GIAI PHÁP XÂY DỰNG NHÓM HOẠT ĐỘNG HIỆU QUẢ

GIAI PHÁP XÂY DỰNG NHÓM HOẠT ĐỘNG HIỆU QUẢ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VÕ TRƯỜNG TOẢN

KHOA KHOA HỌC CƠ BẢN

VCK

GIẢI PHÁP XÂY DỰNG NHÓM HOẠT ĐỘNG HIỆU QUẢ

GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN

Ths NGUYỄN THANH LIÊM

HẬU GIANG 10/2013

VCK THÀNH VIÊN

1 NGUYỄN THỊ LIỄU ĐIỀN

2 THẠCH THỊ NGỌC DUNG

3 LÊ THỊ NGỌC ÁNH

4 NGUYỂN HOÀNG TRUNG

Nhóm Trưởng

NGUYỄN THỊ LIỄU ĐIỀN

LỜI CẢM ƠN

Trước hết, chúng em xin chân thành cảm ơn thầy Nguyễn Thanh Liên đã tận tình

chỉ dẫn trong suốt quá trình học tập môn Kỹ năng giải quyết vấn đề và làm việc nhóm

Nhờ có sự chỉ dẫn tận tình của thầy chúng em hiểu được tầm quan trọng của làm việcnhóm và giải quyết vấn đề

Trong những năm qua, công cuộc cải cách nền giáo dục nước nhà và việc đổi mới phương pháp dạy và học diễn ra mạnh mẽ Điều đó đã mang lại cho nền giáo dục nước nhà một bộ mặt mới và thể hiện chủ đường lối đúng đắn của nhà nước ta.Tuy nhiên,vẫn còn tồn tại nhiều vấn đề cần phải xem xét xung quanh phương pháp dạyvà học của sinh viên Việt Nam

Với mong muốn tìm hiểu thực tế những gì còn tồn tại trong vấn đề làm việc nhóm của sinh viên, hy vọng đóng góp một phần nhỏ bé của mình để làm sáng tỏ vấn đề tưởngchừng như rất quen thuộc nay chúng tôi đã quyết định lựa chọn đề tài :” Giải pháp xây dựng nhóm hoạt động hiệu quả”.Sau một thời gian nghiên cứu đề tài đã được hoàn thành.Tất cả những nội dung mà chúng tôi trình bày trong đề tài này có thể chưa đầy đủ, thậm chí là có đôi chỗ chưa thật chính xác Bởi vậy một lần nữa rất mong có được sự đóng góp

ý kiến nhận xét của thầy để đề tài hoàn thiện hơn

Xin chân thành cảm ơn!

MỤC LỤC

PHẦN MỞ ĐẦU 4

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI 4

II MỤC TIÊU CỦA ĐỀ TÀI 4

1 Mục tiêu chung 4

2 Mục tiêu cụ thể 4

III PHẠM VI VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 5

1 Phạm vi nghiên cứu 5

2 Phương pháp nghiên cứu 5

IV Ý NGHĨA CỦA ĐỀ TÀI 5

V KẾT CẤU CỦA BÁO CÁO NGHIÊN CỨU 6

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ VỀ VẤN ĐỀ LÀM VIỆC NHÓM 7 CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG VỀ VẤN ĐỀ LÀM VIỆC NHÓM CỦA SINH VIÊN VIỆT NAM 14 CHƯƠNG 3 CÁC GIẢI PHÁP XÂY DỰNG NHÓM HOẠT ĐỘNG HIỆU QUẢ TRONG SINH VIÊN 23 3.1 Các giải pháp 23

3.1.1 Giải pháp 1: Tăng cường các hoạt động nhằm nâng cao nhận thức về học tập theo nhóm cho sinh viên: 23

3.1.2 Giải pháp 2 : Tăng cường rèn luyện các kỹ năng học tập theo nhóm 24

3.1.3 Giải pháp 3: Phát huy vai trò của đội ngũ cán bộ lớp và nhóm trưởng nhóm học tập 29

3.1.4 Giải pháp 4: Lựa chọn, sử dụng kết hợp các hình thức học tập theo nhóm 31

3.1.5 Giải pháp 5: Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động học tập theo nhóm. 32 3.2 Mối quan hệ giữa các giải pháp 34

PHẦN MỞ ĐẦU

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Làm việc nhóm đã và đang pháp triển nhanh chóng ở hầu hết các nền giáo dục các nước trên thế giới và ở nhiều cấp bậc khác nhau Hiệu quả trong công việc, lợi ích mà nó đem lại cũng như sự du nhập của phương pháp này vào Việt Nam đã được kiểm chứng bằng lịch sử hình thành nên phương pháp này Như vậy nếu chúng ta khắc phục những vấn đề còn tồn tại và nâng cao được hiểu quả làm việc nhóm, thì sinh viên sẽ không chỉ có được kiến thức mà còn rất nhiều điều khác mà hoạt động nhóm đem lại

