Tài liệu Nuôi bò sữa ở nông hộ - Chương 2 pptx

Vị trí và hướng chuồng Cần chọn vị trí và bố trí hướng chuồng phù hợp để tránh mưa tạt, gió lùa, đảm bảo che nắng, thoáng mát và thoát nước tốt.. Nền chuồng Nền chuồng phải cao hơn mặ

Chương 2

chuồng nuôi bò sữa nông hộ

i Yêu cầu Chung đối với các chi tiết chuồng bò

1 Vị trí và hướng chuồng

Cần chọn vị trí và bố trí hướng chuồng phù hợp

để tránh mưa tạt, gió lùa, đảm bảo che nắng, thoáng mát và thoát nước tốt Việc chọn vị trí và hướng chuồng phải tuỳ theo điều kiện đất đai Thông thường nếu có thể nên chọn hướng chuồng quay về phía nam hoặc đông nam để đảm bảo có ánh sáng và thông thoáng tốt

2 Nền chuồng

Nền chuồng phải cao hơn mặt đất bên ngoài khoảng 40-50cm để nước mưa không thể tràn vào chuồng Nền chuồng có thể được lát bằng gạch hoặc láng bê tông Mặt nền chuồng không gồ ghề, nhưng cũng không trơn trượt, có độ dốc hợp lý (1-3%), xuôi

về phía rãnh thoát nước để bảo đảm thoát nước dễ dàng khi dội rửa

Diện tích chuồng nuôi bình quân cho mỗi bò

khu đi lại tự do chung và khu chia ô cá thể cho bò nằm nghỉ Trong các ô cho bò nằm nghỉ (1m x 2m) có thể

sử dụng cát hoặc rơm rạ băm nhỏ, mạt cưa, lõi ngô băm vụn làm vật liệu lót nền giúp cho bò thoải mái, tránh bị các bệnh về chân móng Tốt nhất là trải nền bằng thảm cao su

3 Tường và mái

Đối với bò sữa điều quan trọng nhất khi thiết

kế chuồng trại là chống nóng Đối với bê con cần chú

ý đến chống lạnh và gió lùa về mùa đông, còn đối với

bò vắt sữa thì không cần quan tâm đến chống lạnh vì

nó luôn luôn phải thải ra khỏi cơ thể một lượng nhiệt lớn

Tường chuồng bao quanh có thể cần phải có để tránh mưa hắt Tường nên mở hướng đông-nam để hứng gió mát và che tây-bắc để chắn gió lạnh (đặc biệt nơi bò đẻ và nuôi bê) Đối với điều kiện khí hậu của miền Nam, có thể không cần xây tường xung quanh chuồng

Cần có mái che chuồng với độ cao và độ dốc vừa phải để dễ thoát nước, thông thoáng và tránh nước mưa hắt vào chuồng Mái che có thể lợp ngói hay tranh để giữ mát Không nên lợp mái tôn hay fibroximăng vì sẽ rất nóng

4 Máng ăn

Trong điều kiện chăn nuôi nông hộ cần phải có máng ăn trong chuồng cho bò Máng ăn nên xây bằng gạch, láng xi măng Không xây máng ăn quá sâu, dễ gây tồn đọng thức ăn và khó vệ sinh Các góc của máng ăn phải lượn tròn và trơn nhẵn, đáy máng có lỗ thoát nước để thuận tiện cho việc rửa máng Thành máng phía trong (phía bò ăn) phải thấp hơn thành máng ngoài để thức ăn không rơi vãi ra lối đi

Hình 2-1: Máng ăn cho bò

5 Máng uống

Tốt nhất là dùng máng uống tự động Nếu không có máng uống tự động thì có thể làm máng uống bán tự động như sau: nước từ tháp chứa được dẫn tới một bể nhỏ xây ở đầu chuồng nuôi, đầu ống dẫn có lắp một phao tự đóng mở nước Từ bể này có hệ thống ống dẫn tới các máng uống ở các ô chuồng Khi bò

mở ra, nước từ tháp chảy vào bể cho đến khi đầy thì phao tự đóng lại Máng uống nên cố định ở độ cao 0,8m từ mặt đất và giữ cho chúng có cùng mực nước với bể chứa nước (theo kiểu bình thông nhau)

