Tôi đã trăn trở, học hỏi kinh nghiệm và nghiên cứu, tìm ra các phương pháp để làm sao giúp học sinh có cách viết các bài luận hiệu quả nhất, tôi xin trình bày một số ý kiến về phương phá
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VĨNH PHÚC
Tác giả sáng kiến: Cao Thị Kim Thành
Mã sáng kiến: 31.61.08
Bình Xuyên, tháng 01 năm 2019
Trang 2Trong quá trình dạy và học ngoại ngữ, viết là một trong những kỹ năng cơ bản
rất được chú trọng Đặc biệt đối với đối tượng là học sinh giỏi ở các cấp học, ở
mỗi cấp thì các em thường xuyên phải gặp những bài luận Nhiều khi các em lúng túng, không biết mình viết phải viết, trình bày bài luận như thế nào, cũng như cách phân tích đề, sử dụng cấu trúc như thế nào cho hợp lý Là một giáo viên trực tiếp giảng dạy bộ môn tiếng Anh, hai năm học vừa qua tôi được nhà trường tín nhiệm, giao nhiệm vụ bồi dưỡng học sinh giỏi Tôi đã trăn trở, học hỏi kinh nghiệm và nghiên cứu, tìm ra các phương pháp để làm sao giúp học sinh có cách viết các bài luận hiệu quả nhất, tôi xin trình bày một số ý kiến về phương pháp trong quá trình dạy viết
2 Tên sáng kiến:
Một số giải pháp dạy hiệu quả kỹ năng viết các dạng bài luận Tiếng Anh trong bồi dưỡng học sinh giỏi tiếng Anh cấp THPT
3 Tác giả:
Họ và tên: Cao Thị Kim Thành Nữ
Ngày/ tháng/năm sinh: 05/6/1987
Trình độ chuyên môn: CNSP Tiếng Anh
Chức vụ, đơn vị công tác: Giáo viên tiếng Anh trường THPT Bình Xuyên
Điện thoại: 0985 118 638
Email: tcsunflower@gmail.com
4 Chủ đầu tư sáng tạo ra sáng kiến: Cao Thị Kim Thành
Giáo viên trường THPT Bình Xuyên
5 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Kỹ năng viết các dạng bài luận tiếng Anh
6 Thời gian áp dụng sáng kiến:
+ Thời gian nghiên cứu: Từ tháng 9 năm 2017 đến hết tháng 11 năm 2018
+ Thời gian hoàn thành: Ngày 30 tháng 12 năm 2018
7 Mô tả bản chất của sáng kiến:
Trang 3MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU……… 5
1 Lý do chọn đề tài ……… 5
2 Mục đích của đề tài……… … 6
3 Đối tượng nghiên cứu và phương pháp nghiên cứu………… 6
4 Phạm vi nghiên cứu và thời gian nghiên cứu ……… … 7
PHẦN NỘI DUNG……… 8
1 Lịch sử vấn đề……… 8
2 Cơ sở lý luận……… 8
3 Cơ sở thực tiễn ……… …… 8
4 Kỹ năng làm bài luận Tiếng Anh……… 11
4.1 Giới thiệu chung ……… 11
4.2 Xác định hướng luyện tập dựa trên các tiêu chí chấm điểm……… 11
4.3 Các bước làm bài luận ……… 12
4.4 Cấu trúc một bài luận hoàn chỉnh……… 13
4.5 Những điều cần lưu ý……… 13
4.6 Luyện kỹ năng viết nhanh……… 14
4.6.1 Tư duy và logic………
4.6.2 Từ và ngữ………
4.6.3 Ôn tập các điểm ngữ pháp trọng tâm………
4.7 Các dạng bài luận và cách viết………
4.7.1 Các dạng bài luận………
4.7.2 Cách viết các dạng bài luận………
4.8 Một số đề thi viết luận trong các kỳ thi học sinh giỏi THPT môn tiếng Anh 5 Kết quả đạt được sau khi áp dụng SKKN………
PHẦN KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ………
14
17
19
19
19
20
35
37
40
40
Trang 42 Kiến nghị………
2 1 Đối với học sinh………
2 2 Đối với giáo viên………
2 3 Đối với Ban giám hiệu nhà trường………
TÀI LIỆU THAM KHẢO………
DANH MỤC CÁC CỤM TỪ VIẾT TẮT………
40
40
41
42
43
Trang 5PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Công tác bồi dưỡng học sinh giỏi không chỉ là việc thực hiện nhiệm vụ chung mà còn là yếu tố thúc đẩy phong trào học tập, giảng dạy của giáo viên và học sinh Thông qua giảng dạy, bồi dưỡng học sinh giỏi mà năng lực của giáo viên, học sinh được nâng lên Và chính những kết quả thi học sinh giỏi đã góp phần khích lệ giáo viên cũng như học sinh tự tin hơn vào năng lực bản thân, mạnh dạn và năng động hơn trong giảng dạy và học tập Đặc biệt là giúp học
