HÌNH THÁI VÀ CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ Sinh vật nhân sơ: Mỗi tế bào chứa 1 phân tử ADN mạch kép có dạng vòng và chưa có cấu trúc NST như ở tế bào nhân thực.... ĐỘT BiẾN CẤU TRÚC NST..[r]
Trang 1Bài 5:
NHIỄM SẮC THỂ
VÀ ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC
NHIỄM SẮC THỂ
Trang 2I HÌNH THÁI VÀ CẤU TRÚC NHIỄM SẮC THỂ.
1 Hình thái nhiễm sắc thể.
(1) NST ở kì giữa của nguyên phân
là NST kép Mỗi NST gồm 2
crômatit gắn với nhau ở tâm động
Mỗi crômatit chứa 1 phân tử ADN.
(2) NST ở tế bào không phân
chia có cấu trúc đơn Mỗi NST tương ứng với 1 crômatit của NST ở kì giữa.
Vật chất di truyền của sinh vật nhân thực ở cấp độ tế bào là NST.
- Thế nào là NST tương đồng?
- Thế nào là bộ NST lưỡng bội? Bộ đơn bội?
Vật chất di truyền của sinh vật nhân thực ở cấp độ tế bào là NST.
- Thế nào là NST tương đồng?
- Thế nào là bộ NST lưỡng bội? Bộ đơn bội?
Quan sát hình 5.1 Em hãy mô tả hình thái NST ở sinh vật nhân thực.
Quan sát hình 5.1 Em hãy mô tả hình thái NST ở sinh vật nhân thực.
Trang 3 SV nhân thực: NST gồm ADN và protein histon (cấu trúc hiển vi).
NST gồm 3 vùng:
+ Tâm động: là vị trí liên kết với thoi phân bào.
+ Vùng đầu mút bảo vệ NST, làm cho các NST
không dính vào nhau.
+ Trình tự khởi đầu nhân đôi ADN.
Một NST đơn nhân đôi thành 1 NST kép gồm 2 cromatit dính nhau ở tâm động (eo thứ nhất), một số NST còn có eo thứ 2 (nơi tổng hợp
Trang 4Tùy vị trí của tâm động mà hình thái
NST có thể khác nhau:
cân tâm, lệch tâm tâm mút quá ngắn 2 nhánh
Trang 5Bộ NST của người
Bộ NST của ruồi giấm
Trang 62 Cấu trúc siêu hiển vi của NST.
Trang 8Quan sát hình 5.2
- Mô tả cấu trúc của NST ở SV
nhân thực.
Trang 92 Cấu trúc siêu hiển vi của NST.
- NST được cấu tạo từ ADN và
protêin(histôn và phi histôn).
- (AND + prôtêin) Nuclêôxôm (8
pt prôtêin histôn được quấn quanh bởi 1 đoạn AND dài khoảng 146 cặp nuclêôtit, quấn 1 vòng) 43
-Chuỗi nuclêôxôm (mức xoắn 1) tạo sợi cơ bản có đường kính
70nm.0nm.nm NST.
Trang 10I HÌNH THÁI VÀ CẤU TRÚC NHIỄM
SẮC THỂ
Sinh vật nhân sơ:
Mỗi tế bào chứa 1 phân tử
Trang 11Thường gây chết đối với thể ĐB.
VD: mất đoạn ở NST 21 gây bệnh ung thư máu.
Một đoạn NST được lặp lại một hay nhiều lần làm tăng số lượng gen trên NST.
ĐB lặp đoạn làm giảm hay tăng cường sự biểu hiện của tính trạng VD: ở đại mạch có ĐB lặp đoạn làm tăng hoạt tính enzim amilaza, rất có ý nghĩa trong công nghiệp sản xuất bia Một đoạn NST bị đứt ra rồi
đảo ngược 180 0 và nối lại
làm thay đổi trình tự gen trên NST.
Có thể gây hại hoặc giảm khả năng sinh sản.
Sự trao đổi đoạn NST xảy ra trong cùng 1 NST hoặc giữa các NST không tương đồng
làm thay đổi kích thước, cấu trúc gen, nhóm gen liên kết.
Chuyển đoạn lớn ở NST thường gây chết hoặc làm mất khả năng sinh sản
ở sinh vật.
II ĐỘT BiẾN CẤU TRÚC NST.
Trang 12• 1 Cấu trúc nhiễm sắc thể ở sinh vật nhân sơ
• A chỉ là phân tử ADN mạch kép, có dạng vòng, không liên kết với prôtêin.
• A dạng hitstôn B cùng các en zim tái bản.
• C dạng phi histôn D dạng hitstôn và phi histôn.
• 3 Hình thái của nhiễm sắc thể biến đổi qua các kỳ phân bào và
nhìn rõ nhất ở kỳ
• A.trung gian B trước C giữa D sau.
Củng cố
Trang 13Sơ đồ hình thành giao tử khi chuyển đoạn tương hỗ của NST
13
18
18 18+13
Trang 14Bài học đến đây là hết.
Trang 15II ĐỘT BiẾN CẤU TRÚC NST.
Trang 174 Chuyển đoạn.
a/ Chuyển đoạn trong cùng một NST.
G
A B C D E F H A D B C E F G H
b/ Chuyển đoạn giữa hai NST không tương đồng.
- Chuyển đoạn tương hỗ.
Trang 18Đột biến chuyển đoạn:
bình thường gây nên
bệnh ung thư máu ác
tính.
Trang 21Việc mất một phần của nhiễm sắc thể 7 gây
ra hội chứng Williams