Vị trí: - Cng với việc dạy học trn lớp thì hoạt động giáo dục ngịai giờ ln lớp l một bộ phận rất quan trọng v rất cần thiết trong tồn bộ qu trình dạy học – gio dục ở nh Hiện nay g
Trang 1
I ĐẶT VẤN ĐỀ
Đất nước ta đang bước vào thời kì đổi mới, hội nhập với sự phát triển chung của thế giới Công cuộc đổi mới và tiến hành CNH, HĐH đất nước cho phù hợp xu thế phát triển chung của thời đại cần đến một lực lượng lao động không chỉ đủ về số lượng mà phải đảm bảo về chất lượng nhằm đáp ứng những yêu cầu đó
ta, Người căn dặn : “Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một việc rất quan trọng và cần thiết” Đại hội Đảng lần IV cũng đã nhấn mạnh rằng: “ Tiền đồ rạng rỡ của Tổ quốc Việt Nam XHCN nằm trong tay thanh niên, thiếu niên và nhi đồng
”Quan tâm đến giáo dục là hướng đi đúng đắn của Đảng và Nhà nước, có giáo dục con người sẽ thoát khỏi đói nghèo , xã hội văn minh hơn, đất nước giàu đẹp hơn Với nguồn tri thức vô tận của nhân loại thì vấn đề đặt ra hiện nay là : Làm sao để việc dạy và học với thời gian qui định , kiến thức cung cấp cho học sinh phải đảm bảo tính hệ thống, nội dung phải khoa học, phương pháp phải phù hợp với đối tượng
để học sinh nắm vững tri thức, biết áp dụng những điều đã học vào thực tiễn cuộc sống Từ đo, hình thành nhân cách và kỹ năng sống cho cc em mà trước hết là học sinh tiểu học Chính vì thế cần có những hình thức học tập phong phú, đa dạng để các em có thể vừa học, vừa chơi không gây nhàm chán trong quá trình dạy v học
Xu hướng hiện nay, do muốn con mình luôn vượt trội nên nhiều bậc phụ huynh tìm đủ cách nhồi nhét kiến thức cho các cháu Về phía nhà trường, do tính chất quan trọng của các kì thi, các giáo viên phải cố gắng tận dụng thời gian sao cho truyền đạt thật nhiều kiến thức để các em đạt kết quả cao Cuối cùng, cc em cảm thấy mệt mỏi vì bị nhồi nht kiến thức, khơng cịn hứng th học tập
Do đó, giáo dục ngoài giờ lên lớp là họat động giáo dục, là yếu tố quan trọng giúp học sinh từng bước hình thành và hồn thiện ý thức, tình cảm, hành vi đạo đức và thói quen lao động phù hợp chuẩn mực xã hội qui định Giáo dục ngoài giờ lên lớp hỗ trợ rất nhiều cho gio trong việc khắc sâu kiến thức lý thuyết , từ đó các
em biết thực hành, linh hoạt ứng xử các tình huống trong cuộc sống Đồng thời, hoạt
Trang 2
động giáo dục ngoài giờ lên lớp cũng tạo ra một sân chơi bổ ích, thú vị cho các em
Đây chính là lí do khiến tôi quyết định thực hiện Sáng kiến kinh nghiệm này
II VỊ TRÍ - VAI TRÒ – NHIỆM VỤ CỦA HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC
NGOÀI GIỜ LÊN LỚP
Vị trí:
- Cng với việc dạy học trn lớp thì hoạt động giáo dục ngịai giờ ln lớp l một
bộ phận rất quan trọng v rất cần thiết trong tồn bộ qu trình dạy học – gio dục ở nh
Hiện nay giáo viên ở các trường Tiểu học đang phấn đấu nâng cao chất lượng giảng
dạy theo phương hướng chủ động chương trình, nội dung nhưng vẫn đảm bảo đầy
đủ hệ thống kiến thức cơ bản phù hợp với điều kiện kinh tế – văn hóa – xã hội Việt