Hình 2-2: Sơ đồ máng uống bán tự động

6 Róng chuồng

Trong chuồng cần có hệ thống róng để phân chia

vị trí và giới hạn phạm vi đi lại của mỗi con bò (hình 2-3) Các róng chuồng phải hơi tròn cạnh để tránh cho con vật bị xây xát Róng có thể làm bằng sắt, gỗ hay tre Cần có róng ngăn phía trước ngang tầm vai để bò không bước vào máng ăn hay máng uống

Hình 2-3: Róng ngăn bò trong chuồng

7 Hệ thống chống nóng trong chuồng

Trong chuồng bò, nhất là về mùa hè, cần lắp đặt

hệ thống quạt để làm mát cho bò Tốt hơn nữa, nên lắp

đặt hệ thống phun nước dưới dạng sương mù trong chuồng kết hợp với quạt sẽ giúp bò tránh được stress nhiệt Nếu không thì ít nhất cũng phải có hệ thống vòi phun nước áp suất cao để tắm dội trực tiếp cho bò vào những ngày nắng nóng (thường trước mỗi lần vắt sữa)

8 Sân, đường đi và cây che mát

Cần có sân chơi và hàng rào để bò có thể vận

động tự do Sân lát bằng gạch hoặc đổ bê tông với diện tích khoảng 4-6m2/con Nên trồng cây bóng mát quanh chuồng và trong khu vực sân chơi Trong sân chơi cũng bố trí máng ăn và máng uống

Đường đi cho ăn trong chuồng được bố trí tuỳ thuộc vào điều kiện chuồng trại (vị trí, kiểu chuồng ), phương thức chăn nuôi, phương tiện vận chuyển thức

ăn

9 Kho chứa

Nếu quy mô chăn nuôi khá lớn cần phải xây dựng kho chứa thức ăn tinh, kho chứa cỏ khô, bể ủ thức ăn xanh Kho chứa thức ăn cũng như nơi chứa sữa sau khi vắt rất quan trọng Kho phải thoáng mát, tránh ánh nắng, luôn đề phòng sự phát triển của các loại vi khuẩn, nấm mốc, tránh ruồi nhặng, các loại côn trùng và chuột gây hại Các vật chứa thức ăn cũng như sữa cần phải có nắp kín

10 Hố phân

Bố trí hố ủ phân phù hợp để tận dụng toàn bộ phân và cỏ ăn thừa cũng như chất độn đưa vào hố ủ phân nhằm tăng khối lượng phân bón ruộng, tăng thu nhập cho người chăn nuôi bò sữa nhưng vẫn đảm bảo

vệ sinh Nếu có điều kiện, tốt nhất là xây bể biogas để sản xuất khí cho đun nấu, kết hợp tiệt trùng, nâng cao chất lượng phân và vệ sinh môi trường Cùng với hố phân cần có rãnh thoát nước, phân, nước tiểu hợp lý

ii các kiểu chuồng nuôi bò sữa

1 Kiểu chuồng một d∙y

Kiểu chuồng này (hình 2-3) thích hợp cho chăn nuôi bò sữa nông hộ, quy mô nhỏ −u điểm là có thể tận dụng, tiết kiệm đ−ợc nguyên vật liệu, dễ đặt vị trí

Hình 2-3: Mặt cắt ngang chuồng bò một dãy

2 Kiểu chuồng hai d∙y

Có thể là chuồng hai dãy đối đầu (đường đi cho

ăn ở giữa, máng ăn và máng uống bố trí dọc theo lối

đi), hoặc chuồng hai dãy đối đuôi (lối vào thu dọn phân ở giữa hai dãy) Kiểu chuồng này thường được áp dụng với các hộ có quy mô chăn nuôi khá lớn Hình

2-4 là ví dụ về chuồng hai dãy đối đầu

Hình 2-4: Mặt cắt ngang chuồng bò hai dãy