Trong các phương thức học tập hiệu quả, thì hoạt động nhóm được đánh giá là

phương pháp hoạt động tích cực Tuy nhiên, đa số chúng ta chưa có cách nhìn nhận đúng và chưa có cách học nhóm hiệu quả

Qua khảo sát, tìm hiểu chúng tôi nhận thấy nghiên cứu về vấn đề hoạt động nhóm đã có một số công trình Tuy nhiên, chưa có công trình nào nghiên cứu một cách hệ thống vềcác giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động nhóm của sinh viên trong các trường đạihọc ở Việt Nam hiện nay

1 Mục tiêu chung

Với đề tài “Giải pháp xây dựng nhóm hoạt động hiệu quả” nó sẽ mang lại mộtcái nhìn tổng quát về những giải pháp nhằm giúp việc hoạt động nhóm trở nênhiệu quả hơn

Tìm hiểu thực trạng khả năng làm việc nhóm trong học tập của sinh viêntrường Đại học Võ Trường Toản, từ đó đưa ra một số giải pháp nhằm nâng caokhả năng làm việc nhóm cho sinh viên của trường

2 Mục tiêu cụ thể

Góp phần hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về kỹ năng làm việc nhómtrong học tập

Đánh giá thực trạng kỹ năng làm việc nhóm trong học tập của sinh viên trường.Đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao kỹ năng làm việc nhóm để đạt được kếtquả cao trong học tập cho sinh viên trường

III PHẠM VI VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

1 Phạm vi nghiên cứu

- Phạm vi nội dung: Đề tài tập trung đánh giá khả năng làm việc nhóm và đưa ra những giải pháp nhằm nâng cao kỹ năng làm việc theo nhóm trong học tập của sinh viên trường Đại học

- Phạm vi không gian: Trường ĐH Võ Trường Toản

- Phạm vi thời gian: Năm học 2013-2014 và một số thông tin về các năm họctrước đó

2 Phương pháp nghiên cứu

- Tiếp cận thực tế: Qua quá trình học tập và nghiên cứu thực tế môn Kỹ năng giải quyết vấn đề và làm việc nhóm , chúng tôi nhận thấy khả năng giải

quyết vấn đề và làm việc nhóm của sinh viên còn rất hạn chế từ đó gặp rấtnhiều khó khăn trong làm việc nhóm

- Dựa trên cơ sở lý thuyết: Dựa trên những hiểu biết và những gì đã được họcđặt ra những vấn đề cần được giải quyết trong quá trình làm việc nhóm củasinh viên trong học tập và nghiên cứu từ đó đưa ra được giải pháp phù hợpcho từng vấn đề

Ngày nay, kỹ năng làm việc nhóm (teamwork) đó trở thành một trong những tốchất quan trọng đối với những ứng viên muốn thành công Nếu để ý bạn sẽ thấy, có đến60-70% các quảng cáo tuyển dụng yêu cầu ứng viên có khả năng làm việc theo nhóm.Tuy nhiên tại các trường đại học thì dường như kỹ năng này vẫn cũng bị bỏ ngỏ

Theo nhóm, với tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội, ngay cả văn học và nghệthuật, một cá nhân cũng không thể đảm đương được Với vậy kỹ năng làm việc tập thểnếu được đào tạo từ trong trường đại học sẽ thực sự bổ ích Dân gian đã có câu rằng: Mộtcây làm chẳng nên non, ba cây chụm lại nên hòn núi cao.Người Nhật cũng có cách ví rấthay như mỗi người là một viên ngọc, nếu kết hợp lại chúng sẽ thành một vương miện, đểnói về sức mạnh của tập thể Trong cuộc sống, bạn không thể chắc chắn rằng bạn có thểlàm tất cả mọi việc Nhưng khi có sự hỗ trợ từ những người xung quanh, công việc đơngiản đi rất nhiều

“Khi người ta hành động cùng nhau với tư cách một nhóm, họ có thể hoàn thành những điều mà không một cá nhân riêng lẻ nào có thể thực hiện được một mình.” (Franklin Delano Roosevelt – Tổng thống thứ 32 của Hoa Kỳ, đắc cử 4 lần từ

1933 đến 1945)

Học tập nhóm là phương pháp học tập phù hợp với phương thức đào tạo tín chỉhiện nay Tuy nhiên, hoạt động này vẫn chưa thực sự phát huy hết tính ưu việt cũng nhưhiệu quả của nó Vì thế muốn cho hoạt động nhóm đem lại hiệu quả học tập cao nhất chosinh viên, đòi hỏi chúng ta phải có những giải pháp hữu hiệu và thiết thực cả về nhậnthức và các kỹ năng tổ chức, thực hiện hoạt động học nhóm có hiêu quả

