Cấu trúc của khoa dinh dưỡng hoàn chỉnh tại bệnh viện gồm 2 bộ phậnlà bộ phận cung cấp xuất ăn bếp ăn tập thể và bộ phận dinh dưỡng điều trị.Nhưng thực trạng ở Việt Nam thì bộ phận dinh
Trang 1ĐẶT VẤN ĐỀ
Trong những năm gần đây, việc can thiệp dinh dưỡng trong điều trịlâm sàng đã bắt đầu được chú trọng Người bệnh không chỉ điều trị bằngthuốc mà còn phải điều trị bằng cả một chế độ dinh dưỡng hợp lý Tại hộithảo dinh dưỡng lâm sàng nâng cao được tổ chức tại Việt Nam năm 2011, cácchuyên gia về dinh dưỡng lâm sàng của Việt Nam và Châu Á Thái BìnhDương đã khuyến cáo, tỉ lệ bệnh nhân đang nằm điều trị tại bệnh viện bị suydinh dưỡng đang gia tăng Ước tính tỉ lệ suy dinh dưỡng bệnh viện và nguy
cơ suy dinh dưỡng của những bệnh nhân đang nằm điều trị tại bệnh viện ởViệt Nam vào khoảng 30-40%, nhưng chỉ có 12,5% bệnh nhân được phát hiện
có suy dinh dưỡng, tại Mỹ: 40%, Trung Quốc: 36% Suy dinh dưỡng ởbệnh nhân đã làm tăng chi phí điều trị, thời gian nằm viện kéo dài thêm 5ngày, tỉ lệ biến chứng tăng thêm 20% và tỉ lệ nhiễm trùng tăng thêm 6% Dovậy, các chuyên gia y tế khuyến cáo, nếu hỗ trợ dinh dưỡng sớm cho bệnh nhân
sẽ rút ngắn được 3 ngày nằm viện, gia tăng kết quả điều trị, tận dụng tối đa cácnguồn lực y tế
Khoa dinh dưỡng có nhiệm vụ cung cấp, tư vấn dinh dưỡng cho cácbệnh nhân ngoại trú và nội trú Một chế độ dinh dưỡng hợp lý sẽ giúp bệnhnhân tiếp nhận điều trị hiệu quả hơn Hiện nay chế độ ăn của bệnh nhân ở ViệtNam không đủ calo, thành phần dinh dưỡng không đáp ứng được các dạngbệnh tật khác nhau, vấn đề dinh dưỡng lâm sàng chưa thực sự được quan tâm,khoảng 70% bệnh viện chưa có khoa dinh dưỡng cho bệnh nhân Bệnh nhân
ăn uống chủ yếu mua tại các cửa hàng dịch vụ ăn uống hoặc người nhà tự nấu,
ít theo y lệnh bác sỹ trừ 1 vài trường hợp bệnh lý đặc biệt Để tăng cườngcông tác chăm sóc dinh dưỡng cho người bệnh, Bộ Y tế đã ban hành thông tư08/2011/TT-BYT yêu cầu các bệnh viện từ tuyến huyện trở lên từng bướcphải thành lập khoa dinh dưỡng - tiết chế Tuy nhiên, do khó khăn về nhân
Trang 2lực, cơ sở vật chất, nên sau hơn 4 năm thông tư được ban hành, việc thực hiệnquy định này cho đến nay vẫn là một thách thức Việc thực hiện chế độ dinhdưỡng cho bệnh nhân chủ yếu được thực hiện tại các bệnh viện tuyến trungương Tại tuyến tỉnh, tuyến huyện mới chỉ có một số bệnh viện thực hiệnnhưng chưa thực sự đáp ứng được yêu cầu của thông tư 08/2011-BYT quyđịnh Cấu trúc của khoa dinh dưỡng hoàn chỉnh tại bệnh viện gồm 2 bộ phận
là bộ phận cung cấp xuất ăn (bếp ăn tập thể) và bộ phận dinh dưỡng điều trị.Nhưng thực trạng ở Việt Nam thì bộ phận dinh dưỡng điều trị còn thiếu về cơ
