Đặc biệt, dạy học tích hợp các môn Lịch sử, Địa lý, Ngữ văn, Giáo dục công dân, Hoạt động ngoài giờ lên lớp, Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh trong một chuyên đề cụ thểb
Trang 21 Lời giới thiệu:
Dạy học tích hợp là một xu thế được các quốc gia trên thế giới và Việt Nam triển khai thực hiện, nhất là trong bối cảnh nước ta đang đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo Dạy học tích hợp nhằm định hướng hình thành một số năng lực cho người học, thực hiện yêu cầu giảm tải và tránh sự trùng lặp về kiến thức giữa các môn học
Là giáo viên dạy học lịch sử, qua nhiều năm kinh nghiệm, tôi nhận thấy việc dạy học tích hợp, đặc biệt tích hợp tư tưởng Hồ Chí Minh trong dạy học lịch sử có ý nghĩa
vô cùng quan trọng với cả nhà trường, giáo viên, học sinh và thực tiễn đời sống xã hội Đối với nhà trường: góp phần thực hiện nghị quyết 29 - NQ/ TW về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục; góp phần hưởng ứng thực hiện cuộc vận động học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh theo Chỉ thị 03 - CT/TW của Bộ Chính trị và
Kế hoạch 03 - KH/TW của Ban Bí thư khóa XI, chủ đề học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh năm 2015 hướng vào 3 nội dung lớn là trung thực, trách nhiệm; gắn bó với nhân dân; đoàn kết, xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh; góp phần thực hiện hiệu quả phong trào “Dạy tốt - Học tốt”, “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức
Hồ Chí Minh” và phong trào “Học tập suốt đời” của Bộ Giáo dục và đào tạo
Đối với giáo viên: Bồi dưỡng, nâng cao kiến thức, kĩ năng sư phạm cho giáo viên; nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy; phát triển năng lực dạy học tích hợp và dạy học theo dự án; phát triển năng lực vận dụng các kĩ thuật dạy học tích cực trong giảng dạy và năng lực nghiên cứu Đặc biệt, dạy học tích hợp các môn Lịch sử, Địa lý, Ngữ văn, Giáo dục công dân, Hoạt động ngoài giờ lên lớp, Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh trong một chuyên đề cụ thểb - “Hoạt động cách mạng của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc từ năm 1911 đến năm 1930” là cần thiết vì:
- Khắc phục được tình trạng thiếu sự liên hệ, tác động giữa kiến thức lịch sử với các môn khoa học khác như Địa lý, Ngữ văn, Giáo dục Công dân, Hoạt động ngoài giờ lên lớp, Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, Tin học … Vận dụng kiến thức liên môn để lí giải cho các vấn đề, nội dung học tập và thực tiễn dạy và học hiện nay Từ đó, giúp học sinh có cái nhìn đa chiều và toàn diện, rèn luyện cho học sinh năng lực tư duy, cách suy nghĩ vận động về bài học lịch sử và có quan điểm toàn diện, có thái độ khách quan khi nhận thức vấn đề Đây là nguyên tắc quan trọng khi xem xét một sự kiện lịch sử
- Tạo điều kiện đổi mới phương pháp dạy học, đa dạng hóa các hoạt động học tập, từ
đó góp phần hình thành và phát triển năng lực cũng như phẩm chất cho học sinh
- Qua việc chuẩn bị bài ở nhà, sưu tầm tài liệu và đồ dùng trực quan cho giờ học; làm việc theo nhóm để đưa ra sản phẩm của từng nhóm dưới sự hướng dẫn của giáo viên, tham gia các hoạt động trên lớp … Tất cả đã tạo thành một chuỗi các hoạt
Trang 3động liên tiếp có sự gắn kết với nhau, từ đó, góp phần làm tăng thời gian học tập của học sinh, giúp học sinh tiếp thu kiến thức nhanh hơn, ghi nhớ bài học sâu sắc hơn
- Giúp giáo viên xác định được những vấn đề cơ bản, chủ yếu nhất trong tư tưởng và tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, phù hợp với những kiến thức cơ bản của bài học để từ đó có phương pháp tích hợp tư tưởng Hồ Chí Minh một cách thích hợp đồng thời giáo dục tư tưởng cho học sinh
Đối với học sinh: Giúp học sinh tích luỹ được vốn kiến thức phong phú, sinh động
về những hoạt động cứu nước của Nguyễn Ái Quốc từ năm 1911 đến năm 1930, thông qua những kiến thức liên môn Lịch sử, Âm nhạc, Địa lý, Ngữ văn, Giáo dục công dân trong chương trình THPT và Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh; hình thành cho học sinh thái độ biết ơn, quý trọng đối với Bác; từ đó, giúp các em nỗ lực trong học tập, rèn luyện để trở thành người công dân phát triển toàn diện, đóng góp sức mình trong công cuộc xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa; phát triển các năng lực cho học sinh, đặc biệt là năng lực tự học, tự sáng tạo; năng lực lập kế hoạch hoạt động; năng lực hợp tác và năng lực vận dụng các kiến thức liên môn để giải quyết các vấn đề thực tiễn Ngoài ra, còn phát triển một số năng lực chuyên biệt của môn Lịch sử như năng lực tái hiện sự kiện lịch sử, năng lực thực hành bộ môn, năng lực nhận xét, đánh giá sự kiện, vấn đề lịch sử, năng lực vận dụng
và liên hệ thực tế; nâng cao hứng thú cho học sinh trong giờ học Lịch sử Phát huy được tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh; rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh Như vậy, việc tham gia dự án dạy học này giúp phát triển cả về mặt kiến thức, kỹ năng, thái độ cũng như năng lực cho cả giáo viên và học sinh
Đối với đời sống xã hội: Sáng kiến khắc họa lại sinh động lịch sử Việt Nam từ năm 1911 đến năm 1930, gắn liền với hoạt động cách mạng, vai trò lịch sử của cá nhân kiệt xuất - lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc; từ đó, góp phần định hình ý thức và trách nhiệm của thế hệ trẻ trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay, đặc biệt là cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”
Trong những năm vừa qua, đã có không ít những công trình, đề tài, hội thảo khoa học, bài báo khoa học đề cập đến vấn đề dạy học tích hợp cho học sinh ở nhà trường phổ thông hiện nay; nhất việc tích hợp tư tưởng Hồ Chí Minh tôi xin dẫn ra một số ví
dụ tiêu biểu như:
Tác phẩm: Một số vấn đề về tích hợp tư tưởng Hồ Chí Minh trong giảng dạy môn Lịch sử ở nhà trường phổ thông, tác giả PGS.TS Nghiêm Đình Vỳ - Ban tuyên giáo trung ương Trong tác phẩm này tác giả khái quát nội dung tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh, nhận thức về tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh, phân tích các giai đoạn hình thành
tư tưởng Hồ Chí Minh
Trang 4Sáng kiến kinh nghiệm: Tích hợp tư tuởng Hồ Chí Minh trong dạy học Lịch sử Việt Nam lớp 12, tác giả Nguyễn Thanh Tuyền - Trường THPT Nguyễn Bỉnh Khiêm - Tỉnh Đồng Nai Sáng kiến của tác giả đề cập tới nội dung tích hợp tư tưởng đạo đức
Hồ Chí Minh trong toàn bộ phần lịch sử Việt Nam lớp 12 cấp THPT
Tác phẩm của tác giả Nghiêm Đình Vỳ và sáng kiến kinh nghiệm của Nguyễn Thanh Tuyền đã chỉ ra những vấn đề cơ bản trong việc tích hợp và nội dung tích hợp
tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh nhưng còn dài và nặng nên đối tượng học sinh THPT khó tiếp thu và hiểu rõ được bản chất của các nội dung tích hợp
Tuy nhiên, các công trình nghiên cứu đó chưa thực sự nghiên cứu việc tích hợp những vấn đề liên quan trong một bài học cụ thể
Với tất cả các lí do trên, tôi chọn “Tăng cường hứng thú cho học sinh thông qua dạy học tích hợp liên môn chuyên đề “Hoạt động cách mạng của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc từ năm 1911 đến năm1930” làm đề tài sáng kiến kinh nghiệm của mình
2 Tên sáng kiến:
Tăng cường hứng thú cho học sinh thông qua dạy học tích hợp liên môn chuyên
đề “Hoạt động cách mạng của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc từ năm 1911 đến năm 1930”
3 Tác giả sáng kiến:
Họ và tên: Đào Minh Nguyệt
Sinh ngày: 12/12/1981
Trình độ chuyên môn: Thạc sĩ Lịch sử Chức vụ, đơn vị công tác: Giáo viên trường THPT Bình Xuyên
Điện thoại: 0332.152.828 Email: daominhnguyetc3bx@vinhphuc.edu.vn
4 Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến: Đào Minh Nguyệt - GV Lịch sử, trường THPT Bình Xuyên
