tiểu luận văn học 2

Truyện đồng thoại của Tô Hoài không chỉ hấp dẫn đối với thiếu nhi trong nước mà còn hấp dẫn với cả thiếu nhi nước ngoài.Nhiều tác phẩm của ông được dịch ra nhiều thứ tiếng khác nhau trên

LỜI CẢM ƠN

Trong cuộc sống không có sự thành công nào, mà không gắn liền với sự hỗtrợ, giúp đỡ, dù nhiều hay ít từ người khác Trong suốt thời gian học tập ở giảngđường Đại học, em đã nhận được rất nhiều sự quan tâm của thầy, cô, gia đình vàbạn bè

Em xin gửi đến quý thầy cô ở Trường đại học Quảng Bình, lòng biết ơn sâusắc nhất.Với những tri thức và tâm huyết của mình, để truyền đạt vốn kiến thứcquý báu cho chúng em suốt thời gian học tập tại trường.Và đặc biệt trong kì họcnày Chúng em được tiếp cận với một môn học rất hữu ích đó là “ Văn học 2 ”

Em xin chân thành cảm ơn Cô Dương Thị Ánh Tuyết, đã tận tâm hướng dẫnchúng em qua từng buổi học trên lớp cũng như những buổi thảo luận nói chuyện

và giảng dạy về các bài văn học Nếu không có những lời chỉ dẫn, dạy bảo của côthì em rất khó để hoàn thành bài tiểu luận này.Trong quá trình tìm hiểu về “ Vănhọc ”, kiến thức của em còn nhiều hạn chế và bỡ ngỡ Do vậy, trong bài làm khôngtránh khỏi sự thiếu sót, em rất mong được những đóng góp ý kiến quý báu của Cô

và các bạn,để kiến thức của em trong lĩnh vực này được hoàn thiện hơn

Sau cùng, em xin kính chúc quý Thầy Cô ở Trường Đại học Quảng Bình vàđặc biệt Cô giáo phân môn thật dồi dào sức khỏe, niềm tin để tiếp tục thực hiện sứmệnh cao đẹp của mình là truyền đạt kiến thức cho thế hệ mai sau

Đồng Hới,tháng 12 năm 2021

Sinh viên

Nguyễn Văn Khải

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Văn học thiếu nhi là những sáng tác phù hợp với tâm lí lứa tuổi của trẻ em,được “nhìn bằng đôi mắt trẻ thơ” và xuất phát từ cảm xúc hồn nhiên, trong trẻo, tựnhiên “như trẻ thơ” Mỗi lần sáng tác cho các em là một lần người viết được sốnglại tuổi thơ của mình và hòa đồng tâm hồn với trẻ thơ Thế giới xung quanh trẻluôn vui tươi, trong trẻo và đầy nhân ái; niềm vui như là một lẽ sống tự nhiên - từcách nhìn, cách nghe, cách cảm, cách nghĩ, trí tưởng tượng… đều mang nhữngniềm vui vô cùng đặc biệt, phù hợp với tâm hồn ngây thơ của trẻ Văn học thiếunhi có vai trò quan trọng trong việc giáo dục toàn diện nhân cách trẻ em cả về đạođức, trí tuệ và tình cảm thẩm mĩ Không những thế, các tác phẩm văn học thiếu nhiphù hợp với thị hiếu, tâm lí các em và hướng dẫn tới cái đẹp chân - thiện - mĩ.Những hình tượng nghệ thuật, giàu giá trị nhân văn kết hợp vần điệu, nhạc điệu docác nhà văn dày công sáng tạo trong tác phẩm sẽ gây được những ấn tượng sâu sắctrong tâm hồn trẻ thơ, tác động nhẹ nhàng đến nhận thức, tư tưởng tình cảm ở trẻ Ngoài ra, văn học thiếu nhi có vai trò quan trọng trong việc phát triển ngônngữ cho trẻ Nó như một nguời bạn đồng hành cùng trẻ thơ, cung cấp cho các emmột vốn từ ngữ đa dạng, đặc biệt là những từ ngữ nghệ thuật Khi trẻ thườngxuyên tiếp xúc với các tác phẩm VHTN, vốn từ ngữ của các em phong phú và sốngđộng hơn Các em tự hình thành cho mình khả năng diễn đạt một vấn đề một cáchmạch lạc, giàu hình ảnh và biểu cảm bởi đã được học cách diễn đạt sinh động ấytrong tác phẩm Những tác phẩm văn học thiếu nhi giàu chất thơ, hài hước, dí dỏm,ngắn gọn, trong sáng, dễ hiểu, giàu hình ảnh, vần điệu, nhạc điệu sẽ có sức lôicuốn đặc biệt và có vai trò vô cùng quan trọng trong việc giáo dục đạo đức cho họcsinh (HS), đặc biệt là học sinh tiểu học (HSTH)

Một trong những tác giả nổi tiếng trong làng văn học viết cho thiếu nhi là

Tô Hoài Ông là một trong những cây đại thụ của nền văn học Việt Nam Nhà phêbình Vương Trí Nhàn đã nhận xét: “So với các cây bút đương thời, Tô Hoài có lẽ

là nhà văn giàu chất chuyên nghiệp bậc nhất, sống đến đâu viết đến đấy Việc viếtlách đối với ông là một thứ lao động hàng ngày” Giáo sư Hà Minh Đức cho rằng

“Tô Hoài là một cây bút văn xuôi sắc sảo và đa dạng” Quả thật, Tô Hoài đã miệt

mài sáng tác 70 năm nay và đã cho ra đời gần 200 đầu sách Ông thành công ởnhiều thể loại như truyện ngắn, truyện dài, truyện đồng thoại, tiểu thuyết, kịch, hồi

kí, chân dung văn học, đặc biệt là truyện đồng thoại Trong văn nghiệp của TôHoài, truyện đồng thoại là một mảng sáng tác đặc sắc, không chỉ trẻ em mà ngườilớn cũng đem lòng yêu thích Với tài năng thiên phú, Tô Hoài đã sáng tạo nên

nhiều tác phẩm sinh động, hấp dẫn như Dế Mèn phiêu lưu ký, Võ sĩ Bọ Ngựa, Chim chích lạc rừng Những tác phẩm như thế đã góp phần quan trọng vào việc định vị cái đẹp vào tâm hồn tuổi thơ Truyện đồng thoại của Tô Hoài không chỉ

