu .từ .thời .nhà .nước .chiếm .hữu .nô .lệ .cho .đến .nay. .Từ .thời .xưa, .thuế .xuất .hiện dưới hình thức các khoản thu bằng hiện vật và cùng với sự phát triển của xã hội, .thuế .cũng .dần .dần .chuyển .sang .hình .thức .tiền .tệ. .Đó .là .những .khoản .đóng .góp .bắt .buộc, .có .giới .hạn .cho .Chính .phủ .(Phan .Hiển .Minh .và .cộng .sự .2001). .Các .khoản .thuế .đã .nộp .sẽ .được .hoàn .trả .tương .ứng .bằng .những .lợi .ích .do .Chính .phủ .mang .lại .với .hình .thức .đặc .biệt .(Organization .for .Economic .Cooperation .and .Development .– .OECD .1996)

Thuế là nguồn thu chủ yếu của ngân sách nhà nước (NSNN), kết quả số thu ngân sách hàng năm .tại .các .cơ .quan .thuế .(CQT) .từ .Cục .Thuế .các .tỉnh, .thành .phố .trực .thuộc .trung .ương .cho .đến .các .Chi .cục .Thuế .quận, .huyện .là .một .trong .những .nhiệm .vụ .quan .trọng .của .CQT. .Nộp .thuế .theo .quy .định .của .pháp .luật .là .nghĩa .vụ .và .quyền .lợi .của .mọi .tổ .chức, .cá .nhân. .Tuy nhiên trên thực tế, một số người nộp thuế vẫn có quan niệm xem việc nộp số tiền .thuế .vào .NSNN .là .sự .mất .đi .một .số .tiền .nhất .định, .thực .hiện .việc .nộp .thuế .chỉ .là .nghĩa .vụ .không .thể .tránh né được nếu có cơ hội không nộp thuế hoặc giảm bớt được số tiền thuế phải nộp mà không bị xử lý thì họ có thể sẽ không thực hiện nghĩa vụ nộp thuế

Hệ thống thuế Việt Nam đã chuyển đổi theo hướng tích cực là thực hiện cơ chế tự khai, tự nộp. Theo cơ chế này, người nộp thuế có thể tự kê khai, tính toán được .số .thuế .mà .mình .phải .nộp .và .tự .nộp .số .tiền .thuế .này .vào .NSNN .mà .không .cần căn .cứ vào thông báo nộp thuế của CQT. Tuy nhiên, vì nhiều nguyên nhân khác nhau nên .người .nộp .thuế .không .phải .lúc .nào .cũng .kê khai .chính .xác .và .nộp .đầy đủ, đúng .hạn .số .thuế .phải nộp. Do .đó, CQT cần .xem xét, tìm hiểu .nguyên nhân .dẫn đến tình trạng .này.

.Một .trong .những .cách .giải .quyết .là .tìm .hiểu .xem .các .nhân .tố .nào .đã tác .động .đến .sự .tuân .thủ .thuế .của .người .nộp .thuế

Xuất phát từ thực tế nêu trên, tác giả đã nghiên cứu thực hiện luận văn tốt

nghiệp với đề tài: “Thực trạng và giải pháp tăng cường sự tuân thủ thuế của các doanh

nghiệp tại Huyện Hòa Thành Tỉnh Tây Ninh” nhằm có thể góp phần nâng cao sự tuân thủ

thuế của doanh nghiệp

2 Phương pháp nghiên cứu

Luận văn cũng sử dụng các phương pháp nghiên cứu cụ thể như: tổng hợp, khảo sát, phân tích, đối chiếu, so sánh… Để đánh giá thực trạng tuân thủ thuế của các doanh nghiệp ở địa bàn huyện Hòa Thành, tỉnh Tây Ninh và các nhân tố ảnh hưởng đến tính tuân thủ thuế của các doanh nghiệp ở địa bàn huyện Hòa Thành, tỉnh Tây Ninh

3 Kết quả nghiên cứu và những đóng góp khoa học của luận văn

Cơ quan thuế (CQT) luôn cố gắng nâng cao hiệu quả công tác quản lý thuế, để công tác này thật sự đạt kết quả cao hơn nữa, bên cạnh sự nổ lực của ngành thuế, CQT cần hiểu được rõ ràng các nguyên nhân dẫn đến sự tuân thủ thuế của doanh nghiệp Nhận dạng và xác định mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến sự tuân thủ thuế của doanh nghiệp trong trường hợp huyện Hòa Thành, tỉnh Tây Ninh từ đó đề ra các giải pháp thích hợp góp phần nâng cao hiệu quả công tác quản lý thuế Với ý nghĩa thực tiễn đó, mong rằng luận văn sẽ góp thêm một phần nhỏ vào nguồn tài liệu tham khảo cho công chức thuế để hỗ trợ thực hiện công việc tốt hơn.Trên cơ sở phương pháp luận khoa học là chủ nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, đề tài sử dụng các phương pháp nghiên cứu cụ thể như sau:

Tổng quan tài liệu đánh giá về sự tuân thủ thuế của các doanh nghiệp tại Huyện Hòa Thành Tỉnh Tây Ninh

Sử dụng công cụ thống kê, phân tích, định lượng để đánh giá chất lượng và hiệu quả của sự tuân thủ thuế của các doanh nghiệp tại Huyện Hòa Thành Tỉnh Tây Ninh

Các thông tin, số liệu sử dụng cho nghiên cứu có thể là thông tin, số liệu sơ cấp do tác giả tự thu thập hoặc các thông tin, số liệu thứ cấp cho cơ quan cung cấp

THESIS SUMMARY

Full name of the student: NGUYEN MINH LUAN

Major: Economic Management School year: 2019 -2021

Scientific instructors: PhD TRAN DOC LAP

Topic title: Current situation and solutions to enhance tax compliance of

businesses in Hoa Thanh district, Tay Ninh province

1 The urgency of the topic

Taxes is one concep trecite export show word very long time life Too submission figure into and play development of tax Tocatch head word time home gumsc occupy Organic slave rate

on From time ancient tax export show below figure stay awake the clause collection by show objects and together with the play development of commune Assembly , tax also gradually

awake money bad That is these clause close contribute to catch force, yes gender term for Main covered (Phan Show Ming And Community A 2001) The clause tax already filed will okay refund pay similarity application by these benefit usef

ul due Main covered bring again with figure stay awake solid special (Organization For Economic Cooperation And Development - OECD 1996)