sở vật chất và nguồn nhân lực Bác sỹ chuyên khoa dinh dưỡng Hiện nay, vẫnchưa có một lớp đào tạo dài hạn chuyên sâu về dinh dưỡng, tiết chế và cũngchưa có chính sách nào thu hút nhân lực về công tác trong lĩnh vực dinhdưỡng - tiết chế Bộ phận bếp ăn tại bệnh viện thì chủ yếu vẫn hoạt động độclập là chính Bếp ăn bệnh viện là các nhà thầu độc lập có sự giám sát của khoadinh dưỡng hoặc độc lập hoàn toàn Các bếp ăn tập thể trong các bệnh viện
là nơi tập trung đông người trong đó có cả người lành, người lành mang bệnh
và người bệnh Do đó khoa dinh dưỡng phát sinh hai vấn đề khó khăn là: vấn
đề đảm bảo ATTP cho các bếp ăn theo thông tư 30/2012/TT-BYT Ban hành
ngày 5/12/2012 và chỉ đạo nấu ăn bệnh lý, đào tạo nhân lực nhằm giúp ngườibệnh mau bình phục chính vì vậy , chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài:
“Thực trạng nguồn lực, nhu cầu đạo cho cán bộ khoa dinh dưỡng tại các
bệnh viện tuyến huyện tỉnh Thái Bình” với mục tiêu:
1 Mô tả tình hình tổ chức, nhân lực, hoạt động dinh dưỡng và việcthực hiện một số nhiệm vụ chuyên môn chăm sóc người bệnh theo thông tư
08 tại các bệnh viện tuyến huyện tỉnh Thái Bình
2 Xác định nhu cầu đào tạo, tập huấn về dinh dưỡng và an toàn thựcphẩm tại các bệnh viện nghiên cứu
Trang 3Chương 2 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
2.1 Đối tượng nghiên cứu
2.1.1 Địa điểm nghiên cứu:
Nghiên cứu được thực hiện tại 12 bệnh viện của 8 huyện/thành phốthuộc tỉnh Thái Bình bao gồm:
- Thành phố Thái Bình: Nghiên cứu tại bệnh viện đa khoa thành phốThái Bình Bệnh viện Đa khoa Thành phố đang từng bước củng cố, kiện toàn vềmọi mặt Năm 2006, Bệnh viện có quy mô 30 giường bệnh, 3 khoa phòng Đếnnay, bệnh viện đã có 235 giường bệnh, 4 phòng chức năng, 9 khoa lâm sàng và 4khoa cận lâm sàng, 165 cán bộ, viên chức, trong đó có 45 bác sĩ Trung bình có
từ 200 - 300 người bệnh được khám trong ngày Thu dung, cấp cứu và điều trị
nội trú từ 80 - 100 người bệnh/ngày Nhiều trang thiết bị hiện đại được đưa vào
sử dụng đã góp phần nâng cao chất lượng công tác khám và điều trị bệnh nhưmáy siêu âm màu, chụp CT scanner, X.quang tăng sáng, thiết bị phẫu thuật nộisoi ổ bụng, các máy xét nghiệm máu tự động cho kết quả nhanh, chính xác, giảmchi phí và số ngày điều trị
- Huyện Vũ Thư: Thực hiện tại bệnh viện đa khoa huyện Vũ Thư Bệnh
viện đa khoa Vũ Thư được hình thành từ năm 1956, đến nay bệnh viện đã khôngngừng đổi mới và đang từng bước đi lên trong công tác khám chữa bệnh, chămsóc và bảo vệ sức khỏe của nhân dân Trở thành một trong bốn bệnh viện hạng 2trong tổng số 12 bệnh viện đa khoa tuyến huyện, thành phố Bệnh viện đa khoa
Vũ Thư có 4 phòng chức năng và 11 khoa, bao gồm: Khoa Dược, khoa Lâmsàng, khoa Cận lâm sàng và khoa Khám bệnh với gần 200 cán bộ viên chức laođộng, bệnh viện đã có sự đổi mới vượt bậc về cơ sở vật chất, cải cách hành
Trang 4chính và tinh thần, thái độ phục vụ người bệnh, nâng cao trình độ chuyên mônnghiệp vụ, đưa khoa học công nghệ tiên tiến vào công tác khám chữa bệnh.