hấp dẫn đối với thiếu nhi trong nước mà còn hấp dẫn với cả thiếu nhi nước ngoài.Nhiều tác phẩm của ông được dịch ra nhiều thứ tiếng khác nhau trên thế giới.Trong nhà trường, các tác phẩm của ông cũng được trích dẫn để giảng dạy; tất cảđều mang lại cho tuổi thơ một thế giới sinh động, trong sáng, cuốn hút Trongtrường tiểu học cũng vậy, các tác phẩm của Tô Hoài được đưa vào giảng dạy luônchứa đựng những bài học đạo đức sâu sắc, có ý nghĩa rất lớn trong việc hình thành

và phát triển nhân cách cho học sinh

Chọn nghiên cứu đề tài “Tác giả Tô Hoài và tác phẩm của ông trong chương trình tiểu học”, tôi mong muốn có cái nhìn đầy đủ trọn vẹn về Tô Hoài

những ý nghĩa giáo dục trong các tác phẩm của Tô Hoài đối với lứa tuổi học sinhnói chung và học sinh tiểu học nói riêng

khẳng định: Truyện đồng thoại phản ánh cuộc sống không theo quy luật tả thực màtheo quy luật của tưởng tượng Theo họ, nhờ tưởng tượng mà cuộc sống trongtruyện đồng thoại hiện lên rõ hơn, lộng lẫy hơn, có sức khái quát cao hơn Nhờ đó,thể loại này dễ dàng bắt nhịp với tuổi thơ, tham gia rất sớm vào quá trình hìnhthành nhân cách của mỗi con người Khi nói về đặc trưng của truyện đồng thoại,các tác giả trên cũng bàn đến vấn đề nhân vật

Ngoài ra, bàn về vai trò, chức năng giáo dục của truyện đồng thoại, còn cócác tác giả Ngô Quân Miện, Lã Thị Bắc Lý và Nguyễn Ánh Tuyết Tác giả NgôQuân Miện nhận thấy: “Việc đưa những tình cảm, tư tưởng cao đẹp vào tâm hồncác em nhi đồng qua con đường đồng thoại là con đường có hiệu quả hơn hết”.

Nhà tâm lí học Nguyễn Ánh Tuyết trong Truyện đồng thoại với trẻ thơ cũng có quan điểm tương tự khi viết rằng: Truyện đồng thoại ngắn gọn, đậm chất mơ

tưởng, có khả năng khơi dậy ở các em những cảm xúc thú vị, bất ngờ; đồng thời

nó “khiến cho một đứa trẻ từ một thính giả thụ động biến thành một người thamgia tích cực vào các sự kiện của các nhân vật vốn chỉ là chim muông, cây cỏ haynhững vật vô tri, vô giác mà trở thành người bạn thân thiết với chúng” [42, tr.253]

Bài viết Truyện đồng thoại với giáo dục mẫu giáo của Lã Thị Bắc Lý tiếp cận vấn

đề theo hướng khác, đó là đi vào phân tích những tác động cụ thể như việc bồi

dưỡng lòng nhân ái, cảm xúc thẩm mĩ Trên cơ sở đó, tác giả đã chứng minh khảnăng to lớn của truyện đồng thoại trong việc thực hiện chức năng giáo dục, mộtchức năng vốn rất được coi trọng trong văn học thiếu nhi

Cuộc đời và sự nghiệp sáng tác của Tô Hoài đã được rất nhiều các nhà phêbình, nghiên cứu tìm hiểu; nhiều công trình nghiên cứu về các tác phẩm của ông cónhững nhận xét, ghi nhận sâu sắc, có ý nghĩa quan trọng trong việc nghiên cứu,

dạy – học các tác phẩm của ông Trong cuốn Tô Hoài về tác gia và tác phẩm, Nhà xuất bản Giáo dục, năm 2007 được tái bản nhiều lần, do Phong Lê (giới thiệu) và

Vân Thanh (tuyển chọn), Phong Lê cho rằng: “Đặc sắc của Tô Hoài trước năm

1945 là truyện ngắn, gồm truyện ngắn về loài vật và truyện ngắn về cảnh và ngườimột vùng quê ven đô - quê ngoại và cũng là quê sinh - nơi tác giả đã sinh sốngsuối đời cho đến hôm nay” [30, tr.17] Ngòi bút của Tô Hoài đã miêu tả sự thayđổi của cuộc sống xung quanh mình những năm trước năm 1945

Năm 2006, Mai Thị Nhung cho ra đời cuốn sách Phong cách nghệ thuật Tô Hoài và bài viết Đặc Điểm thế giới nhân vật Tô Hoài trên Tạp chí Văn học Trong

đó, tác giả cũng đã thu thập rất nhiều ý kiến về nghệ thuật viết văn Tô Hoài

Năm 2007, cuốn Truyện ngắn Việt Nam lịch sử - thi pháp - chân dung” do nhà nghiên cứu Phan Cự Đệ chủ biên đã viết về quá trình ra đời, phát triến của

truyện ngắn Việt Nam cùng với những gương mặt nhà văn tiêu biểu Trong đó, TôHoài đựơc nhắc đến cùng với các tác giả tên tuổi như Nguyễn Công Hoan,

Nguyên Hồng, Nam Cao Người viết đã nhấn mạnh một số đặc trưng nghệ thuậttruyện ngắn Tô Hoài như “lối viết thông mình, hóm hỉnh, thậm chí tinh quái, mộtđôi nét tâm lí và triết lí đượm sắc thái buồn pha chút mùi vị chua chát kiểu NamCao”; “Những con vật trong tác phẩm Tô Hoài có nét gì đó giống người, quenthuộc với người Tô Hoài bắt rất nhanh những nét đặc trưng trong tính cách củachúng.”; “Truyện ngắn Tô Hoài chịu nhiều ảnh hưởng của văn học dân gian.Nhưng lối dẫn truyện, kết cấu truyện, giọng điệu trần thuật cũng như các thủ phápkhắc hoạ tính cách nhân vật đã thuộc về truyện ngắn hiện đại”; “Trong một sốtruyện, cũng giống như Nam Cao trong Chí Phèo, Tô Hoài đã sử dụng ngôn ngữvăn xuôi đa thanh, giọng điệu của người kể chuyện hoà lẫn với giọng điệu nhânvật.