Taxes are the main source of revenue for the state budget (state budget), resulting in annualbudgetrevenues at the muscle concerned tax (CQT) word Department Taxes the province into street on duty attached middle nursing for to come the Chi Department Taxes districts district is one in theseresponsibility service concerned important of CQT Submit tax foll

ow regulations concentration of France law is meaning service a

nd right benefit of every nest function , fish multiply However nhie n on real reality , one number people filed tax still yes

concerned recite see work filed number money tax enter Statebudget is the lost go one number money most concentration , re

al show work filed tax c joy is meaning service no can Avoid if there is a chance of not paying taxes or reducing the amount of tax due without being processed, they may not be able to fulfill the tax obligation

Tax system Vietnam Nam has transformed in a positive direction is the

to muscle processing Hey , people filed tax yes can self millet

okay number tax that me right filed and self filed number money tax this enter State budget m ah no need radical just enter information newspaper filed tax of CQT However However, because many raw multiply other each other should people filed tax no right at Come

on also millet declaration main body and filed full enough, right term number tax right filed By that CQT need see c

love status this One in these way solution decided is find understand see the multiply factor Come on has cooperated moving to come the obey prime tax of people filed tax

Stemming from the above-mentioned fact, the author has researched and

with the topic: " Situation and solutions to enhance tax compliance of businesses in Hoa

Thanh District, Tay Ninh Province " to be able to contribute to improving corporate tax

compliance

2 Research method

The thesis also uses specific research methods such as: synthesis, survey, analysis, comparison, comparison To evaluate the tax compliance status of enterprises in Hoa Thanh district, Tay province Ninh and factors affecting tax compliance of businesses in Hoa Thanh district, Tay Ninh province

3 Research results and scientific contributions of the thesis

Tax authorities (CQT) always try to improve the efficiency of tax administration, in order for this to really achieve higher results, besides the efforts of the tax industry, the CQT should clearly understand the reasons leading to corporate tax compliance Identify and determine the impact of factors on the tax compliance of the enterprise in the case of Hoa Thanh district, Tay Ninh province, then propose appropriate solutions to improve the efficiency of management tax With that practical meaning, it is expected that the thesis will contribute a small part to the sources of reference for tax officials to support better job performance On the basis of scientific methodology which is dialectical materialism and historical materialism, the topic uses specific research methods as follows:

Overview of assessment documents on tax compliance of businesses in Hoa Thanh District, Tay Ninh Province

Using statistical, analyzing and quantitative tools to evaluate the quality and effectiveness of tax compliance of enterprises in Hoa Thanh District, Tay Ninh Province

Information and data used for research can be primary data or information collected

by the author itself or information, secondary data provided by the agency

PHỤ LỤC DANH MỤC BẢNG BIỂU

Bảng 2.1 Kết quả thu ngân sách thuế ngoài quốc doanh 2019

Bảng 2.2 Kết quả thu thuế TNDN theo địa bàn ngoài quốc doanh năm 2019 Bảng 2.3 Kết quả hoàn thuế từ 2017 đến 2019

Bảng 2.4 Tình hình xử phạt DN chƣa nộp hồ sơ khai thuế từ 2016 đến 2019 Bảng 2.5 Tình hình nợ đọng thuế TNDN năm 2019

DANH MỤC SƠ ĐỒ

Sơ đồ 2.1 Sơ đồ tổ chức Chi cục thuế Huyện Hòa Thành, Tỉnh Tây Ninh

MỤC LỤC

LÝ LỊCH KHOA HỌC vii LỜI CAM ĐOAN x LỜI CẢM ƠN xi DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT xviii DANH MỤC BẢNG BIỂU xix DANH MỤC SƠ ĐỒ xvii MỤC LỤC xx

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Các công trình nghiên cứu có liên quan trong và ngoài nước 2

3 Mục tiêu nghiên cứu 5

4 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 5

5 Phạm vi nghiên cứu 5

6 Phương pháp nghiên cứu 6

7 Đóng góp của luận văn 6

8 Kết cấu của luận văn 6 NỘI DUNG 6 CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ TUÂN THỦ THUẾ CỦA DOANH

NGHIỆP 7 1.1 Cơ sở lý thuyết về thuế và sự tuân thủ thuế 7 1.1.1 Khái niệm về thuế 7 1.1.2 Đặc điểm cơ bản của thuế 9 1.1.3 Phân loại thuế 12 1.1.4 Sự tuân thủ thuế 13 1.2 Khái niệm, mục tiêu của công tác quản lý thuế đối với doanh nghiệp 14 1.2.1 Khái niệm quản lý thuế 14 1.2.2 Mục tiêu 15 1.2.3 Các mô hình quản lý thu thuế 17

1.3 Tổng quan thuế thu nhập doanh nghiệp 19 1.3.1 Khái niệm thuế thu nhập doanh nghiệp 19 1.3.2 Những yếu tố cơ bản của thuế TNDN 20 1.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến sự tuân thủ thuế của doanh nghiệp 24 1.4.1 Nhân tố kinh tế 24 1.4.2 Nhân tố Đặc điểm doanh nghiệp 25 1.4.3 Nhân tố Ngành kinh doanh 28 1.4.4 Nhân tố Kinh tế - xã hội 28 1.4.5 Nhân tố hệ thống chính sách thuế và quản lý thuế 29 1.4.6 Nhân tố Tâm lý 30 KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 32 CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ THUẾ VÀ TUÂN THỦ THUẾ CỦA DOANH NGHIỆP Ở HUYỆN HÒA THÀNH, TỈNH TÂY NINH 33 2.1 Khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội Huyện Hòa Thành, Tỉnh Tây Ninh 33 2.2 Tổng quan về Chi cục Thuế Huyện Hòa Thành, Tỉnh Tây Ninh 36 2.2.1 Cơ cấu tổ chức Chi cục thuế Huyện Hòa Thành, Tỉnh Tây Ninh 36 2.2.2 Chức năng, nhiệm vụ của Chi cục thuế Huyện Hòa Thành, Tỉnh Tây Ninh 37 2.3 Thực trạng quản lý thuế tại Chi cục Thuế Huyện Hòa Thành, Tỉnh Tây Ninh 40 2.3.1 Thu ngân sách nhà nước 41 2.3.2 Quản lý đăng ký, khai thuế, nộp thuế, ấn định thuế 44 2.3.3 Thực hiện thủ tục hoàn thuế, miễn, giảm thuế, xoá nợ tiền thuế, tiền phạt 45 2.3.4 Quản lý thông tin về doanh nghiệp 46 2.3.5 Công tác tuyên truyền hỗ trợ, kiểm tra, cưỡng chế, xử lý vi phạm về thuế 47 2.3.6 Giải quyết khiếu nại, tố cáo về thuế 49 2.4 Thực trạng tuân thủ thuế của doanh nghiệp tại Chi cục Thuế Huyện Hòa Thành, Tỉnh Tây Ninh 50 2.4.1 Tuân thủ về đăng ký thuế, kê khai thuế 50 2.4.2 Tuân thủ về báo cáo thông tin chính xác và đầy đủ 51