- Huyện Tiền Hải: Nghiên cứu tại 2 bệnh viện là bệnh viện đa khoa TiềnHải và bệnh viện đa khoa Nam Tiền Hải
Bệnh viện đa khoa Tiền Hải được thành lập từ những năm 1970, vớinhiệm vụ khám chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe cho nhân dân của huyện TiềnHải Từ một bệnh viện hạng ba, đến đầu năm 2008 bệnh viện được UBND tỉnhThái Bình quyết định công nhận là bệnh viện hạng hai Đến nay bệnh viện có
170 giường bệnh kế hoạch, 21 khoa phòng, 01 nhà ăn dinh dưỡng với 181cán bộviên chức lao động Cơ sở vật chất, trang thiết bị ngày càng được tăng cường, hệthống cơ sở hạ tầng điện nước đảm bảo đủ điều kiện để phục vụ cho công táckhám chữa bệnh Bệnh viện đã được trang bị nhiều máy móc hiện đại như nộisoi tai mũi họng, nội soi tiêu hóa, nội soi cổ tử cung, siêu âm màu, xét nghiệmsinh hóa tự động, thực hiện nhiệm vụ khám chữa bệnh cho trên 144.000 dântrong khu Đông và khu Tây của huyện Tiền Hải
- Bệnh viện đa khoa Nam Tiền Hải được thành lập năm 1969 với nhiệm
vụ khám chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe cho nhân dân của huyện Tiền Hải.Đến tháng 8 năm 1994 bệnh viện sát nhập theo mô hình trung tâm y tế huyệnTiền Hải trở thành phân viện nam Tiền Hải thuộc trung tâm y tế huyện TiềnHải tháng 6 năm 2007 phân viện tách trung tâm y tế Tiền Hải tái lập bệnh
viện đa khoa nam Tiền Hải xếp hạng III Đến nay bệnh viện có 110 giường
bệnh kế hoạch, 14 khoa phòng,trong đó có 01 tổ dinh dưỡng,01 tổ chốngnhiễm với 111 cán bộ viên chức lao động trong đó có 20 bác sỹ Cơ sở vậtchất, trang thiết bị ngày càng được tăng cường, hệ thống cơ sở hạ tầng điệnnước đảm bảo đủ điều kiện để phục vụ cho công tác khám chữa bệnh
Trang 5- Huyện Kiến Xương: Thực hiện tại bệnh viện đa khoa huyện KiếnXương: Bệnh viện Đa khoa Kiến Xương là bệnh viện hạng II trực thuộc Sở Y tế,
có địa thế và cơ sở hạ tầng khang trang sạch đẹp, liên hoàn thuận tiện, nhân lựckhông ngừng được nâng cao trình độ chuyên môn, ngày càng đáp ứng nhu cầu
khám chữa bệnh của người dân Hiện nay bệnh viện có 250 giường bệnh, trung
bình một ngày, khoa khám bệnh của bệnh viện khám cho 500-600 lượt người,đảm nhận việc chữa bệnh cho 37 xã, thị trấn trên địa bàn huyện với số dân gần
24 vạn người Bệnh viện đã đầu tư ứng dụng phần mềm tin học trong quản lý và
khám chữa bệnh, hệ thống gọi số khám bệnh tự động, máy đọc mã thẻ BHYT…Đồng thời trang bị hệ thống máy phục vụ công tác phẫu thuật như máy gây mêkèm thở, dao điện, máy mổ nội soi tai mũi họng, máy kéo dãn đốt sống…
- Huyện Quỳnh Phụ: Thực hiện tại 2 bệnh viện là bệnh viện đa khoa PhụDực và bệnh viện đa khoa Quỳnh Phụ