3 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

- Tác giả Tô Hoài và tác phẩm của ông trong chương trình tiểu học

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Xác định cơ sở lý luận và thực tiễn của việc tìm hiểu, nghiên cứu ý nghĩagiáo dục cho HSTH trong tác phẩm đồng thoại

- Hệ thống những giá trị đạo đức cho HSTH trong tác phẩm đồng thoại

- Ảnh hưởng của những giá trị đạo đức trong tác phẩm với sự hình thành vàphát triển nhân cách cho HSTH

6 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp tiếp cận hệ thống

- Phương pháp khảo sát văn bản

8 Cấu trúc bài tiểu luận

Ngoài các phần Mở đầu, phần Nội dung ,Kết luận và Tài liệu tham khảo,bài tiểu luận được triển khai trong ba chương:

Chương 1: Tô Hoài và truyện đồng thoại của Tô Hoài viết cho thiếu nhi

Chương 2: Ý nghĩa giáo dục của truyện đồng thoại của Tô Hoài đối với học

sinh tiểu học

Chương 3: Việc dạy học truyện đồng thoại của Tô Hoài trong chương trình

tiểu học

NỘI DUNG

CHƯƠNG 1: TÔ HOÀI VÀ TRUYỆN ĐỒNG THOẠI CỦA TÔ

HOÀI VIẾT CHO THIẾU NHI1.1 Tác giả Tô Hoài

1.1.1 Vài nét về cuộc đời:

Tô Hoài tên thật là Nguyễn Sen sinh ngày 07 - 9 - 1920 tại làng Nghĩa Đô,

phủ Hoài Đức - tỉnh Hà Đông (nay là phường Nghĩa Đô - quận Cầu Giấy,Hà Nội)

trong một gia đình thợ thủ công Ông còn có nhiều bút danh khác như: Mai Trung,Duy Phương, Mắt Biển, Hồng Hoa, Vũ Đột Kích,…

như: dạy học tư, bán hàng, làm kế toán cho hiệu buôn,… Năm 1938, ông chịu ảnhhưởng của Mặt trận Bình dân và tham gia hoạt động trong tổ chức Hội ái hữu thợdệt và Thanh niên dân chủ Hà Nội

Năm 1943, Tô Hoài gia nhập Hội văn hóa cứu quốc và bắt đầu viết bài chobáo Cứu quốc và Cờ giải phóng

Sau Cách mạng tháng Tám, Tô Hoài làm Chủ nhiệm báo “Cứu quốc” Ông làmột trong số những nhà văn đầu tiên Nam tiến và tham dự một số chiến dịch ở mặttrận phía Nam (Nha Trang, Tây Nguyên,…) Năm 1946, ông được kết nạp vàoĐảng

năm 1980, Tô Hoài đã kinh qua nhiều chức vụ khác nhau trong Hội Nhà văn như:

Uỷ viên Đảng Đoàn, Phó Tổng thư kí, Chủ tịch Hội Văn nghệ Hà Nội, Giám đốcNhà xuất bản Thiếu nhi

Đến với con đường nghệ thuật từ cuối những năm ba mươi cho đến nay, TôHoài đã sáng tác được một số lượng tác phẩm đồ sộ (hơn một trăm năm mươi đầusách) ở nhiều thể loại khác nhau như: tiểu thuyết, truyện ngắn, kí, tiểu luận và kinhnghiệm sáng tác Với những đóng góp to lớn cho nền văn học nước nhà, vào năm

1996, ông được nhà nước tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh cao quý

* Tác phẩm của Tô Hoài trước Cách mạng tháng Tám: Dế mèn phiêu lưu kí (1941), Quê người (1941), O chuột (1942), Giăng thề (1943), Nhà nghèo (1944), Xóm Giếng ngày xưa (1944), Cỏ dại (1944).

* Tác phẩm chính của Tô Hoài sau Cách mạng tháng Tám:

- Truyện ngắn: Núi cứu quốc (1948), Xuống làng (1950), Truyện Tây Bắc

(1953, Giải nhất tiểu thuyết năm 1956 của Hội Văn nghệ Việt Nam),

- Tiểu thuyết: Mười năm (1957), Miền Tây (1967, Giải thưởng Bông

sen vàng năm 1970 của Hội Nhà văn Á Phi), Tuổi trẻ Hoàng Văn Thụ (1971), Tự truyện (1978), Những ngõ phố, người đường phố (1980), Quê nhà (1981, Giải A năm 1980 của Hội Văn nghệ Hà Nội)….

- Truyện thiếu nhi: Tuyển tập Văn học thiếu nhi, tập I & II (1999)

- Tiểu luận và kinh nghiệm sáng tác: Một số kinh nghiệm viết văn của

tôi (1959), Người bạn đọc ấy (1963), Sổ tay viết văn (1977), Nghệ thuật và phương pháp viết văn (1997).

phiêu lưu kí được dịch ra nhiều thứ tiếng nhất.

Nhìn chung, Tô Hoài là một nhà văn sớm bước vào đời, vào nghề văn vàcũng sớm tham gia hoạt động cách mạng Ông viết nhiều thể loại và thể loại nàoông cũng đạt được những thành công đặc sắc Đặc biệt là ở những tác phẩm viết

về loài vật và miền núi Tây Bắc Tô Hoài luôn có những cố gắng tìm tòi, khám phátrong sáng tạo nghệ thuật, đó là một trong những yếu tố góp phần làm nên sức hấpdẫn, sức sống và ý nghĩa lâu bền ở tác phẩm của ông đối với đời sống tinh thầncủa người đọc nhiều thế hệ

1.1.2 Những chặng đường sáng tác của nhà văn Tô Hoài

1.1.2.1 Trước Cách mạng tháng Tám

Tô Hoài đến với nghề văn ở tuổi mười bảy, mười tám Những sáng tác đầu

tay của ông được đăng trên Hà Nội tân văn và Tiểu thuyết thứ bảy Tuy xuất hiện ở

giai đoạn cuối của thời kì 1930 - 1945 nhưng Tô Hoài đã sớm khẳng định được vịtrí của mình trong đội ngũ nhà văn thời kì này bằng một loạt tác phẩm độc đáo,

đặc sắc như: Dế mèn phiêu lưu kí (1941), Quê người (1941), O chuột (1942), Trăng thề (1943) Nhà nghèo (1944) Từ các tác phẩm này, người đọc dễ nhận thấy

sức sung mãn dồi dào trong lao động nghệ thuật của ông Sau này, Tô Hoài đã bộc

bạch chân thành qua Tự truyện về việc ông đến với nghề văn, ông viết: “Tôi vào

nghề văn có trong ngoài ba năm trước Cách mạng tháng Tám 1945 mà tôi viết nhưchạy thi được năm truyện dài, truyện vừa, ba tập truyện ngắn, còn truyện thiếu nhinhư Dế mèn thì mấy chục truyện, cái in, cái chưa in, vương vãi lung tung tôi

không nhớ hết Cũng chẳng có gì lạ Viết để kiếm miếng sống lúc ấy tất phải cuốckhỏe như vậy đấy”.