Ngoài chương mở đầu giới thiệu tổng quan về đề tài nghiên cứu; kết cấu của tiểuluận này được chia thành ba chương, cụ thể:

Chương 1: “Cơ sở lý thuyết về vấn đề làm việc nhóm”

Chương 2:” Thực trạng về vấn đề làm việc nhóm của sinh viên Việt Nam”

Chương 3:” Các giải pháp xây dựng nhóm hoạt động hiệu quả trong sinh viên”

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ VỀ VẤN ĐỀ LÀM VIỆC NHÓM

Nhóm không đơn giản chỉ là một tập hợp nhiều người làm việc với nhauhoặc làm việc dưới sự chỉ đạo của một nhà quản lý Nhóm là một tập hợp nhữngcá nhân có các kỹ năng bổ sung cho nhau và cùng cam kết chịu trách nhiệm thựchiện một mục tiêu chung Các thành viên trong nhóm tương tác với nhau và vớitrưởng nhóm để đạt được mục tiêu chung Các thành viên trong nhóm phụ thuộcvào thông tin của nhau để thực hiện phần việc của mình

Nhóm được hình thành bởi các nhân tố sau:

- Tương tác: các nhóm viên giao tiếp với nhau bằng lời nói hay ngônngữ cơ thể Những ngôn ngữ này đôi khi có ý nghĩa lớn hơn lời nói,cách ăn mặc, dáng đứng, nét mặt và cử chỉ phát ra những thông điệp.Có sự giao tiếp khi người đáp ứng những thông điệp gửi đi Tươngtác phải hai chiều, sự tham gia tích cực của cá nhân sẽ đem lại sựthỏa mãn và gắn bó với nhóm

- Chia sẻ mục tiêu: Một tập hợp những người không thể gọi là nhómnếu họ không có cùng mục tiêu, nhiều khi là nhiều mục tiêu, có thểrất lớn nhưng có khi tầm thường như gặp nhau để thư giãn bằngchuyện trò trao đổi Trong lớp họ mục tiêu chung là học hỏi, trongmột tập thể người ta không chia sẻ những mục tiêu giống nhau thì cósự phân hóa thành nhiều nhóm

Mục tiêu chính là động lực là kim chỉ nam cho mọi hoạt động củanhóm Mục tiêu giúp giải quyết mâu thuẫn và xác định đánh giá lềlối nhóm Mục tiêu phải khả thi, nhận diện được và góp phần thựchiện mục đích lâu dài của nhóm

Mục tiêu gắn liền nhu cầu quyền lợi của thành viên, có tính thách đốvà thiết thân với họ

- Hệ thống các quy tắc: đây chính là luật lệ hướng dẫn hành vi mànhóm đặt ra Những quy tắc này có thể được thông báo chính thức

Hoặc được nhóm viên mặc nhiên chấp nhận không cần hình thức Sựtuân thủ quy tắc sẽ giúp nhóm hoạt động tốt Các quy tắc này có thểđược áp đặt từ bên ngoài (ví dụ nội quy trường), hay phát triển từ nội

bộ nhóm: áo đồng phục, mừng sinh nhật thành viên… nhóm trưởngcó sức ép mạnh mẽ với nhóm viên và các lập các hình thức kiểmsoát xã hội khiến nhóm viên phải tuân thủ các luật lệ chung

- Vai trò: là khuôn mẫu các hành vi quen thuộc mà cá nhân phát triểnđể phục vị nhóm Các vai trò này từ từ thành nếp tùy đặc tính vềnhân cách và nhu cầu nhóm viên và đồng thời xuất phát từ nhu cầu,đặc điểm của nhóm Các vai trò luôn ở thế động tùy theo tình huốngkhác nhau Một người có thể có nhiều vai trò

Thường trong nhóm nổi bật các vai trò sau:

o Vai trò liên quan đến công tác phải hoàn thành

o Vai trò liên quan đến sự củng cố và duy trì nhóm

o Vai trò liên quan đến nhu cầu cá nhân của nhóm viên

- Hành vi trong nhóm: khi thực hiện nhiệm vụ có 3 loại hành vi màthành viên thường có:

o Hành vi hướng về công tác;

o Hành vi cũng cố nhóm;

o Hành vi cá nhân;

Có rất nhiều cách phân loại khác nhau như: theo chức năng, nhiệm vụ; theođối tượng thành viên; theo phương thức hoạt động; theo thời gian tồn tại củanhóm… Các cách phân loại sau đây thường được sử dụng:

- Nhóm chính thức: Các nhóm chính thức là những Nhóm có tổ chức, có tínhchất cố định, thực hiện công việc có tính thi đua, có sự phân công rõ ràng Họcó chung nghề nghiệp chuyên môn để giải quyết các vấn đề Các Nhóm ở mọicấp độ được tổ chức theo chuyên môn và mang tính chất lâu dài để đảm đươngcác mục tiêu riêng biệt

