Việc quản lí hóa chất thông thường không chỉ dừng lại ở việc quản lý qua bảng dữ liệu an toàn hóa chất mà còn phải quản lý được thông tin các loại hóa chất như nguồn gốc xuất xứ, thời gi
Cơ sở lý thuyết
Hóa chất và các đặc tính của hóa chất
Theo Công ước của International Labour Organization (tổ chức lao động quốc tế ILO) về an toàn trong sử dụng hóa chất tại nơi làm việc năm 1990 [11], thuật ngữ
“hóa chất” để chỉ các nguyên tố hóa học, các hợp chất và các hỗn hợp, trong tự nhiên hoặc tổng hợp như những hóa chất thu được từ quá trình sản xuất Các hóa chất độc hại được chia theo loại và mức độ ảnh hưởng tới sức khỏe và nguy cơ vật lý của chúng Đặc tính nguy hiểm của các hỗn hợp bao gồm hai hoặc nhiều hơn hai hóa chất được đánh giá dựa trên nguy hại ảnh hưởng sức khỏe của các hóa chất thành phần của chúng
Hóa chất đã góp phần không nhỏ nâng cao chất lượng cuộc sống của con người, bảo vệ và nâng cao năng suất cây trồng, chữa bệnh, tạo ra vật liệu mới có nhiều tính chất mà vật liệu tự nhiên không có Nhưng hóa chất cũng chứa đựng nhiều nguy cơ tiềm ẩn gây cháy nổ, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp nếu như không biết cách sử dụng Hóa chất cũng có thể gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng xấu đến sức khỏe con người và phá hủy môi trường sinh thái Vì vậy, vấn đề đảm bảo an toàn, bảo vệ sức khỏe của người lao động và bảo vệ môi trường, tránh ảnh hưởng nguy hại trong việc sử dụng hóa chất ngày càng được sự quan tâm rộng rãi trên thế giới cũng như ở nước ta
1.1.1 Những mối nguy của hóa chất
1.1.1.1 Mối nguy về sức khỏe:
Sự phơi nhiễm với thời gian và mức độ phơi nhiễm (hít phải, ngấm qua da, nuốt phải) với nhiều trạng thái khác nhau của hoá chất (thể khí, lỏng bụi lơ lửng, dạng bột cứng …) Nói chung, mỗi người có những mức độ nhạy cảm khác nhau đối với hoá chất Một số cá nhân có thể trở nên thụ cảm hoá chất nào đó sau khi đã tiếp xúc qua, và sau đó sẽ biểu hiện những phản ứng của sức khoẻ để kháng lại tại những mức độ phơi nhiễm mà không ảnh hưởng nhiều đến các cá nhân đó Hoá chất khác nhau thì mối nguy đến sức khoẻ cũng khác nhau Nhìn chung có hai dạng ảnh hưởng có hại đến sức khoẻ:
- Cấp tính: nguy hiểm xảy ra trong quá trình tiếp xúc hoặc sau khi tiếp xúc
- Mãn tính: nguy hiểm xảy ra sau một thời gian dài tiếp xúc thường xuyên, ví dụ nhiều tháng, nhiều năm
Với hai dạng ảnh hưởng này, hoá chất có thể gây ra:
- Gây ung thư: do phơi nhiễm với một số hoá chất có thể làm phát triển các tế bào ung thư ở một hay nhiều loại tế bào trong cơ thể con người
- Gây ăn mòn: do phơi nhiễm với hoá chất có thể gây ra bỏng cấp tính, gây loét và tổn thương mô ở mắt, da và đường hô hấp
- Gây độc hại đối với các bộ phận đặc biệt trong cơ thể: có vài hoá chất biểu hiện độc tính của nó với một số cơ quan đặc biệt như là gan, thận, phổi, máu, mắt, tai, hệ thần kinh, hệ sinh sản và đặc biệt các bào thai đang phát triển
- Gây mẫn cảm: do phơi nhiễm với hoá chất có thể gây nên các dị ứng da và hệ hô hấp (thông thường được hồi phục bằng hệ miễn dịch)
Chúng ta dù không thể loại trừ tất cả các rủi ro từng hoạt động có liên quan đến hoá chất nhưng có thể hạn chế đến mức thấp nhât có thể chấp nhận được Với việc hít phải do tiếp xúc hoá chất, mức độ rủi ro tối thiểu có thể chấp nhận được xác định bằng cách giới hạn lượng phơi nhiễm cũng như ngưỡng giá trị cho phép
Các nguyên liệu của chất hoá học có thể hiện diễn những mối nguy hại vật lý cho người lao động Phổ biến nhất là: chất dễ cháy, oxi hoá, khả năng phản ứng với nước, khí ép hoặc khí nén, các chất lỏng có thể phản ứng với chất khác Khi các chất độc hại này được sử dụng thì cần đánh giá để có chỗ lưu trữ thích hợp và hướng dẫn cách sử dụng hoá chất đúng cách Tính dễ cháy (hay dễ bén lửa) là mối nguy vật lý phổ biến nhất có liên đới đến các nguyên liệu trong hoá chất Tại nhiệt độ của Điểm Phát Cháy, có đầy đủ nồng độ bay hơi trong không khí phía trên nắp thùng hoá chất khi mở ra và sự bến lửa sẽ xảy ra với sự hiện diện của nguồn bắt lửa Tại nhiệt độ của Điểm Đánh Lửa (lớn hơn nhiệt độ Điểm Phát Cháy), độ nóng của môi trường xung quanh đủ để làm bắt cháy các nguyên liệu Vì các nguyên vật liệu, dung dịch hoá chất có Điểm Phát Cháy thấp hơn nhiệt độ nhà xưởng (nghĩa là