2.4.3 Tuân thủ về chấp hành quyết định, yêu cầu theo quy định của cơ quan thuế, nộp thuế đầy đủ, đúng hạn 52 2.4.4 Tuân thủ trong thực hiện hồ sơ đề nghị hoàn thuế 52 2.5 Thành tựu và hạn chế trong việc tăng cường sự tuân thủ thuế trên địa bàn Huyện Hoà Thành, Tỉnh Tây Ninh 52 2.5.1 Thành tựu 52 2.5.2 Hạn chế 59

KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 3: CÁC GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO SỰ TUÂN THỦ THUẾ CỦA DOANH NGHIỆP TẠI HUYỆN HÒA THÀNH, TỈNH TÂY NINH 68 3.1 Tiêu chí hoàn thiện pháp luật quản lý thuế 68 3.1.1 Tiêu chí của toàn ngành thuế Việt Nam năm 2016-2020 68 3.1.2 Tiêu chí của Chi cục Thuế huyện Hòa Thành năm 2020 69 3.2 Các giải pháp về hệ thống, chính sách thuế của Nhà nước 70 3.2.1 Điều chỉnh mức phạt về hành vi vi phạm không tuân thủ thuế của doanh nghiệp 71 3.2.2 Pháp luật cần quy định rõ chế tài đối với hành vi trốn thuế và hành vi chiếm đoạt tài sản của Nhà nước 71 3.2.3 Nâng cao sự đồng bộ, chặt chẽ, rõ ràng, đơn giản của hệ thống, chính sách thuế 72 3.3 Các giải pháp thực hiện tại Chi cục Thuế huyện Hòa Thành, tỉnh Tây Ninh 73 3.3.1 Nâng cao nghiệp vụ, tinh thần trách nhiệm, nhận thức của công chức 73 3.3.2 Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra thuế các doanh nghiệp 76 3.3.3 Thường xuyên cập nhật cơ sở dữ liệu thông tin về người nộp thuế 78 3.3.4 Tăng cường hoạt động tuyên truyền, giáo dục pháp luật thuế và cải cách hành chính thuế 78 3.4 Giải pháp về chính sách kinh tế, pháp luật và quy tắc ứng xử của xã hội có liên quan 82 3.4.1 Nâng cao hiệu quả chi tiêu công 82 3.4.2 Xử lý nghiêm minh vấn đề gian lận, trốn thuế đảm bảo đủ sức răng đe

84 KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 85

KẾT LUẬN 86 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 87

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Thuế là một khái niệm xuất hiện từ rất lâu đời. Quá trình hình thành và .phát triển của thuế bắt đầu từ thời nhà nước chiếm hữu nô lệ cho đến nay. Từ .thời .xưa, .thuế .xuất .hiện .dưới .hình .thức .các .khoản .thu .bằng .hiện .vật .và .cùng .với .sự .phát .triển .của .xã .hội, .thuế .cũng .dần .dần .chuyển .sang .hình .thức .tiền .tệ. .Đó .là .những .khoản .đóng .góp .bắt .buộc, .có .giới .hạn .cho .Chính .phủ .(Phan .Hiển .Minh .và .cộng .sự .2001). .Các .khoản .thuế .đã .nộp .sẽ được .hoàn trả .tương .ứng .bằng .những .lợi .ích .do .Chính .phủ .mang .lại .với .hình .thức .đặc .biệt .(Organization .for .Economic .Cooperation .and .Development .– OECD .1996)

Trong những năm gần đây, Việt Nam đang đẩy mạnh công cuộc đổi mới thực hiện mục tiêu cốt lõi là làm cho dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh Và nền kinh tế nước ta chuyển từ nền kinh tế kế hoạch tập trung quan liêu bao cấp sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa dưới sự quản lý của Nhà nước Trong đó, thuế là một công cụ quan trọng của Nhà nước quản lý điều tiết vĩ mô nền kinh tế Thông qua các chính sách thuế, Nhà nước tác động và la,2 thay đổi mối quan hệ giữa cung và cầu trên thị trường góp phần thực hiện điều tiết vĩ mô nền kinh tế, đảm bảo sự cân bằng trong cơ cấu kinh tế giữa các ngành nghề và vùng lãnh thổ Đồng thời thuế còn là công cụ mà Nhà nước nhằm huy động, tập trung nguồn lực tài chính cho ngân sách Nhà nước và sự đóng góp của lĩnh vực ngoài quốc doanh vào nguồn thu này là hết sức to lớn, được thể hiện qua từng con số cụ thể

Thuế là nguồn thu chủ yếu của ngân sách nhà nước (NSNN), kết quả số thu ngân sách hàng năm .tại .các .cơ .quan .thuế .(CQT) .từ .Cục .Thuế .các .tỉnh, .thành .phố .trực .thuộc .trung .ương .cho .đến .các .Chi .cục .Thuế .quận, .huyện .là .một .trong .những .nhiệm .vụ .quan .trọng .của .CQT. .Nộp .thuế .theo .quy .định .của .pháp .luật .là .nghĩa .vụ .và .quyền .lợi .của .mọi .tổ .chức, .cá .nhân. .Tuy .nhiên .trên .thực .tế, .một .số .người .nộp .thuế .vẫn .có .quan .niệm .xem .việc .nộp .số .tiền .thuế .vào .NSNN .là .sự .mất .đi .một .số .tiền .nhất .định, .thực .hiện .việc .nộp .thuế .chỉ .là .nghĩa .vụ .không .thể .tránh né được nếu có cơ hội không nộp thuế hoặc giảm bớt được số tiền thuế phải nộp mà không

bị xử lý thì họ có thể sẽ không thực hiện nghĩa vụ nộp thuế

Hệ thống thuế Việt Nam đã chuyển đổi theo hướng tích cực là thực hiện cơ chế tự khai, tự .nộp. .Theo .cơ .chế .này, .người .nộp .thuế .có .thể .tự .kê .khai, .tính .toán được .số .thuế .mà .mình .phải .nộp .và .tự .nộp .số .tiền .thuế .này .vào .NSNN .mà .không .cần căn cứ vào .thông .báo nộp .thuế của .CQT. .Tuy nhiên, .vì nhiều .nguyên .nhân .khác .nhau .nên .người .nộp .thuế .không .phải .lúc .nào .cũng .kê .khai .chính .xác .và .nộp .đầy đủ, đúng hạn số thuế phải nộp. Do đó, CQT cần xem xét, tìm hiểu nguyên .nhân .dẫn .đến tình .trạng .này. .Một .trong .những .cách .giải .quyết .là .tìm .hiểu .xem .các .nhân .tố .nào .đã tác .động .đến .sự .tuân .thủ .thuế .của .người .nộp .thuế