- Nhóm không chính thức: Những Nhóm này thường là một tập hợp ngẫu nhiênnhững người có cùng mục tiêu và không thường xuyên làm việc theo vụ việccó tính chất chuyên môn

- Nhóm chức năng: là nhóm hoạt động được tập hợp từ những thành viên cóchức năng tương tự nhau, báo cáo với một người phụ trách duy nhất để đápứng với mục tiêu của tổ chức

- Nhóm chức năng chéo: là nhóm hoạt động được tập hợp bởi những thành viêncó chức năng khác nhau trong toàn bộ tổ chức trong đó họ chỉ dành một phầnthời gian cho nhóm, một phần thời gian dành cho các nhiệm vụ khác

- Nhóm Tiger: cũng được tạo thành bởi các thành viên có chức năng khác nhau

tổ chức nhưng toàn bộ thời gian của họ sẽ dành cho hoạt động của nhóm.Nhiệm vụ của nhóm là bằng mọi giá phải đưa ra giải pháp cho vấn đề nào đócủa tổ chức

- Nhóm chuyên nhiệm: là nhóm được tổ chức tạm thời với những thành viênđược tập hợp lại để giải quyết một vấn đề cụ thể hoặc khám phá những cơ hộimới

- Uỷ ban/Ban chấp hành: là nhóm đương nhiệm có trách nhiệm xây dựng và điềuhành những tư tưởng, chính sách hay quy chế của tổ chức

Làm việc theo nhóm là tập hợp 2 hoặc nhiều người Nhóm cùng tồn tại đểhoàn thành mục tiêu nhất định Nguyên tắc chính là độc lập, tương tác và ảnhhưởng qua lại lẫn nhau Chịu trách nhiệm qua lại lẫn nhau để đạt mục tiêu chung,mỗi thành viên nhận thức bản thân họ như một thực thể xã hội

1.3.1 Đặc điểm của làm việc nhóm

- Có cùng mục tiêu chung: Trong một Nhóm mọi người đều có mục tiêuchung là hoàn thành nhiệm vụ một cách hoàn hảo nhất Để làm được điềuđó, lợi ích của cả nhóm phải được đặc lên trên lợi ích của bất kỳ cá nhânnào Mục tiêu chung của Nhóm chính là cái gắn kết các thành viên củaNhóm

- Cùng nhau làm việc để đạt được mục tiêu hoạt động đã được xác định rõràng Các mục tiêu giúp các thành viên trong Nhóm có sự tập trung, điều sẽgiúp họ huy động và sử dụng năng lượng của mình Mục tiêu của hoạt động

sẽ khiến cho họ biết được họ đang làm tốt đến mức nào

- Có cùng một cách tiếp cận trong làm việc tập thể Ngoài việc tuân thủ cácquy dịnh và luật lệ thì cả nhóm sẽ có chiến lược thực hiện công việc rõràng, và có một số chỉ dẫn về việc phối hợp với nhau để thực hiện mộtnhiệm vụ cụ thể Các thành viên trong Nhóm hợp tác làm việc với nhauchặt chẽ để hướng đến mục tiêu chung

- Các thành viên chịu trách nhiệm liên đới đối với sản phẩm làm việc của tậpthể Trong một Nhóm mỗi vị trí đều có nhiệm vụ của riêng mình nhưng cácthành viên quan tâm đến sự thành công của cả Nhóm cũng như quan tâmđến nhiệm vụ của chính mình

1.3.2 Lợi ích của làm việc nhóm

- Tạo nên sức mạnh tập thể

- Tập hợp được nhiều ý tưởng và sáng tạo hơn

- Công việc được chia nhỏ, phân công hợp lý hơn, giúp hoàn thành đúng thờihạn

- Không khí làm việc vui tươi, sôi động hơn

- Công việc hoàn thành một cách nhanh chóng và hiệu quả nhất, thậm chí cónhững thành công ngoài sức tưởng tượng

- Tạo ra sự giao tiếp và hợp tác tốt hơn trong tổ chức

- Khơi dậy, duy trì tinh thần đồng nhóm, sự đoàn kết cao độ trong tập thể

- Xây dựng ý thức hợp tác đồng nhóm

- Tận dụng và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực

Trong bối cảnh xã hội hiện nay thì xây dựng các nhóm làm việc hiệu quả là rấtcần thiết để nâng hiệu quả làm việc, tăng khả năng cạnh tranh và giảm thiểucác nguy cơ rủi ro có thể xãy ra Tuy vậy, trong những trường hợp nhất địnhthì làm việc độc lập ở từng cá nhân lại có hiệu quả cao hơn

1.3.3 Thế nào là một nhóm hoạt động hiệu qủa

Nhóm làm việc là những cá nhân tập hợp lại và hình thành một đơn vị hoạtđộng cùng nhau, vì thế mỗi thành viên phải biết kỹ năng gắn kết và áp dụng tốt

các kỹ năng này để đạt được hiệu quả nhất định Có 2 kỹ năng mà một nhóm cần

đạt được là kỹ năng tổ chức hoạt động và kỹ năng giao tiếp.