sinh vững tin hơn khi tham gia các kì thi chọn học sinh giỏi
Là một giáo viên trực tiếp giảng dạy bộ môn tiếng Anh, hai năm học vừa qua tôi được nhà trường tín nhiệm, giao nhiệm vụ bồi dưỡng học sinh giỏi Tôi
đã trăn trở, học hỏi kinh nghiệm và nghiên cứu, tìm ra các phương pháp để làm sao giúp học sinh đạt giải trong kỳ thi học sinh giỏi
Trong quá trình thực hiện tôi được tổ bộ môn phân công dạy kỹ năng viết
cho học sinh Chúng ta đều biết kĩ năng viết là một trong những kĩ năng khó
nhất trong các kĩ năng Nó đòi hỏi học sinh phải có vốn từ vựng, hiểu các cấu trúc ngữ pháp, các ý tưởng để lập dàn ý khi viết bài Đặc biệt các em phải nắm được từng kiểu bài luận cần viết như thế nào Kĩ năng viết giúp cho học sinh tái hiện lại những gì đã được học, giúp các em thực hành sử dụng ngôn ngữ một cách hiệu quả và đồng thời cũng luyện chữ viết cho các em Kĩ năng viết phát huy khả năng sáng tạo của học sinh, nó phản ánh kết quả của quá trình nghe, nói, đọc, ngữ pháp, từ vựng của học sinh, thể hiện được mặt mạnh, mặt yếu, đồng thời nó cũng giúp cho giáo viên dễ dàng nhận thấy lỗi sai của học sinh hơn
là khi nói Hoạt động viết là một khâu rất quan trọng trong quá trình dạy và học Tiếng Anh Đặc biệt đối với đối tượng là học sinh giỏi, ở mỗi cấp thi các em thường xuyên gặp phải những bài viết luận Nhiều khi các em lúng túng, lẫn lộn không biết mình phải viết kiểu gì, trình bày bài luận ra sao, dùng những cấu trúc
câu nào cho hợp lí Đó cũng chính là lí do tôi chọn đề tài “Một số giải pháp
dạy hiệu quả kỹ năng viết các dạng bài luận Tiếng Anh trong bồi dưỡng học sinh giỏi tiếng Anh cấp THPT này để giúp các em nắm được cách viết
Trang 6một số kiểu bài văn nghị luận và làm đề tài báo cáo, cùng đồng nghiệp nghiên
cứu, thảo luận để góp phần nâng cao hiệu quả giảng dạy bộ môn học
2 Mục đích của đề tài
Từ thực tế trên, tôi không ngừng nghiên cứu, học tập, thực nghiệm những phương pháp, kỹ thuật dạy viết để tìm ra cách dạy viết có hiệu qủa nhất như:
- Giúp học sinh nắm được cách viết một số dạng bài luận
- Giúp học sinh biết cách triển khai cấu trúcở từng phần trong bài luận
- Rèn luyện cho học sinh có tính tư duy độc lập
- Giúp học sinh lòng yêu thích môn học, khắc phục tâm lí sợ bài luận khi tham gia các kỳ thi học sinh giỏi các cấp
- Giúp giáo viên hiểu sâu hơn về cách viết một số dạng bài luận
3 Đối tượng nghiên cứu và phương pháp nghiên cứu:
- Tìm hiểu vận dụng các phương pháp dạy viết luận
- Các dạng viết luận trong đề thi HSG cấp THPT
3.2 Phương pháp nghiên cứu:
- Nghiên cứu các dạng đề thi viết trong đề thi học sinh giỏi, sưu tập các tài liệu tham khảo, liên quan đến việc dạy kỹ năng viết, đúc kết kinh nghiệm dạy từng dạng bài, tìm hiểu những khó khăn vướng mắc trong quá trình dạy viết thực tế của giáo viên và việc lĩnh hội kiến thức của học sinh để tìm ra cách khắc phục
- Dự giờ đồng nghiệp để học hỏi thêm kĩ năng viết ở trường THPT
- Tiếp thu các ý kiến của đồng nghiệp để rút kinh nghiệm, chắt lọc các phương pháp hay để áp dụng cho phù hợp
- Phuơng pháp nghiên cứu và thực hành
- Phương pháp tổng hợp: tìm hiểu điểm mạnh và điểm yếu của từng học sinh để động viên, chỉ dẫn các em phát huy điểm mạnh, khắc phục điểm yếu qua
Trang 7các lần chữa bài, phân bố thời gian cho các dạng viết quan trọng và thiết kế bài giảng có độ khó, chiều sâu hợp lý