Tác phẩm của Tô Hoài trước cách mạng có thể phân thành hai loại chính là:truyện về loài vật và truyện về nông thôn trong cảnh đói nghèo Qua những truyện

về loài vật tiêu biểu như: O chuột, Gã chuột bạch, Tuổi trẻ, Đôi ghi đá, Một cuộc

bể dâu, Mụ ngan, Đực, người đọc nhận thấy, nhà văn thường viết về cái tốt đẹp,

khẳng định cái thiện trong cuộc sống, bày tỏ mong muốn một cuộc sống hạnhphúc, bình yên trong xã hội, một cuộc sống tốt đẹp mang tính không tưởng

Trước hết, với Dế Mèn phiêu lưu ký, tài năng nghệ thuật của Tô Hoài được

bộc lộ ở nhiều phương diện Bằng cách quan sát, cái nhìn tinh tế về loài vật, kếthợp với những nhận xét thông minh, hóm hỉnh, nhà văn đã lôi cuốn các em vào thếgiới loài vật bé nhỏ gần gũi, hấp dẫn và kì thú qua hình ảnh của: Dế Mèn, Dế Trũinhư anh em kết nghĩa vườn đào, sẵn sàng quên mình vì bạn, vì nghĩa lớn XiếnTóc trầm lặng, vừa yêu đời vừa chán đời Chị Cào Cào ồn ào và duyên dáng BọNgựa kiêu căng, ngạo mạn Cóc huênh hoang, dở hơi Ếch thông thái giả Anhchàng Kỉm Kìm Kim hèn đớn Cậu công tử bột Chim Chả Non có mẽ mà đầu óclại rỗng tuếch,

Bên cạnh truyện viết về loài vật, mảng truyện viết về cảnh sống đói nghèocũng được nhà văn đã miêu tả chân thật và sinh động Cuộc sống cùng quẫn bế tắccủa những kiếp người nghèo khổ, lang thang, phiêu bạt nơi đất khách quê người,những người thợ thủ công bị phá sản xuất hiện dần qua từng trang sách với tất cảniềm cảm thông chân thành của nhà văn Đó là thân phận của bà lão Vối trong

truyện Mẹ già buộc lòng nhẫn nhục sống nương nhờ vào con Chỉ vì một con lợn

sổng chuồng mà bà bị chính con gái mình chửi rủa chì chiết đủ điều Với cáchnghĩ của con gái bà thì bà chẳng khác gì người đi ở mướn, chị ta đã quát: “Thế tôinuôi bà để làm gì mà bà lại không trông được con lợn?”, thậm chí, không cho bàngủ ở nhà trên mà đuổi bà xuống bếp nằm ngủ ở đống rơm Sáng ngày hôm sau cảnhà ăn uống nhưng hình như họ đã quên là có bà hiện diện trong cuộc sống của giađình mình

Tóm lại, trước Cách mạng tháng Tám, Tô Hoài đã có khi bế tắc trước cuộcđời nhưng cuối cùng nhà văn vẫn đứng vững ở vị trí của một nhà văn hiện thực.Tâm hồn của Tô Hoài bao giờ cũng có được vẻ đẹp trong sáng, đáng trân trọng

trong cảnh đời đen tối thời kì này Ở đề tài nào và đối tượng khám phá nào, thếgiới nghệ thuật của Tô Hoài trước cách mạng đều thấm đượm tính nhân văn vàmang dấu ấn khá sâu đậm về một quãng đời của ông Ông quan niệm: “Nhữngsáng tác của tôi đều miêu tả tâm trạng tôi, gia đình tôi, làng tôi, mọi cái của mìnhquanh mình Những nghèo đói, cùng túng, đau đớn Phần nào nhẹ nhàng hay xót

xa, hay ngịch ngợm và đá chút khinh bạc là phần nào con người và tư tưởng tiểu tư

sản của tôi” (Một quãng đường).

1.1.2.2 Sau Cách mạng tháng Tám

Sau Cách mạng tháng Tám, Tô Hoài có sự chuyển biến mạnh mẽ về tư tưởng

và sáng tác Tâm trạng trăn trở, phân vân định hướng không dừng lại quá lâu ở TôHoài Ông đã nhanh chóng chiếm lĩnh hiện thực cuộc sống và sáng tạo thành công

nhiều tác phẩm có giá trị ở các thể loại loại khác nhau Trong đó, tiểu thuyết Miền Tây của ông đạt giải thưởng Bông sen vàng của Hội Nhà văn Á Phi vào năm 1970.

Bước chuyển trong sáng tác của Tô Hoài được thể hiện rõ ở cả chủ đề và đềtài Tô Hoài không bó hẹp nội dung và đối tượng phản ảnh trong phạm vi của mộtvùng dân nghèo ngoại thành Hà Nội nơi ông từng gắn bó, mà ông còn hướng đếnmột không gian rộng lớn, đến với cuộc sống của nhiều lớp người, nhiều vùng đấtkhác nhau, nổi bật nhất là miền núi Tây Bắc Tây Bắc không còn là miền đất xa lạ,

nó đã trở thành quê hương thứ hai của Tô Hoài Ông viết về Tây Bắc không chỉbằng tài năng nghệ thuật, vốn sống phong phú, mà còn bằng cả tình yêu đằm thắmthiết tha như chính quê hương mình Bởi lẽ, với Tô Hoài: “Đất nước và ngườimiền Tây đã để thương, để nhớ cho tôi nhiều quá”, hình ảnh Tây Bắc “lúc nàocũng thành nét, thành người, thành việc trong tâm trí tôi”, nó có sức ám ảnh mạnh

mẽ khơi dậy nguồn cảm hứng sáng tạo và thúc đẩy nhà văn viết thành công nhiềutác phẩm về miền đất này Trên cơ sở đó, có thể xem ông là nhà văn của miền núiTây Bắc, là một trong những người đặt nền móng cho nền văn học viết về đề tàiTây Bắc