5 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến:
Sáng kiến được áp dụng trong dạy học bộ môn Lịch sử
Sáng kiến được đưa ra nhằm giải quyết vấn đề tạo hứng thú cho học sinh trong giờ học một vấn đề lịch sử cụ thể - Hoạt động cách mạng của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc
từ năm 1911 đến năm 1930 nói riêng và trong giờ học bộ môn lịch sử nói chung
6 Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử:
Tháng 12 năm 2017 (Học kì I, năm học 2017 - 2018)
7 Mô tả bản chất của sáng kiến:
7.1 Cơ sở lí luận và thực tiễn của sáng kiến
7.1.1 Cơ sở lí luận
Trang 5Dạy học tích hợp liên môn là định hướng dạy học trong đó giáo viên tổ chức, hướng dẫn để học sinh biết huy động tổng hợp kiến thức, kĩ năng,… thuộc nhiều lĩnh vực (môn học/HĐGD) khác nhau nhằm giải quyết các nhiệm vụ học tập; thông qua đó hình thành những kiến thức, kĩ năng mới; phát triển được những năng lực cần thiết,
nhất là năng lực giải quyết vấn đề trong học tập và thực tiễn cuộc sống Ở mức độ thấp
thì dạy học tích hợp mới chỉ là lồng ghép những nội dung giáo dục có liên quan vào quá trình dạy học một môn học như: lồng ghép giáo dục đạo đức, lối sống; giáo dục pháp luật; giáo dục chủ quyền quốc gia về biên giới, biển, đảo; giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, bảo vệ môi trường, an toàn giao thông Mức độ tích hợp cao hơn là phải xử lí các nội dung kiến thức trong mối liên quan với nhau, bảo đảm cho học sinh vận dụng được tổng hợp các kiến thức đó một cách hợp lí để giải quyết các vấn đề trong học tập, trong cuộc sống, đồng thời tránh việc học sinh phải học lại
nhiều lần cùng một nội dung kiến thức ở các môn học khác nhau
Việc dạy học theo chủ đề tích hợp liên môn có ưu điểm:
- Đối với học sinh, trước hết, các chủ đề liên môn, tích hợp có tính thực tiễn nên sinh động, hấp dẫn, có ưu thế trong việc tạo ra động cơ, hứng thú học tập cho học sinh Học các chủ đề tích hợp, liên môn, học sinh được tăng cường vận dụng kiến thức tổng hợp vào giải quyết các tình huống thực tiễn, ít phải ghi nhớ kiến thức một cách máy móc Điều quan trọng hơn là các chủ đề tích hợp, liên môn giúp cho học sinh không phải học lại nhiều lần cùng một nội dung kiến thức ở các môn học khác nhau, vừa gây quá tải, nhàm chán, vừa không có được sự hiểu biết tổng quát cũng như khả năng ứng dụng của kiến thức tổng hợp vào thực tiễn
- Đối với giáo viên thì ban đầu có thể có chút khó khăn do việc phải tìm hiểu sâu hơn những kiến thức thuộc các môn học khác Tuy nhiên khó khăn này chỉ là bước đầu và có thể khắc phục dễ dàng bởi hai lý do: Một là, trong quá trình dạy học môn học của mình, giáo viên vẫn thường xuyên phải dạy những kiến thức có liên quan đến các môn học khác và vì vậy đã có sự am hiểu về những kiến thức liên môn đó; Hai là, với việc đổi mới phương pháp dạy học hiện nay, vai trò của giáo viên không còn là người truyền thụ kiến thức mà là người tổ chức, kiểm tra, định hướng hoạt động học của học sinh cả ở trong và ngoài lớp học; vì vậy, giáo viên các bộ môn liên quan có điều kiện và chủ động hơn trong sự phối hợp, hỗ trợ nhau trong dạy học Như vậy, dạy học theo các chủ đề liên môn không những giảm tải cho giáo viên trong việc dạy các kiến thức liên môn trong môn học của mình mà còn có tác dụng bồi dưỡng, nâng cao kiến thức và kĩ năng sư phạm cho giáo viên, góp phần phát triển đội ngũ giáo viên bộ môn hiện nay thành đội ngũ giáo viên có đủ năng lực dạy học kiến thức liên môn, tích hợp Thế hệ giáo viên tương lai sẽ được đào tạo về dạy học tích hợp, liên môn ngay trong quá trình đào tạo giáo viên ở các trường sư phạm
Trang 67.1.2 Cơ sở thực tiễn
Hiện nay, việc dạy học tích hợp nói chung và tích hợp tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh nói riêng trong dạy học Lịch sử đã được tiến hành nhưng chưa thường xuyên nên hiệu quả chưa cao
Qua điều tra thực tế, tôi thấy số giáo viên thường xuyên thực hiện tích hợp và tích hợp tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh trong các bài giảng Lịch sử chưa nhiều Dạy học vẫn nặng về truyền thụ lí thuyết Việc tích hợp tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh nhằm rèn đạo đức, kĩ năng sống cho học sinh chưa thực sự được quan tâm Trong dạy học Lịch sử hiện nay, nhiều giáo viên còn gặp khó khăn chưa tìm được những biện pháp thích hợp để tích hợp giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh trong bài giảng
Về phía học sinh đa số các em không thích học Lịch sử và sợ học Lịch sử nhiều
em chưa thực sự biết về những nội dung cơ bản của lịch sử dân tộc và lịch sử thế giới Nhiều sự kiện quan trọng, nhiều nhân vật vĩ đại trong lịch sử dân tộc và lịch sử thế giới một số học sinh không biết Các em còn thờ ơ với những biến cố quan trọng của lịch sử cũng như công lao to lớn của các vị lãnh tụ Việc hiểu biết về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh không đồng nhất trong các học sinh
Vì vậy, tôi thấy việc dạy học tích hợp, đặc biệt tích hợp tư tưởng Hồ Chí Minh trong dạy học lịch sử rất cần thiết
7.2 Giải pháp và quá trình thực hiện
7.2.1 Chuẩn kiến thức, kĩ năng, thái độ theo chương trình hiện hành khi dạy chuyên đề: “Hoạt động cách mạng của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc từ năm 1911đến năm1930”
* Về kiến thức:
- Nêu được tiểu sử của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc
- Hiểu được nguyên nhân vì sao Nguyễn Ái Quốc ra đi tìm đường cứu nước
- Hiểu được điểm mới và khác trong quá trình tìm chân lý cứu nước của Nguyễn Ái Quốc với các bậc tiền bối đi trước
- Nêu được những hoạt động cách mạng của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc từ năm
1911 đến năm 1930 Ý nghĩa của những hoạt động đó đối với quá trình chuẩn bị về tư tưởng, chính trị, tổ chức tiến tới thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam đầu năm 1930
- Đánh giá được công lao của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đối với cách mạng Việt Nam từ năm 1911 đến năm 1930
- Ngày nay, thế hệ trẻ cần phải làm gì để học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh
* Về kĩ năng:
- Biết sử dụng các loại đồ dùng trực quan, tài liệu tham khảo khi học tập
- Rèn luyện kĩ năng phân tích, đánh ra các sự kiện lịch sử
- Rèn luyện kĩ năng khai thác kênh hình có liên quan
- Rèn luyện kĩ năng vận dụng, liên hệ thực tế
Trang 7- Sử dụng bản đồ tư duy để phát triển các ý tưởng cá nhân về một chủ đề nào đó, biết cách sử dụng kĩ thuật K - W - L, biết sử dụng phần mềm Word, Power Point, chèn hình ảnh … tạo nên sản phẩm báo cáo kết quả dự án học tập
- Thu thập, lưu giữ và xử lí thông tin từ nhiều nguồn khác nhau (Internet, sách báo …) và rút ra kết luận
- Phát triển kĩ năng trình bày vấn đề và thuyết trình trước đám đông
* Về thái độ:
- Bồi dưỡng cho học sinh lòng kính yêu, khâm phục đối với lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc
- Giáo dục lòng biết ơn về công lao to lớn của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc; tự hào
về những di sản tư tưởng, văn hóa, lịch sử … mà Người để lại cho thế hệ trẻ ngày nay
- Giáo dục cho học sinh niềm tin tưởng vào con đường mà lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đã lựa chọn cho cách mạng Việt Nam, vào sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc ngày nay
- Giúp học sinh hiểu rõ vai trò của cá nhân kiệt xuất ở những bước ngoặt quan trọng của lịch sử
- Giáo dục cho học sinh có ý thức và trách nhiệm trong việc giữ gìn và bảo vệ cương vực lãnh thổ trên đất liền, trên biển và vùng trời của Tổ quốc; ý thức bảo vệ và giữ gìn các di tích lịch sử, danh thắng, bảo tàng lịch sử gắn liền với cuộc đời và hoạt động cách mạng của Nguyễn Ái Quốc