Xuất phát từ thực tế nêu trên, tác giả đã nghiên cứu thực hiện luận văn tốt

nghiệp với đề tài: “Thực trạng và giải pháp tăng cường sự tuân thủ thuế của các

doanh nghiệp tại Huyện Hòa Thành Tỉnh Tây Ninh” nhằm có thể góp phần nâng

cao sự tuân thủ thuế của doanh nghiệp

2 Các công trình nghiên cứu có liên quan trong và ngoài nước

Trong .thời .gian .qua, .lịch .sử .nghiên .cứu .cũng .đã .có .nhiều .công .trình .khoa .học .về .các .nhân .tố .ảnh .hưởng .đến .tuân .thủ .thuế .của .doanh .nghiệp .đã .được .công .bố. .Các .tác .giả .trước .đây .đã .phần .nào .khắc .họa .những .nội .dung .quan .trọng .liên .quan .đến .vấn .đề .tuân thủ .thuế, .trong .đó .có .nhiều .xu .hướng .tiếp .cận .khác .nhau, .cụ .thể .như .sau:

Jackson, B R And Milliron, V C (1986) .trong .nghiên .cứu .“Tax . conpliance . reseach” đã tổng hợp các nghiên cứu về hành vi tuân thủ thuế và xác định 14 .nhân .tố .chính .tác .động .đến .hành .vi .tuân .thủ .thuế. .Đến .năm .1992, .những .nhân .tố .này .đã .được .Fischer .và .cộng .sự .tổng .hợp .thành .4 .nhóm .trong .mô .hình .mở .rộng .(mô .hình .Fischer) .bao .gồm .các .nhân .tố .tác .động .đến .cơ .hội .không .tuân .thủ, .quan .điểm .và .nhận .thức .của .người .nộp .thuế, .các .nhân .tố .liên .quan .đến .hệ .thống .thuế .và .các .đặc .điểm .nhân .khẩu .học

Chau .và .Leung .(2009) .với .nghiên .cứu: .“A . Critical . Review . of . Fischer . Tax Compliance Model: A Research Synthesis” đã mở rộng mô hình tuân thủ thuế của

.Fisher bằng cách bổ sung thêm các nhân tố môi trường quan trọng khác. Đó là .văn .hóa .và .sự .tương .tác .giữa .cơ .hội .không .tuân .thủ .với .hệ .thống .thuế .tác .động .đến .hành .vi .tuân .thủ .thuế .(mô .hình .Fischer .mở .rộng) .và .đề .nghị .các .nghiên .cứu .tiếp theo cần tập trung xác định tác động của từng nhân tố và tương tác giữa .những .nhân .tố .này .tác .động .như .thế .nào .đến .tuân .thủ .thuế. .Nghiên .cứu .này .cũng .cho .rằng .hầu .hết .những .nghiên .cứu .hiện .có .về .tuân .thủ .thuế .đều .được .thực .hiện .ở .các quốc gia đã phát triển, trong khi các quốc gia đang phát triển lại dễ bị tổn .thương .hơn .khi .hành .vi .không .tuân .thủ .thuế .diễn .ra. .Vì .vậy .họ .đề .nghị .cần .tiến .hành .nhiều .nghiên .cứu .thực .nghiệm .hơn .về .hành .vi .tuân .thủ .thuế .của người .nộp .thuế .ở .các .quốc .gia .đang .phát .triển

Nghiên .cứu .của .Nguyễn .Thị .Lệ .Thúy .(2009) .với .đề .tài .“Hoàn . thiện . quản . lý . thu . thuế . của . nhà . nước . nhằm . tăng . cường . sự . tuân . thủ . thuế . của . doanh . nghiệp . - . nghiên . cứu . tình . huống . của . Hà . Nội”, .tác .giả .đã .tập .trung .phân .tích .từ .hoạt .động .quản .lý .thu .thuế .của .nhà .nước, .từ .đó .đưa .ra .giải .pháp .tăng .cường .tuân .thủ .thuế .đối với các doanh nghiệp. Về phương pháp nghiên cứu, đề tài sử dụng một số .phương .pháp .khác .nhau như .kết .hợp .lịch .sử .với .logic, .tổng .hợp .và .phân .tích .để .rút .ra .kết .luận. .Các .kết .luận liên .quan .đến .hành .vi .gian .lận .thuế .được .đưa .ra .từ .nghiên .cứu .là: .(1) .Do .người .nộp thuế .chưa .hiểu .sâu .sắc .về .nghĩa .vụ .và .quyền .lợi .từ .khoản .tiền .thuế .mà .mình .đóng .góp; .(2) .Chưa .hiểu .rõ .về .nội .dung .chính .sách .và nghiệp vụ thuế, kê khai và nộp thuế; (3) Chưa nhận thức đúng trách nhiệm .pháp .luật .về .nghĩa .vụ .phải .kê .khai, .nộp .thuế .của .mình, .cũng .như các .hình .thức .xử .phạt .nếu .doanh .nghiệp .vi .phạm .luật .thuế; .(4) .Tính .tuân .thủ, .tự .nguyện .chưa .cao .trong .việc .kê .khai, .tính .thuế, .nộp .thuế. .Tuy .nhiên, .hạn .chế .của .đề .tài .chưa .sử .dụng .các phương pháp phân tích định lượng nhằm cung cấp những luận cứ xác .đáng .và .thuyết .phục .cho .kết .quả .nghiên .cứu

Nghiên cứu của Võ Đức Chín (2011) “Các nhân tố tác động đến hành vi

tuân

thủ thuế của doanh nghiệp - trường hợp tỉnh Bình Dương”, tác giả đã sử dụng

phương pháp nghiên .cứu .định .tính .và .định .lượng .và .đã .xác .định .được .các .nhân .tố