Tài năng nghệ thuật của Tô Hoài khi viết về miền núi càng về sau càng được

phát huy và khẳng định qua nhiều tác phẩm khác từ sau 1955 như: Miền Tây, Tuổi trẻ Hoàng Văn Thụ, Họ Giàng ở Phìn Sa, Nhớ Mai Châu,

Bắc trong đời sống kháng chiến và xây dựng chủ nghĩa xã hội thông qua nhữnghình ảnh thực như: Hoàng Văn Thụ (dân tộc Tày), Kim Đồng (dân tộc Nùng),

Giàng A Thào, Vừ A Dính (dân tộc Hmông), Tất cả họ đều thủy chung, gắn bóson sắt với cách mạng và cuộc đời mới Nhiều người đã ngã xuống vì cuộc sốngbình yên, hạnh phúc cho quê hương, đất nước.

Không chỉ thành công ở thể loại truyện ngắn và tiểu thuyết, Tô Hoài còn đạtđược thành tựu đặc sắc ở thể kí Nhiều tác phẩm kí của ông xuất hiện sau những

chuyến đi lên Tây Bắc như Nhật kí vùng cao, Lên Sùng Đô, hay đi thăm nước bạn như Tôi thăm Cămpuchia, Thành phố Lênin, Hoa hồng vàng song cửa,

phẩm cho thiếu nhi như: Con mèo lười, Vừ A Dính, Đảo hoang,

Chuyện nỏ thần, Nhà Chử,… Ở mảng sáng tác này, ngay cả khi tuổi tác không

còn trẻ Tô Hoài vẫn có được cách cảm nhận và thể hiện đời sống qua trang vănphù hợp với tâm hồn, nhận thức của tuổi thơ, để cùng các em đến với một thế giớibiết bao điều kì thú Trên cơ sở đó góp phần bồi đắp vẻ đẹp và sự trong sáng, cao

cả cho tâm hồn trẻ thơ

Tóm lại, những sáng tác của Tô Hoài sau Cách mạng tháng Tám đã khẳngđịnh được vị trí và tài năng nghệ thuật của ông trước hiện thực của cuộc đời mới.Ông xứng đáng là một tấm gương trong sáng trong lao động nghệ thuật để gópphần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

1.1.3 Phong cách nghệ thuật của Tô Hoài

1.1.3.1 Không gian nghệ thuật và đối tượng khám phá, thể hiện rất tập trung

Tác phẩm của Tô Hoài viết chủ yếu về hai địa bàn: vùng ngoại thành Hà Nội

và miền núi Tây Bắc Đối tượng được Tô Hoài khai thác nhiều nhất, thành côngnhất trong tác phẩm của ông là cuộc sống của người lao động đói nghèo ở ngoạithành Hà Nội và miền núi Tây Bắc

Bên cạnh đó, Tô Hoài là một trong số ít nhà văn Việt Nam có sở trường viếttruyện về loài vật Thế giới loài vật phong phú, đa dạng được nhân hóa xuất hiệntrong tác phẩm của ông luôn có sức hấp dẫn đối với người đọc, giúp họ nhận ra sựsinh tồn tự nhiên của xã hội loài vật đó

Có thể nói, những tác phẩm tiêu biểu nhất trên con đường văn chương của TôHoài cũng không nằm ngoài không gian nghệ thuật và đối tượng khám phá, thểhiện nói trên

1.1.3.2 Lối viết đậm đà màu sắc dân tộc

Đặc điểm phong cách nghệ thuật này của Tô Hoài được biểu hiện cụ thể ở cácđiểm sau:

- Cách đặt tên cho tác phẩm của Tô Hoài có khi được xuất phát từ thành ngữdân gian: “Đất khách, quê người”; “Hoa đồng cỏ dại”; “Giăng thề còn đó trơ trơ”

- Cách kể chuyện, dẫn truyện của Tô Hoài có sức lôi cuốn, hấp dẫn người đọc,

biểu hiện rõ ở tác phẩm Tuổi trẻ Hoàng Văn Thụ, Dế Mèn phiêu lưu ký.

- Tô Hoài thường đi vào khám phá và thể hiện truyền thống nhân nghĩa củacon người Việt Nam như: trọng nghĩa khinh tài, khí tiết, thủy chung,…

- Tô Hoài khai thác đề tài lịch sử để ngợi ca phẩm chất cao đẹp của con người

Việt Nam, tiêu biểu là tác phẩm Đảo hoang, Chuyện ông Gióng.

1.1.3.3 Cách quan sát thông minh hóm hỉnh và rất tinh tế

Cách quan sát thông minh hóm hỉnh và rất tinh tế là khả năng nổi trội của

Tô Hoài trong quá trình sáng tạo nghệ thuật Khả năng này của ông được biểu hiện

rõ ngay từ trước cách mạng qua những truyện viết về loài vật Càng về sau càngđược phát huy ở nhiều tác phẩm khác Những trang văn của Tô Hoài khi miêu tảcảnh sắc thiên nhiên, phong tục tập quán, lễ hội ở vùng ngoại thành Hà Nội vàvùng núi Tây Bắc đều để lại cho người đọc ấn tượng sâu bền, cũng như luôn mangđến cho họ nguồn tư liệu rất phong phú về lịch sử, địa lí và đời sống văn hóa tinhthần của dân tộc Đặc biệt, khi miêu tả ngoại hình và diễn biến tâm lí của nhân vật,

Tô Hoài đã chọn lựa những chi tiết độc đáo có sức gợi cảm nhằm tác động mãnhliệt đến tình cảm nhận thức của người đọc về thân phận của nhân vật Nhà văn còn

sử dụng yếu tố ngoại cảnh để góp phần làm nổi bật hơn nội tâm của nhân vật trongtừng hoàn cảnh, tình huống cụ thể Chính vì thế, các nhân vật trong tác phẩm của

Tô Hoài thường mang nét riêng và gợi cho người đọc biết bao điều suy ngẫm

1.1.3.4 Đặc sắc trong cách sử dụng ngôn ngữ

Ngôn ngữ trong tác phẩm của Tô Hoài là ngôn ngữ xuất phát từ đời sống

quần chúng Tô Hoài quan niệm đó là kho của cải vô giá và ông đã biết cách chọnlựa, nâng cao và nghệ thuật hóa trong các sáng tác của mình để tăng thêm giá trịcủa nó Ông khẳng định: “Mỗi chữ phải là một hạt ngọc buông xuống những trangbản thảo, hạt ngọc mới nhất của mình tìm được, do phong cách văn chương củamình mà có”… “Câu nói là bộ mặt của ý Ý không bao giờ lặp lại, cũng như cuộc

sống không bao giờ trở lại giống nhau như đúc thì lời văn cũng phải thế” (Sổ tay viết văn).

