Bài giảng dược học cổ truyền - Thuốc bổ huyết

THUỐC BỔ HUYẾT1 - ĐẠI CƯƠNG - Tác dụng bổ huyết - Các bệnh do huyết hư, chức năng của huyết bị suy giảm gây ra - Tư dưỡng cường tráng cơ thể - Cải thiện trạng thái dinh dưỡng - Bảo vệ ga

THUỐC BỔ HUYẾT

1 - ĐẠI CƯƠNG

- Tác dụng bổ huyết

- Các bệnh do huyết hư, chức năng của huyết bị suy giảm gây ra

- Tư dưỡng cường tráng cơ thể

- Cải thiện trạng thái dinh dưỡng

- Bảo vệ gan, an thần

-Chữa thiếu máu do:

- Chấn thương

- Mắc các bệnh mạn tính lâu ngày

- Mắc các bệnh về huyết

- Chữa các triệu chứng của thiếu máu

- Chữa phong thấp mạn tính:

- Đau, cứng khớp, thoái hóa khớp, teo cơ

- Đau dây thần kinh

- Chữa suy nhược thần kinh, suy nhược cơ thể

- Chữa một số bệnh của phụ nữ:

- Rối lọan kinh nguyệt

- Dọa sẩy thai

- Đẻ non

Bổ âm, Bổ khí, hành khí, hoạt huyết.

2 CÁC VỊ THUỐC:

2.1 – THỤC ĐỊA

Radix Rehmaniae praeparatus

Rehmannia glutinosa (Gaertn) Libosch Họ hoa mõm

chó Scrophulariaceae

TVQK: Cam,ôn, tâm, can, thận

sinh tân chỉ khát

CT:

+ Thận âm hư:

Di tinh đau lưng mỏi gối … v v

Hen suyễn; thoái hóa cột sống; tiêu khát (đái đường)

( Lục vị hoàn)

+ Can thận âm hư:

Quáng gà, giảm thị lực; cao huyết áp

+ Huyết hư: Các chứng của huyết hư, Rối loạn kinh nguyệt; táo bón

- KK: tỳ vị hư, đại tiện lỏng

2.2-HÀ THỦ Ô ĐỎ

Radix fallopiae multiflorae

Fallopia multiflora (thunb) Haraldson Rau răm

Polygonaceae

TVQK: Khổ, chát, ôn Can, thận

CN: - Bổ can thận, ích tinh tủy, Bổ huyết, nhuận tràng

CT: - Thận hư tinh tủy kém

- Nhũn não liệt nửa người

- Sốt rét; loa lịch; thiếu máu

- Một số bệnh về gan mãn.

- Tóc bạc sớm; lipid huyết cao

KK: Người tỳ hư, đại tiện lỏng

Chú ý: - Dạ giao đằng an thần

- Dùng phối hợp với sinh địa

2.3- ĐƯƠNG QUI

Radix Angelicae sinensis

Angelia sinensis (oliv) Diels.;A aucutiloba Họ hoa tán

Apiaceae

TVQK: - Cam, tân, mùi thơm, ôn; Tâm, can, tỳ (ngọt nặng

bổ huyết, nhẹ cay hoạt huyết)

CN: - Bổ huyết; hoạt huyết; nhuận tràng

CT: - Huyết hư ( Đương quy bổ huyết thang)

- Bệnh tâm, can huyết hư gây ra

- Rối loạn kinh nguyệt; táo bón

- Mụn nhọt vết thương lâu liền miệng

Phong thấp mạn tính; huyết ứ gây đau nhức

- Loạn nhịp, xơ cứng mạch

- Một số bệnh về gan

KK: Người tỳ thấp, đại tiện lỏng

Chú ý:- Quy đầu, thân bổ huyết; Quy vĩ hoạt huyết

2.4- BẠCH THƯỢC

Radix Paeoniae lactiflorae

Paeonia lactiflora Pall; Họ mao lương Ranunculaceae

TVQK: - Khổ toan, hàn Can, tỳ

CN: - Bổ huyết liễm âm; bình can thư cân, chỉ thống

CT: - Chỉ huyết: máu cam; nôn; đi ngoài;

băng lậu đới hạ

- Liễm hãn

- Rối loạn kinh nguyệt

- Chỉ thống: - Dạ dày; bụng; tiêu chảy; lị

- Vùng ngực mạng sườn

- Tăng huyết áp

- Can tỳ, can vị, vinh vệ bất hòa

- Táo bón; tiêu khát

- Chứng co giật cơ đùi cẳng chân

2.5- LONG NHÃN

Arillus longan

Euphoria longana Lamk Họ Bồ hòn Sapindaceae

TVQK: - Cam, bình Tâm, tỳ

CN: - Bổ tâm tỳ; ích khí huyết; an thần; ích trí

- Giảm trí nhớ

- Khí huyết kém

- Suy nhược thần kinh, suy nhược cơ thể

Kiêng kị: Người tỳ vị hàn thấp, thực trệ

Chú ý: hạt chữa chốc lở chân tay

BẢNG TÓM TẮT CN THUỐC BỔ HUYẾT

kinh Công năng

1-Long

nhãn Bình Cam Tâm, tỳ 1- An thần, ích trí2- Bổ tâm tỳ ích khí

huyết

2- Hà

thủ ô

đỏ

Hơi

ôn Cam chát Can, thận 1- Bổ huyết an thần2- ích thận cố tinh

3- Bổ gan 4- ích âm trị sốt rét 5- Nhuận tràng thông tiện

Tên Tính Vị Quy

kinh Công năng

3-Thục

thận

1- Bổ thận âm 2- Bổ huyết điều kinh

3-Sinh tân dịu khát

4- Đương

tỳ

1- Bổ huyết điều kinh

2- Tán ứ giảm đau 3-Nhuận tràng

thông tiện

Tên Tính Vị Quy

kinh Công năng

5-Tang

thầm

chua Can, thận 1- Bổ huyết an thần2- Nhuận tràng thông

tiện 3- Sinh tân dịu khát

6- A

thận

1- Bổ huyết an thần 2- Nhuận phế trừ ho 3- Ngưng huyết cầm máu

4- Tư âm chặn gió