Nam Muốn làm được việc ấy, người giáo viên không chỉ chăm lo đến công tác nội
khóa - hình thức giảng dạy chủ yếu mà còn phải chú ý đến các hoạt động ngoại
khóa Làm như vậy, việc giảng dạy các môn học ở trường tiểu học mới phong phú,
hấp dẫn, nâng cao trình độ hiểu biết, năng lực họat động và đặc biệt nhân cách
được thể hiện
- Học sinh tiểu học - lứa tuổi chuyển giao từ bậc học mầm non sang bậc
học tiểu học, lứa tuổi rất hồn nhiên trong sáng nên giáo dục ở giai đoạn này có thể ví
công tác giáo dục các em như việc người giáo viên cầm bút vẽ lên những nét vẽ
trong nhân cách của các em, “nét vẽ” đó đẹp hay không tùy thuộc sự tinh tế, nhạy
bén trong quá trình giảng dạy của người thầy Giáo dục bao giờ cũng có sự kết hợp
chặt chẽ giữa lý thuyết và thực hành
- Điểm nổi bật ở lứa tuổi này là các em rất thích đựợc khen, thích vừa
học vừa chơi, thích tự khẳng định mình thông qua các hoạt động vui chơi, lao động,
học tập… Vì vậy người giáo viên cần có những phương pháp giáo dục kịp thời và
đúng đắn nhằm lôi cuốn các em vào các hoạt động ngoài giờ và lên lớp Từ đó các
Trang 3
em có cơ hội phát huy cá tính, sở thích của mình, ý thức học tập, vai trò của mình trước tập thể
Tóm lại, có thể nói hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp đối với lứa tuổi tiểu học có vị trí then chốt trong quá trình giáo dục, nhằm điều chỉnh và định hướng quá trình giáo dục toàn diện đạt hiệu quả cao
Vai trò:
Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trường tiểu học có vai trị sau:
o Là nơi thể nghiệm, vận dụng và củng cố tri thức trên lớp nhằm hình thành, hoàn thiện những kỹ năng, kỹ xảo học tập, lao động cũng như trong nhận thức, đạo đức nhân cách một con người
o Là dịp, là cơ hội để học sinh tự bộc lộ nhân cách toàn vẹn, từ đó tự khẳng định của mình Từ đó, mở rộng vốn sống, hiểu biết thực tiễn xã hội, làm phong phú thêm tri thức về các môn học cho các em
động, tích cực và sáng tạo Đồng thời, các em có thêm những mối quan hệ trong giao tiếp, trong hoạt động lao động
- Vì vậy việc tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp thật sự l cần thiết,
v l một bộ phận khơng thể thiếu trong qu trình sư phạm tổng thể ở trường tiểu học nói riêng và trường phổ thông nói chung Trường nào thực hiện hoạt động giáo dục ngoài giờ ln lớp cĩ nội dung, kế hoạch, biện php v
có các phương pháp đa dạng, phong phú, trường đó sẽ đạt hiệu quả giáo dục cao Những chủ nhân tương lai sẽ có tinh thần dám nghĩ, dám làm, năng động, sáng tạo đáp ứng cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, hội nhập được với sự phát triển kinh tế trong khu vực và quốc tế
Nhiệm vụ
Trang 4
- Nhiệm vụ củng cố tăng cường tri thức
- Nhiệm vụ bồi dưỡng hệ thống thái độ
- Nhiệm vụ hình thnh hệ thống kỹ năng, hành vi
Ba nhiệm vụ này có mối quan hệ hữu cơ, gắn kết, bổ sung lẫn nhau và làm tiền đề cho nhau
III MỤC ĐÍCH- YÊU CẦU