4 Phạm vi nghiên cứu và thời gian nghiên cứu:
4.1 Phạm vi nghiên cứu: Nghiên cứu sách giáo khoa, khai thác các thông tin
trên Internet, các tài liệu có liên quan, xác định thể loại và dạng bài viết để xây dựng tiết dạy bồi dưỡng cho phù hợp Thực nghiệm các học sinh tham gia đội
tuyển khối lớp 10, 11, 12 trong trường THPT Bình Xuyên
4.2 Thời gian nghiên cứu: Thời gian nghiên cứu áp dụng kinh nghiệm từ đầu
năm học 2017-2018 đến hết học kỳ I năm học 2018 -2019 tại trường THPT
Bình Xuyên
Trang 8PHẦN NỘI DUNG
1 Lịch sử vấn đề
Kỹ năng viết được coi là một trong 4 kỹ năng khó nhất đối với người học Tiếng Anh nói chung và học sinh giỏi cấp THPT nói riêng Các em rất sợ phải viết bài luận, không nắm được các dạng cơ bản, kiến thức và năng lực ngôn ngữ không được cải thiện nhiều Vì vậy, ở SKKN này, tôi tập trung vào tổng hợp các phương pháp, kĩ năng và một số kinh nghiệm nhằm đem lại hiệu quả cao nhất trong việc dạy kỹ năng viết - một tiêu chí quan trọng trong việc học ngoại ngữ
Dạy ngoại ngữ nói chung, dạy tiếng Anh nói riêng việc đổi mới phương pháp dạy học là rất quan trọng Ngoài việc nắm vững kiến thức ngôn ngữ ,thực
hiện tốt kĩ năng nghe, nói, đọc thì kỹ năng viết cũng đóng một vai trò quan
trọng không kém Dạy viết là một trong những nội dung cơ bản và thực sự là sự kết hợp tinh tế của việc giảng các kỹ năng ngôn ngữ khác
Từ những luận điểm trên việc áp dụng các phương pháp dạy viết như thế nào để giúp học sinh thực hiện một bài viết Tiếng Anh tốt, nghĩa là đảm bảo chính xác về yêu cầu bài viết, ngữ pháp, tính sáng tạo trong bài viết là rất quan trọng
3 Cơ sở thực tiễn
3.1 Thực trạng: Trong quá trình giảng dạy kỹ năng viết tôi thấy các em còn rất
yếu về kỹ năng này, trong đề thi học sinh giỏi cấp THPT thường có bài luận các
em thường bỏ, hoặc viết nhưng lại không biết cách viết nên điểm phần viết của
Trang 9 Bài khảo sát đội tuyển học sinh giỏi tỉnh tiếng Anh 10 năm học 2017
-2018, 2018-2019 tại lớp 10 A6, 11 A6 tại trường THPT Bình Xuyên
Bảng điểm theo dõi một số bài kiểm tra chất lượng đội tuyển
T
T Họ tên
Bài kiểm tra
ing (4.0)
Listen- gramma
Lexico-r (3.0)
ing (5.0)
Read- ing ( 5.0)
Writ-Speakin
g (3.0)
Total (20.0)
1 Dương
Ngọc Nam
Test 1 Test 2 Test 3 Test 4 Test 5
3.6 2.8 3.2 3.6 3.6
2.3 2.8 2.1 2.4 3.0
3.8 4.2 4.3 3.9 3.9
1.0 2.1 3.0 4.5 4.6
2.2 2.4 2.5 2.7 2.5
14.9 15.3 15.1 17.0 17.6
2 Nguyễn
Thị Ngọc
Hà
Test 1 Test 2 Test 3 Test 4 Test 5
3.0 3.2 3.3 2.1 3.0
2.0 2.5 1.8 2.4 2.3
3.5 3.6 3.8 4.5 3.0
1.5 2.8 3.0 4.2 3.8
2.5 1.7 2.0 2.3 2.2
13.5 13.8 13.9 14.5 13.3
3 Trần
Kiều
My
Test 1 Test 2 Test 3 Test 4 Test 5
3.7 2.7 3.0 2.8 3.2
1.6 2.2 2.2 1.8 2.6
3.5 3.3 4.2 3.3 3.6
1.9 1.8 2.7 2.9 3.4
1.5 1.8 2.2 2.5 2.3
12.2 11.8 14.3 13.3 15.1
4 Khổng
Thùy Linh
Test 1 Test 2 Test 3 Test 4 Test 5
3.0 1.4 1.0 3.0 2.8
1.8 1.9 1.6 1.8 2.7
2.3 3.1 3.3 3.8 3.5
2.1 2.2 2.4 2.5 3.2
1.4 1.7 2.0 2.4 2.1
10.6 10.3 10.3 13.5 14.3
5 Trần
Thu Phương
Test 1 Test 2 Test 3 Test 4 Test 5
2.7 1.6 1.8 2.6 3.0
2.3 2.3 1.2 0.8 2.6
3.2 2.8 3.2 2.7 3.0
0.6 0.6 1.4 3.1 3.4
1.2 1.4 1.6 1.8 1.7
10.0 8.7 9.2 12.0 12.7
6 Trần
Minh Trang
Test 1 Test 2 Test 3 Test 4 Test 5
3.2 2.4 3.2 3.4 3.4
1.8 1.8 2.5 1.6 2.6
2.3 2.6 3.7 3.9 3.2
1.7 1.5 1.9 2.9 3.0
1.7 1.9 2.0 2.4 2.2
12.5 10.2 13.3 14.2 14.0
Trang 10Chính vì thực trạng trên tôi đã tìm hiểu nguyên nhân:
3.2 Nguyên nhân:
* Đối với học sinh:
- Không biết cách viết hiệu quả: chưa chịu khó tìm hiểu sách vở hoặc đã tìm hiểu nhưng chưa có định hướng đúng đắn nên dễ bị lạc hướng do tiếp cận với quá ít hoặc quá nhiều tài liệu tham khảo
- Chưa có hứng thú với kỹ năng viết
- Chưa chịu khó trau dồi kiến thức và rèn luyện kĩ năng
* Đối với giáo viên:
- Chưa có phương pháp dạy viết thật sự hiệu quả, chưa chịu khó học hỏi kinh nghiệm
3 3 Cách giải quyết thực trạng của vấn đề:
* Đối với giáo viên:
Để học sinh học tập hứng thú, tích cực với kỹ năng viết luận tiếng Anh thì mỗi người giáo viên cần phải:
- Chuẩn bị bài thật kỹ và chi tiết trước khi đến lớp
- Đầu tư nhiều cho việc soạn giảng, tìm kiếm tài liệu, tự học và học hỏi từ các đồng nghiệp để nâng cao trình độ chuyên môn
- Xác định hướng luyện tập dựa trên các tiêu chí chấm điểm: nói cho học sinh biết tiêu chí chấm điểm đối với một số bài viết để các em có định hướng trong việc tự luyện, tự tìm ra điểm mạnh, điểm yếu và trau dồi các thành tố ngôn ngữ cho phù hợp để đạt kết quả cao hơn trong từng tiêu chí
- Giao bài tập viết về nhà hàng tuần cho học sinh, chấm và trả bài
* Đối với học sinh:
- Tìm ra điểm mạnh và điểm yếu trong bài viết của mình qua các tiêu chí
chấm điểm Đặt mục tiêu và xác định hướng luyện tập cụ thể để nâng cao chất lượng bài viết của mình
- Luyện tập, thực hành các kĩ năng, chuẩn bị kĩ bài trước khi đến lớp
- Luôn hoàn thành các bài viết thầy cô yêu cầu
Trang 11- Tích cực tìm tòi đọc thêm các tài liệu bằng tiếng Anh
4 Kỹ năng làm bài văn nghị luận Tiếng Anh
4.1 Giới thiệu chung:
- Đây là phần thứ 2 của bài thi viết trong một số đề thi học sinh giỏi THPT,
giống với dạng viết Ielts task 2 Phần này yêu cầu các em phải viết một bài luận với độ dài ngắn nhất là 250 từ trong khoảng thời gian 40 phút với dạng bài thi Ielts task 2 , còn với đề thi học sinh giỏi tổng thời gian cho các kỹ năng là 180 phút, thì các em phải căn thời gian cho kỹ năng viết sao cho hợp lý, hiệu quả
- Thường không có giới hạn dài nhất của bài luận, tuy nhiên không nên viết quá
300 từ (dài, tốn nhiều thời gian)
- Phần này cũng quyết định đến điểm số, thành tích của học sinh giỏi
4.2 Xác định hướng luyện tập dựa trên các tiêu chí chấm điểm
Dựa vào tiêu chí chấm điểm của Ielts Writing task 2, để được một bài điểm cao,
một bài luận cần có:
- Task response
- Coherence & cohesion
- Lexical resource
- Grammatical range & accuracy
Thực tế khi làm bài thi viết, các em thường có hai điều khó khăn: không có ý tưởng (vấn đề về tư duy) và có ý tưởng nhưng không diễn tả được bằng tiếng Anh (vấn đề về ngôn ngữ)
- Vấn đề về tư duy tương ứng với tiêu chí chấm điểm thứ nhất: Task response Khi không tìm được ý để có được nội dung đáp ứng yêu cầu của đề thi, các em rất dễ viết lan man và kết quả là bài viết lạc đề hoặc có bố cục không hợp lý
- Vấn đề về ngôn ngữ tương ứng với ba tiêu chí chấm điểm còn lại:
+ Tiêu chí Coherence & cohesion: các em phải đưa ra quan điểm rõ ràng, nhất quán trong toàn bộ bài viết; câu trước phải ăn khớp với câu sau; các thông tin phải có mối quan hệ chặt chẽ; bài viết phải đảm bảo tính logic (các đoạn phải được triển khai theo trình tự hợp lý, đoạn sau vừa phải có sự tiếp nối với đoạn
Trang 12trước vừa chuyển sang ý khác, có các ý trong bài được tổ chức theo bố cục hợp
lý, rõ ràng (well organized)
+ Tiêu chí Lexical Resource: các em phải có vốn từ vựng phong phú, từ cấp cao và mang tính học thuật, đồng thời sử dụng chúng chính xác, phù hợp với ngữ cảnh, giọng điệu và sắc thái trong bài viết (context, nuance, tone….)