Bệnh viện đa khoa Quỳnh Phụ: là một bệnh viện tuyến huyện hạng 2,đảm nhận nhiệm vụ chăm sóc và bảo vệ sức khoẻ cho trên 14 vạn dân của 22
xã, thị trấn trong huyện Bệnh viện gồm 18 đơn vị khoa phòng - với 182 cán
bộ Trong nhiều năm qua bệnh viện đa khoa Quỳnh Phụ luôn nâng cao chấtlượng trong cấp cứu - khám chữa bệnh, thực hiện phân tuyến kỹ thuật, pháttriển mũi nhọn kỹ thuật và cận lâm sàng, tăng cường công tác kiểm tra giámsát, thực hiện quản lý bệnh viện và khám chữa bệnh bằng hệ thống mạng tinhọc khá thành thạo, cải cách thủ tục hành chính, thực hiện 12 điều y đức, họctập làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, đạt được nhiều danh hiệu thiđua của các cấp khen tặng
Bệnh viện đa khoa Phụ Dực được tách từ bệnh viện đa khoa huyện Quỳnh Phụ từ năm 2007 Hiện nay bệnh viện có 116 cán bộ Mỗi năm, bệnh
viện đã khám và điều trị nội, ngoại trú cho hơn 88.000 lượt người ở 16 xã phía
Bắc huyện Quỳnh Phụ Bệnh viện có đội ngũ y, bác sĩ ngày càng chuyên nghiệp,
Trang 6tích cực rèn luyện, trau dồi nghiệp vụ, nâng cao trình độ chuyên môn, làm chủtrang thiết bị mới hiện đại phục vụ tốt công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân.
- Huyện Đông Hưng: Thực hiện tại bệnh viện đa khoa huyện ĐôngHưng: là một bệnh viện hạng 2, đơn vị chuyên môn trực thuộc Sở Y tế Thái Bìnhthực hiện công tác khám chữa, điều trị bệnh và chỉ đạo, hỗ trợ chuyên môn chocác trạm y tế Bệnh viện có 3 phòng, 10 khoa và các bộ phận phục vụ với 160giường bệnh Trong năm qua, bệnh viện có số lượt người đến khám tương đốiđông với trên 132.000 lượt người, trong đó có trên 14.000 bệnh nhân điều trị nộitrú, trên 2000 bệnh nhân điều trị ngoại trú, bệnh viện đã thực hiện trên 700 caphẫu thuật, đẩy mạnh phát triển nhiều kỹ thuật mới như phẫu thuật nội soi thủng
dạ dày, nội soi cắt túi mật, đo mật độ xương, … ứng dụng công nghệ thông tintrong quản lý, khám chữa bệnh Đồng thời duy trì việc tiêm phòng các bệnhtruyền nhiễm, triển khai các hoạt động vệ sinh an toàn thực phẩm, tổ chức cáchoạt động khám bệnh nhân đạo, hoạt động quản lý sức khoẻ học sinh và hoạtđộng lĩnh vực y tế công cộng
- Huyện Hưng Hà: Thực hiện tại 2 bệnh viện là Bệnh viện đa khoa Hưng
Hà và bệnh viện đa khoa Hưng Nhân
Bệnh viện đa khoa Hưng Nhân: Bệnh viện Đa khoa Hưng Nhân khởiđầu là phân viện khu vực có cơ sở vật chất, trang thiết bị nghèo nàn, lạc hậu với
lực lượng nhân lực còn thiếu về số lượng, yếu về chuyên môn Đến nay Bệnh