 Về kỹ năng tổ chức:

Bất kỳ một công việc gì, từ cá nhân đến tập thể đều phải có sự tổ chức, vậyphải dựa vào yếu tố gì để có thể tổ chức một hoạt động đem lại kết quả tốt nhất.Theo quan điểm của người xưa, thì có yếu tố là thiên thời, địa lợi và nhân hòa.Điều này có nghĩa là: Phải đúng thời cơ hay thời điểm thích hợp, phải thực hiện ởmột địa điểm thích hợp, có những yếu tố thuận lợi và điều quan trọng nhất là đạtđược sự đồng lòng, hòa thuận giữa mọi người với nhau Còn hiện nay thì chúng tacó thể dựa vào nguyên lý 5W 1H để tổ chức một công việc hay hoạt động hiệuquả

Khi bắt đầu bất kỳ một vấn đề gì mới, chúng ta đều phải trả lời được các câu hỏi:

- Kế hoạch đó dùng để làm gì (What)

- Kế hoạch đó xuất phát từ đâu, ở đâu ra (Where)

- Khi nào bắt đầu tiến hành (When)

- Ai sẽ là người phụ trách (Who)

- Tại sao phải tiến hành kế hoạch này (Why)

- Thực hiện nó như thế nào (How)

Nếu một kế hoạch mà không trả lời được các câu hỏi này thì không nên tiếnhành vì nó có khả năng thất bại hay chí ít là những khó khăn khó khắc phục, có thểdẫn đến sự mất đoàn kết hay tan rã nhóm

Nguyên lý 5W1H được cho là có nguồn gốc từ bài thơ “The Elephant’sChild” của Rudyard Kipling

Ngoài ra trong sự tổ chức, mỗi người trong nhóm đều phải nhận ra được thếmạnh cũng như điểm yếu của mình để có thể đảm nhận hay sắp xếp các công việc,các trách nhiệm phù hợp điều đó mới giúp cho nhóm đạt được những kết quả tốtnhất

 Về kỹ năng giao tiếp giữa các cá nhân trong nhóm:

Như đã nói, để thực hiện các hoạt động thì một cá nhân dù xuất sắc đến đâucũng không thể thực hiện nếu không có sự trợ giúp từ các thành viên khác Vì thế,điều cơ bản nhất là phải tạo được sự đồng thuận hay tiếng nói chung giữa nhữngngười trong nhóm Để thực hiện các hoạt động chung, thì mỗi thành viên trongnhóm cần phải có một số kỹ năng sau đây ngoài sự đồng thuận chung về quanđiểm và mục đích của nhóm:

- Lắng nghe: Đây là một trong những kỹ năng quan trọng nhất Các thành

viên trong nhóm phải biết lắng nghe ý kiến của nhau Kỹ năng này phảnánh sự tôn trọng ý kiến giữa các thành viên trong nhóm Lắng nghe khôngchỉ là sự tiếp nhận thông tin từ người nói mà còn phải biết phân tích, nhìnnhận theo hướng tích cực và phản hồi lại thông tin ấy bằng thái độ tôn trọngnhững ý kiến của người nói dù đó là ý kiến hoàn toàn trái ngược với quanđiểm của bản thân

- Chất vấn: Là kỹ năng thể hiện tư duy phản biện tích cực Thực tế đây là

một kỹ năng khó mà bất kỳ ai cũng cần phải rèn luyện Chất vấn bằngnhững câu hỏi thông minh dựa trên những lý lẽ tán đồng hay phản biện chặtchẽ Điều này đòi hỏi mức độ tư duy cao và tinh thần xây dựng cho nhóm

- Thuyết phục: Các thành viên phải trao đổi, suy xét những ý tưởng đã đưa

ra Đồng thời họ cần biết tự bảo vệ và thuyết phục người khác đồng tình với

ý kiến của mình Khi thuyết phục, ta phải dựa vào chính những ý kiếnchung để củng cố hay làm nó trở nên hợp lý hơn chứ không phải dựa vào lý

lẽ cá nhân Nhất là không thể dựa vào vị trí hay tài năng của mình để buộcngười nghe phải chấp nhận

- Tôn trọng: Mỗi thành viên trong nhóm phải tôn trọng ý kiến của những

người khác thể hiện qua việc động viên, hỗ trợ nhau, nỗ lực biến chúngthành hiện thực Khi các thành viên trong nhóm thể hiện sự tôn trọng lẫnnhau nghĩa là đang đóng góp sức mình vào sự thành công của nhóm