+ Tiêu chí Grammatical Range and Accuracy: các em phải biết sử dụng đa dạng các loại câu, đặc biệt là câu phức, viết đúng ngữ pháp, dùng dấu câu phù hợp, các cấu trúc câu phân bố và sử dụng hợp lý, tránh lặp quá nhiều một cấu trúc
4 3 Các bước làm bài thi viết luận
Nếu đã luyện tập nhiều, khi đó các em sẽ nhanh chóng hoàn thành các phần trong đề thi, sau đó dành toàn bộ thời gian còn lại tập trung vào viết luận (Essay Writing) Trình tự các bước làm bài thi viết luận:
Dành 5 phút viến dàn ý Hãy viết dàn ý trên giấy in đề thi, hoặc giấy nháp, có thể viết bằng tiếng Việt hoặc tiếng Anh
Dàn ý bao gồm:
Quan điểm của bản thân, xác định luận điểm lớn, các luận cứ làm rõ và giải thích hoặc ví dụ để làm sáng tỏ luận điểm
Dành thời gian hợp lý để viết bài luận
Trang 13Dành 2 phút viết phần kết luận và kiểm tra bài viết theo các mục sau: Ngữ pháp: xem lại dấu câu có được đạt chính xác hay không (đặc biệt là dấu phảy), kiểm tra sự hòa hợp giữ chủ ngữ và động từ, trật tự từ trong mệnh đề phụ
Từ vựng: hãy dùng các từ đồng nghĩa hoặc đại từ (it, them) để tránh lặp lại từ nào đó quá nhiều lần
Logic: suy nghĩ xem có cần thêm các liên từ như therefore, moreover, in contrast để liên kết các câu để đảm bảo tính mạch lạc hay không
Đừng xem nhẹ các bước kiểm tra, bởi trong rất nhiều trường hợp, việc kiểm tra giúp bài viết của các em tang thêm số điểm
4.4 Cấu trúc một bài luận hoàn chỉnh
Cách viết bài sử dụng cấu trúc 4 đoạn văn này có thể áp dụng để viết hầu hết các
- Giới thiệu câu chủ đề
- Trả lời câu hỏi/ đưa ra định hướng bài viết
Thân bài
2 đoạn
- Đoạn 1:
+ câu mở đoạn + câu triển khai ý (giải thích và ví dụ) Đoạn 2:
+ câu mở đoạn + câu triển khai ý (giải thích và ví dụ) Kết bài
1-2 câu
Nhắc lại các luận điểm lớn trong bài sử dụng cấu trúc và từ đồng nghĩa khác để tránh lặp lại hoặc đưa ra kết luận cho vấn đề
4.5 Những điều cần lưu ý
- Nên viết bài luận gồm 4 đoạn văn
- Không chép lại cả câu chủ đề
Trang 14- Không nên lặp lại câu hỏi của đề bài trong bài viết của mình mà phải dùng kỹ năng diễn giải (paraphrase) để giới thiệu đề bài, một số cách paraphrase như sau: thay bằng từ đồng nghĩa, chuyển đổi từ bị động sang chủ động, chuyển đổi giữa các dạng từ (danh từ thành động từ, tính từ thành động từ và ngược lại, từ đó chuyểnn được cả cấu trúc của câu), sử dụng câu nhấn mạnh…
- Không được viết tắt, không dùng kiểu viết rút gọn như we’re, can’t, don’t
- Hạn chế sử dụng thành ngữ, tục ngữ
- Trong hầu hết trường hợp đều được yêu cầu phải đưa ra ý kiến Các em hoàn toàn có thể đưa ra những trải nghiệm bản thân và những ví dụ liên quan để chứng minh cho luận điểm của mình
- Chủ đề thường về những chủ đề chung chung, ví dụ các chủ đề có thể bao gồm
du lịch, ăn ở, dịch vụ, sức khỏe và an toàn, môi trường và giáo dục
- Không dùng dấu 3 chấm trong bài viết mà phải dùng cụm từ thay thế to name
just a few, etc hoặc and so on
- Trong quá trình luyện tập, các em hãy tìm đọc một số bài viết mẫu (chọn những bài có bố cục của một bài luận chuẩn, không chọn những bài viết có số lượng vượt quá số từ quy định và có những cấu trúc khó hiểu, chọn bài viết đạt các tiêu chí chấm điểm dành cho bài thi viết
4.6 Luyện kỹ năng viết nhanh
4.6.1 Tư duy và logic:
4.6.1.1 Ba cách giúp các em tìm ý và luận cứ cho bài viết:
Điều khó đầu tiên mà nhiều các em gặp phải khi làm bài thi viết là không
có ý tưởng, thiếu ý tưởng hoặc không tìm được luận cứ Thật ra các em cũng đều
có suy nghĩ, nhưng để diễn đạt suy nghĩ ấy một cách rõ ràng cho người khác hiểu cũng như tìm ra hai luận cứ xác đáng, có sức thuyết phục trong vòng năm phút lại là một kỹ năng đòi hỏi người học phải luyện tập không ngừng mới có thể đạt được
Do các thông tin trọng tâm trong các đề thi viết không giống nhau nên không thể có ý tưởng và luận cứ áp dụng cho mọi thông tin