viện Đa khoa Hưng Nhân đã xây dựng, củng cố bộ máy tổ chức với 14 khoa,phòng chức năng, 123 cán bộ, viên chức, người lao động, tập thể lánh đạo đượcđào tạo cơ bản vừa hồng, vừa chuyên; đầu tư cơ sở hạ tầng, trang thiết bị để pháttriển thêm nhiều kĩ thuật mới; đồng thời từng bước nâng cao tinh thần thái độphục vụ người bệnh cơ bản đáp ứng được nhu cầu chăm sóc sức khỏe nhân dân Bệnh viện đa khoa huyện Hưng Hà được thành lập năm 1973 trên cơ sở
bệnh xá với 80 giường bệnh, có 57 cán bộ, trong đó có 02 bác sỹ, 14 y sỹ, 11
Trang 7y tá, 01 dược sỹ, 01 dược tá, 01 nữ hộ sinh và 24 cán bộ hành chính, nhânviên phục vụ Bệnh viện có chức năng nhiệm vụ chăm sóc, bảo vệ sức khỏecho nhân dân 22 xã phía đông bắc của huyện và một số vùng lân cận Thamgia đào tạo cán bộ y tế, nghiên cứu khoa học về y học, phòng chống dịchbệnh, chỉ đạo và hỗ trợ tuyến xã về chuyên môn kỹ thuật Ngày 29/3/1995,bệnh viện sát nhập vào Trung tâm y tế huyện Hưng Hà Tháng 6/2006 bệnhviện được tách ra từ Trung tâm y tế và trở thành bệnh viện độc lập với tên gọiBệnh viện đa khoa huyện Hưng Hà với 13 khoa, phòng Đến nay bệnh việnđược giao 140 giường bệnh kế hoạch (265 giường thực kê) với 18 khoa phòng
và 158 cán bộ, viên chức
- Huyện Thái Thụy: Thực hiện tại 2 bệnh viện là bệnh viện đa khoa TháiThụy và bệnh viện đa khoa Thái Ninh
Bệnh viện đa khoa Thái Thụy: bệnh viện gồm 16 khoa, phòng với quy
mô 150 giường kế hoạch, giường thực kê là 276 giường, trong 6 tháng đầu năm
2016, bệnh viện có 70.694 lượt bệnh nhân đến khám bệnh; tiếp nhận và điều trịnội trú 6.959 bệnh nhân; điều trị ngoại trú 1980 bệnh nhân; công suất sử dụnggiường bệnh đạt 154,6%, phẫu thuật 586 ca Tập thể cán bộ, y - bác sĩ bệnh viện
đa khoa Thái Thụy không ngừng học tập nâng cao tay nghề, trau dồi y đức, thựchiện cải cách thủ tục hành chính, giảm bớt sự phiền hà cho người bệnh, nâng caochất lượng công tác vệ sinh, cải thiện điều kiện ăn ở của bệnh nhân, sinh hoạtcủa người dân khi đến khám góp phần nâng cao chất lượng khám - chữa bệnh vàchăm sóc sức khỏe cho nhân dân
Bệnh viện đa khoa Thái Ninh được thành lập ngày 15/03/2007 trên cơ sởphân viện bệnh viện đa khoa huyện Thái Thuỵ với quy mô 70 giường bệnh,năm 2010 là 100 giường bệnh Bệnh viện có chức năng nhiệm vụ chăm sóc,bảo vệ sức khỏe cho nhân dân 57 xã của huyện với số dân 275.973 và một sốvùng lân cận Về nhân lực bệnh viện có 94 cán bộ y tế,trong đó có 18 bác sĩ
Trang 82.1.2 Đối tượng nghiên cứu
- Đối tượng để mô tả nguồn lực hoạt động dinh dưỡng tại các bệnh việnbao gồm
+ Điều kiện cơ sở vật chất khoa dinh dưỡng bao gồm điều kiện cơ sởcác bộ phận chế biến cung cấp suất ăn và bộ phận dinh dưỡng điều trị