- Trợ giúp: Các thành viên phải biết giúp đỡ nhau vì trong một nhóm, có

người sẽ mạnh lĩnh vực này, nhưng người khác lại mạnh lĩnh vực khác Vàđôi khi vấn đề nhóm đang phải giải quyết cần kiến thức từ nhiều lĩnh vực,mức độ và đòi hỏi các kỹ năng khác nhau Đây là kỹ năng mà mỗi ngườicần phải rèn luyện để sẵn sàng đóng góp vào thành quả chung của cả nhóm

- Chia sẻ: Các thành viên đưa ra ý kiến và chia sẻ kinh nghiệm của mình khi

gặp các tình huống tương tự trước đó Trong nhóm đang thảo luận, ngườinào càng chia sẻ được nhiều kinh nghiệm quý giá của mình, hoặc đưa racác ý kiến sáng suốt cho nhóm, thì sẽ càng nhận được sự yêu mến và vị nểcủa các thành viên còn lại Và một khi, mỗi thành viên trong nhóm đềunhận thức được tầm quan trọng của việc chia sẻ, không khí làm việc củanhóm sẽ cởi mở và tích cực hơn

- Chung sức: Mỗi thành viên phải đóng góp trí lực cùng nhau thực hiện kế

hoạch đã đề ra Có nghĩa là, cả nhóm cần phải hiểu rõ mục đích của nhómcần đạt được là gì, và có cùng chung khao khát hoàn thành nó “Hãy tưởngtượng, chúng ta đang cùng ở trên một con thuyền, tất cả đều phải cùng chèođể đưa con thuyền về đến đích!”

Nếu một nhóm hội đủ các kỹ năng trên tin chắc hoạt động của nhóm sẽ trở nên dễdàng và đạt được nhiều thành công

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG VÀ NGUYÊN NHÂN VỀ VẤN ĐỀ LÀM VIỆC

NHÓM CỦA SINH VIÊN VIỆT NAM

Nhiều bạn sinh viên khi bị giáo viên bắt phải làm báo cáo chung với các bạnkhác thường có suy nghĩ : Công việc chung của nhóm, ai nhận người đó tự chịu tráchnhiệm hết Tình trạng này xảy ra khá nhiều ở các bạn sinh viên, vì ai cũng nghĩ đây làcông việc của tập thể, mình không làm sẽ có người khác làm Và kết quả là “chachung không ai khóc” Nhiều bạn suy nghĩ học nhóm là hình thức “vừa học, vừachơi” nên đang họp nhóm nhưng cũng ráng quay qua tám chuyện một chút Làm ảnhhưởng đến công việc của cả nhóm

Người Việt Nam nói chung vẫn còn nể nang trong các mối quan hệ, khi làmviệc nhóm rất “sợ phát biểu ý kiến, sợ đưa ra quan điểm cá nhân” Sợ khi tranh cãi sẽảnh hưởng đến mỗi quan hệ, nhất là với thầy cô hoặc sếp, sợ tranh cãi hoặc “có ýkiến” sẽ bị “trù dập”

Ba phải Sinh viên Việt Nam còn tồn tại tư tưởng “lười suy nghĩ” Khi đượcyêu cầu đưa ra ý kiến thường “đùn đẩy” Không có chính kiến cá nhân, và “đồng ýbừa” với ý kiến của người khác Nhưng khi kết quả thất bại lại tìm cách đổ lỗi chongười khác

Không tôn trọng các thành viên trong nhóm Sinh viên Việt Nam vẫn có tật

“giờ dây thun” Họp nhóm mà bắt cả nhóm chờ cả tiếng đồng hồ

Anh Nguyễn Vĩnh Thanh, chuyên gia tại một công ty chuyên cung cấp nhân sựcao cấp có tiếng tại TP Hồ Chí Minh nhận xét: “Nếu sinh viên nước ngoài thường chủđộng, chuyên nghiệp trong các hoạt động ngoại khóa hay hoạt động xã hội, thì sinhviên Việt Nam còn thiếu các kỹ năng mềm trong những hoạt động này Chính vìthiếu kỹ năng mềm mà khi tốt nghiệp, mặc dù có điểm số học tập rất cao nhưng họvẫn không vượt qua “lưới” của các nhà tuyển dụng.”