Với sự nhận thức trên, Tô Hoài đã luôn trau dồi học hỏi ngôn ngữ trong cuộcsống đời thường của nhân dân ở làng quê ngoại thành Hà Nội và cả ở miền núiTây Bắc Ở từng vùng đất, từng đối tượng, từng loại nhân vật, ông đều có cách sửdụng ngôn ngữ thích ứng với đặc điểm của nó Mặt khác, ông còn sử dụng thànhcông những từ ngữ giàu sức tạo hình, từ chỉ màu sắc, từ địa phương, Điều đó tạocho tác phẩm của ông vừa có vẻ đẹp giản dị, vừa không kém phần kì thú

1.2 Truyện đồng thoại trong văn học thiếu nhi

1.2.1 Quan niệm của nhà văn Tô Hoài về truyện đồng thoại

Dưới dạng trao đổi kinh nghiệm, Tô Hoài đã đôi lần phát biểu ý kiến vềtruyện đồng thoại Theo ông, truyện đồng thoại là một thể loại văn học dành chothiếu nhi, lấy loài vật làm nhân vật lúc nào cũng thích hợp Nhân vật trong truyệnđồng thoại được nhân cách hóa trên cơ sở đảm bảo “không thoát li sinh hoạt thật

có của loài vật”, đồng thời không xa rời cái nhìn theo thói quen của các em” Hìnhthức nhân hóa loài vật này đem lại cho thể loại khả năng diễn tả những vấn đề của

đời sống một cách hình tượng, ý vị Trong Tôi viết đồng thoại: Dế Mèn, Chim Gáy, Bồ Nông, nhà văn cho biết lí do ông xây dựng hình ảnh chim gáy chưa đến

tháng mười đã rủ nhau đi ăn đàn Ông muốn qua hiện tượng “đổi tính” đó để

“ngầm” nói lên công cuộc làm ăn mới đã tạo nên những thay đổi kì diệu cho nôngthôn và đồng ruộng ở miền Bắc những năm 60 của thế kỉ trước Như vậy, chủ đề

của Đàn chim gáy là thành tựu cuộc sống mới đã được Tô Hoài diễn tả qua hình

thức đồng thoại, kể chuyện loài vật mà nói chuyện con người

Tóm lại, quan niệm về truyện đồng thoại nằm trong hệ thống quan niệm vănchương của Tô Hoài Từ những gì đã mô tả, chúng ta nhận thấy, Tô Hoài có mộtquan niệm sáng rõ, đồng thời biết chủ động một lối viết mà qua đó, vừa đáp ứngđược nhu cầu của bạn đọc nhỏ tuổi, vừa vươn tới được một đối tượng công chúngrộng rãi, tạo cho tác phẩm khả năng trường tồn trong đời sống văn hóa tinh thầncộng đồng Giá trị của quan niệm, suy cho cùng chính là đã góp phần tạo nênnhững tác phẩm hay làm rạng danh tên tuổi Tô Hoài, làm say mê độc giả xưa nay

1.2.2 Truyện đồng thoại của Tô Hoài

Tô Hoài là một tài năng văn xuôi đa dạng với những trang viết hay về Hà Nội,

về vùng cao và loài vật Dù viết về đề tài gì, thể loại nào, Tô Hoài cũng đều vươntới được những sáng tạo độc đáo, những giá trị riêng không nhòe lẫn Trong vănnghiệp quy mô gồm khoảng 200 đầu sách của ông, truyện đồng thoại là một “cốnghiến độc đáo của Tô Hoài vào văn học Việt Nam hiện đại nói chung, văn học thiếunhi nói riêng”

Tô Hoài bắt đầu sáng tác truyện đồng thoại vào năm 1941 Trong Tự truyện, ông cho biết: “Tôi vào nghề văn có trong ngoài ba năm trước cách mạng tháng

Tám 1945 mà tôi viết như chạy thi được năm truyện dài, truyện vừa, ba tập truyện

ngắn, còn truyện thiếu nhi như Dế Mèn thì mấy chục truyện, cái in, cái chưa in…”.

Sau cách mạng, Tô Hoài tiếp tục phát huy thế mạnh của mình ở thể truyện này.Tổng gộp lại, ông đã đóng góp vào kho tàng truyện đồng thoại Việt Nam tất cả 29tác phẩm Số lượng này không đủ đểđưa ông vào vị trí nhà văn có nhiều tác phẩmđồng thoại nhất, nhưng bù lại, nó tạo ra sự khác biệt giữa ông và những cây bútcòn lại: ông là người đi tiên phong, đồng thời cũng là người để lại cho đồng thoạimột đỉnh cao mà hơn nửa thế kỉ rồi chưa bị vượt qua

Chỉ riêng với truyện đồng thoại, Tô Hoài đã chiếm lĩnh một lực lượng côngchúng thật rộng lớn, cả trẻ em lẫn người lớn đều thích thú Mỗi truyện của ông đều

có những đặc sắc riêng Nhưng xem ra, mọi vấn đề về tài năng văn chương đồng

thoại của Tô Hoài đã được “tạo hóa” bày đặt ở ngay tác phẩm đầu tiên: Dế Mèn phiêu lưu ký Với tác phẩm này, Tô Hoài vinh dự là người mở đầu hoạt động sáng

tác truyện đồng thoại hiện đại ở Việt Nam

Người mở đầu cũng đồng thời là người có ảnh hưởng mạnh mẽ tới phong tràosáng tác truyện đồng thoại ở Việt Nam trong suốt mấy chục năm qua Tất nhiên,điều đó chỉ thực sự diễn ra ở giai đoạn sau cách mạng tháng Tám năm 1945, nhất

là từ ngày nhà xuất bản Kim Đồng được thành lập (17/6/1957) và phong trào sángtác văn học cho thiếu nhi được chú ý phát triển Ngoài một số tác phẩm viết trước