Trang 15Tuy không có ý tưởng và luận cứ có thể áp dụng cho mọi đề thi nhưng vẫn có những phương pháp hiệu quả giúp các em tìm ý và luận cứ cho bài viết một cách nhanh chóng Dưới đây là ba cách mà SKKN này đã vận dụng khi tìm
ý và xác định luận cứ cho các bài viết
- Lấy con người làm điểm xuất phát khi xem xét vấn đề: Đề thi viết về chủ
đề nào cũng liên quan đến con người Chúng ta ủng hộ quan điểm nào cũng đều
vì quan điểm đó đứng về phía lợi ích của con người, hoặc đề cập đến những sự việc hành động mang lại cho con người lợi ích lớn hơn Trong cuộc sống, lợi ích của con người luôn gắn liền với những nhu cầu cần thiết và chính đáng Đó là nhu cầu về mặt thể chất (được sống khỏe mạnh), nhu cầu về mặt tâm lý (được sống an toàn, được tôn trọng, muốn thể hiện sự tự tin…), nhu cầu về vật chất (muốn nâng cao chất lượng cuộc sống trên cở sở cải thiện thu nhập), nhu cầu về tinh thần (được học hành, vui chơi, giải trí…)
Ví dụ 1:
Some people believe that time spent on television, video and computer games can be beneficial to children Others believe this has negative effects on a child Discuss both views and give your opinion (chủ đề xã hội)
Nội dung chính của bài viết: Xem tivi và chơi trò chơi điện tử quá lâu sẽ có hại đối với sức khỏe trẻ em (xét về mặt thể chất) Nội dung trò chơi hoặc chương trình trên tivi không lành mạnh sẽ ảnh hưởng xấu đến sự phát triển tâm lý của trẻ (xét về mặt tâm lý)
- Chia nhỏ vấn đề: Khi đề tài đưa ra vấn đề quá rộng, các em có thể chia vấn đề thành những nội dung hẹp hơn để dễ tìm ý và luận cứ Lúc này, các em
có thể trình bày rằng việc mình tán thành hay phản đối quan điểm được nêu trong đề thi còn tùy thuộc vào trường hợp cụ thể Trong một số trường hợp, bạn tán thành quan điểm đó; nhưng trong một số trường hợp khác, bạn phản đối quan điểm đó
Ví dụ :
Trang 16Individuals can do nothing to improve the environment, only governments and large companies can make a difference To what extent do you agree
or disagree? (chủ đề bảo vệ môi trường) Nội dung chính của bài viết: Việc phòng chống thiên tai như bão, lũ lụt đòi hỏi phải có sự đầu tư của chính phủ chứ không thể chỉ dựa vào các cá nhân Nhưng tất cả các công dân trong xã hội lại góp phần to lớn vào việc giảm thiểu tình trạng ô nhiễm môi trường do xả rác bừa bãi hoặc đổ rác không đúng nơi quy định
- Dựa vào các từ trọng tâm: Một số đề thi đề cập đến khá nhiều yếu tố, các yếu tố lại có mối liên hệ tương đối phức tạp Dạng đề này trông có vẻ rối rắm nhưng không khó, các em hãy xác định xem đâu là các từ trọng tâm trong đề thi rồi dựa vào đó để tìm ý và luận cứ
Ví dụ:
Successful sports professionals can earn a great deal more money than people in other important professions Some people think this is fully justified while others think it is unfair Discuss both these views and give your own opinion? (chủ đề xã hội)
Nội dung chính của bài viêt: Số người trở thành ngôi sao thể thao thành công không nhiều Họ chỉ chởi thể thao ở độ tuổi nhất định, phải cạnh tranh gay gắt, chịu áp lực lớn, dễ bị chấn thương, giảm tuổi thọ do sử dụng thể lực quá mực (chẳng hạn vận động viên quyền anh), kiếm được nhiều tiền nhưng ít có thời gian nghỉ ngơi, khó giữ kín chuyện đời tư Trong khi đó, người lao động làm việc ở các ngành nghề khác có thu nhập ổn định, tránh được những ảnh hưởng tiêu cực nói trên (các em có thể nêu thêm đặc điểm của các ngành nghề khác)
4.6.1.2 Ý tưởng quyết định đến điểm số bài thi
Hãy nhớ rằng bất kỳ ngôn ngữ nào cũng đều được dùng để biểu đạt tư tưởng, suy nghĩ của con người Nếu suy nghĩ hời hợt thì có dùng ngôn ngữ hoa
mỹ, các em cũng thể viết được bài luận hay Ngược lại nếu có suy nghĩ sâu sắc
Trang 17thì dù các em có trình bày bằng lối viết mộc mạc, giản dị, bài luận của các em vẫn có sức lay động lòng người