Rất nhiều nhà doanh nghiệp than phiền rằng, khi tuyển dụng được nhân viên,họ lại tiếp tục phải đào tạo thêm nhiều kỹ năng cho nhân viên mới Theo điều tra của

Bộ LĐ-TB và XH, có hơn 13% sinh viên phải được đào tạo lại hoặc bổ sung kỹ năng,gần 40% phải được kèm cặp lại tại nơi làm việc, 41% cần thời gian làm quen với côngviệc Ông Trần Thiên Ân, Phó Giám đốc Ngân hàng Thương mại cổ phần Sài Gòn

cho biết: “Dưới góc độ là một nhà kinh doanh, tôi thấy sinh viên được trang bị khá kỹlưỡng và đầy đủ những kiến thức chuyên ngành Tuy nhiên, họ vẫn chưa đáp ứngđược nhu cầu của nhà tuyển dụng là do thiếu các kỹ năng mềm Nhiều sinh viên chưanhận ra được vai trò, vị trí của mình trong công việc, họ chưa có kỹ năng xây dựnghình ảnh cá nhân, vì vậy họ không phát huy được hết năng lực của mình để trở thànhngười thành đạt“.

Một trong những kỹ năng mềm quan trọng nhất là làm việc nhóm, nhưng phầnlớn sinh viên hiện nay mang tính cá nhân quá cao Thạc sĩ Đỗ Thanh Năm, Giám đốcCông ty Tư vấn và Hỗ trợ chiến lược Win – Win chia sẻ: “Nếu đơn độc, chúng ta sẽrất khó thành công trong công việc Một người muốn thành công cần sự cộng tác, giúpđỡ của những người chung quanh Tuy nhiên, sinh viên Việt Nam tính cá nhân còncao, vì vậy khi làm việc nhóm họ chưa phát huy cao sức mạnh tập thể, hiệu quả côngviệc chưa đạt được yêu cầu“

Nhiều sinh viên cũng cho rằng, trong các đề tài nhóm họ chưa thể kết hợp tốtnăng lực cá nhân và sức mạnh tập thể Nguyễn Thu Hương (sinh viên Trường ĐHKinh tế TP Hồ Chí Minh) cho biết: “Làm việc độc lập tôi thường được điểm số cao vàđược đánh giá là khả năng thâu tóm vấn đề rất tốt Tuy nhiên, để làm việc nhóm thànhcông quả thật là rất khó vì tôi thiếu tự tin trước mọi người nên không biết cách hòanhập để làm việc tập thể“ Còn Hoàng Oanh (sinh viên Trường ĐH Khoa học xã hộivà Nhân văn tâm sự: “Mặc dù chúng tôi rất tích cực trong các bài tập nhóm nhưng dochưa nắm được những kỹ năng mềm như giao tiếp, làm việc nhóm nên chúng tôithường tranh cãi mỗi người một ý tưởng, cuối cùng không thống nhất được ý kiến,nên không thể hoàn thành bài tập của mình“

Nhận thấy nhu cầu trang bị kỹ năng mềm cho sinh viên là vấn đề cấp bách nênnhiều trường ĐH, bên cạnh việc giảng dạy các kiến thức chuyên môn đã có cácchương trình đào tạo kỹ năng mềm để sinh viên tự tin khi bước vào môi trường làmviệc mới PGS, TS Nguyễn Đông Phong, Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Kinh tế TP HồChí Minh cho rằng: “Để xây dựng chuẩn đầu ra cho sinh viên, ngoài phát huy nội lựcbằng việc trang bị những kiến thức chuyên ngành thì trong quá trình giảng dạy, chúng

ta nên phối hợp với các công ty tổ chức những chương trình hỗ trợ thêm về kỹ năngmềm cho sinh viên“

Gần đây, Trường ĐH Kinh tế đã đưa chương trình huấn luyện kỹ năng mềmbao gồm kỹ năng giao tiếp, kỹ năng giải quyết vấn đề, kỹ năng xây dựng hình ảnh cánhân… Và ở từng ngành sẽ có những tiết huấn luyện, giao lưu với các chuyên gia

Một trong những chương trình huấn luyện kỹ năng mềm thành công mà nhàtrường đã phối hợp với một số doanh nghiệp trong và ngoài nước thực hiện là

“Student Development Program” Thạc sĩ Đỗ Thanh Năm, giảng viên trực tiếp dạysinh viên trong chương trình này cho biết: “sinh viên Việt Nam cũng rất tự tin, sángtạo và chủ động khi tham gia chương trình Tuy nhiên, chỉ với những buổi tập huấnnày là chưa đủ để trang bị đầy đủ kỹ năng mềm cho họ Trong các chương trình đàotạo ở trường, giảng viên nên lồng ghép kỹ năng mềm vào để sinh viên nắm bắt nhanhhơn Bên cạnh đó, việc nắm bắt thông tin các doanh nghiệp đang có nhu cầu như thếnào để có những chương trình đào tạo kỹ năng mềm phù hợp là rất cần thiết cho sinhviên“