đặc điểm tâm sinh lí của các em là dễ nhớ nhưng mau quên, có những bài học nếu chỉ truyền đạt trên lớp, chắc chắn các em không khắc sâu hết kiến thức, vì vậy người giáo viên cần tổ chức những buổi hoạt động ngoài giờ lên lớp để các em vừa được củng cố, bổ sung những kiến thức đ được học trên lớp
triển sự hiểu biết trong cc lĩnh vực khác nhau của đời sống x hội, lm phong phú hơn vốn tri thức của các em
tư, tính cách của các em Từ đó, gip học sinh hình thnh v pht huy tính chủ thể v tính tích cực, tự gic trong việc ham gia cc hoạt động x hội., cĩ trch nhiệm với cơng việc chung
cc em những kỹ năng ban đầu, cơ bản, cần thiết phù hợp với sự phát triển chung của các em giúp các em sống tốt hơn, sống vui, sống khỏe phù hợp đặc điểm tâm sinh lí học sinh tiểu học
hái tham gia có tổ chức, có kỉ luật
Trang 5
IV NỘI DUNG V BIỆN PHP TỔ CHỨC CĨ HIỆU QUẢ HỌAT ĐỘNG NGOÀI GIỜ LÊN LỚP
a Nội dung của họat động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trường tiểu học:
học ở nhà trường, gia đình v x hội
hợp với nhận thức của học sinh tiểu học
cc họat động gio dục ngồi giờ ln lớp
*** Nội dung của hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp thể hiện ở các lọai hình họat động như sau:
* Hoạt động văn hóa – nghệ thuật
* Hoạt động vui chơi, giải trí, thể dục thể thao
* Hoạt động x hội
* Hoạt động lao động công ích
* Hoạt động tiếp cận khoa học – kĩ thuật
Tóm lại các nội dung và hình thức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp rất đa dạng và phong phú Việc lựa chọn từng nội dung và hình thức để thực hiện cần phải phù hợp với hoàn cảnh, điều kiện thực tế để xây dựng chương trình hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp một cách khoa học hợp lý, góp phần tạo ra sự thống nhất môi trường, thống nhất các tác động giáo dục, bổ trợ cho giáo dục trong nhà trường, trong quá trình dạy học trên lớp
Trang 6
b Thuận lợi - khó khăn
Thuận lợi :
Ban giám hiệu nhà trường luôn động viên, khuyên khích giáo viên, tổ chức các hình thức giáo dục phong phú đa dạng
từ đó gip lớp học sinh động
mới, thích tham gia các hoạt động, chúng luôn thắc mắc về cuộc sống xung quanh
và muốn giáo viên giải đáp cho chúng
Khó khăn :
tình hình thời tiết
c Qu trình chuẩn bị
Mục đích
không bị phân tán
của mình
quyết những tình huống bất thường xảy ra trong quá trình thực hiện
Những việc cần lm trong khu chuẩn bị
Trang 7
thực hiện theo một trình tự nhất định
thức, biện pháp tương ứng để thực hiện nội dung công việc đó
d Biệp php thực hiện sng kiến kinh nghiệm
giáo viên phải thực hiện theo qui trình đảm bảo tính khoa học và chặt chẽ Chính vì vậy, quy trình tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp phải bao gồm các bước nhằm đảm bảo tính lôgic trong tư duy và đảm bảo tính thực tiễn trong việc phát triển hoạt động
liên hoàn với nhau:
1 Đặt tên cho hoạt động và xác định yêu cầu giáo dục
2 Xây dựng nội dung và xác định hình thức tổ chức hoạt động
3 Chuẩn bị cho hoạt động
4 Tiến hành hoạt động
5 Đánh giá, rút kinh nghiệm sau khi tiến hành hoạt động