- Hình thành cho học sinh thái độ tôn trọng, ý thức giữ gìn và phát huy tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh, đặc biệt là hưởng ứng thực hiện cuộc vận động học tập
và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh theo Chỉ thị 03 - CT/TW của Bộ Chính trị và Kế hoạch 03 - KH/TW của Ban Bí thư khóa XI, chủ đề năm 2015 là học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh: trung thực, trách nhiệm; gắn bó với nhân dân; đoàn kết, xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh Từ đó, các em vận dụng vấn đề
đã học vào trong thực tiễn cuộc sống, hình thành hành vi và quen phù hợp với những giá trị đạo đức xã hội
- Giáo dục cho học sinh tinh thần vượt khó, lối sống có hoài bão, có lí tưởng
- Bước đầu hình thành và tiếp cận với phương pháp nghiên cứu khoa học Bồi dưỡng khả năng tự học và tự học suốt đời, năng lực hợp tác cho học sinh
- Thái độ khách quan khi nhìn nhận, đánh giá sự vật, hiện tượng trong đời sống
- Linh hoạt trước các dạng đề thi THPT Quốc gia theo hướng đổi mới gắn liền nội dung lịch sử với thực tiễn
7.2.2 Bảng mô tả định hướng năng lực và chuẩn kiến thức kĩ năng
Trong dạy học lịch sử để giáo viên xác định đúng mục tiêu bài học và kiểm tra đánh giá theo các cấp độ tư duy thì cần chú ý tới các từ khóa tương ứng với các cấp độ
tư duy như sau:
- Nhận biết: Với các động từ: nêu, liệt kê, trình bày, kể tên, nhận biết
- Thông hiểu: Với các động từ: hiểu được, giải thích, phân biệt, tại sao, vì sao, hãy lí giải, khái quát
Trang 8- Vận dụng thấp: Với các động từ: xác định, khám phá, dự đoán, vẽ sơ đồ, lập niên biểu, phân biệt, chứng minh
- Vận dụng cao: Với các động từ: bình luận, nhận xét, đánh giá, rút ra bài học lịch sử, liên hệ thực tiễn
Việc xác định chuẩn kiến thức, kĩ năng rất quan trọng, giúp giáo viên có định hướng trong quá trình dạy học để đạt được mục tiêu bài học cũng như hình thành được các năng lực cho học sinh Tuy nhiên, tùy theo đối tượng học sinh mà giáo viên có sự
nâng chuẩn sao cho phù hợp
Khi dạy chuyên đề: “Hoạt động cách mạng của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc từ năm
1911 đến năm 1930”, tôi đã xây dựng bảng mô tả như sau:
Nội dung Nhận biết
(Mô tả yêu cầu cần đạt)
Thông hiểu (Mô tả yêu cầu cần đạt)
Vận dụng thấp (Mô tả yêu cầu cần đạt)
Vận dụng cao (Mô tả yêu cầu cần đạt)
1911 đến năm
1920
- Giải thích được nguyên nhân Nguyễn Ái Quốc
ra đi tìm đường cứu nước năm
1911
- Lí giải được nguyên nhân Nguyễn Ái Quốc lại quyết định sang phương Tây, không phải Nhật Bản như các thế hệ thanh niên đầu thế
kỉ XX
- Đánh giá ý nghĩa lịch sử những hoạt động của Nguyễn
Ái Quốc từ năm
1911 đến năm
1930
- Đánh giá vai trò lịch sử của Nguyễn Ái Quốc đối với cách mạng Việt Nam từ năm
1911 đến năm
1920
So sánh con đường cứu nước của Nguyễn Ái Quốc với các bậc tiền bối
1921 đến năm
1930
- Giải thích được - Đánh giá được
vai trò của Nguyễn Ái Quốc trong Hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản
- Đánh giá được vai trò lịch sử của Nguyễn Ái Quốc đối với cách mạng Việt Nam từ năm
Ngày nay, thế
hệ trẻ cần phải làm gì để học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh
Trang 9* Định hướng phát triển năng lực cho học sinh:
- Năng lực chung: tự học, giải quyết vấn đề, sáng tạo, tự quản lí, giao tiếp, hợp tác, sử dụng công nghệ thông tin và sử dụng ngôn ngữ; đặc biệt là năng lực hợp tác
- Năng lực chuyên biệt:
+ Năng lực tái hiện sự kiện, nhân vật lịch sử: Trình bày tiểu sử của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc; trình bày hoạt động cách mạng của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc từ năm
1911 đến năm 1930
+ Năng lực thực hành bộ môn lịch sử: sử dụng bản đồ Hành trình tìm đường cứu nước của Chủ tịch Hồ Chí Minh (1911 - 1941) để thấy rõ hành trình tìm đường cứu nước của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc từ năm 1911 đến năm 1930
+ Năng lực nhận xét, đánh giá các vấn đề, các sự kiện, nhân vật lịch sử: Đánh giá ý nghĩa những hoạt động của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đối với cách mạng Việt Nam từ năm 1911 đến năm 1930; đánh giá vai trò của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đối với cách mạng Việt Nam từ năm 1911 đến năm 1930
+ Năng lực vận dụng, liên hệ thực tế: thế hệ trẻ đã học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh như thế nào trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay
+ Năng lực phát hiện, đề xuất, giải quyết các vấn đề trong học tập lịch sử: tra cứu và xử lí thông tin, nêu dự kiến giải quyết các vấn đề, tổ chức thực hiện dự kiến, vận dụng kiến thức vào thực tế cuộc sống
- Năng lực vận dụng kiến thức liên môn giải quyết vấn đề thực tiễn
- Để giải quyết các vấn đề đặt ra trong dự án học tập, học sinh còn cần học tập
và vận dụng các kiến thức liên môn
Âm nhạc Bài hát “Thăm bến Nhà Rồng” - Nhạc sĩ Trần Hoàn
Ngữ văn Tác gia Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh - SGK Ngữ văn
Trang 10“Hai bàn tay” - Trích “Thư ký Bác Hồ kể chuyện” - Vũ
Kỳ
“Người đi tìm hình của nước” - Nhà thơ Chế Lan Viên
Lịch sử Bài 28 - “Truyền thống yêu nước của dân tộc Việt Nam
thời phong kiến” - SGK Lịch sử 10 Cơ bản
Bài 21 - “Phong trào yêu nước chống Pháp của nhân
dân Việt Nam trong những năm cuối thế kỉ XIX” - SGK
Lịch sử 11 Cơ bản
Bài 22 - “Xã hội Việt Nam trong cuộc khai thác thuộc
địa lần thứ nhất của thực dân Pháp” - SGK Lịch sử 11
Cơ bản
Bài 23 - “Phong trào yêu nước và cách mạng ở Việt Nam
từ đầu thế kỉ XX đến Chiến tranh thế giới thứ nhất” -
Bài 14 - “Công dân với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ
quốc” - SGK Giáo dục công dân 10
Bài 16 - “Tự hoàn thiện bản thân” - SGK Giáo dục công
dân 10
Bài 15 - “Chính sách đối ngoại” - SGK Giáo dục công
dân 11
Bài 9 - “Con người là chủ thể của lịch sử, là mục tiêu
phát triển của xã hội” - SGK Giáo dục công dân 10
Học tập và làm
theo tấm gương đạo đức
Hồ Chí Minh
Lòng yêu nước
Tinh thần đoàn kết
Tư tưởng độc lập, tự do
Chăm lo, bồi dưỡng thế hệ trẻ
Trang 117.2.3 Chuẩn bị của giáo viên và học sinh
* Chuẩn bị của giáo viên:
- Máy tính xách tay, máy chiếu
- Xây dựng kế hoạch thực hiện dự án
- Xây dựng bộ câu hỏi định hướng
- Phân nhóm và giao nhiệm vụ học tập cho từng nhóm và danh sách các tài liệu tham khảo cho học sinh
- Xây dựng giáo án mẫu, các mẫu phiếu học tập, phiếu K - W - L, các phiếu đánh giá
dự án như phiếu đánh giá kết quả dự án nhóm học sinh của giáo viên, phiếu học sinh tự đánh giá và đánh giá lẫn nhau trong nhóm, phiếu đánh giá chung của giáo viên
- Xây dựng sơ đồ tư duy về hoạt động cách mạng, vai trò lịch sử của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc từ năm 1911 đến năm 1930
- Hoàn thành phiếu giáo viên đánh giá
- Sử dụng các phần mềm Microsoft Office Power Point, phần mềm tạo video Produce Proshow 8.0 và phần mềm vẽ sơ đồ tư duy Mind Manager 9.0
* Chuẩn bị của học sinh:
- Lập kế hoạch thực hiện dự án của nhóm
- Bảng phân công nhiệm vụ các thành viên trong nhóm, sổ theo dõi dự án nhóm
- Hoàn thành các nhiệm vụ học tập dưới dạng bài Power Point
- Tập thuyết trình, tìm kiếm các nguồn tài liệu, tranh ảnh liên quan tới nội dung của dự án để chuẩn bị cho thảo luận
- Hoàn thành các phiếu học tập, phiếu K - W - L và phiếu học sinh tự đánh giá
và đánh giá lẫn nhau trong nhóm
- Sử dụng các phần mềm Microsoft Office Power Point
- Giấy A0, bút dạ, nam châm, băng dính hai mặt
* Các phần mềm ứng dụng công nghệ thông tin:
- Phần mềm Microsoft Word
- Phần mềm Power Point
- Phần mềm vẽ sơ đồ tư duy imindmap
7.2.4 Phương pháp dạy học và tiến trình hoạt động dạy học
* Phương pháp dạy học:
- Phương pháp dạy học:
+ Dạy học giải quyết vấn đề
