Kiến thức - Trình bày và giải thích được tính chất nhiệt đới, gió mùa ẩm của khí hậu nước ta.. 3.Thái độ - Có khai thác các thuận lợi do tính chất nhiệt đới ẩm gió mùa đem lại để SX và s
Trang 1Tuần: 27 Ngày soạn:12/03/2018
Bài 31: ĐẶC ĐIỂM KHÍ HẬU VIỆT NAM
I Mục tiêu
1 Kiến thức
- Trình bày và giải thích được tính chất nhiệt đới, gió mùa ẩm của khí hậu nước ta
- Biết được các nhân tố chính ảnh hưởng đến KH VN là: Vị trí địa lí, hoàn lưu gió mùa và địa hình
2 Kỹ năng
- Sử dụng được bản đồ khí hậu Việt Nam
- Phân tích bảng số liệu về nhiệt độ lương mưa ở một số địa điểm
- Giáo dục KNS:
+ Thu thập và xử lí thông tin, phân tích mối quan hệ (HĐ1, HĐ2)
+ Trình bày suy nghĩ / ý tưởng; giao tiếp; phản hồi / lắng nghe tích cực; hợp tác và làm việc nhóm (HĐ1, HĐ2)
+ Đảm nhận trách nhiệm, quản lí thời gian, ứng phó với các thiên tai do KH mang lại (HĐ2)
3.Thái độ
- Có khai thác các thuận lợi do tính chất nhiệt đới ẩm gió mùa đem lại để SX và sinh
sống
- Có biện pháp bảo vệ sức khỏe bản thân trước những biến đổi thời tiết theo mùa
4 Định hướng phát triển năng lực
- Năng lực chung: Năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác, năng lực sử dụng ngôn ngữ, …
- Năng lực chuyên biệt: Tư duy tổng hợp theo lãnh thổ, Sử dụng bản đồ, Sử dụng số liệu thống kê, Sử dụng hình vẽ, tranh ảnh
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1 Chuẩn bị của giáo viên:
- Bản đồ khí hậu Việt Nam, Tập atlas địa lý VN (nếu có)
2.Chuẩn bị của học sinh:
- Sách giáo khoa địa lí 8
- Đọc bài trước khi đến lớp
III TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP:
1.Ổn định (1 phút): Kiểm tra vệ sinh, sĩ số lớp.
2 Kiểm tra bài cũ: không kiểm tra bài cũ
3 Tiến trình bài học:
Khởi động (2 phút): Treo sơ đồ các đới khí hậu cho học sinh quan sát:
Trang 2H? Em hãy cho biết nước ta nằm trong đới khí hậu nào? bán cầu nào?
TL: Nước ta nằm ở đới khí hậu nhiệt đới, thuộc BCB (vậy để hiểu thêm về đặc điểm
của khí hậu nước ta hôm nay cô và các em sẽ đi tìm hiểu bài 31 “ Đặc điểm khí hậu Việt Nam”
Hoạt động của GV Hoạt động của học sinh Nội dung chính
Do VN nằm trong vùng
nhiệt đới, tiếp giáp với
biển Đông rộng lớn, lại
nằm trong vùng hoạt động
của gió mùa nên Khí hậu
VN có nhiều tính chất
khác nhau Tiết học hôm
nay chúng ta cùng tìm
hiểu tính chất Nhiệt đới
gió mùa ẩm:
HĐ1(15phút): Tìm hiểu
tính chất nhiệt đới
* Hình thức tổ chức hoạt
động: cặp, cá nhân
* Phương pháp dạy học :
đàm thoại, diễn giảng, giải
quyết vấn đề, pp sử dụng
bản đồ, tự học,
* Kỹ thuật dạy học: kt
đặt câu hỏi, kt hợp tác
(?) Giờ nắng cao dẫn đến
nhiệt độ như thế nào? Bao
nhiêu giờ?
(?) Số giờ nắng và nhiệt
độ cao như vậy thì nhiệt
độ trung bình của nước ta
là bao nhiêu?
GV: Nước ta nằm trong
vùng nhiệt đới nên cũng
có những đặc tính trên Để
- Nhiệt độ cao, nguồn nhiệt lớn
1.Tính chất nhiệt đới gió mùa ẩm:
a)Tính nhiệt đới
- Số giờ nắng cao: từ 1400- 3000 giờ/năm
- Nhiệt độ TB năm đạt
>210C
Trang 3hiểu cụ thể như thế nào
các em hãy dựa vào bảng
số liệu 31.1 trong SGK
trang 110 (Cho HS nhắc
lại cách tính nhiệt độ TB
năm)
(?) Hãy tính nhiệt độ trung
bình năm của 3 địa điểm
HN, Huế, TP HCM?