.tác .động .đến .hành .vi .tuân .thủ .thuế .của .doanh .nghiệp. .Mô .hình .nghiên .cứu .theo .đề xuất của tác giả gồm nhóm nhân tố về đặc điểm doanh nghiệp, ngành kinh .doanh, .nhóm nhân .tố về .xã .hội, về .kinh tế, hệ thống .thuế và .tâm lý .ảnh hưởng .đến .sự .tuân .thủ .thuế .của .các .doanh .nghiệp. .Kết .quả .cho .thấy .nhân .tố .kinh .tế, .hệ .thống .thuế, .các .nhân .tố .về .tâm .lý, .đặc .điểm .doanh .nghiệp .và .nhân .tố .xã .hội .của .doanh .nghiệp đều tác động đến hành vi tuân thủ của doanh nghiệp tại Bình Dương Tuy nhiên, nghiên cứu này chỉ phù hợp với thực tế các doanh nghiệp tại Bình Dương

Về quan điểm nghiên cứu, các công trình khoa học trước đây về không .tuân thủ thuế cho thấy tuy có nhiều xu hướng tiếp cận nhưng đa số các nghiên .cứu .trên .thế .giới .và .Việt .Nam .đều .khai .thác .sự .không .tuân .thủ .thuế .liên .quan .đến .việc che giấu thu nhập dẫn đến che giấu số thuế phải nộp và vẫn còn những .khoảng .hở, .cụ .thể: .

Một .là, .chưa .có .cơ .sở .lý .luận .toàn .diện .về .tuân .thủ .thuế .trong .cơ .chế .cơ .sở .kinh .doanh .tự .kê khai, .tự .nộp .thuế .ở .một nước .đang .phát .triển. .Một .số .chỉ .tiêu .đánh .giá .mức .độ .tuân .thủ .thuế .chưa .rõ .ràng .và .chưa .đầy .đủ .cần .được .tiếp .tục .bổ .sung, .phát .triển .và .làm .rõ .thêm. .

Hai .là, .chưa .đánh .giá .đầy .đủ .và .toàn .diện .về .thực .trạng .tuân .thủ .thuế .và .mức .độ .tác .động .của .các .nhân .tố .ảnh .hưởng .đến .tuân .thủ .thuế .ở .Huyện .Hòa .Thành, .Tỉnh .Tây .Ninh .trong .giai .đoạn .2016 .- .2010

Ba .là, .chưa .có .công .trình .nào .đề .xuất .có .hệ .thống .các .giải .pháp .nhằm .nâng .cao tính tuân thủ thuế của NNT ở Huyện Hòa Thành, Tỉnh Tây Ninh đặt trong .bối .cảnh .kinh .tế .- .xã .hội .những .năm .từ .2016 .đến .năm .2020, .tầm .nhìn .đến .năm .2025

Xuất phát từ thực tế nêu trên, tác giả đã nghiên cứu thực hiện luận văn tốt

nghiệp với đề tài: “Thực trạng và giải pháp tăng cường sự tuân thủ thuế của các

doanh nghiệp tại Huyện Hòa Thành Tỉnh Tây Ninh” nhằm có thể góp phần nâng

cao sự tuân thủ thuế của doanh nghiệp

3 Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu nghiên cứu là phân.tích, đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp nhằm tăng cường sự tuân thủ thuế của doanh nghiệp trên địa bàn Huyện Hòa Thành, Tỉnh Tây Ninh

- Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về việc tuân thủ thuế của các doanh nghiệp trên địa bàn huyện Hòa Thành, tỉnh Tây Ninh

- Đánh giá thực trạng tuân thủ thuế của các doanh nghiệp tại địa huyện Hòa Thành, tỉnh Tây Ninh, chỉ ra nguyên nhân của những ưu điểm, tồn tại, thiếu sót, đồng thời rút ra những kinh nghiệm trong công tác quản lý thuế và thu thuế đối với các doanh nghiệp trên địa bàn huyện Hòa Thành, tỉnh Tây Ninh

- Đề xuất giải pháp tăng cường sự tuân thủ thuế của các doanh nghiệp trên địa bàn huyện Hòa Thành, tỉnh Tây Ninh

4 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

Khách thể: sự tuân thủ thuế (đăng ký, kê khai, nộp thuế) của các doanh nghiệp trên địa bàn huyện Hòa Thành, tỉnh Tây Ninh

Đối tượng: Nghiên cứu ở chi cục thuế Huyện Hòa Thành tập trung vào các doanh nghiệp đang hoạt động kinh doanh trên địa bàn do Chi cục Thuế huyện Hòa Thành, tỉnh Tây Ninh quản lý Các doanh nghiệp này có loại hình, ngành nghề, quy

mô và thời gian kinh doanh khác nhau

5 Phạm vi nghiên cứu

Về không gian: Luận văn nghiên cứu thực trạng và giải pháp tăng cường sự tuân thủ thuế của các doanh nghiệp trên địa bàn huyện Hòa Thành, tỉnh Tây Ninh Trong phạm vi nghiên cứu, Luận văn chỉ tập trung vào tình hình tuân thủ thuế của NNT đối với các sắc thuế nội địa

Về thời gian: Luận văn nghiên cứu thực trạng tuân thủ thuế của các doanh nghiệp, thực trạng quản lý thuế tác động đến tính tuân thủ thuế của các doanh nghiệp ở địa bàn huyện Hòa Thành, tỉnh Tây Ninh từ năm 2016 đến 2020

6 Phương pháp nghiên cứu

Luận văn cũng sử dụng các phương pháp nghiên cứu cụ thể như: tổng hợp, khảo sát, phân tích, đối chiếu, so sánh… Từ đó nêu ra một số vướng mắc, bất cập khi áp dụng các quy định cụ thể vào thực tế Phương pháp phân tích được sử dụng nhằm phân tích đánh giá một số điều luật cụ thể; phương pháp thống kê các số liệu

về thuế của các DN nhằm để đánh giá thực trạng tuân thủ thuế của các doanh nghiệp ở địa bàn huyện Hòa Thành, tỉnh Tây Ninh và phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến tính tuân thủ thuế của các doanh nghiệp ở địa bàn huyện Hòa Thành, tỉnh Tây Ninh

7 Đóng góp của luận văn

Cơ quan thuế (CQT) luôn cố gắng nâng cao hiệu quả công tác quản lý thuế,

để công tác này thật sự đạt kết quả cao hơn nữa, bên cạnh sự nổ lực của ngành thuế, CQT cần hiểu được rõ ràng các nguyên nhân dẫn đến sự tuân thủ thuế của doanh nghiệp Nhận dạng và xác định mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến sự tuân thủ thuế của doanh nghiệp trong trường hợp huyện Hòa Thành, tỉnh Tây Ninh từ đó đề

ra các giải pháp thích hợp góp phần nâng cao hiệu quả công tác quản lý thuế Với ý nghĩa thực tiễn đó, mong rằng luận văn sẽ góp thêm một phần nhỏ vào nguồn tài liệu tham khảo cho công chức thuế để hỗ trợ thực hiện công việc tốt hơn