Trang 12* Tiến trình hoạt động dạy học:
Hoạt động 1: Xây dựng ý tưởng dự án Quyết định chủ đề Phân công đóng vai (được tiến hành trong vòng 10 phút sau khi giáo viên dạy xong chuyên đề “Chính sách thống trị của thực dân Pháp ở Việt Nam Tình hình kinh tế - xã hội Việt Nam sau Chiến tranh thế giới thứ nhất”)
- Giáo viên giới thiệu về phiếu KWL, hướng dẫn học sinh tìm hiểu trước ở nhà những thông tin ở cột K (về Hoạt động cách mạng, vai trò lịch sử của lãnh tụ Nguyễn
Ái Quốc từ năm 1911 đến năm 1930)
PHIẾU KWL
Tên bài học:
Tên học sinh: Lớp: Trường:
K (Những điều đã biết)
W (Những điều muốn biết)
L (Những điều đã học được)
- Tìm hiểu trước nội dung bài học
- Giáo viên chia lớp thành 3 nhóm
- Giáo viên giới thiệu cho cả lớp về nội dung thực hiện dự án: “Hoạt động cách
mạng, vai trò lịch sử của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc từ năm 1911 đến năm 1930”, các
nhóm đề xuất ý tưởng dự án
- Các nhóm lựa chọn chủ đề, xác định mục tiêu của dự án:
+ Nhóm 1: Hoạt động cách mạng, vai trò lịch sử của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc từ năm 1911 đến năm 1920
+ Nhóm 2: Hoạt động cách mạng, vai trò lịch sử của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc
từ năm 1921 đến cuối năm 1928
+ Nhóm 3: Hoạt động cách mạng, vai trò lịch sử của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc
từ cuối năm 1929 đến đầu năm 1930
- Giáo viên phân công 3 học sinh về nhà tìm hiểu nội dung câu chuyện “Hai
bàn tay” và thực hiện đóng vai ba nhân vật:
+ Một học sinh đóng vai người dẫn chuyện
+ Một học sinh đóng vai anh Văn Ba
+ Một học sinh đóng vai anh Tư Lê
Trang 13Hoạt động 2: Giáo viên đưa ra bảng tiêu chí đánh giá kết quả học tập theo
dự án, bảng đánh giá mức độ tham gia hoạt động của các thành viên trong nhóm
và tiêu chí đánh giá Sổ theo dõi dự án của nhóm học sinh (được tiến hành trong vòng 10 phút sau khi giáo viên dạy xong chuyên đề: “Chính sách thống trị của thực dân Pháp ở Việt Nam Tình hình kinh tế - xã hội Việt Nam sau Chiến tranh thế giới thứ nhất”)
PHIẾU ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ DỰ ÁN NHÓM HỌC SINH CỦA GIÁO VIÊN
Họ và tên người đánh giá:
Nhóm: Lớp: Trường:
Tên chủ đề:
Đánh giá bài trình bày của
nhóm (tối đa 10 điểm)
Sổ theo dõi công việc
(tối đa 10 điểm)
Tổng
PHIẾU GIÁO VIÊN ĐÁNH GIÁ
Họ và tên người đánh giá:
Nhóm: Lớp: Trường:
Tên chủ đề:
STT Họ và tên Điểm trả lời
bộ câu hỏi định hướng
Điểm bài thuyết trình Power Point
Điểm phiếu KWL
Điểm TB
Trong đó, tổng điểm = (Điểm trả lời bộ câu hỏi định hướng + Điểm thuyết trình Power Point + Điểm phiếu KWL) /3
Hoạt động 3: Xây dựng kế hoạch thực hiện dự án:
- Các nhóm học sinh lập kế hoạch làm việc, phân công nhiệm vụ, trao đổi cách thực hiện, thời gian hoàn thành theo Sổ theo dõi dự án và báo cáo giáo viên thường xuyên
Trang 14- Các nhóm tự bố trí thời gian họp nhóm và thực hiện nhiệm vụ Biên bản thảo luận họp nhóm được ghi đầy đủ trong Sổ theo dõi dự án
Triển khai thực hiện dự án (1 tuần) Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
- Theo dõi học sinh thực hiện,
hướng dẫn học sinh, kịp thời tháo
gỡ những vướng mắc
- Giáo viên cung cấp cho học sinh
các tài liệu hỗ trợ thêm (nếu có)
- Các nhóm xây dựng kế hoạch làm việc
- Thực hiện dự án: thu thập thông tin dưới nhiều hình thức, tổng hợp kết quả thu thập, phân tích
và xử lý thông tin và viết báo cáo
- Trao đổi với giáo viên về những khó khăn trong quá trình thực hiện qua điện thoại, email hoặc gặp trực tiếp
- Thảo luận, sửa chữa và hoàn chỉnh sản phẩm
Kế hoạch thực hiện các công việc Thời gian
Hoạt động 4: Thực hiện dự án
Học sinh làm việc theo nhóm và cá nhân theo kế hoạch để tạo ra sản phẩm gồm tìm kiếm và thu thập tài liệu thông qua sách báo, internet, thư viện ; tổng hợp kết quả thu thập, phân tích và xử lý thông tin, viết báo cáo và thảo luận để hoàn thiện sản phẩm Sản phẩm của học sinh được trình bày chi tiết tại phụ lục 2
Hoạt động 5: Hai tiết thực hiện trên lớp: tiến trình và phương pháp tổ chức dạy học
1 Ổn định lớp học
2 Kiểm tra bài cũ
GV có thể sử dụng câu hỏi sau:
(?) Xã hội Việt Nam sau Chiến tranh thế giới thứ nhất (1919 - 1930) chuyển biến như thế nào?
Trang 153 Bài mới
Giới thiệu bài:
Các cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất (1897 - 1914) và lần thứ hai (1919 - 1929) đã tác động lớn đến tình hình kinh tế, đặc biệt làm cho xã hội Việt Nam ngày càng phân hóa sâu sắc Trong bối cảnh đó, phong trào dân tộc dân chủ ở nước ta tiếp tục phát triển theo nhiều con đường khác nhau Đến khi Nguyễn Ái Quốc tìm ra con đường cứu nước đúng đắn cho dân tộc Việt Nam, lịch sử bước sang một trang mới, đánh dấu những thắng lợi quan trọng sau này của cách mạng Việt Nam Vậy quá trình
ra đi tìm đường cứu nước; chuẩn bị về tư tưởng, chính trị, tổ chức và tiến tới thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam đầu năm 1930 của Nguyễn Ái Quốc đã diễn ra như thế nào? Nguyễn Ái Quốc có vai trò như thế nào đối với cách mạng Việt Nam từ năm 1911 đến năm 1930? Chúng ta cùng đi vào tìm hiểu chủ đề: Hoạt động cách mạng, vai trò lịch
sử của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc từ năm 1911 đến năm 1930
Giáo viên phát phiếu KWL và hướng dẫn học sinh hoàn thiện phiếu
PHIẾU KWL
Tên bài học:
Tên học sinh: Lớp: Trường:
K (Những điều đã biết)
W (Những điều muốn biết)
L (Những điều đã học được)
Trong đó, cột K (Những điều đã biêt): Học sinh đã hoàn thiện ở nhà Cột W (Những điều muốn biết): Học sinh hoàn thiện ngay sau khi giáo viên phát phiếu Cột L (Những điều đã học được): Học sinh hoàn thiện trong quá trình học
Hoạt động 1: Tìm hiểu quá trình Nguyễn Ái Quốc tìm đường cứu nước, đến với chủ nghĩa Mác - Lênin (1911 - 1920)
* Hình thức: Hoạt động nhóm, cá nhân
* Phương pháp, kĩ thuật dạy học:
- Giáo viên sử dụng phương pháp giải quyết vấn đề; phát vấn, học sinh suy nghĩ, trình bày ý kiến; giáo viên nhận xét, kết luận
- Sử dụng kĩ thuật phòng tranh
- Đóng vai
* Tiến trình
Trang 16Hoạt động của giáo viên và học sinh Kiến thức cơ bản cần nắm Tích hợp Lịch sử - Lịch sử; Lịch sử - Âm
nhạc; Lịch sử - Địa lý; Lịch sử - Ngữ văn;
Lịch sử - Giáo dục Công dân; Lịch sử - Học
tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí
Minh
Hoạt động nhóm, cá nhân
- GV cho HS quan sát hình ảnh ngôi nhà của
Người ở Nghệ An và đặt câu hỏi: Em có biết gì
về ngôi nhà trên?
- HS suy nghĩ, trả lời ngắn gọn
- GV nhận xét, kết luận: đây là ngôi nhà của gia
đình Nguyễn Ái Quốc ở Nghệ An, một ngôi
nhà tranh nhỏ, đơn sơ nhưng rất ngăn nắp
- GV đặt câu hỏi: Em có biết gì về Nguyễn Ái
Quốc?
- HS dựa vào SGK, dựa vào kiến thức Ngữ Văn
và hiểu biết của bản thân, trình bày tiểu sử của
lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc thông qua hình vẽ
chân dung Người (đã chuẩn bị ở nhà)
- GV hướng dẫn HS vận dụng kiến thức Ngữ
văn 12 - Tác gia Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí
Minh để nắm được tiểu sử của Nguyễn Ái
Quốc (Tích hợp Lịch sử - Ngữ văn)
I Quá trình Nguyễn Ái Quốc tìm đường cứu nước, đến với chủ nghĩa Mác - Lênin (1911 - 1920)
1 Sơ lược tiểu sử Nguyễn Ái Quốc
- Nguyễn Ái Quốc, hồi nhỏ tên là Nguyễn Sinh Cung (sau đổi tên là Nguyễn Tất Thành), sinh ngày 19/5/1890, tại làng Sen, xã Kim Liên, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ
An
- Người xuất thân trong một gia đình trí thức yêu nước, lớn lên từ một miền quê có truyền thống đấu tranh quật khởi, lại được chứng kiến sự thất bại của một loạt cuộc đấu tranh chống Pháp, được tiếp xúc với nhiều nhà cách mạng đương thời Từ rất sớm, Nguyễn
Ái Quốc đã có “chí đuổi thực dân Pháp, giải phóng đồng bào”
Trang 17- GV nêu câu hỏi: Tình hình Việt Nam cuối thế
kỉ XIX, đầu thế kỉ XX có điểm gì nổi bật?