- Thực hiện theo qui trình như trên sẽ đem lai kết quả và hiệu quả giáo dục một cách tích cực
*** Ví dụ: Sau khi học xong bài “ Một số loài cây sống trên cạn”, Gv tổ chức
cho HS về nhà sưu tầm tên các loại cây sống trên cạn và ích lợi của nó
- Đặt tên hoạt động: Vườn cây của chúng mình
- Yêu cầu giáo dục:
Trang 8
+ Về nhận thức: mở rộng cho các em hiểu biết về các loài cây sống trên cạn và ích lợi của chúng Từ đó tạo cho các em sự yêu thích học hỏi, khám phá thế giới xung quanh, đồng thời hình thành cho các em tinh thần tập thể, sự ham thích được hợp tác, giúp đỡ, học hỏi từ các thành viên trong nhóm mình và có kĩ năng trao đổi thông tin với nhóm khác
+ Về kĩ năng: rèn luyện kĩ năng tự học, tự đánh giá mình và đánh giá bạn khác ở mức độ tương đối, biết tự quản, rèn luyện tinh thần tập thể
+ Về thái độ: Giúp các em có thái độ tích cực xây dựng nhóm học tập tiến bộ, các em có cơ hội thể hiện mình với các thành viên trong nhóm và nhóm khác
- Nội dung và hình thức tổ chức:
+ Thi đua học tập giữa các nhóm
+ Học sinh tích cực tham gia sưu tầm tranh ảnh về các loài cây sống trên cạn và lợi ích của chung để bổ sung vào vườn cây của nhóm mình
- Các bước chuẩn bị:
+ Tiến độ thực hiện:
nhóm mình“
của nhóm mình, các nhóm tham quan vườn cây của nhóm khác và đặt câu hỏi GV và cả lớp tổng kết, nhận xét
2 nhóm có vườn cây đa dạng nhất sẽ được khen thưởng
+ Phương tiện vật chất:
Trang 9
Cơ cấu giải thưởng: nhóm nhất, nhì, ba
Cách phát thưởng và hình thức phát thưởng: cả lớp cùng giáo viên đánh giá và phát thưỏng Phần thưởng là: bánh, kẹo
+ Địa điểm : tổ chức tại vườn trường
+ Phân công công việc và cách thức thực hiện:
Người thực
hiện
Nội dung công việc và cách thức thực hiện Thời gian
Cả lớp v gio
vin
Thống nhất hoạt động thi đua:
mỗi nhóm bàn bạc, phân công nhau về nhà sưu tầm tranh ảnh, lợi ích các loài cây sống trên cạn, sau đó nhóm trưởng tổng hợp sản phẩm
tháng 3
viên các em tích cực sưu tầm vừa đem lại niềm vui cho ba mẹ, cho cô giáo Tuy nhiên cần nhắc nhở các nhóm trưởng thường xuyên tao đổi với giáo viên nếu nhóm gặp khó khăn trong quá trình sưu tầm
tháng 3
Trang 10
gia hoạt động sưu tầm Gio vin theo di
để nhắc nhở, động viên các nhóm kịp thời
tháng 3
Nhóm
trưởng
Tổng hợp sản phẩm nhóm mình
Trình bày sản phẩm trước lớp (Giáo viên giám sát, giúp đỡ nếu các em gặp khó khăn ) Các nhóm bổ sung, nhận xét
và đặt câu hỏi
Tuần kế của tháng 3
gia, giúp các em biết tự đánh giá nhận xét và báo cáo kết quả
Tổng kết, phát thưởng, giáo dục
và khen tinh thần hăng hái học tập, rèn luyện của các em
Tuần kế của tháng 3
khuyến khích để các em tham gia vào các hoạt động học tập dạn dĩ , tự tin hơn Từ
đo, các em khắc phục được sự nhút nhát, biết hợp tác với bạn bè khi thảo luận, làm việc nhóm
Trang 11
tích học tập chưa tốt thì giáo viên cho các em tham giao hoạt động ngoài giờ lên lớp cùng các bạn với điều kiện là phải cố gắng nổ lực học tốt hơn, ngoan hơn để nhóm mình được phần thưởng