(?) Qua 3 điểm trên các
em hãy cho biết nhiệt độ
của nước ta phân bố theo
chiều nào?
(?) Hãy giải thích vì sao
nhiệt độ có sự phân hóa
như vậy?
HS: KL và ghi bảng
- Thay đổi tăng dần từ B->
N là do lãnh thổ nước ta
kéo dài trải qua nhiều vĩ
độ
GV cũng cố: Như vậy
tính chất nhiệt đới cũng
thể hiện rất rõ giống như
- HN: 23,4ºC Huế: 25,0ºC
TP HCM: 26,4ºC
- Nhiệt độ TB năm cao và thay đổi theo hướng tăng dần từ Bắc vào Nam
- Do càng vào Nam càng gần xích đạo, xa chí tuyến nên góc nhập xạ và thời gian chiếu sang trong năm càng tăng dần;
mặt khác, tác động của gió mùa Đông Bắc khi vào Nam bị suy yếu và biến tính đây là nguyên nhân chủ yếu gây ra sự phân hóa Bắc – Nam trong chế độ nhiệt ở nước ta
- Nhiệt độ tăng dần từ Bắc vào Nam
Trang 4các lãnh thổ khác nằm
trong vành đai nhiệt đới.
Chuyển ý: Bên cạnh tính
chất nhiệt đới,khí hậu
nước ta còn mang tính
chất gió mùa ẩm.
HĐ2: (25 phút) Tính chất
gió mùa
* Hình thức tổ chức hoạt
động: Nhóm, cá nhân
* Phương pháp dạy học :
đàm thoại, diễn giảng, giải
quyết vấn đề, pp sử dụng
bản đồ, tự học,
* Kỹ thuật dạy học: kt
đặt câu hỏi, kt hợp tác
GV Treo bản đồ khí hậu
VN và giới thiệu kí hiệu
hướng gió
(?) Theo em hiểu, thế nào
là gió mùa?
(?) Dựa vào bản đồ
KHVN em hãy chỉ các
hướng gió chính và cho
biết hướng gió đó trùng
với mùa nào? (gọi 1 HS
lên bảng)
GV: Nước ta có 2 luồng
gió mùa là Gió mùa mùa
Đông và gió mùa mùa hạ
Để hiểu tính chất của gió
mùa như thế nào, chia lớp
ra 4 nhóm Nhóm 1+3 tìm
hiểu về gió mùa mùa
Đông, nhóm 2+4 tìm hiểu
- Gió mùa là một loại gió đổi hướng theo mùa
- Có 2 hướng gió chính là
ĐB và TN phù hợp với 2 mùa chính là mùa Đông
và mùa Hạ
b) Tính chất gió mùa ẩm
* Gió mùa:
Trang 5về gió mùa mùa hạ theo
phiếu học tập sau (phụ
lục):
(phát phiếu học tập cho
HS, gọi 2 HS đại diện cho
2 nhóm đọc phiếu HT của
nhóm mình, hướng dẫn
HS cách làm việc và quy
định thời gian (4P)
Chú ý: Hướng dẫn Cho
các nhóm báo cáo và
chuẩn kiến thức, ghi bảng
Sau khi 2 nhóm báo cáo
xong, có thể hỏi cả lớp: Vì
sao 2 luồng gió mùa này
có tính chất đối lập như
vậy?
( hướng gió, tính chất,…)
Gợi ý: do nguồn gốc xuất
phát từ đại dương và từ
lục địa)
GV bổ sung: Với tính chất
trên nhưng khi đi vào lãnh
thổ nước ta tùy theo hoạt
động của gió mùa mạnh
hay yếu, vị trí địa lí và đặc
điểm địa hình mà gây ra
hệ quả thời tiết ở từng địa
phương khác nhau:
VD: Gió mùa ĐB lạnh khô
chủ yếu ở miền Bắc, trong
lúc ở miền N khô nóng,
miền Trung (Quảng Ngãi)
lại có mưa…
Gió mùa mùa Hạ gây mưa
- HS dựa vào bảng số liệu và SGK để tìm ra và điền vào phiếu HT
(Treo bảng tổng hợp)
Trang 6lớn ở 2 miền N và Bắc
nhưng miền Trung lại khô
nóng
Chuyển ý: Hoạt động của
gió mùa mang lại tính
chất ẩm của khí hậu VN,
tính chất này biểu hiện ở
nước ta như thế nào,
chúng ta qua…
(?) Dựa vào lượng mưa
TB năm của các địa điểm
được biểu hiện trên bản đồ
khí hậu VN, em hãy nhận
xét về lượng mưa TB năm
của nước ta?