- HS suy nghĩ, trả lời ngắn gọn
- GV nhận xét, bổ sung và chốt ý:
+ GV hướng dẫn HS vận dụng kiến thức Lịch
sử 11 - Bài 22 - “Xã hội Việt Nam trong cuộc
khai thác thuộc địa lần thứ nhất của thực dân
Pháp” và Lịch sử 12 - Bài 12 - “Phong trào
dân tộc dân chủ ở Việt Nam từ năm 1919 đến
năm 1925” để làm rõ tình hình chính trị, xã hội
Việt Nam cuối thế kỉ XIX, đầu thế kỉ XX
(Tích hợp Lịch sử - Lịch sử)
+ GV hướng dẫn HS vận dụng kiến thức Lịch
sử 11 - Bài 21 - “Phong trào yêu nước chống
Pháp của nhân dân Việt Nam trong những năm
cuối thế kỉ XIX”:
Cuối thế kỷ XIX, hệ tư tưởng phong kiến vẫn
tồn tại, chi phối các khuynh hướng cứu nước
lúc đó Bộ phận văn thân, sỹ phu yêu nước đã
sử dụng hệ tư tưởng phong kiến này làm vũ khí
chống Pháp
Đến năm 1896, cùng với sự thất bại của cuộc
khởi nghĩa Hương Khê, phong trào Cần vương
đã thất bại Thất bại đó chứng tỏ con đương
cứu nước dưới ngọn cờ lãnh đạo của các sỹ
phu, văn thân yêu nước theo lập trường phong
kiến không thành công, độc lập dân tộc không
thể gắn với chế độ phong kiến Trong hoàn
cảnh đó, những người Việt Nam yêu nước phải
tìm một chân lí cứu nước mới
+ GV hướng dẫn HS vận dụng kiến thức Lịch
sử 11 - bài 23 - “Phong trào yêu nước và cách
mạng ở Việt Nam từ đầu thế kỉ XX đến Chiến
tranh thế giới thứ nhất”:
Đến đầu thế kỉ XX, cùng với sự xuất hiện tầng
lớp tư sản và tiểu tư sản, nhiều Tân thư, Tân
2 Bối cảnh lịch sử Nguyễn Ái Quốc ra đi tìm đường cứu nước
- Năm 1858, thực dân Pháp nổ súng xâm lược Việt Nam Sau hơn 30 năm cơ bản hoàn thành công cuộc bình định, thực dân Pháp tiến hành khai thác thuộc địa lần thứ nhất (1897 - 1914) và lần thứ hai (1919 - 1929) làm cho xã hội Việt Nam nổi lên hai mẫu thuẫn cơ bản:
+ Mâu thuẫn dân tộc giữa toàn thể nhân dân Việt Nam với thực dân Pháp
+ Mâu thuẫn giai cấp giữa nông dân với địa chủ phong kiến
- Phong trào yêu nước chống Pháp của nhân dân Việt Nam (Phong trào đấu tranh theo hệ tư tưởng phong kiến - Phong trào Cần Vương cuối thế kỉ XIX; phong trào đấu tranh theo khuynh hướng dân chủ tư sản đầu thế kỉ XX với hai đại diện tiêu biểu là Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh) tuy diễn ra sôi nổi nhưng đều bị thất bại Cách mạng Việt Nam lâm vào tình trạng khủng hoảng trầm trọng về đường lối và giai cấp lãnh đạo
Trang 18báo của Trung Hoa cổ động cho tư tưởng dân
chủ tư sản được đưa vào Việt Nam Các sĩ phu
yêu nước thức thời đã tiếp nhận tư tưởng đó
một cách nồng nhiệt Đặc biệt, những đổi mới
của Nhật Bản sau cuộc Duy tân Minh Trị
(1868) càng củng cố niềm tin của họ vào con
đường cách mạng tư sản Đây chính là những
điều kiện xã hội và tâm lí làm nảy sinh và thúc
đẩy phong trào yêu nước theo khuynh hướng
chính trị mới: trào lưu dân tộc chủ nghĩa, trong
đó, Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh là những
nhân vật tiêu biểu Trào lưu chính trị này kế tục
Phong trào Cần Vương yêu nước chống Pháp
cuối thế kỉ XIX, nhưng đồng thời, đã mang
nhiều nét mới khác trước
Tuy nhiên, vì ở Việt Nam lúc đó chưa có những
điều kiện chín muồi về kinh tế và chính trị (giai
cấp tư sản dân tộc chưa ra đời, tầng lớp trí thức
mới cũng còn rất ít ỏi) nên trào lưu dân tộc này
đã không tồn tại bền chắc và lâu dài
Sự thất bại của phong trào yêu nước theo lập
trường phong kiến cuối thế kỉ XIX và phong
trào yêu nước theo khuynh hướng dân chủ tư
sản đầu thế kỉ XX đã đẩy cách mạng Việt Nam
lâm vào tình trạng khủng hoảng trầm trọng về
đường lối và giai cấp lãnh đạo Từ đó, đặt ra
yêu cầu lịch sử là phải có một con đường cứu
nước đúng đắn để đưa cách mạng nước ta thoát
khỏi cuộc khủng hoảng về đường lối và giai
cấp lãnh đạo
=> làm rõ kết quả các phong trào đấu tranh
chống thực dân Pháp cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ
XX (Tích hợp Lịch sử - Lịch sử)
- GV đặt câu hỏi: Yêu cầu lịch sử đặt ra cho
cách mạng Việt Nam lúc này là gì?
- HS suy nghĩ, trả lời ngắn gọn
- GV nhận xét, kết luận
=> Yêu cầu lịch sử đặt ra: phải tìm ra một con đường cứu nước đúng đắn vừa giải quyết đồng thời hai mâu thuẫn cơ bản trong xã hội Việt Nam vừa đưa cách mạng Việt Nam thoát khỏi tình trạng khủng hoảng trầm
Trang 19- GV yêu cầu HS vận dụng kiến thức Ngữ văn
11 - “Một số thể loại văn học: Thơ, truyện” và
“Một số thể loại văn học: Kịch, nghị luận” để
tham gia đóng vai theo nội dung câu chuyện
“Hai bàn tay” (Tích hợp Lịch sử - Ngữ văn)
+ HS trong vai trò là người dẫn chuyện: Năm
1911, năm ấy Bác còn trẻ lắm, khoảng 21 tuổi
Một hôm, anh Ba - tên của Bác hồi ấy, cùng
với một người bạn dạo khắp thành phố Sài
Gòn Rồi bỗng đột nhiên, anh Ba hỏi anh Lê
+ HS đóng vai anh Văn Ba: Anh Lê, anh có yêu
nước không?
+ HS đóng vai anh Tư Lê: Tất nhiên là có chứ!
+ HS đóng vai anh Văn Ba: Anh có thể giữ bí
mật không?
+ HS đóng vai anh Tư Lê: Có
+ HS đóng vai anh Văn Ba: Tôi muốn đi ra
nước ngoài, xem nước Pháp và các nước khác,
họ làm cách mạng như thế nào? Sau khi xem
xét họ, tôi sẽ trở về giúp đồng bào chúng ta
Nhưng đi một mình, thật ra cũng có nhiều mạo
hiểm, ví như đau ốm … Anh muốn đi với tôi
không?
+ HS đóng vai Tư Lê: Nhưng bạn ơi! Chúng ta
lấy đâu ra tiền mà đi?
+ HS đóng vai Văn Ba: Đây, tiền đây - Anh Ba
vừa nói vừa giơ hai bàn tay Chúng ta sẽ làm
việc, chúng ta sẽ làm bất cứ việc gì mà sống và
để đi Anh cùng đi với tôi chứ?
- Sau khi vở kịch kết thúc, GV đặt câu hỏi: Em
có cảm nhận như thế nào sau khi xem xong vở
kịch “Hai bàn tay”?
- Sau khi HS trả lời, GV chốt ý: Câu chuyện thể
hiện tinh thần quyết chí, không sợ gian lao, vất
vả của anh Văn Ba khi quyết định ra nước
ngoài tìm đường cứu nước
Tích hợp giáo dục kĩ năng sống cho HS:
Giáo dục tinh thần vượt khó, sống có hoài bão,
trọng về đường lối và giai cấp lãnh đạo
Trang 20có lí tưởng
- GV cho HS quan sát hình ảnh và giới thiệu đôi nét về bến Nhà Rồng - Nơi Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước và con tàu Đô đốc La - tu -
sơ Tơ - rê - vin - con tàu đưa Bác sang phương Tây
- GV hướng dẫn HS vận dụng kiến thức:
+ Âm nhạc - Bài hát “Thăm bến Nhà Rồng” -
Nhạc sĩ Trần Hoàn do ca sĩ Thái Bảo thể hiện
(Tích hợp Lịch sử - Âm nhạc)
+ Ngữ Văn - Bài thơ “Người đi tìm hình của
nước” - Nhà thơ Chế Lan Viên (Tích hợp Lịch
sử - Ngữ văn):
“Đất nước đẹp vô cùng Nhưng Bác phải ra đi Cho tôi làm sóng dưới con tàu đưa tiễn Bác Bốn phía nhìn không một bóng hàng tre
Đêm xa nước đầu tiên, ai nỡ ngủ
Sóng vỗ dưới thân tàu đâu phải sóng quê Hương
Trời từ đây chẳng xanh màu xứ sở
Xa nước rồi, càng hiểu nước đau thương”
+ Giáo dục công dân 10 - Bài 14 - “Công dân
với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”
(Tích hợp Lịch sử - Giáo dục công dân)
Trang 21+ Lịch sử 10 - Bài 28 - “Truyền thống yêu nước
của dân tộc Việt Nam thời phong kiến” (Tích
hợp Lịch sử - Lịch sử)
+ Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ
Chí Minh - Lòng yêu nước (Tích hợp Lịch sử
- Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ
Chí Minh)
Để thấy rõ xuất phát từ lòng yêu nước, Nguyễn
Ái Quốc quyết chí ra đi tìm đường cứu nước
- GV hướng dân HS vận dụng kiến thức Lịch
sử 11 - bài 23 - “Phong trào yêu nước và cách
mạng ở Việt Nam từ đầu thế kỉ XX đến Chiến
tranh thế giới thứ nhất” để hiểu rõ hạn chế của
các bậc tiền bối đi trước (Tích hợp Lịch sử -
Lịch sử)
+ Người rất khâm phục tinh thần yêu nước của
các cụ Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh …
nhưng Người không hoàn toàn tán thành cách
làm của một người nào
+ Cụ Phan Bội Châu hi vọng Nhật giúp đỡ để
đuổi Pháp Điều đó chẳng khác gì “đuổi hổ cửa
trước, rước beo cửa sau”
+ Cụ Phan Châu Trinh chỉ yêu cầu người Pháp
thực hiện cải cách, đó là sai lầm, chẳng khác gì
đến “xin giặc rủ lòng thương”
- GV đặt câu hỏi: Tại sao Nguyễn Ái Quốc lại
quyết định sang phương Tây, không phải Nhật
Bản như các thế hệ thanh niên đầu thế kỉ XX?
