*Hậu quả cấp thời: - Thiếu Oxy não do co cứng cơ hô hấp gây ngưng thở, tăng tiết đàm nhớt.. - Đặt NKQ giúp thở qua máy nếu thất bại với việc cho thở Oxy qua mũi họng hay có cơn ngưng thở
Trang 1HỘI CHỨNG CO GIẬT TRẺ EM
(Phần 4)
7 XỬ TRÍ
Bác sĩ lâm sàng cần lưu ý: cơn co giật kéo dài hay tái phát liên tục sẽ có
*Hậu quả cấp thời:
- Thiếu Oxy não do co cứng cơ hô hấp gây ngưng thở, tăng tiết đàm nhớt
- Chấn thương do cắn lưỡi, té ngã trong cơn co giật
*Hậu quả lâu dài:
- Chậm phát triển tâm vận
- Di chứng tâm thần kinh
- Gánh nặng xã hội và gia đình
7.1 Nguyên tắc chung
* Tại các tuyến điều trị cơ sớ và trung ương
Trang 21 Phòng ngừa thiếu Oxy não
2 Cắt cơn co giật
3 Điều trị theo nguyên nhân nếu có
4 Phòng ngừa cắn lưỡi
5 Tham vấn gia đình về cách chăm sóc trẻ có co giật tái phát
7.2 Xử trí trên lầm sàng một ca co giật
7.2.1 Phòng ngừa thiêu Oxy não
a Kiểm soát hô hấp:
* Tuyến cơ sở trung ương
- Tư thế đặt bệnh nhân nằm nghiêng, đầu ngửa để tránh hít sặc
- Khai thông khí đạo: hút đàm, đặt cây đè lưỡi có quấn gạc giữa hai hàm
răng để tránh cắn lưỡi khi trẻ co giật
- Thở Oxy qua mặt nạ, cannula, sonde mũi họng với FiO2 100% để đạt
SaO2 92-96% sau đó giảm dần FiO2 ở mức chấp nhận được
Trang 3- Đặt NKQ giúp thở qua máy nếu thất bại với việc cho thở Oxy qua mũi
họng hay có cơn ngưng thở kẻo dài
b Cắt cơn co giật
Tuyến cơ sở trung ương
Diazepam
Cơ chế: gắn kết vào vị trí đặc biệt GABA làm tăng khả năng và tần số mở
cửa kênh Chlor trên màn tế bào
- Tiêm TM; liều lượng 0,2-0,25 mg/kg Cân nặng/lìều; tốc độ < lmg/phút
(nếu cho với tốc độ nhanh hơn có nguy cơ ức chế hô hấp, lưu ý đến tăng nguy cơ
ức chế hô hấp khi cho Diazepam cho trẻ dùng Phenobarbital lâu dài)
- Đường hậu môn; liều lượng < 7 tuổi: 0,2-0,4 mg/kg Cân nặng/liều; (loại
TM); thời gian tác dụng 10 phút với đỉnh khoảng 20 phút, > 7 tuổi: 0,1-0,25 mg/kg
Cân nặng / liều
- Nếu không hiệu quả sau liều Diazepam đầu tiên có thể lập lại liêu thứ hai
sau 10 phút, tối đa là 3 liều
Trang 4- Lìều Diazepam tối đa trẻ < 5 tuổi: 5 mg trên 5 tuổi: 10 mg
Tuyến trung ương
Có thể dùng một số thuốc khác thuộc nhóm benzodiazepine như:
Lorazepam (tác dụng kéo dài hơn Diazepam) 0,05-0,1 mg/kg Cân nặng /
liều TTM, lập lại 10-20 phút cho tới liều 0,4 mg/kg Cân nặng / liều
Midazolam (tác dụng nhanh hơn diazepam) 0,75 mg/kg Cân nặng / liều
TTM
Nếu co giật tái phát:
Phenyltoin 15-20 mg/kg Cân nặng truyền TM chậm với tốc độ 0,5-1 mg/kg
/phút (bảo đảm < 50mg/ phút) nồng độ tối đa 1 mg /phút pha trong NaCl 0.9%
Duy trì với liều: 5-10 mg/kg Cân nặng /ngày TM chậm chia 3 lân /ngày Lưu ý
theo dõi điện não và nguy cơ tụt HA
Nếu không có Phenytoin: có thể dùng Phenobarbital nhưng chú ý đến nguy
cơ ức chế hô hấp sẽ gia tăng khi phối hợp với diazepam Lìều 20 mg/kg Cân nặng
/ liêu TMC trong 30 phút Nếu có hiệu quả duy trì 3-5 mg/kg /ngày chia 2 lân
Trang 5Nếu vẫn thất bại:
Dùng diazepam truyền tĩnh mạch liên tục:
Khởi đầu với liệu 0,25 mg/kg Cân nặng /lìều TM
Sau đó: 0,1 mg/kg/giờ bơm qua bơm tiêm tự động tăng dần liều cho tới khi
có hiệu quả
Lìêu tối đa 2-3 mg/giờ
Nếu thất bại: nên đặt NKQ hay trong tư thế sẵn sàng nếu sử dụng các thuốc
sau:
Thuốc gây mê:
Thiopental 03-05 mg/kg/lìêu TTM sau đó duy trì 02-04mg/kg/giờ qua bơm
tiêm
Nếu thất bại có thể: Đặt NKQ giúp thở và dùng thuốc dãn cơ
Vecuronium 0.1-0.2 mg/kg/liều TMC
Hay hít thuốc gây mê halothane