8 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần Mở đầu và Kết luận, nội dung Luận văn được chia thành 3 chương, bao gồm:

Chương 1: Cơ sở lý thuyết về tuân thủ thuế của doanh nghiệp

Chương 2: Thực trạng quản lý thuế và thực trạng sự tuân thủ thuế của doanh nghiệp trên địa bàn huyện Hòa Thành, tỉnh Tây Ninh

Chương 3: Các giải pháp nhằm nâng cao sự tuân thủ thuế của doanh nghiệp tại huyện Hòa Thành, tỉnh Tây Nin

NỘI DUNG CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ TUÂN THỦ THUẾ

CỦA DOANH NGHIỆP

1.1 Cơ sở lý thuyết về thuế và sự tuân thủ thuế

1.1.1 Khái niệm về thuế

Lịch sử xã hội loài người chứng minh rằng, thuế ra đời là một tất yếu khách quan, gắn với sự hình thành và phát triển của Nhà nước Để duy trì sự tồn tại đồng thời với việc thực hiện .các .chức .năng .của .mình, .Nhà .nước .cần .có .nguồn .vật .chất .để thực hiện những chi tiêu có tính chất xã hội. Bằng quyền lực chính trị, Nhà .nước .thu .một .bộ .phận .của .cải .xã .hội .để .có .được .nguồn .vật .chất .đó. .Quan .hệ .thu .nộp .những .nguồn .vật .chất .này .chính .là .thuế. .Thu .thuế .được .thực .hiện .bằng .hình .thức .thu .bằng .hiện .vật .chuyển .dần .sang .thu .dưới .hình .thức .giá .trị. .Điều .đó .cũng .có .nghĩa .thuế .xuất .hiện .ban .đầu .có .hình .thức .biểu .hiện .rất .đơn .giản. .Quan .hệ .thu .phen, cống nạp là những loại thuế thể hiện dưới hình thức hiện vật dần có sự .phức .tạp hơn - hình thức sưu, thuế được cắt đặt một cách thống nhất trong phạm vi lãnh thổ Đến khi tiền tệ ra đời, hình thức thuế thu bằng tiền làm giảm nhẹ sự nghiệt ngã của các hình thức cống nộp

Thuế ra đời và phát triển cùng với nhà nước, là công cụ chủ yếu để nhà nước thu ngân sách Do đó, bản chất và công dụng xã hội của thuế gắn với bản chất của nhà nước Thuế được .thu .dưới .hình .thức .hiện .vật .hoặc .bằng .tiền. .Người .có .nghĩa .vụ nộp thuế cho nhà nước là tổ chức, cá nhân có các hoạt động sản xuất, kinh .doanh, .có .thu .nhập .hoặc .tài .sản .được .pháp .luật .xác .định .là .đối .tượng .chịu .thuế .nên .quan .hệ .thu, .nộp .này .không .mang .tính .đối .giá. .Thuế .là .khoản .nhà .nước .thu .đối .với .tổ .chức, .cá .nhân, .là .tài .sản .thuộc .sở .hữu .nhà .nước .và .nhà .nước .không .có .nghĩa .vụ hoàn trả lại .khoản tiền thuế này cho người nộp. Do .thuế .là nguồn .thu .chủ .yếu .của .ngân .sách .nhà .nước .và .việc .thu .thuế .có .ảnh .hưởng .lớn .đối .với .nền .kinh .tế .và .đời .sống xã hội, nên ngày nay các quốc gia đều thực hiện nguyên tắc là thuế do cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất (quốc hội, nghị viện) đặt ra hoặc bãi

bỏ Ở một số nước có sự tách biệt giữa ngân sách trung ương với ngân sách của chính quyền địa phương, thì chính quyền địa phương cũng được quyền đặt ra hoặc bãi bỏ một số loại thuế áp dụng ở địa phương trong khuôn khổ quy định của Hiến pháp

Để thuế thực sự là nguồn thu chủ yếu của ngân sách Nhà nước, là công cụ kích thích nền kinh tế phát triển, đảm bảo công bằng xã hội, bài viết này xin đề cập đến tầm quan trọng của thuế đối với Nhà nước, xã hội, người dân và hướng hoàn thiện những quy định của pháp luật về quản lý thuế tại Việt Nam

Theo từ điển Oxford, “thuế là khoản tiền phải nộp cho Nhà nước để có thể

trang trải cho các dịch vụ công Người dân nộp thuế theo thu nhập của họ và các doanh nghiệp nộp thuế trên lợi nhuận họ tạo ra Thuế còn phải nộp trên hàng hóa

và dịch vụ”

Theo quan điểm của Chủ nghĩa Mác – Lê Nin, “thuế là một khoản bắt buộc

mà các thể nhân và pháp nhân có nghĩa vụ phải thực hiện đối với Nhà nước, phát sinh trên cơ sở các văn bản pháp luật do Nhà nước ban hành, không mang tính chất đối giá và không hoàn trả trực tiếp cho đối tượng nộp thuế và thuế không phải là một hiện tượng tự nhiên mà là một hiện tượng xã hội do chính con người định ra và

nó gắn liền với phạm trù Nhà nước và pháp luật”

Theo OECD (1996), thuật ngữ “thuế” là “những khoản đóng góp bắt buộc,

có giới hạn cho Chính phủ Các khoản thuế đã nộp sẽ được hoàn trả tương ứng bằng những lợi ích do Chính phủ mang lại với hình thức đặc biệt Thuế không bao gồm các khoản tiền phạt liên quan đến vi phạm về thuế và các khoản vay bắt buộc phải trả cho Nhà nước”

Nền kinh tế của Việt Nam trước đây vận hành theo cơ chế kế hoạch hóa tập trung quan liêu bao cấp, mọi chi tiêu của Nhà nước hầu như đều được Nhà nước tự cân đối thông qua vay nợ và phát hành thêm tiền vào lưu thông Chính cơ chế bao cấp đã tạo một thói quen cho người dân sự ỷ lại, trông chờ vào Nhà nước Thậm chí