đó được tái bản, Tô Hoài đã giới thiệu thêm với độc giả những sáng tác mới: Chim Chích lạc rừng, Cá đi ăn thề, Đàn chim gáy, Ở những tác phẩm này, ngòi bút Tô Hoài đã có sự đổi mới cần thiết nhằm phù hợp với thời cuộc vốn đã hoàn toàn

khác trước

1.3 Truyện đồng thoại của Tô Hoài viết cho Thiếu nhi

1.3.1 Văn học thiếu nhi và vai trò của văn học thiếu nhi đối với việc phát triển nhân cách cho học sinh

Từ ngàn xưa những câu chuyện cổ tích, những bài hát ru vẫn được truyền từ đờinày sang đời khác trong sinh hoạt gia đình, làng xóm của người Việt Nam Đó lànhững “dòng sữa ngôn ngữ” dịu ngọt đầu tiên nuôi dưỡng tâm hồn trẻ em nướcViệt Khi bước vào tuổi nhi đồng những bài hát đồng dao gắn liền với những tròchơi dân gian là những hình thức sinh hoạt cộng đồng của trẻ em tùy theo từngvùng miền mỗi nơi có một sắc thái riêng nhưng đều tạo nên những không gian sinhđộng giúp trẻ em phát triển thể lực và trí tuệ hồn nhiên trong sáng Rất nhiều

những bài hát ru, những bài đồng dao là những hạt ngọc quý của tiếng Việt được

lưu truyền từ đời này sang đời khác

tổ chức Văn hóa Cứu quốc tác phẩm “Dế mèn phiêu lưu ký” của nhà văn Tô Hoài

xuất hiện Lần đầu tiên thế giới tưởng tượng của cỏ cây hoa lá và những con vật bénhỏ như con giun, cái dế ở miền nhiệt đới đã tưng bừng hiện diện trong văn học.Hình ảnh chú Dế mèn rắn rỏi và mơ mộng đi du lịch khắp nơi để cổ động thế giớiđại đồng “muôn loài cùng kết anh em” đã làm sáng lên tư tưởng nhân văn ViệtNam, ghi nhận một mốc son mở đầu cho dòng chảy Văn học thiếu nhi Việt Namhòa vào dòng chảy Văn học thiếu nhi thế giới Nếu Tô Hoài là người khởi đầudòng văn xuôi cho trẻ em thì có thể nói rằng Phạm Hổ với Chú bò tìm bạn (năm1956) và Võ Quảng với Gà mái hoa (năm 1957) là những người khởi đầu dòng thơcho trẻ em Việt Nam Dòng thơ này đã được tiếp nối liên tục với những sáng táccủa nhiều nhà thơ tạo nên những “đồng dao” mới cho trẻ em lứa tuổi nhỏ nhưĐịnh Hải (Trái đất này là của chúng mình…), Xuân Quỳnh (Truyện cổ tích về loàingười…)

Không ai có thể phủ nhận được vai trò to lớn của văn học thiếu nhi đối vớiviệc giáo dục đạo đức cho trẻ, đặc biệt là học sinh tiểu học – lứa tuổi bắt đầu hìnhthành nhân cách Đến với các tác phẩm văn học thiếu nhi, học sinh sẽ được pháttriển toàn diện cả về trí dục, đức dục và thẩm mỹ Mỗi tác phẩm sẽ mang đến chocác em những kiến thức chung về chủ đề mà tác giả hướng tới, đồng thời sẽ hướngcác em đến các giá trị chân – thiện – mỹ Qua đó, các em sẽ rút ra được những bàihọc cho riêng mình, đồng thời hoàn thiện nhân cách của mình

1.3.2 Truyện đồng thoại và vai trò của truyện đồng thoại trong việc hình thành

và phát triển nhân cách của học sinh

Văn học thiếu nhi bao gồm rất nhiều các thể loại khác nhau, trong đó thể loạitruyện đồng thoại chiếm một vị trí quan trọng bởi lẽ nó có sự hấp dẫn riêng về nộidung, đặc trưng về lứa tuổi và về giá trị đạo đức

Nhiều nhà nghiên cứu và nhà văn đã cho rằng, viết cho con trẻ cách dễ nhất

là soi mình vào mắt trẻ thơ Từ đó, một thế giới lung linh sắc màu hiện lên Đó lànhững câu chuyện đồng thoại mà ở đó trẻ con có thể trò chuyện với loài vật - mộtkhả năng mà hầu hết người lớn đều đã đánh mất Từ đó, các em có thể học chínhngay từ bạn bè và những thứ xung quanh mình; học để lớn lên mỗi ngày cho tâmhồn được tưới tắm trong những yêu thương, chăm sóc

Ở các em, bộ não đang trên đà phát triển nên sự hưng phấn thường bộc lộ rarất mạnh Khả năng ghi nhớ những cái cụ thể của các em tốt hơn các khái niệmtrừu tượng Do đó, tính trực quan, hình tượng là một đặc điểm quan trọng về nhậnthức của lứa tuổi này Mặt khác, trong quan hệ với thế giới xung quanh, các emluôn lấy mình là trung tâm và nhìn sự vật bằng cái nhìn nhân hóa Cho nên, thếgiới trong mắt các em luôn là những thực thể sinh động, có hồn người Chúng ta

sẽ không lạ khi nhìn thấy các em chơi với búp bê, ru búp bê ngủ, hát cho búp bênghe Bản thân các em rất yêu thương loài vật, đối xử với loài vật như bầu bạn.Trong quan niệm của các em, con vật nào cũng biết yêu, biết ghét, có cảm nghĩ,nói năng như con người Những đặc điểm tâm lí như vậy đã giúp các em tìm thấy

ở truyện đồng thoại những điều phù hợp với lứa tuổi của mình

Truyện đồng thoại sinh ra để mang lại niềm vui cho trẻ em, đồng thời cũng làchìa khóa để mỗi người mở cửa quá khứ bước về tuổi thơ Nữ nhà văn thế hệ 8XTrương Duyệt Nhiên (Trung Hoa) cho rằng: “Bởi tất cả những ai còn đọc đồngthoại thì tâm hồn của họ còn trong sáng, thuần khiết” Vai trò, đóng góp của truyệnđồng thoại đối với độc giả nói chung, trẻ em nói riêng chính là nuôi dưỡng, bồiđắp cái trong sáng, thuần khiết đó