- HS suy nghĩ, trả lời ngắn gọn
- GV nhận xét, kết luận:
+ Rút kinh nghiệm từ các bậc tiền bối Phan Bội
Châu, Phan Châu Trinh hướng con đường cứu
nước về phía Nhật Bản đều thất bại
- Xuất phát từ lòng yêu nước và trên cơ
sở bài học kinh nghiệm thành công, thất bại của các thế hệ cách mạng tiền bối, ngày 5/6/1911, Nguyễn Ái Quốc quyết định sang phương Tây nhằm
“tìm hiểu xem nước Pháp và các nước khác làm thế nào rồi sẽ trở về giúp đồng bào mình”
Trang 22+ Nước Pháp là nước giành thắng lợi trong
cuộc cách mạng tư sản năm 1789, đây là cuộc
cách mạng tư sản triệt để nhất Châu Âu
+ Trong quá trình thống trị Việt Nam, thực dân
Pháp rêu rao khẩu hiệu “Tự do - Bình đẳng -
Bác ái” Người tới Pháp để tìm hiểu sự thật của
tự do, bình đẳng, bác ái đó
điểm mới và khác trong quá trình tìm chân
lý cứu nước của Nguyễn Ái Quốc so với các
bậc tiền bối trước đó thể hiện bản lĩnh độc
lập, tư duy sáng tạo của Nguyễn Ái Quốc
- GV phát phiếu học tập cho HS và yêu cầu mỗi
HS phải tự hoàn thiện phiếu học tập của mình
Phiếu học tập 1: Tìm hiểu hoạt động của
lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc từ năm 1911 đến
năm 1920
Thời gian Sự kiện Ý nghĩa
- Giáo viên nhắc lại câu hỏi làm việc nhóm của
nhóm I: Dựa vào hiểu biết và vận dụng kiến
thức Địa lí, Học tập và làm theo tấm gương đạo
đức Hồ Chí Minh từ phần chuẩn bị ở nhà,
nhóm I cho biết Hoạt động chính của lãnh tụ
Nguyễn Ái Quốc ở từ năm 1911 đến năm 1920
Học sinh nhóm I: Đại diện nhóm trình bày kết
quả nhóm trên giấy A0 đã chuẩn bị ở nhà
Học sinh các nhóm: Lắng nghe, nhận xét, bổ
sung
Giáo viên kết luận:
+ GV hướng dẫn HS vận dụng kiến thức Địa lý
12 - bài 13 - “Đọc bản đồ địa hình, điền vào
lược đồ trống” và Bản đồ thế giới (Nguồn:
Wikipedia.com) có các địa danh Nguyễn Ái
Quốc đến trong quá trình ra đi tìm đường cứu
nước (1911 - 1920); đặc biệt, sử dụng Lược đồ
“Hành trình tìm đường cứu nước của Chủ tịch
3 Quá trình tìm đường cứu nước, đến với chủ nghĩa Mác - Lênin (1911 - 1920)
- Từ năm 1911 đến năm 1917, Nguyễn Tất Thành đã bôn ba ở nhiều nước Châu Âu, Châu Á, Châu Phi, Mĩ latinh, làm nhiều nghề khác nhau để khảo nghiệm và học tập
Trang 23tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí
Minh - Tinh thần đoàn kết quốc tế; đức tính
giản dị để thấy rõ quá trình lao động vất vả và
hoạt động của Nguyễn Ái Quốc từ năm 1911
đến năm 1917 (Tích hợp Lịch sử - Học tập và
làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh)
Những chuyến đi đó giúp Người rút ra được
bản chất của cách mạng Mỹ và cách mạng
Pháp: “Cách mệnh Pháp cũng như cách mệnh
Mỹ… là cách mệnh tư bản, cách mệnh không
đến nơi, tiếng là cộng hòa và dân chủ, kỳ thực
trong thì nó tước lục công nông, ngoài thì nó áp
bức thuộc địa” và bản chất của chủ nghĩa đế
quốc: Trên thế giới này, ở đâu bọn đế quốc
thực dân đều độc ác,ở đâu những người lao
động cũng đều bị bóc lột, áp bức dã man; trên
thế giới này con người có nhiều màu da khác
nhau, nhưng chung quy chỉ có hai hạng người:
hạng người bị bóc lột và hạng người đi bóc lột
Tích hợp giáo dục kĩ năng sống cho HS:
Hình thành cho HS cách nhìn nhận bạn - thù
+ GV hướng dẫn HS vận dụng kiến thức Học
tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí
Minh - Tư tưởng độc lập - tự do để thấy rõ nội
dung của Bản “Yêu sách 8 điểm” mà Nguyễn
- Do được đi, được sống gần gũi với những người lao động ở nhiều châu lục, Người đã hiểu rõ sự tàn bạo của bọn thực dân, đế quốc và nguyện vọng khát khao muốn độc lập, tự do của các dân tộc bị áp bức Đây chính là cơ sở đầu tiên giúp Nguyễn Ái Quốc dễ dàng tiếp thu quan điểm về dân tộc, giai cấp, về giải phóng dân tộc và giải phóng giai cấp của chủ nghĩa Mác - Lênin sau này
- Năm 1917, Người từ nước Anh trở lại Pháp, khi Cách mạng tháng Mười Nga thành công Người tham gia cuộc đấu tranh đòi cho binh lính và thợ thuyền Việt Nam sớm được hồi hương, tham gia hoạt động trong phong trào công nhân Pháp … Năm
1919, Người gia nhập Đảng Xã hội Pháp
- Tháng 6/1919, Nguyễn Ái Quốc thay mặt nhóm người yêu nước Việt Nam tại Pháp gửi tới Hội nghị
Trang 24Ái Quốc gửi tới Hội nghị Vécxai năm 1919
(Tích hợp Lịch sử - Học tập và làm theo tấm
gương đạo đức Hồ Chí Minh)
- GV cho HS quan sát hình ảnh Nguyễn Ái
Quốc tại Hội nghị Vécxai
+ GV hướng dẫn HS vận dụng kiến thức Ngữ
văn - Bài thơ “Người đi tìm hình của nước” của
nhà thơ Chế Lan Viên để hiểu rõ tâm tư, tình
cảm của Nguyễn Ái Quốc khi tìm ra con đường
cứu nước cho dân tộc Việt Nam; đồng thời thể
hiện sự lựa chọn của Người (Tích hợp Lịch sử
- Ngữ văn)
“Luận cương đến Bác Hồ Và Người đã khóc
Lệ Bác Hồ rơi trên chữ của Lênin
Bốn bức tường im nghe Bác lật từng trang sách
gấp
Tưởng bên ngoài, đất nước đợi mong tin
Bác reo lên một mình như nói cùng dân tộc
“Cơm áo là đây! Hạnh phúc đây rồi”
+ GV hướng dẫn HS vận dụng kiến thức Học
tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí
Minh - Tinh thần đoàn kết quốc tế để làm rõ
những quyết định quan trọng của Nguyễn Ái
Quốc khi tham dự Đại hội lần thứ 18 của Đảng
Xã hội Pháp ngày 25/12/1920 (Tích hợp Lịch
sử - Học tập và làm theo tấm gương đạo đức
Hồ Chí Minh)
+ GV nêu câu hỏi: Từ những sự kiện lịch sử cụ
thể trong hoạt động của Nguyễn Ái Quốc từ
năm 1911 đến năm 1920, hãy cho biết vai trò
của Người đối với cách mạng Việt Nam trong
Vécxai Bản “Yêu sách 8 điểm” đòi
các quyền tự do, dân chủ và quyền bình đẳng cho nhân dân An Nam
- Giữa tháng 7/1920, Người đọc
bản “Sơ thảo lần thứ nhất Luận
cương về vấn đề dân tộc và thuộc địa” của Lênin và Người đã tìm ra
con đường cứu nước đúng đắn cho dân tộc Việt Nam - con đường cách mạng vô sản
- Ngày 25/12/1920, Người tham dự Đại hội lần thứ 18 của Đảng Xã hội Pháp họp ở Tua và Người đã tán thành gia nhập Quốc tế cộng sản và thành lập Đảng Cộng sản Pháp đánh dấu bước ngoặt trong tư tưởng chính trị của Nguyễn Ái Quốc, từ lập trường yêu nước chuyển sang lập trường cộng sản trở thành người cộng sản Việt Nam đầu tiên
Trang 25giai đoạn này?