động ngoài giờ lên lớp để các em thể hiện kỹ năng sống, tìm tòi những điều thú vị của môi trường xung quanh và tự rèn cho mình thói quen tự học, tự rèn luyện, ham học hỏi
sinh đã tạo động lực giúp tôi thực hiện công việc giảng dạy của mình ngày một tốt hơn, thể hiện qua kết quả như sau :
Học
sinh
Tình hình ban
G
hi chú
Bùi
Anh Tài
Hoạt bát,hiếu động, nghịch ngợm, thành tích học tập chưa cao, hay phát biểu linh tinh
Hoạt bát, không còn phát biểu linh tinh, biết quan sát, nhận xét môi trường xung quanh và biết áp dụng sự hiểu bíêt đó vào bài học trên lớp, tích cực phát biểu, ngoan hơn,
có tiến bộ trong học tập
Tôn
Chăm,ngoan,h
Mạnh dạn, tự tin hơn khi trình bày một vấn đề trước tập thể , là 1 lớp trưởng tích cực, biết điều động, phân công và đặt câu hỏi để các bạn
G
đặc điểm tâm lý và tình hình
phân loại
Trang 12
Nữ Ngọc
Trân
ọc giỏi nhưng chưa mạnh dạn trước tập thể
trong thảo luận trả lời Nhờ sự ham tìm tòi và sự gợi ý của Gv, nay em có thể tự giải đáp được những thắc mắc đơn giản cho các bạn trong lớp nghe, khi mắc sai lầm biết rút kinh nghiệm cho bản thân
Hoà
ng Trung
Tín
Chậm,nhút hát, kém tự tin, thành tích học tập yếu
Làm việc nhanh nhẹn hơn, biết tự ý thức học tập,mạnh dạn tham gia các hoạt động học tập, vui chơi ở lớp Có sự cố gắng phát biểu, biết 1
số kĩ năng sống cần thiết cho bản thân, thành tích học tập có tiến bộ rõ rệt
hoạch đề
đạt hiệu quả mong muốn
***Kết quả:
Nhờ có hoạt động ngoài giờ lên lớp, tôi đã có thể củng cố cho học sinh bao gồm cả những kiến thức trên lớp và cả những kỹ năng thực hành, giúp các em mạnh dạn, tự tin và bản lĩnh hơn Đa số học trò lớp tôi đã trở nên hoạt bát hơn, ham thích tham gia các hoạt động học tập ngoài giờ lên lớp thi đua để đạt nhiều thành tích cao, biết áp dụng những điều đã học vào thực tế ở lớp cũng như ở nhà… Giờ đây những học trò bé nhỏ của tôi đã trở thành những mầm non năng động, sáng tạo trong thế
giới nhỏ của chúng Rõ ràng chúng ta không thể phủ nhận vai trò, tầm quan trọng của việc tổ chức hoạt động ngoài giờ lên lớp trong việc củng cố tri thức, hình thành nhân cách và kỹ năng sống cho các em Mỗi ngày, nhìn cc em khơn lớn, tôi cảm
thấy yêu quý nghiệp ”trồng người” hơn Một người giáo viên nếu hiểu được ý nghĩa của câu:”Vì lợi ích mười năm trồng cây, vì lợi ích trăm năm trồng người”, đó mới là người đáng quý
Trang 13
e Ưu điểm – hạn chế
Ưu điểm:
có nhu cầu được giải đáp từ đó nâng cao nhận thức của mình
trường xung quanh, ham thích tham gia các hoạt động học tập
Hạn chế:
giáo viên phải luôn kiên trì, theo dõi thường xuyên những thay đổi, những biểu hiện của các em để đánh giá chính xác các em đã tiến bộ hay chưa, nếu chưa thì tiếp tục tìm hiểu và lên kế hoạch rèn luyện tiếp cho HS đó
kịp thời từng đối tượng HS
V PHẠM VI ÁP DỤNG
chức hoạt động ngoài giờ lên lớp một cách linh họat, hiệu quả Cụ thể, tôi đang áp dụng hình thức giáo dục này cho lớp tôi đang trực tiếp giảng dạy -Lớp Một 2
VI KẾT LUẬN