đa số người dân không hiểu được tầm quan trọng của thuế đối với Nhà nước và

trách nhiệm của người dân trong việc thực hiện nghĩa vụ về thuế với Nhà nước Do vậy, trong tiềm thức, .người .dân .cho .rằng .trốn .thuế .không .có .gì .là .xấu .xa. .Người .ta .có .thể .lên .án .hành .động .trọm .cắp .một .đồ .vật .có .giá .trị .vài .trăm .ngàn .đồng .của .một .cá .nhân .nhưng .hành .động .trốn .thuế .hàng .tỷ .đồng .của .một .chủ .doanh .nghiệp .tư .nhân .thì .lại .cho .là .bình .thường. Nhận .thức .cho .thấy sự .hiểu .biết .về tính dân chủ của dân chúng chưa cao; và đây cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến thủ tục hành chính rườm rà, nạn tiêu cực phát triển

Theo từ điển Tiếng Việt, “thuế là khoản tiền hay hiện vật buộc phải nộp cho

Nhà nước theo quy định”

Như vậy, vậy thuế là một hiện tượng tất yếu, xuât hiện và tồn tại cùng các hiện tượng kinh tế xã hội khác, nó có thể khái quát qua định nghĩa như sau: Thuế là khoản thu nộp mang tính bắt buộc mà các tổ chức cá nhân phải nộp cho nhà nước khi có đủ những điều kiện nhất định

“Bằng quyền lực chính trị của mình, nhà nước đã ban hành các loại thuế để tạo lập nguồn thu cho Ngân sách nhà nước, các khoản thu này được bố trí sử dụng theo dự toán ngân sách nhà nước đã được phê duyệt cho tiêu dùng công cộng và đầu tư phát triển nhằm thực hiện chức năng, nhiệm vụ của nhà nước” Như vậy,

thuế phản ảnh các quá trình phân phối lại thu nhập trong xã hội, thể hiện các mối quan hệ tài chính giữa nhà nước và các chủ thể khác trong xã hội

1.1.2 Đặc điểm cơ bản của thuế

Thuế ra đời gắn liền với Nhà nước, do đó Thuế ở chế độ xã hội nào thì mang bản chất của Nhà nước đó Tuy nhiên, thuế có những thuộc tính bên trong, vốn có làm cho nó có tính tương đối ổn định qua từng giai đoạn phát triển và tạo nên những đặc trưng riêng để phân biệt thuế với các công cụ tài chính khác Đặc điểm đó là:

Thứ nhất, thuế là một khoản chuyển giao thu nhập của các tầng lớp trong xã hội cho Nhà nước mang tính bắt buộc, phi hình sự

Đặc .điểm .này .đã .thể .hiện .rõ .nguồn .hình .thành .nên .các .khoản .thuế .là .thu .nhập do hoạt động kinh tế của các thể nhân và pháp nhân tạo ra. ở bất cứ một .quốc .gia .nào, .hệ thống .thuế .cũng .bao .gồm .nhiều .loại .thuế .nhằm .điều .chỉnh .đối .với nhiều đối tượng khác nhau. Có loại thuế điều chỉnh thu nhập, có loại thuế .điều chỉnh tiêu dùng, có loại thuế điều chỉnh tài sản , nhưng suy cho cùng thì .chúng .đều .điều .chỉnh .đối .với .thu .nhập .của .các .tầng .lớp .trong .xã .hội. .Các .khoản .thu nhập đó biến đổi .trong quá .trình .kinh tế, .hình thành các .loại thu nhập khác .nhau. .Thông .thường, .cứ .ứng .với .mỗi .loại .thu .nhập .có .một .loại .thuế .điều .chỉnh .để .nhằm vào những mục tiêu điều tiết khác nhau của Nhà nước, với mức độ và .phương .thức .huy .động .khác .nhau. .Đây .là .một .nhận .thức .mới .về .thuế .mà .các .nhà .quản .lý .thuế .cần .quán .triệt .khi .xây .dựng .chính .sách .thuế .cũng .như .chỉ .đạo .thực .thi .chính .sách. .Đồng .thời lý luận này cũng lý giải vì sao người nộp thuế luôn luôn cho rằng họ phải chịu nhiều thứ thuế và thuế đánh trùng lên thuế

Qua đặc điểm .này .của .thuế .cho .phép .ta .phân .biệt .được .sự .khác .nhau .giữa .thuế .với .các .hình .thức .động .viên .khác .của .tài .chính .Nhà .nước. .Tính .bắt .buộc .của .thuế .thể .hiện .phương .thức .phân .phối .của .Nhà .nước .mà .kết .quả .của .quá .trình .đó .là một bộ phận thu nhập của người nộp thuế phải chuyển giao cho Nhà nước .không kèm theo một sự cấp phát hay những quyền lợi trực tiếp nào cho người .nộp .thuế .hưởng .thụ. .Tuy nhiên, tính bắt buộc của thuế khác với .các khoản .tiền .phạt bắt buộc. Tính bắt buộc của thuế thể hiện yêu cầu thực hiện nghĩa vụ của .người .công .dân. .Ngược .lại, .tính .bắt .buộc .của .các .khoản .tiền phạt thể hiện yêu cầu của cơ quan pháp quyền đối với người vi phạm pháp luật

Thứ hai, thuế là một khoản chuyển giao thu nhập không mang tính hoàn trả trực tiếp

Sự chuyển giao thu nhập thông qua thuế không mang tính chất đối giá, nghĩa

là mức thuế mà các tầng lớp trong xã hội chuyển giao cho Nhà nước không hoàn toàn dựa trên mức độ người nộp thuế thừa hưởng những dịch vụ và hàng hóa công cộng do Nhà nước cung cấp Người nộp thuế cũng không có quyền đòi hỏi Nhà

nước phải cung cấp hàng hóa, dịch vụ công cộng trực tiếp cho mình mới thực hiện việc chuyển giao thu nhập cho Nhà nước Mặt khác, mức độ cung cấp dịch vụ công cộng của Nhà nước cũng không nhất thiết ngang bằng mức độ chuyển giao thu nhập Mức thu nhập chuyển giao nhiều hay ít chỉ căn cứ vào kết quả hoạt động kinh

tế và mục tiêu phát triển kinh - xã hội cũng như nhu cầu tài chính chung của Nhà nước

Khoản chuyển giao thu nhập dưới hình thức thuế không được hoàn trả trực tiếp, có nghĩa là người nộp thuế suy cho cùng sẽ nhận được một phần các dịch vụ công cộng mà Nhà nước cung cấp chung cho cả cộng đồng, giá trị phần dịch vụ đó không nhất thiết tương đồng với khoản tiền thuế mà họ nộp cho Nhà nước

Thứ ba, việc chuyển giao thu nhập dưới hình thức thuế được qui định trước bằng pháp luật