Muốn đạt được điểm cao, điều đầu tiên là các em phải thể hiện được suy nghĩ riêng trong bài làm Muốn viết được những suy nghĩ riêng, các em đừng bao giờ tiếp nhận một cách thụ động thông tin trên các phương tiện truyền thông Hãy chịu khó quan sát những sự việc diễn ra hàng ngày ở xung quanh Hãy suy ngẫm về những sự việc đó rồi tập đưa ra nhận xét, kết luận hoặc tự tìm nguyên nhân lý giải cho sự xuất hiện của chúng Chỉ khi được đúc kết từ những
gì bạn đã trải nghiệm, nghiền ngẫm hoặc trăn trở thì ý tưởng của các em mới thật sự sâu sắc, mới thể hiện được suy nghĩ riêng của mình, mới tạo được sự khác biệt cho bài viết của mình Hãy luyện tập để có ý tưởng hay và dành năm phút để lập dàn ý trước khi viết
Các em có thể tham khảo các bài luận mẫu nhưng đừng quá lệ thuộc Ý tưởng luận cứ dành cho bài luận không thiếu, vấn đề chỉ là do người học thiếu khả năng suy nghĩ độc lập mà thôi
Nếu đọc kỹ câu hỏi trong đề thi, các em sẽ hiểu rõ những gì vừa được trình bày Khi đặt câu hỏi? What is your opinion? Hoặc Do you agree or disagree?, rõ ràng người ra đề muốn biết quan điểm của riêng bạn và vì sao có quan điểm đó Do đó trong bài các em hãy dùng những cụm từ cho thấy mình có suy nghĩ độc lập, chẳng hạn: in my opinion, from my point of view, the way I see it, as fas as I concerned, my view is that……
- Sự mạch lạc: Để bài viết mạch lạc và các ý có sự liên kết chặt chẽ (đáp ứng
tiêu chí Coherence and Cohesion), học sinh cần dùng các từ/ cụm từ liên kết các câu, các đoạn
4.6.2 Từ và ngữ
4.6.2.1 Từ: Để nâng cao khả năng sử dụng từ, học sinh cần chú ý một số điểm
được trình bày dưới đây
- Những lỗi chính tả thường gặp
Từ viết sai chính tả Từ viết đúng Ý nghĩa
Trang 18Morden Modern Hiện đại
- Các danh từ không đếm được thường dùng
Information( thông tin)
Furniture (đồ đạc)
Progress (sự tiến bộ)
Knowledge (kiến thức) Equipment (thiết bị) Traffic (giao thông)
News (tin tức) Homework (bài tập về nhà)
Advertising (hoạt động quảng cáo)
- Những từ đồng nghĩa thường dùng
loại
Ý nghĩa
People the public individuals citizens n Nhiều người
The young juveniles youth n Thanh niên
The old the elderly senior citizens the
aged
n Người cao tuổi
Solve resolve settle tackle handle deal
Cost-effective adj Có sinh lời, hiệu quả kinh tế
4.6.2.2 Ngữ: Nhiều học sinh cho rằng chỉ cần thuộc nhiều từ đơn và nắm vững
ngữ pháp là có thể làm bài thi tốt mà không thấy được tầm quan trọng của các ngữ trong bài viết Do đó, có không ít trường hợp dù tìm được ý, nhớ được các
Trang 19từ liên quan nhưng học sinh vẫn diễn đạt không trôi chảy hoặc không viết được câu suôn sẻ Dưới đây là những cụm từ cơ bản nhất và được sử dụng phổ biến khi viết văn
1 Solve the problem: giải quyết vấn đề
Tham khảo
Create/ pose/ cause the problem: gây ra vấn đề
Address/ fix/ tackle/ cope with/ deal with the problem: giải quyết vấn đề
2 have an effect/ influence/ impact on sth: ảnh hưởng đến điều gì
Tham khảo
Have negative/ positive effects/ impacts on: ảnh hưởng xấu/ tốt đến…
Have a serious impact on: ảnh/ hưởng nghiêm trọng đến…
Have a direct impact on: ảnh hưởng trực tiếp đến…
3 play a role in sth: có vai trò trong việc gì…
Play a critical/ key role in sth: đóng vai trò quan trọng trong việc gì…
4.6.3 Ôn tập các điểm ngữ pháp trọng tâm: Học sinh cần ôn tập có trọng
điểm, ghi nhớ các kiến thức ngữ pháp cơ bản: danh từ, sự hòa hợp giữa chủ ngữ
và động từ, mệnh đề quan hệ, sử dụng các kiểu câu đơn, câu ghép và câu phức
4 7 Các dạng bài luận và cách viết
4.7.1 Các dạng bài luận:
Loại 1 : Argument
Thường là dạng câu hỏi sau cho 2 ý kiến trái chiều và “To what extend do you agree or disagree” hoặc “what are you opinion on this “ Dạng này yêu cầu người viết phải đứng về 1 quan điểm và bảo vệ quan điểm đó – Có nói lên ý kiến của mình Vd : có người nói rằng nghiên cứu vũ trụ là không cần thiết nhưng có người lại nói rằng nó hữu ích, bạn có đồng ý hay ko => chọn 1 trong 2 quan điểm ở trên và bảo vệ nó, Có nói lên quan điểm của mình Loại này ra thường xuyên nhất vì nó yêu cầu người viết phải có quan điểm riêng để động não và yêu cầu kiến thức xã hội nhiều