+ HS suy nghĩ, trả lời ngắn gọn
+ GV nhận xét, chốt ý
GV hướng dẫn HS vận dụng kiến thức Giáo
dục công dân 10 - Bài 9 - “Con người là chủ
thể của lịch sử, là mục tiêu phát triển của xã
hội” để làm rõ vai trò lịch sử của Nguyễn Ái
Quốc từ năm 1911 đến năm 1920 (Tích hợp
Lịch sử - Giáo dục công dân)
- HS hoàn thiện phiếu học tập
* Vai trò của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đối với cách mạng Việt Nam
Những hoạt động của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc từ năm 1911 đến năm 1920 đã giúp Người tìm ra con đường cứu nước đúng đắn cho dân
tộc Việt Nam: “Muốn cứu nước,
giải phóng dân tộc không có con đường nào khác ngoài con đường
cách mạng vô sản”
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Thời gian Sự kiện Ý nghĩa
Ngày 5/6/1911 Nguyễn Ái Quốc ra đi tìm đường
cứu nước
- Thể hiện lòng yêu nước
- Thể hiện quyết tâm giải quyết cuộc khủng hoảng về giai cấp và đường lối của cách mạng Việt Nam
yêu sách của nhân dân An Nam, đòi các quyền tự do, dân chủ và quyền bình đẳng
Tuy không được chấp nhận nhưng gây tiếng vang lớn
Giữa tháng
7/1920
Người đọc bản Sơ thảo lần thứ nhất những Luận cương về vấn đề dân tộc
và thuộc địa của Lênin
Nguyễn Ái Quốc tìm ra con đường cứu nước đúng đắn cho dân tộc Việt Nam - con đường cách mạng vô sản Ngày 25/12/1920 Người tham dự Đại hội đại biểu lần thứ
18 của Đảng Xã hội Pháp và bỏ phiếu tán thành gia nhập Quốc tế Cộng sản và thành lập Đảng Cộng sản Pháp
Đánh dấu bước ngoặt trong tư tưởng chính trị của Nguyễn
Ái Quốc, từ lập trường yêu nước chuyển sang lập trường cộng sản trở thành người cộng sản Việt Nam đầu tiên
Trang 26Hoạt động 2: Tìm hiểu quá trình Nguyễn Ái Quốc truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin, chuẩn bị thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam trong những năm 1920 - 1930
* Hình thức: Hoạt động nhóm, cá nhân
* Phương pháp, kĩ thuật dạy học:
- Giáo viên sử dụng phương pháp giải quyết vấn đề
- Vấn đáp, Thuyết trình kết quả làm việc nhóm chuẩn bị ở nhà
- Sử dụng kĩ thuật phòng tranh
* Tiến trình
Hoạt động của giáo viên và học sinh Kiến thức cơ bản cần nắm
Tích hợp Lịch sử - Giáo dục công dân;
Lịch sử - Học tập và làm theo tấm gương
đạo đức Hồ Chí Minh
Hoạt động nhóm, cá nhân
- GV phát phiếu học tập cho HS và yêu cầu
mỗi HS phải tự hoàn thiện phiếu học tập
của mình
Phiếu học tập 2: Tìm hiểu hoạt động của
lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc từ năm 1921
đến năm 1930
Thời gian Sự kiện Ý nghĩa
- GV nêu vấn đề: Sau khi tìm thấy con
đường cứu nước, trở thành người cộng sản,
Nguyễn Ái Quốc vừa tiếp tục học tập, vừa
tìm cách truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin
vào trong nước, chuẩn bị về chính trị, tư
tưởng và tổ chức cho sự ra đời một chính
đảng tiên phong của giai cấp công nhân
Việt Nam Quá trình này phát triển qua
mấy giai đoạn?
- HS suy nghĩ, trả lời ngắn gọn
- GV nhận xét, kết luận: Hoạt động của
Nguyễn Ái Quốc từ năm 1921 đến năm
1930 chia thành 3 giai đoạn:
+ Thời kì từ năm 1921 đến giữa năm 1923:
Hoạt động ở Pháp
II Quá trình Nguyễn Ái Quốc truyền
bá chủ nghĩa Mác - Lênin, chuẩn bị thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam trong những năm 1921 – 1930
1 Hoạt động ở Pháp (từ năm 1921 đến giữa năm 1923)
Trang 27+ Thời kì từ giữa năm 1923 đến cuối năm
1924: Hoạt động ở Liên Xô
+ Thời kì từ cuối năm 1924 đến năm 1930:
Hoạt động ở Trung Quốc
- GV nêu câu hỏi: Trong những năm 1921 -
1930, Nguyễn Ái Quốc đã có những hoạt
động chính gì?
- Các nhóm II, III giải quyết vấn đề thông
qua giới thiệu sản phẩm nhóm trước lớp
- Giáo viên nhắc lại câu hỏi làm việc nhóm
của nhóm II: Dựa vào hiểu biết và vận
dụng kiến thức Học tập và làm theo tấm
gương đạo đức Hồ Chí Minh từ phần chuẩn
bị ở nhà, nhóm II cho biết Hoạt động của
Nguyễn Ái Quốc ở Trung Quốc từ cuối
năm 1924 đến cuối năm 1928 như thế nào?
- Học sinh nhóm II: Đại diện nhóm trình
bày trên Power Point kết quả đã chuẩn bị ở
nhà (Chi tiết tại Phụ lục - Sản phẩm của
Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ
Chí Minh - Tinh thần đoàn kết quốc tế để
thấy rõ sự thành lập Hội Liên hiệp thuộc
địa (Tích hợp Lịch sử - Học tập và làm
theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh)
- Tháng 7 năm 1921, Nguyễn Ái Quốc cùng với một số người yêu nước của các thuộc địa Pháp sáng lập Hội liên hiệp thuộc địa ở Pari và xuất bản tờ báo
“Người cùng khổ” (Le Paria) làm cơ quan ngôn luận của Hội “Người cùng khổ” ra số đầu tiên vào ngày 1/4/1922 Với tờ báo này, Người là chủ bút, biên tập viên, người viết bài
- Người còn tích cực viết bài cho các báo “Nhân đạo” của Đảng cộng sản Pháp, “Đời sống công nhân” của Tổng Liên đoàn Lao động Pháp …
- Cũng trong năm 1922, Người viết vở kịch “Con rồng tre” hướng đòn đả kích vào vua Khải Định nhân chuyến đi Pháp của ông vua này Tiếp đó, Người
Trang 28+ GV hướng dẫn HS vận dụng kiến thức
Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ
Chí Minh - tư tưởng độc lập - tự do để làm
rõ những nhận thức cơ bản của Nguyễn Ái
Quốc về cách mạng giải phóng dân tộc
trong thời gian Người hoạt động ở Liên Xô
(Tích hợp Lịch sử - Học tập và làm theo
tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh)
xuất bản cuốn sách nổi tiếng “Bản án chế độ thực dân Pháp” (1925) Đây là một bản án đanh thép kết tội chủ nghĩa thực dân Pháp rất toàn diện và rất sâu sắc; đồng thời, biểu dương, cổ vũ các phong trào đấu tranh giải phóng của giai cấp vô sản và nhân dân ở Đông Dương và ở các nước thuộc địa khác của Pháp
2 Hoạt động ở Liên Xô (từ giữa năm
1923 đến cuối năm 1924)
- Tháng 6/1923, Nguyễn Ái Quốc bí mật từ Pari sang Liên Xô dự Hội nghị Quốc tế Nông dân lần thứ nhất (tháng 10/1923), Đại hội lần thứ V Quốc tế Công hội đỏ, Đại hội Quốc tế Thanh niên và Đại hội Quốc tế cộng sản lần thứ V (tháng 7/1924)
- Người tích cực viết bài cho Tạp chí
“Thư tín quốc tế” của Quốc tế Cộng sản
và báo “Sự thật” của Đảng Cộng sản Liên Xô; xuất bản hai cuốn sách:
“Trung Quốc và thanh niên Trung Quốc” và “Chủng tộc da đen”
- Thời gian hoạt động ở Matxcơva là thời gian mà Nguyễn Ái Quốc hoàn thiện thế giới quan và nhân sinh quan cách mạng của mình, cũng là thời kì phác thảo những nét lớn đường lối chiến lược của cách mạng giải phóng dân tộc Những tác phẩm của Người công bố tại Liên Xô chứa đựng những
tư tưởng chính trị lớn sau:
+ Xác định một cách chính xác kẻ thù chính của cách mạng giải phóng dân tộc đó là đế quốc, thực dân và giai cấp địa chủ phong kiến bản xứ
+ Cách mạng giải phóng dân tộc muốn
Trang 29 Những tác phẩm của Nguyễn Ái Quốc cùng
với những tài liệu mác xít khác theo những
đường dây bí mật được đưa về nước, đến với
các tầng lớp người lao động, thổi bùng lên
luồng gió mới trong phong trào dân tộc, làm
cho nó nhanh chóng chuyển mình theo kịp xu
thế cách mạng của thời đại
thắng lợi phải đi vào quỹ đạo cách mạng vô sản
+ Cách mạng vô sản ở chính quốc và cách mạng giải phóng dân tộc ở thuộc địa có mối quan hệ qua lại nhưng không phụ thuộc vào nhau Cách mạng giải phóng dân tộc có thể bùng nổ và thắng lợi trước cách mạng vô sản ở chính quốc
+ Ở các nước thuộc địa giai cấp công nhân chiếm một tỷ lệ rất nhỏ trong cư dân, song vai trò lãnh đạo thuộc về giai cấp công nhân với đội tiên phong là Đảng cộng sản Giai cấp công nhân muốn thực hiện được sứ mệnh đó thì phải thu phục cho được giai cấp nông dân, một giai cấp nghèo khổ nhất, chiếm 90% dân số, đi theo mình, hợp thành đội quân chủ lực của cách mạng