Đặc điểm này thể hiện tính pháp lý cao của thuế Việc chuyển giao thu nhập không mang tính .chất .tuỳ .tiện .mà .dựa .trên .cơ .sở .khoa .học .và .đã .được .xác .định .trong .các .luật .thuế. .Nhà .nước .mà .đại .diện .là .cơ .quan .quản .lý .thu .thuế .không .thể .lạm .dụng .quyền .hành .một .cách .tùy .tiện .trong .hoạt .động .thu .thuế. .Việc .thu .thuế .của .Nhà .nước .phải .được .các .tầng .lớp .dân .cư .thừa .nhận .thông .qua .người .đại .diện .cao .nhất .của .mình .là .Quốc .hội. .Quốc .Hội .xác .lập .quyền .thu .thuế .của .Chính .phủ .bằng hệ thống pháp luật về thuế. Những nội dung thường được xác định trước .trong Luật thuế là: Đối tượng đánh thuế, đối tượng chịu thuế, đối tượng nộp thuế, mức thuế phải nộp, thời hạn nộp thuế và các chế tài nhằm bảo đảm thực thi pháp luật một cách nghiêm minh

Thứ tư, Thuế là khoản thu nhập của Nhà nước chịu ảnh hưởng trực tiếp của các yếu tố kinh tế, chính trị, xã hội của một quốc gia trong từng thời kỳ nhất định

Thuế là hình thức động viên thu nhập từ các hoạt động kinh tế của các thể nhân và pháp nhân Do đó thuế chịu ảnh hưởng trực tiếp của các yếu tố về kinh tế,

đó là: mức độ tăng trưởng của nền kinh tế, thu nhập bình quân đầu người, giá cả thị

trường, sự biến động của NSNN Tuy nhiên, thuế cũng có tính độc lập riêng có Nhà nước sử dụng công cụ .thuế .để .điều .tiết .vĩ .mô .nền .kinh .tế, .tác .động .trở .lại .nền .kinh .tế, .ưu .tiên, .khuyến .khích .hay .kìm .hãm .sự .phát .triển .một .số .ngành .nghề, .lĩnh .vực .kinh .tế .theo .yêu .cầu .chiến .lược .phát .triển .kinh .tế .của .Đảng, .Nhà .nước. .Thuế .có quan .hệ chặt .chẽ .với lợi .ích của các .tầng .lớp dân .cư. .Mà vấn đề .lợi .ích .vật .chất .là .vấn .đề .nhạy .cảm, .gắn .chặt .với .vấn .đề .chính .trị, .xã .hội. .Do .đó, .thuế .chịu .sự .chi phối .bởi yếu .tố .chính trị, .xã hội. .Các .yếu tố đó .là: thể chế .chính trị .của Nhà nước, tâm lý, tập quán của các tầng lớp dân cư, truyền thống văn hóa, xã hội của dân tộc Do thuế chịu sự ràng buộc của nhiều yếu tố kinh tế, chính trị, xã hội như trên, nên người ta thường nói thuế mang ý nghĩa kinh tế, chính trị xã hội tổng hợp

1.1.3 Phân loại thuế

Phân loại thuế căn cứ vào phương thức đánh thuế

Thuế trực thu: là loại thuế đánh trực tiếp vào thu nhập hoặc tài sản của người nộp thuế Vì người nộp thuế trực thu là người trả thuế cuối cùng trong một kỳ sản xuất kinh doanh nên khả năng và cơ hội chuyển dịch gánh nặng thuế cho người khác là không thể hoặc trở nên khó khăn hơn Thuế trực thu có thể là Thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp

Thuế gián thu: là loại thuế không trực tiếp đánh vào thu nhập và tài sản .của người nộp thuế mà đánh một cách gián tiếp thông qua giá cả hàng hoá và .dịch .vụ. .Người .sản .xuất, .kinh .doanh .hàng .hoá, .dịch .vụ .phải .cộng .thêm .phần .thuế .vào trong giá bán hàng hoá và dịch vụ của mình. Hay nói cách khác, thuế cấu .thành .trong .giá .bán, .khi .cá .nhân, .tổ .chức .thực .hiện .hành .vi .tiêu .dùng .phải .thực .hiện .nghĩa .vụ .thuế .cho .hành .vi .đó. .Trong .thuế .gián .thu, .người .chịu .thuế .là .người .tiêu .dùng, .đã .chuyển .dịch .nghĩa .vụ .nộp .thuế .sang .cho .người .sản .xuất, .kinh doanh Một số loại thuế gián thu như thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt

Phân loại thuế căn cứ vào đối tượng tính thuế

Thuế tài sản: là thuế đánh vào bản thân tài sản chứ không phải đánh vào thu nhập phát sinh từ tài sản đó

Ví dụ: Thuế nhà đất, thuế chuyển nhượng tài sản

Thuế thu nhập: là loại thuế đánh trực tiếp vào thu nhập nhận được của tổ chức, cá nhân trong xã hội

Ví dụ: Thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân

Thuế tiêu dùng: là loại thuế đánh vào phần thu nhập đen ra chi tiêu, mua hoàng hoá của các đối tượng nộp thuế Là loại thuế gián thu vì được tính vào giá bán hàng hoá, người chịu thuế với người nộp thuế không trùng nhau Đây là loại thuế mang lại nguồn thu chủ yếu cho ngân sách nhà nước

Ví dụ: VAT, tiêu thụ đặc biệt, thuế xuất nhập khẩu…

1.1.4 Sự tuân thủ thuế

Để tiếp cận khái niệm tuân thủ thuế, trước hết cần bắt đầu từ khái niệm tuân thủ

“Tuân thủ thuế là việc khai báo một cách chính xác thu nhập và chi phí được

quy định bởi Luật thuế”

“Tuân thủ thuế được định nghĩa là sự sẵn lòng của người nộp thuế, sự chấp

hành pháp luật thuế để có được trạng thái cân bằng nền kinh tế của một quốc gia”

Viện Từ điển học và Bách khoa thư Việt Nam: “Tuân thủ là giữ và làm đúng

theo những điều đã quy định”

Luật Quản lý thuế quy định những hành vi vi phạm pháp luật về thuế của NNT: Vi phạm các thủ tục thuế; chậm nộp tiền thuế; khai sai dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp hoặc tăng số tiền thuế được hoàn; trốn thuế, gian lận thuế

Như vậy, tuân thủ thuế là tuân thủ thuế được đo lường qua việc đánh giá sự sẵn lòng của người nộp thuế để tuân theo luật thuế, khai báo chính xác thu nhập,