Bai 10 Nen dan chu xa hoi chu nghia

Dân chủ đại diện là hình thức nhân dân thể hiện quyeàn laøm chuû cuûa mình tham gia quaûn lí nhaø nước và xã hội thông qua hoạt động của những người đại diện, cơ quan đại diện của mình ở[r]

Nội dung bài học:

1 Dân chủ và dân chủ xã hội chủ nghĩa

a Thực chất của vấn đề dân chủ là gì?

b Bản chất của nền dân chủ xã hội chủ nghĩa

2 Xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam

a Dân chủ trong lĩnh vực kinh tế

b Dân chủ trong lĩnh vực chính trị

c dân chủ trong lĩnh vực văn hoá

d dân chủ trong lĩnh vực xã hội

3 Những hình thức cơ bản của dân chủ

a Dân chủ trực tiếp

b dân chủ đại diện

Các nhà nước khác nhau, quyền dân chủ của con người được thể hiện như thế nào?

 Quyền dân chủ luôn gằn liền với giai cấp cằm quyền c a nhà nước Những chế độ xã hội khác ủa nhà nước Những chế độ xã hội khác

nhau thì có chế độ dân chủ khác nhau Xã hội càng tiến bộ thì quyền dân chủ của con người càng được

nâng cao.

Nhà nước Quyền dân chủ thuộc về

Chiếm hữu nô lệ Giai cấp chủ nô

Phong kiến Vua

Tư bản chủ nghĩa Giai cấp tư sản

Xã hội chủ nghĩa Giai cấp công nhân và nhân

dân lao động

1 Dân chủ và dân chủ xã hội chủ nghĩa

• a.Thực chất của vấn đề dân chủ là gì?

- Dân chủ là quyền lực thuộc về nhân dân.

- Là một hình thức tổ chức nhà nước, gắn liền với một giai cấp cầm quyền nhất định và do đó dân chủ mang tính giai cấp.

? Có ý kiến cho rằng nhà nước phong kiến không có chế độ dân chủ Nhận định đó đúng

hay sai? Vì sao?

• Đúng.

• Nhà nước phong kiến là theo chế độ chuyên chế

tập quyền, mọi quyền lực tập trung toàn bộ

trong tay nhà vua.

  Nhà nước phong kiến không phải là nhà nước dân chủ Chế độ phong kiến không phải là chế độ dân chủ.

Dân chủ có phải tự nhiên mà có?

Là sản phẩm của các cuộc đấu tranh trong xã hội có giai cấp.

Ví dụ: thắng lợi của cuộc đấu tranh cách mạng

tư sản Pháp 1791

 dân chủ tư sản.(tuyên ngôn dân quyền và nhân quyền)

Thắng lợi cách mạng tháng Tám năm 1945

 Dân chủ xã hội chủ nghĩa (Tuyên ngôn độc lập)



Tóm laị về bản chất, dân chủ là quyền lực của nhân dân được thực hiện chủ yếu bằng nhà nước.

- Là sản phẩm của cuộc đấu tranh gay gắt giữa

nhân dân lao động bị áp bức, bóc lột và giai cấp

thống trị bóc lột.

- Nó phản ánh quan hệ giữa các công dân theo

nguyên tắc bình đẳng về nghĩa vụ và quyền lợi

trước pháp luật.

- Là nguyên tắc tổ chức và phương thức hoạt động của những tổ chức chính trị- xã hội nhất định

Dân chủ:

? Nền dân chủ xã hội chủ nghĩa ra đời khi nào?

• Nền dân chủ xã hội chủ nghĩa ra đời khi

chính quyền nhà nước của giai cấp công

nhân và nhân dân lao động được thành lập

b Bản chất của nền dân chủ xã hội chủ nghĩa.

Như vậy đdặc điểm của nền dân chủ XHCN:

• Vì dân chủ mang tính giai cấp, nhà nước

XHCN mang bản chất GCCN nên dân chủ

mang bản chất GCCN.

 Nền dân chủ xã hội chủ nghĩa mang bản chất giai cấp công nhân

Tại sao nói nền dân chủ xã hội chủ nghĩa mang bản chất giai cấp công nhân (GCCN)?

?

công hữu về tư liệu sản xuất.

 Nền dân chủ xã hội chủ nghĩa có cơ sở kinh tế là chế độ

 Nền dân chủ xã hội chủ nghĩa do lãnh đạo

 Dân chủ xã hội chủ nghĩa là nền dân chủ của

 Dân chủ xã hội chủ nghĩa gắn liền với

.

Đảng Cộng sản

nhân dân lao động.

pháp luật ,kỷ cương ,kỉ luật.

Nền dân chủ xã hội chủ nghĩa có cơ sở kinh tế là

chế độ công hữu về tư liệu sản xuất.