Trang 20Loại 2 : Discussing *Lưu ý: dễ nhầm lẫn với loại 1 ở trên cũng cho 2 ý kiến trái
chiều nhau nhưng hỏi “Discuss these two views” Dạng này yêu cầu người viết phải mở rộng, giải thích 2 ý kiến trái chiều nhau- nghĩa là người viết chỉ giải thích 2 ý mà đề đưa ra – không nói lên ý kiến của mình Vd : có người nói rằng nghiên cứu vũ trụ là không cần thiết nhưng có người lại nói rằng nó hữu ích, bạn hãy cho biết quan điểm của 2 ý kiến trên là như thế nào
Loại 3 : Advantages và Disadvantages dạng đề : cho biết ưu và nhược điểm
của 1 xu hướng nào đó Vd : hãy cho biết ưu và nhược điểm của việc phát triển
du lịch ngày nay
Loại 4 : Causes and Effects / Problems and Solutions Đề đưa ra 1 hiện tượng
nào đó, yêu cầu tìm ra những nguyên nhân gây ra hiện tượng đó và những tác động của nó / nguyên nhân và những giải pháp cho hiện tượng đó Vd : ngày càng có nhiều người rời bỏ vùng quê để lên thành phố, hãy tìm những nguyên nhân dẫn tới xu hướng này và những tác động của nó / hãy tìm ra những giải pháp để hạn chế hiện tượng này
Loại 5: Dạng Direct question: Là dạng bài mà chủ đề đưa ra một vấn đề xã hội
và yêu cầu thí sinh trả lời hai câu hỏi liên quan đến vấn đề đó
4.7.2 Cách viết các dạng bài luận
Loại 1 : Argument: là dạng essay mà học sinh sẽ đưa ra những ý kiến, lập
trường, lí lẽ để bảo vệ ý kiến của mình trước một vấn đề được đưa ra (Đồng ý, không đồng ý, nửa đồng ý, vì sao?)
Phần 1 – Cách nhận biết đề bài argumentative essay):
Trang 21 Phần 1 (giống nhau ở hầu hết các dạng essay khác): Phần đầu là phần
background đưa ra nội dung chính mà chúng ta sẽ phải viết
Phần 2 (khác nhau tùy theo dạng essay): Phần yêu cầu đề bài (phần in
đậm và nghiêng) Theo đó nếu yêu cầu đề bài là các dạng câu hỏi sau:
To what extent do you agree or disagree?
Do you agree or disagree?
What are your opinion? (Các em phải cẩn thận vì câu hỏi dạng này có
phần hơi giống với discussion essay, discuss both sides and give your opinion.)
Thì đó là đề bài argumentative essay
Phần 2 – Cách làm bài
Một bài argumentative essay gồm 4 phần:
A/Phần mở bài (introduction) 2 – 3 câu:
Paraphrase lại đề bài: 1 – 2 câu
Thesis statement (giới thiệu nội dung chính của toàn bài): Trả lời trực
tiếp câu hỏi của đề bài – các em hoàn toàn đồng ý/không đồng ý hoặc một phần đồng ý với ý kiến được đưa ra, 1 câu
Ví dụ:
Some people think the main purpose of schools is to turn children into good citizens and workers, rather than to benefit them as individuals To what extent
do you agree or disagree?
Học sinh sẽ có 3 cách giải quyết (Lưu ý: dù chọn cách nào, thì câu chủ đề chính
của học sinh đều phải rõ ràng không được mập mờ, học sinh tham khảo các câu
in đậm – gạch dưới):
Trang 22 1/ Agree:
People have different views about what the main purpose of schools should
be Personally, I agree that a school’s role is to prepare children to be
productive members of society
2/ Disagree:
Many people argue that the main role of schools is to prepare children for their
future jobs However, I believe that the purpose of education should be to help
children to grow as individuals
3/ Balanced view or neutral:
To a certain extent I agree that the role of schools is to prepare children to be
productive members of society However, I also believe that the education
process has a positive impact on us as individuals
B/Phần thân bài (2 đoạn văn, mỗi đoạn từ 5 – 7 câu)
Với những em chọn cách mở bài 1 và 2 completely agree/disagree, học sinh
hoàn toàn có thể dùng hai đoạn của phần thân bài để support cho ý chính mà học
sinh đã chọn để viết trong phần mở bài (Ví dụ: 3.1, ở phần 3)
HOẶC:
Học sinh cũng có thể dùng đoạn thân bài 1 để support ý mà học sinh không đồng
thuận, và thân bài 2 để support ý mà học sinh đồng ý (Ví dụ; 3.2, ở phần 3)