(các địa điểm sau: Sapa
2769mm, Lai Châu
1869mm, HN 1683mm,
Vinh 1869mm, Huế
2890mm, Nha Trang
1441mm, TP HCM
1917mm, Cà Mau
2241mm)
(?) Lượng mưa TB năm
của nước ta là bao nhiêu?
GV: Phần lớn lãnh thổ
nước ta đều có lượng mưa
lớn, trung bình từ 1500 –
2000mm/n, thấp nhất là
Nha Trang cũng gần
1500mm/n Đặc biệt 1 số
địa điểm có lượng mưa
trên 2000mm/năm
Do lượng mưa lớn nên khí
hậu nước ta mang tính
- Lượng mưa lớn TB năm
từ 1500 mm – 2000 mm
* Tính chất ẩm
- Lượng mưa lớn TB năm
từ 1500 mm – 2000 mm
Trang 7chất ẩm không như một số
vùng khô hạn nằm ngang
vĩ độ nước ta như Bắc Phi,
Tây Nam Á
? Em hãy chỉ và đọc trên
bản đồ các địa điểm có
lượng mưa trên 2000mm
và giải thích vì sao có
lượng mưa TB năm lớn
như vậy?
Quan sát trên bản đồ,
lượng mưa nước ta phân
bố như thế nào? Vì sao?
(?) Dựa vào SGK, hãy cho
biết độ ẩm không khí của
nước ta là bao nhiêu?
Do lượng mưa phân bố
không đồng đều giữa các
vùng, giữa các mùa nên
mùa mưa thường gây nên
ngập lụt, mùa hạ kéo dài
gây hạn hán gây thiệt hại
đến SX và đời sống của
nhân dân ta, đòi hỏi chúng
ta phải có những biện
pháp để dự bào và phòng
chống hiệu quả
H? Em hãy kể 1 số biện
pháp để phòng chống lũ
- Do bức chắn của địa hình đón gió và các nhiễu động của thời tiết gây nên
- Lượng mưa phân bố không đồng đều Do bức chắn của địa hình đón gió
- Độ ẩm không khí cao TB>80%
Một số nơi đón gió có lượng mưa khá lớn TB > 2000mm/năm
- Lượng mưa phân bố không đồng đều
- Độ ẩm không khí cao TB>80%
Trang 8lụt mà nhân dân địa
phương thường dùng?
- Dự báo, trồng rừng, tránh nơi thấp trũng…
4) Đánh giá, củng cố: 5’
1 Hãy trình bày tính chất nhiệt đới của KHVN và giải thích vì sao có tính chất đó?
2 Tại sao so với các nước khác cùng vĩ độ, khí hậu Việt Nam có nhiều nét khác biệt, không bị khô hạn như khu vực Bắc Phi và Tây Nam Á?
5) Hoạt động nối tiếp: 2’
- Về nhà học bài cũ, chứng minh được tính chất nhiệt dới, gió mùa ẩm của KHVN
- Đọc trước phần tính chất đa dạng và thất thường của khí hậu
- Trả lời câu hỏi 1 ở phần bài tập sgk/trang113
- Đọc bài đọc thêm trang 113
* Rút kinh nghiệm:
PHỤ LỤC
PHIẾU HỌC TẬP
Nhóm 1 + 3 GIÓ MÙA MÙA ĐÔNG
thời gian 4p
Hướng gió Thổi từ đâu tới Từ tháng nào
đến tháng nào
Đặc điểm thời tiết
Tº (cao/thấp) Mưa (nhiều/ít)
Trang 9PHIẾU HỌC TẬP
Nhóm 2 + 4 GIÓ MÙA MÙA HẠ
thời gian 4p
Hướng gió Thổi từ đâu tới Từ tháng nào
đến tháng nào
Đặc điểm thời tiết
Tº (cao/thấp) Mưa (nhiều/ít)
TỔNG HỢP
Gió
mùa
Hướng gió Thổi từ đâu
tới
Từ tháng nào đến tháng nào
Đặc điểm thời tiết
Tº (cao/thấp) Mưa
(nhiều/ít) Mùa
Đông
ĐB & TN Từ lục địa XI -IV Thấp Khô, ít mưa
Mộ Đức, ngày tháng năm 2018
NGƯỜI SOẠN
(Ký, ghi rõ họ tên)
Oanh
Nguyễn Thị Kiều Oanh
Phê duyệt của GVHD
(Ký, ghi rõ họ tên)
Trần Văn Vàng