Vì sao nền dân chủ XHCN thực hiện dân chủ

kinh tế lại mang ý nghĩa cơ bản?

 Bởi vì chỉ khi nào người lao động thực sự làm chủ về kinh tế, khi đó họ mới có dân chủ thực sự và trở thành lực lượng quyết định quá trình

phát triển của xã hội

• Vì Đảng Cộäng sản là người đại biểu cho lợi ích của giai cấp công nhân, của nhân dân lao động và của cả dân tộc Dưới sự lãnh đạo của Đảng nhân dân mới có thể tiến hành cụôc đấu tranh chống gi c ặc có hiệu quả, đồng thời quyết định sự vận động và phát triển của nền dân chủ xã hội chủ nghĩa.

Nền dân chủ xã hội chủ nghĩa do Đảng Cộng ng C ng ộng

s n lãnh đạo ảng Cộng

Dân chủ xã hội chủ nghĩa là dân chủ cho ai? có

phải cho mọi giai cấp không?

• Sự khác nhau về bản chất giữa dân chủ xã hội và dân chủ tư sản

Về bản chất

Về cơ sở kinh tế

Thực hiện quyền làm chủ

giai cấp tư sản

Tư hữu về tư liệu sản xuất

Chỉ ở một số lĩnh vực trong đời sốngGiai cấp

công nhân Công hữu về tư liệu sản

Ngoài ra pháp luật, kỉ luật, kỉ cương là những công

cụ dùng để cưỡng chế kịp thời, đúng đắn những hành vi gây tác hại đená quyền dân chủ của nhân

dân, bảo vệ nền dân chủ

Vì sao dân chủ xã hội chủ nghĩa gắn liền với

pháp luật ,kỷ cương ,kỉ luật?

Các quyền dân chủ của nhân dân muốn được đảm bảo phải được thể chế hóa thành hiến pháp, pháp luật và được thực hiện bằng các thiết chế tương ứng của nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.

Dân chủ xã hội chủ nghĩa gắn liền với pháp

luật ,kỷ cương ,kỉ luật

Xử lý tham nhũng

Trong lịch sử phát triển xã hội loàïi người, hình thái kinh tế xã hội nào có nền dân chủ cao nhất? Vì sao?

Nhà nước xã hội chủ nghĩa có nền dân chủ cao

nhất vì trong xã hôi đó quyền con người được

bảo đảm “ Mọi công dân đều bình đẳng trước pháp luật”, mọi người dân đều được hưởng

quyền dân chủ, Nhà nước còn chăm lo nâng cao trình độ dân trí, tạo điều kiện cho mọi người có khả năng thực hiện quyền dân chủ của mình

 Nền dân chủ xã hội chủ nghĩa là nền dân chủ rộng rãi nhất, triệt để nhất trong lịch sử.

Trong các lĩnh vực:

Ơû nước ta quyền dân chủ của nhân dân được thể hiện trong những lĩnh vực nào?

Kinh tế Chính trị Văn hoá hội Xã

2.Xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa ở

Việt Nam.

• a Dân chủ trong lĩnh vực kinh tế.

Thực hiện quyền làm chủ và công bằng của công dân đối với tư liệu sản xuất ,trên cơ sở đó làm chủ quá trình quản lí sản xuất và phân phối sản phẩm.

VÍ DỤ: Được tham gia vào các thành phần kinh

tế : kinh tế quốc doanh, cá thể, tập thể,tư bản

nhà nước, tư nhân ….đều bình đẳng trước pháp

luật ,được làm chủ tư liệu sản xuất và nghĩa vụ

đóng thuế cho nhà nước

Công dân lựa chọn hình thức kinh tế phù hợp

với mình

b Dân chủ trong lĩnh vực chính trị

Thực hiện chế độ mọi quyền lực

hòan toàn thuộc về nhân dân,

Ví dụ: Mọi người dân có quyền bầu cử,

ứng cử vào các cơ quan quyền lực nhà

nước và các tổ chức chính trị, xã hội

“ mọi công dân đầu bình đẳng trước

pháp luật ”( điều 52 trong hiên phap

nườc CHXHCNVN 1992)

Công dân thực hiện quyền dân chủ trong

Để làm được điều đó, Đảng và nhà nước ta phải

quan tâm đến các yêu cầu sau đây:

 Hòan thiện hệ thống pháp luật, tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa

 Đảm bảo cho nhân dân thật sự tham gia vào quá trình

quản lí nhà nước: bầu cử, ứng cử vào các cơ quan quyền lực nhà nước, các tổ chức chính trị

 Đào tạo, bồi dưỡng, bố trí đội ngũ cán bộ công chức nhà nước… tạo điều kiện thuận lợi để nhân dân thực hiện

quyền làm chủ của mình

 Kiểm soát và ngăn ngừa, trừng trị những hành vi quan liêu, tham nhũng, lộng quyền, vô tr1ch nhiệm, xâm

phạm quyền làm chủ của công dân

 Ngăn chặn kịp thời và trừng trị nghiêm khắc những hành

vi lợi dụng dân chủ để phá hoại, gây rối

c Dân chủ trong lĩnh vực văn hóa.

