Tài liệu Thận trọng khi ăn và uống thuốc doc

Sự tương tác giữa thuốc và thức ăn nếu không được phát hiện và xử trí thích hợp có thể dẫn đến nhiều hậu quả nguy hiểm Thường trong các bảng hướng dẫn sử dụng thuốc có ghi thời gian dùn

Thận trọng khi ăn và uống thuốc

Sự tương tác giữa thuốc và thức ăn nếu không được phát hiện và xử trí thích hợp có thể dẫn đến nhiều hậu quả nguy hiểm

Thường trong các bảng hướng dẫn sử dụng thuốc có ghi thời gian dùng: trước, trong hay sau khi ăn, nhưng không bao giờ người ta nói rõ là ăn gì Nhiều người điều trị bệnh thường không tuân thủ theo những

nguyên tắc này bởi họ không biết rõ rằng sự tương tác giữa thuốc và thức ăn có thể dẫn đến những hậu quả nguy hiểm hoặc làm thay đổi công dụng chữa bệnh của thuốc

Mỗi loại thuốc, một cách dùng

Theo PGS-TS Nguyễn Hữu Đức, Trường Đại học Y Dược TPHCM, đối với thuốc viên uống nói chung, cần phải lưu ý khi uống có bị ảnh hưởng bởi thức ăn hay không Nếu uống thuốc cùng với bữa ăn, tức là uống thuốc ngay sau khi ăn, tốc độ và mức độ hấp thu của thuốc bị ảnh hưởng bởi sự hiện diện của thức

ăn, thức uống có trong dạ dày Thông thường, thuốc sau khi uống phải được hấp thu vào máu mới cho tác dụng Vì vậy, nếu tốc độ và mức độ hấp thu của

thuốc kém do ảnh hưởng của thực phẩm, thuốc sẽ cho tác dụng chậm và kém

Còn theo dược sĩ Nguyễn Bá Huy Cường, ĐH Curtin (Úc), có rất nhiều loại thuốc bị ảnh hưởng bởi loại thức ăn và thời điểm mà chúng ta ăn Chẳng hạn như

sử dụng một vài loại thuốc vào đúng lúc chúng ta

đang ăn có thể làm ảnh hưởng đến phương cách hấp thu thuốc của ruột và dạ dày Thực phẩm có thể trì hoãn hoặc làm suy giảm sự hấp thu thuốc Điều này giải thích vì sao một số dược phẩm cần phải được uống lúc dạ dày trống (1 giờ trước khi ăn hoặc 2 giờ sau khi ăn) Thức ăn gây kích thích bài tiết dịch dạ dày và ruột, giúp tăng cường hấp thu thuốc

Hầu hết các dược sĩ đều khuyến cáo sự tương tác giữa thuốc và thức ăn nếu không được phát hiện và

xử trí thích hợp có thể dẫn đến nhiều hậu quả nguy

hiểm, như giảm sự hấp thu của nhiều loại thuốc, dẫn đến thất bại điều trị hoặc tăng sự hấp thu của thuốc, dẫn đến nguy cơ tăng tác dụng phụ, thậm chí gây độc, thông qua sự hoạt hoá hoặc ức chế hệ thống các men ở ruột bởi các thành phần dinh dưỡng

Bên cạnh những tương tác trên, một số thành phần thức ăn còn có thể gây ảnh hưởng đến sự phân bố của thuốc ở các mô, tế bào hoặc quá trình xâm nhập của thuốc vào các tạng đặc biệt Ngoài ra, sự tương tác thuốc và thức ăn còn có thể ảnh hưởng đến quá trình đào thải của thuốc và các yếu tố dinh dưỡng, gây ra do sự cản trở hoạt động của gan và thận

Đọc kỹ hướng dẫn sử dụng trước khi dùng

Dược sĩ Nguyễn Bá Huy Cường cũng cho biết sự tương tác giữa thực phẩm và dược phẩm có thể xảy

ra cho dù là thuốc được kê toa hoặc không cần kê

toa, chẳng hạn các loại kháng acid, một số vitamin, viên bổ sung sắt nhưng không phải tất cả các loại thuốc đều bị tác động bởi thực phẩm

Cũng có rất nhiều loại dược phẩm dễ dàng được

dung nạp khi được sử dụng chung với thức ăn Cần tham khảo ý kiến của bác sĩ, dược sĩ để xem loại

thuốc mà bạn đang sử dụng nên uống lúc đang ăn hoặc nên uống lúc dạ dày trống

Để tránh hiện tượng tương tác giữa thuốc và thực phẩm xảy ra làm giảm những tác dụng điều trị của thuốc, trước nhất cần đọc kỹ hướng dẫn ghi trên

nhãn thuốc Nếu có điều gì nghi ngờ, khó hiểu, cần hỏi ngay ý kiến bác sĩ, dược sĩ Nên đọc kỹ những hướng dẫn, khuyến cáo, những lưu ý về sự tương tác được in trên toa thuốc lẫn bao bì Cho dù là những loại thuốc không cần kê toa cũng có thể xảy ra sự tương tác với thực phẩm

Khi uống thuốc, nên uống với một ly đầy nước (hoặc

bác sĩ sẽ hướng dẫn nếu có những yêu cầu khác) Không nên trộn dược phẩm vào thức ăn hoặc trút bỏ

vỏ viên nang của thuốc vì điều này sẽ làm thay đổi cách thức hoạt động của thuốc

Không nên uống chung vitamin với những thuốc đặc trị vì những loại vitamin và khoáng chất có thể gây nên những tác dụng không mong muốn nếu sử dụng chung với một số thuốc khác Không nên hoà thuốc vào thức uống nóng vì nhiệt sẽ làm mất tác dụng của thuốc Đặc biệt, không bao giờ sử dụng dược phẩm chung với rượu, bia

Những bệnh lý cần lưu ý

Do việc dùng một số loại thuốc cũng có thể ảnh

hưởng đến chức năng tiêu hóa, dẫn đến mất nước và điện giải của cơ thể nên người cao tuổi, những người mắc các bệnh ác tính, bệnh lý đường tiêu hoá,

HIV/AIDS, suy dinh dưỡng là những đối tượng có

nguy cơ cao nhất chịu sự tương tác này do đây là

những nhóm đối tượng phải sử dụng nhiều loại thuốc

Riêng những thức ăn với hàm lượng chất béo cao kích thích bài tiết muối mật giúp tăng hấp thu các

thuốc tan được trong mỡ Ngoài ra, những thức ăn giàu chất béo cũng kích thích giải phóng

cholecystokinin, chất có tác dụng giảm nhu động dạ dày và làm tăng thời gian tiếp xúc giữa thuốc với

niêm mạc đường tiêu hóa, dẫn đến tăng khả năng hấp thu thuốc