Hiện nay, nhu cầu học thêm về kỹ năng mềm từ phía sinh viên tăng lên rấtnhanh kéo theo sự xuất hiện của các đơn vị đào tạo ngày càng nhiều Tuy nhiên, ôngTrần Thiên Ân cho rằng: “Ý thức của sinh viên vẫn là điều chủ yếu để họ có thể trang

bị kỹ năng hiệu quả nhất Nếu họ tự giác nhận thấy rằng, những kỹ năng mềm là rấtquan trọng để bước vào đời thì sẽ tự tìm ra cách trau dồi thiết thực nhất“

Trong thời đại ngày nay, khi khoa học kỹ thuật ngày càng phát triển thì yêu cầulàm việc theo nhóm là cần thiết hơn bao giờ hết Đơn giản vì không ai hoàn hảo cả,làm việc theo nhóm sẽ tập trung những mặt mạnh của từng người và bổ sung chonhau Hơn nữa chẳng ai có thể cáng đáng mọi việc

Đối với người Việt trẻ, từ “teamwork” đã được nói đến nhiều nhưng dườngnhư nó vẫn được “nghe nói” chứ chúng ta vẫn chưa thực hiện nó theo đúng nghĩa Họ

ít khi thành công trong những dự án làm việc theo nhóm và sự hỗ trợ của nhiều thànhviên, nhiêu bộ phận chuyên biệt

Vậy đâu là nguyên nhân dẫn đến hiện tượng trên Sau đây chúng tôi sẽ liệt kê

10 nguyên nhân chủ yếu dẫn đến làm việc nhóm kém hiệu quả:

- Quá nể nang trong các mối quan hệ:

Người Việt Nam hay chăm chăm xây dựng mối quan hệ tốt giữa các thanh viêntrong nhóm, tỏ ra rất coi trọng bạn bè nên những tranh luận thường được đènén cho có vẻ nhẹ nhàng hoặc nếu có đôi khi cãi nhau vặt vì chuyện công tư

lẫn lộn Còn đối với Sếp, tranh luận coi như là một biểu hiện của việc khôngtôn trọng, không biết trên biết dưới, được đánh giá sang lĩnh vực đạo đức, thái

độ làm việc Và đã làm việc chung với nhau thì việc tranh luận để chọn lọc ra ýkiến tốt nhất thì hết sức cần thiết, nếu quá nể nang sẽ không thể tranh luận mộtcách thực sự được Người Việt Nam trọng việc xây dựng một mối quan hệ tốtgiữa các thành viên hơn việc một công trình bị chậm trễ tiến độ

- Người Việt thường khó tách biệt giữa công việc và tình cảm:

Thích làm vừa lòng người khác bằng cách luôn tỏ ra đồng ý với những ý kiếncủa người khác đưa ra trong khi bản thân không đồng ý hoặc không hiều gì cả.Điều đó sẽ làm cho cả nhóm hiểu lầm nhau, chia năm xẻ bảy hoặc ai làm thìlàm, những người khác thì ngồi chơi xơi nước Ai cũng rất hài lòng nhưngcông việc thì không hoàn thành Nếu bạn làm việc mà chỉ có một mình bạn đưa

ra ý kiến thì cũng giống như ban đang ở biển một mình

- Đùng đẩy trách nhiệm cho người khác:

Chính sự thảo luận không dứt điểm, phân chia công việc không phân minh nên

ai cũng nghĩ đó là việc của người khác chứ không phải của mình Khi đangđóng vai im lặng đồng ý thì trong đầu mỗi thành viên thường tạo ra cho mìnhmột ý kiến khác, đúng đắn hơn, sáng suốt hơn nhưng lại không nói ra

Ví dụ như trong kỳ dọn dẹp phòng học cuối tuần phòng vẫn đầy rác, cuối cùnggiáo viên chủ nhiệm chỉ định một người chịu trách nhiệm thôi thì công việc chỉmột buổi là xong? Vì sao Đơn giản vì chỉ có một người, họ buộc phải làm chứkhông thể đùn đẩy trách nhiệm cho ai Còn với cả nhóm, nếu gặp thất bại, tấtnhiên, không phải tại ý kiến của mình, vì mình có nói đâu? Ý tưởng của mìnhvẫn còn cất giấu trong đầu mà! Rất nhiều lý do để giải thích tại sao thất bại, lý

do nào cũng dẫn đến điều mình không phải chịu trách nhiệm Một trong nhữngnguyên nhân này là do chúng ta hiếm khi phán công việc cho từng người, vìchúng ta thiếu lòng tự tin và tâm lý sơ sài

- Tính bảo thủ cá nhân, không chú ý đến công việc của nhóm:

Một khuynh hướng trái ngược là luôn luôn cố gắng cho ý kiến của mình là tốtvà chẳng chịu chấp nhận ý kiến của bất kỳ ai khác Một số thành viên trongnhóm cho rằng chỉ nên bàn luận trong nhóm nhỏ những người giỏi hoặc đưa ra

ý kiến của mình vào mà không cho người khác tham gia Chỉ vào hôm là chia

rẽ nhóm