3 Hoạt động ở Trung Quốc (từ cuối năm 1924 đến năm 1930)
a Từ cuối năm 1924 đến cuối năm
1928
- Ngày 11/11/1924, Người về Quảng Châu (Trung Quốc) trực tiếp tuyên truyền, giáo dục lý luận, xây dựng tổ chức cách mạng giải phóng dân tộc cho nhân dân Việt Nam
- Sau khi hợp thức hóa công việc của mình trong Phái bộ Bôrôđin, Nguyễn
Ái Quốc bắt đầu tiếp xúc với những
Trang 30+ GV hướng dẫn HS vận dụng kiến thức
Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ
Chí Minh - Tư tưởng chăm lo, bồi dưỡng
thế hệ trẻ để thấy làm rõ quá trình thành lập
Hội Việt Nam cách mạng thanh niên - tổ
chức tiền thân của Đảng Cộng sản Việt
Nam (Tích hợp Lịch sử - Học tập và làm
theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh)
+ GV hướng dẫn HS vận dụng kiến thức
Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ
Chí Minh - Tư tưởng độc lập, tự do để thấy
rõ chủ trương hoạt động của Hội Việt Nam
cách mạng thanh niên (Tích hợp Lịch sử -
Học tập và làm theo tấm gương đạo đức
Hồ Chí Minh)
+ GV hướng dẫn HS vận dụng kiến thức
Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ
Chí Minh - Tư tưởng chăm lo, bồi dưỡng
thế hệ trẻ để làm rõ hoạt động của Hội Việt
Nam cách mạng thanh niên: đào tạo cán bộ,
phong trào “vô sản hóa” (Tích hợp Lịch
sử - Học tập và làm theo tấm gương đạo
đức Hồ Chí Minh)
người Việt Nam yêu nước đang hoạt động ở đây, đặc biệt với tổ chức Tâm Tâm xã Người đã lựa chọn một số thanh niên tích cực trong tổ chức này, tuyên truyền giác ngộ họ và tháng 2 năm 1925, lập ra nhóm Cộng sản đoàn làm hạt nhân cho một tổ chức cách mạng rộng lớn hơn
- Tháng 6/1925, Nguyễn Ái Quốc thành lập Hội Việt Nam Cách mạng thanh niên nhằm tổ chức và lãnh đạo quần chúng đoàn kết, đấu tranh để đánh đổ
đế quốc chủ nghĩa Pháp và tay sai để tự cứu lấy mình
- Hoạt động của Hội Việt Nam cách mạng thanh niên:
+ Đào tạo đội ngũ cán bộ cách mạng được tiến hành theo 2 phương thức là tự
mở lớp và gửi học sinh đi học Từ năm
1925 đến đầu năm 1927, Hội đã liên tục
mở nhiều khóa huấn luyện chính trị cho thanh niên yêu nước học Ngoài việc
mở các lớp huấn luyện, Nguyễn Ái Quốc còn lựa chọn những thanh niên xuất sắc gửi đi học trường Đại học Phương Đông của Quốc tế cộng sản ở Matxcơva và trường Quân sự Hoàng Phố của Chính phủ cách mạng Quảng Châu
+ Chú trọng tới việc xuất bản báo chí làm phương tiện tuyên truyền đường lối của Hội trong quần chúng nhân dân lao động Nói đến báo chí, phải kể tới tờ báo “Thanh niên”, cơ quan ngôn luận của Hội do Nguyễn Ái Quốc sáng lập,
ra số đầu tiên ngày 21/6/1925 Ngoài báo “Thanh niên”, Hội còn xuất bản những tờ báo có phạm vi bạn đọc hẹp
Trang 31 Báo “Thanh niên” và tác phẩm “Đường
kách mệnh” đã trang bị lí luận cách mạng
giải phóng dân tộc cho cán bộ của Hội Việt
Nam cách mạng thanh niên để tuyên truyền
đến giai cấp công nhân và các tầng lớp
nhân dân Việt Nam
+ GV hướng dẫn HS vận dụng kiến thức
Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ
Chí Minh - Tinh thần đoàn kết quốc tế làm
rõ sự thành lập Hội Liên hiệp các dân tộc bị
áp bức ở Á Đông năm 1927 (Tích hợp
Lịch sử - Học tập và làm theo tấm gương
đạo đức Hồ Chí Minh)
- GV nêu câu hỏi: Đánh giá vai trò của
lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc đối với cách mạng
hơn như tờ “Công Nông”, “Lính cách mạng”
Ngoài báo chí, đầu năm 1927, Hội cho
ấn hành cuốn sách “Đường kách mệnh” của Nguyễn Ái Quốc, gồm những bài giảng của Người tại các lớp huấn luyện tại Quảng Châu
+ Xây dựng tổ chức cơ sở của mình ở hầu khắp cả nước Các kì bộ Trung Kì, Bắc Kì, Nam Kì của Hội lần lượt ra đời vào năm 1927 Năm 1928, Hội có gần
300 hội viên; đến năm 1929, có khoảng 1.700 hội viên và còn xây dựng cơ sở trong Việt kiều ở Xiêm (Thái Lan) + Cuối năm 1928, thực hiện chủ trương
“vô sản hóa”, nhiều cán bộ của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên đi vào các nhà máy, hầm mỏ, đồn điền, cùng sinh hoạt và lao động với công nhân để tuyên truyền vận động cách mạng, nâng cao ý thức chính trị cho công nhân Phong trào công nhân vì thế càng phát triển mạnh mẽ hơn và trở thành nòng cốt của phong trào dân tộc trong cả nước
- Tháng 7/1925, Nguyễn Ái Quốc cùng một số nhà cách mạng Trung Quốc, Triều Tiên, Inđônêxia lập ra Hội Liên hiệp các dân tộc bị áp bức ở Á Đông
- Cuối năm 1928, Nguyễn Ái Quốc rời Quảng Châu (Trung Quốc) sang hoạt động tại Xiêm (Thái Lan)
Trang 32Việt Nam trong thời kì này?
- HS suy nghĩ, trả lời ngắn gọn
- GV nhận xét, kết luận
Giáo viên nhắc lại câu hỏi làm việc nhóm
của nhóm III: Dựa vào hiểu biết và vận
dụng kiến thức Học tập và làm theo tấm
gương đạo đức Hồ Chí Minh từ phần chuẩn
bị ở nhà, nhóm III cho biết Hoạt động của
Nguyễn Ái Quốc ở Trung Quốc từ cuối
năm 1929 đến đầu năm 1930 như thế nào?
Học sinh nhóm III: Đại diện nhóm trình
bày kết quả hoạt động nhóm trên giấy A0
Đây là giai đoạn quyết định nhất chuẩn
bị trực tiếp về tư tưởng chính trị và tổ chức cho sự ra đời của Đảng cộng sản Việt Nam vào đầu năm 1930
b Thời kì từ cuối năm 1929 đến đầu năm 1930
- Trong năm 1929, ở Việt Nam xuất hiện ba tổ chức cộng sản là Đông Dương cộng sản Đảng (tháng 6/1929),
An Nam cộng sản Đảng (tháng 8/1929)
và Đông Dương cộng sản liên đoàn (tháng 9/1929) Các tổ chức cộng sản ra đời là một xu thế khách quan của cuộc vận động giải phóng dân tộc ở Việt Nam theo con đường cách mạng vô sản Nhưng các tổ chức đó đều hoạt động riêng rẽ, tranh giành ảnh hưởng với nhau, làm cho phong trào cách mạng trong nước có nguy cơ dẫn đến sự chia
rẽ lớn Từ đó, yêu cầu lịch sử đặt ra là phải thống nhất các tổ chức cộng sản để thành lập một chính đảng cộng sản duy nhất
Trang 33+ GV hướng dẫn HS vận dụng kiến thức
Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ
Chí Minh - Tư tưởng độc lập, tự do để hiểu
rõ nội dung cũng như tư tưởng cốt lõi của
Cương lĩnh chính trị đầu tiên (Tích hợp
Lịch sử - Học tập và làm theo tấm gương
đạo đức Hồ Chí Minh)
+ GV hướng dẫn HS vận dụng kiến thức
Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ
- Trước yêu cầu lịch sử đó, với cương
vị là phái viên của Quốc tế cộng sản, có quyền quyết định mọi vấn đề liên quan tới phong trào cách mạng ở Đông Dương, Nguyễn Ái Quốc đã triệu tập và chủ trì Hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản tại Cửu Long (Hương Cảng, Trung Quốc) từ ngày 6/1/1930 đến ngày 8/2/1930
- Nội dung Hội nghị:
+ Nguyễn Ái Quốc đã phê phán những quan điểm sai lầm của các tổ chức cộng sản riêng rẽ và nêu chương trình Hội nghị
+ Thảo luận và nhất trí thống nhất các
tổ chức cộng sản thành một đảng duy nhất lấy tên là Đảng Cộng sản Việt Nam
+ Thông qua Chính cương vắn tắt, Sách lược vắn tắt và Điều lệ tóm tắt do Nguyễn Ái Quốc soạn thảo Đây là Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng Cộng sản Việt Nam
Thứ nhất, xác định nhiệm vụ của cuộc
cách mạng là đánh đổ đế quốc Pháp, bọn phong kiến và tư sản phản cách mạng, làm cho Việt Nam hoàn toàn độc lập tự do; lập chính phủ công nông binh, tổ chức quân đội công nông; tịch thu hết sản nghiệp lớn của đế quốc; tịch thu ruộng đất của đế quốc và bọn phản cách mạng chia cho dân cày nghèo, tiến hành cách mạng ruộng đất… Đây là một cương lĩnh cách mạng giải phóng dân tộc sáng tạo, kết hợp đúng đắn vấn