CHƯƠNG 2

Ý NGHĨA GIÁO DỤC CỦA TRUYỆN ĐỒNG THOẠI

CỦA TÔ HOÀI ĐỐI VỚI HỌC SINH TIỂU HỌC

2.1 Ý nghĩa giáo dục của truyện đồng thoại của Tô Hoài

Truyện đồng thoại của nhà văn Tô Hoài đã và đang có sức sống mãnh liệttrong sự lớn mạnh không ngừng của văn học thiếu nhi trong nước và nước ngoài.Đến với truyện đồng thoại của Tô Hoài, người đọc không chỉ hiểu biết thêm về thếgiới xung quanh mà qua đó còn được bồi dưỡng, tưới tắm tâm hồn bằng những giátrị rất lớn về mặt trí dục, đức dục và thẩm mỹ Những giá trị này được tiềm ẩntrong mỗi tác phẩm và khơi gợi ra qua những tình tiết, chi tiết, tính cách, số phậncủa từng nhân vật Giá trị về đức dục, trí dục và thẩm mỹ được thể hiện thông quacác bài học cụ thể trong từng tác phẩm Nhũng bài học này đã góp phần rất lớn vào

sự hình thành và phát triển nhân cách cho học sinh tiểu học trong giai đoạn bùng

nổ của công nghệ thông tin, của văn học thiếu nhi hiện đại

2.1.1.Giá trị về trí dục trong truyện đồng thoại của Tô Hoài

Trí là khôn ngoan hiểu biết, sáng suốt, dục là nuôi dạy, giáo dục Trí dục là

sự giáo dục về trí thức, nhằm mở mang trí thức và phát triển tư tưởng của conngười Truyện đồng thoại được sáng tác ra nhằm mục đích giáo dục trẻ em Vìvậy, bài học giáo dục trở thành một nội dung quan trọng của truyện đồng thoạiViệt Nam hiện đại

Truyện đồng thoại của Tô Hoài mang đến cho học sinh những hiểu biết về thế giới xung quanh.

Có thể nói rằng những câu chuyện cuộc sống ở tận đẩu tận đâu, từ những ngàyxưa, qua lời kể của nhà văn Tô Hoài cứ tha thiết, thấm dần mà âm thầm xây dựngcho người đọc một cái phông văn hóa Việt tinh tế, bền chắc Một nét văn hóa Việt,không chỉ tinh tế ở những thứ tròn trịa, trang trọng, nề nếp như nơi phố cổ mà còn

có những lầm lụi, chất phác, mến thân ở những vùng quê Thế giới đồng thoạitrong văn Tô Hoài sống động, có khả năng khắc họa hình ảnh mồn một rõ nét, chocảm nhận về từng loại cây loại lá, từng loài động vật bằng tất cả các giác quan

thông qua cách dùng từ gợi tả chính xác, thú vị, dí dỏm Nếu không có Dế Mèn phiêu lưu ký thì có lẽ làm sao học sinh được biết, được hiểu về cuộc sống của thế

giới loài vật; làm sao biết được trong họ nhà dế có Dế Mèn, Dế Choắt, Dế Trũi;làm sao hiểu nổi loài dế khi đã trưởng thành thì phải tự mình đi ở một hang riêng,

“không thể ở mãi với mẹ được

Tô Hoài đã dày công quan sát đời sống các con vật và lựa chọn những chi tiếttiêu biểu để miêu tả Vì vậy, mỗi nhân vật trong tác phẩm vừa mang những đặcđiểm chung giống loài, vừa là những cá thể sinh động Dế Mèn được miêu tả vớidáng hình chắc khỏe, cường tráng, đôi càng mẫm bóng, những cái vuốt ở chân ởkheo nhọn hoắt Dế Choắt đôi càng bè bè, nặng nề trông đến xấu Râu ria gì màcụt có một mẩu Bọ Muỗm người xanh rực, vạm vỡ, bắp chân, bắp càng bóngnhẫy, mập mạp

Khi miêu tả loài vật, Tô Hoài đã làm cho con vật hiện ra như chính nó trongthực tế Loài dế thì hay đạp phành phạch đôi càng, được tác giả gọi là cú đá hậugia truyền của họ nhà dế Dế sống trong hang, thích ăn cỏ, uống sương, thỉnhthoảng rũ cánh gáy o o Xiến Tóc được bao bọc bởi lớp vỏ cứng ví như bộ giáptrụ, thỉnh thoảng lại gật gù lắc lư cái cổ khiến nó kêu kin kít Quan sát kỹ lưỡngnên tác giả phát hiện ra giữa phần đầu và mình Xiến Tóc có một chỗ rất mỏng, đó

là nơi cổ, nếu kẻ thù lợi dụng thì có thể thắng được Xiến Tóc

Các con vật được miêu tả với đúng đặc điểm giống loài nhưng không hề khôkhan, bởi chúng luôn được gửi gắm vào đó tính cách của con người Dế Mèn đượcđặt trong những mối quan hệ gia đình với mẹ, với hai anh, được đặt trong nhữngmối quan hệ xã hội với Dế Choắt, Dế Trũi, Xiến Tóc, Bọ Ngựa, Châu Chấu Voi,…Chính trong những mối quan hệ này, tính cách người của nhân vật được thể hiện.Với mẹ, Mèn là người con hiếu thảo, luôn muốn làm những việc để mẹ vui lòng;với hai anh, Mèn là người em lễ phép nhưng mạnh mẽ giàu bản lĩnh, sống có hoàibão Với Dế Choắt, Mèn là người hàng xóm chưa thật tốt bụng nhưng với Dế Trũi,Mèn là người bạn thủy chung sống chết có nhau Các nhân vật có đời sống nội tâmphong phú với những suy nghĩ, ước ao, khát vọng và cả những toan tính đờithường Điều đó khiến các nhân vật mang đậm hơi thở cuộc sống, gần gũi với conngười Chú Dế Mèn khoan khoái khi được ra ở riêng, nhanh chóng thích nghi vớicuộc sống tự lập dọn giọng, vỗ đôi cánh cao hứng gáy lên mấy tiếng rõ to Rồi hìhục đào hang với những toan tính lo xa phòng khi bị tấn công như các cụ nhà dế.Mèn biết ăn năn hối lỗi sau khi gây ra cái chết của Dế Choắt Mèn khát khao cháy