Quyền được thông tin, tự do ngôn luận, tự do báo chí, tự do nghiên cứu khoa học, văn học nghệ thuật vì lợi ích của nhân dân.

 Giải phóng con người khỏi những thiên

kiến lạc hậu.

 Loại bỏ mọi áp bức về tinh thần.

 Đưa văn hóa đến cho mọi người

VÍ DỤ: Mỗi công dân được nhà nước khuyến

khích, không ngăn cản việc nghiên cứu khoa

học nghệ thuật v v , có quyền nói lên những ý muốn của mình, được tự do tôn giáo.

d.Dân chủ trong lĩnh vực xã hội.

Đảm bảo những quyền và nghĩa vụ của công dân.

VÍ DỤ: Quyền và nghĩa vụ lao động ,nghỉ ngơi,học tập cống hiến và hưởng thụ……

Báo chí

H c t p, ọc tập, ập, nghiên c u ứu

Điều 69 hiến pháp nước CHXHCNVN

1992 quy định:

“Công dân có quyền tự do ngôn lụân, tự do báo chí, có quyền được thông tin, có quyền hội họp, lập hội, biểu tình theo quy định của pháp luật.”

khác biệt về bản chất so với các nền

dân chủ trước nó.

Thöïc hieôn dađn chụ laø thöïc hieôn nhö theâ naøo?

 Thöøa nhaôn quyeăn löïc cụa nhađn dađn nhö quyeăn löïc toâi thöôïng Dađn chụ chính laø cô sôû ñeơ ñeơ xeùt xem cheâ ñoô xaõ hoôi naøy khaùc cheâ ñoô xaõ hoôi khaùc

Töùc laø:

 Mói lónh vöïc cụa ñôøi soâng xaõ hoôi ñeău ñöôïc dađn chụ hoaù; dađn chụ trôû thaønh moôt trong nhöõng giaù trò cao cạ nhaât, laø phöông thöùc toâi caăn thieât ñeơ phaùt

huy roông raõi trí tueô, tinh thaăn xađy döïng chieân ñaâu

cụa nhađn dađn.

Trong thôøi ñái ngaøy nay, caøng ñi sađu vaøo kinh teâ thò tröôøng thì dađn chụ coù vai troø nhö theẫ

naøo?

3 Những hình thức cơ bản của nền dân chủ.

 Dân chủ trực tiếp.

 Dân chủ đại diện

Cĩ 2 hình thức

dân chủ

Dân chủ trực tiếp:

• Dân chủ trực tiếp là hình thức tham gia của mọi công dân một cách bình đẳng và trực tiếp vào

những công việc chung và quyết định theo biểu

quyết đa số.

• Công dân được thể hiện quyền dân chủ trong

đồng nhân dân các cấp, đại biểu quốc hội,….

Dân chủ đại diện ( dân chủ gián tiếp)

 Dân chủ đại diện là hình thức nhân dân thể hiện quyền làm chủ của mình tham gia quản lí nhà

nước và xã hội thông qua hoạt động của những

người đại diện, cơ quan đại diện của mình ở các

cấp chính quyền, ở Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhân dân.

 Vi dụ: tổ trưởng, lớp trưởng, trưởng khu phố, đại biểu hôi đồng nhân dân các cấp, đại biểu quôc hội

Dân chủ đại diện

Chỉ ra hình thức dân chủ trong các tình huống sau:

• 2 Lớp trưởng kiến nghị về cơ sở vật chất của lớp

học với nhà trường

• 4 Tham gia câu lạc bộ văn học

Đáp án

Dân chủ trực tiếp:1, 3, 4

Dân chủ đại diện: 2

Mối quan hệ của dân chủ trực tiếp và

dân chủ đại diện.

• Dân chủ trực tiếp và dân chủ đại diện có

quan hệ mật thiết với nhau, đều là hình

thức của chế độ dân chủ.

Không được phản ánh trực tiếp nguyện vọng và phải phụ thuộc vào khả năng của người đại diện.

Ưu điểm và hạn chế của hai hình thức dân chủ:

Kết luận

Cần phải kết hợp sử dụng tốt cả hai hình

thức dân chủ trực tiếp và dân chủ đại diện để phát huy tối đa hiệu quả của

nền dân chủ xã hội chủ nghĩa.

Củng cố

• Thực chất của nền dân chủ là gì?

• Những đặc trưng của nền dân chủ xã hội chủ nghĩa?

• Chuẩn bị bài 12

Cảm ơn cô và các bạn

đã lắng nghe!!!