+ Trang thiết bị, dụng cụ phục vụ chế biến tại các bếp ăn, phòng khám,
tư vấn dinh dưỡng,
+ Hệ thống sổ sách báo cáo, Hồ sơ của các bếp ăn và bộ phận dinhdưỡng điều trị
+ Nhân lực khoa dinh dưỡng bao gồm: Nhân viên trực tiếp chế biếnthực phẩm (nhân viên nhà bếp) và Các cán bộ làm việc tại bộ phận dinhdưỡng điều trị
- Đối tượng để xác định nhu cầu đào tạo, tập huấn cho cán bộ hoạt độngDinh dưỡng bao gồm: Người phụ trách các bếp ăn tập thể, cán bộ làm việc tại bộphận dinh dưỡng điều trị và ban giám đốc các bệnh viện chọn vào nghiên cứu
2.1.3 Thời gian nghiên cứu:
Từ tháng 1 đến tháng 6 năm 2016
2.2 Phương pháp nghiên cứu
2.2.1 Thiết kế nghiên cứu
Nghiên cứu dịch tễ học mô tả qua cuộc điều tra cắt ngang nhằm mô tảthực trạng nguồn lực hoạt động dinh dưỡng các bệnh viện tuyến huyện baogồm các điều kiện đảm bảo an toàn thực phẩm tại các bếp ăn tập thể và cơ sởvật chất, trang thiết bị dụng cụ, nguồn nhân lực tại các khoa dinh dưỡng điềutrị, đồng thời xác định nhu cầu được đào tạo, tập huấn cán bộ cho hoạt độngdinh dưỡng trong lĩnh vực quản lý ATTP và Dinh dưỡng điều trị
2.2.2 Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu
Trang 9- Cỡ mẫu khảo sát nhu cầu đào tạo tập huấn cán bộ chuyên ngành củacác bệnh viện: là toàn bộ 12 bệnh viện được chọn vào nghiên cứu
- Phỏng vấn cán bộ quản lý về nhiệm vụ của cán bộ hoạt động dinhdưỡng và nhân viên chế biến tại các bệnh viện chọn nghiên cứu: 12 cán bộquản lý
- Phỏng vấn cán bộ quản lý về thực trạng hoạt động dinh dưỡng tại cácbệnh viện chọn nghiên cứu: 12 cán bộ quản lý
- Cỡ mẫu Khảo sát kiến thức về ATTP và năng lực của người chế biếnthực phẩm : Lập danh sách và chọn toàn bộ người chế biến thực phẩm của 12bệnh viện để phỏng vấn theo bộ câu hỏi là 52 người
- Cỡ mẫu phỏng vấn phụ trách bộ phận chế biến cung cấp suất ăn là toàn
bộ 12 bếp ăn của 12 bệnh viện được chọn vào nghiên cứu
2.2.3 Các biến số, chỉ số sử dụng trong nghiên cứu
thực hiện 1 số nhiệm vụ chuyên môn chăm sóc người bệnh theo thông tư 08 tại các bệnh viện tuyến huyện tỉnh Thái Bình
- Một số đặc điểm chung của các bệnh viện tuyến huyện
- Cơ cấu xếp hạng bệnh viện năm 2015
- Tình hình thành lập Khoa/Tổ dinh dưỡng trong bệnh viện
- Thời điểm triển khai hoạt động của các Khoa/Tổ dinh dưỡng trong bệnh viện
- Công tác tổ chức, quản lý khoa, tổ dinh dưỡng ở các bệnh viện
- Phân công lãnh đạo bệnh viện phụ trách khoa/tổ dinh dưỡng
- Trình độ trưởng khoa, tổ dinh dưỡng
- Hoạt động giáo dục truyền thông và đào tạo về dinh dưỡng tại cácbệnh viện
- Hoạt động khám, tư vấn chế độ dinh dưỡng cho bệnh nhân tại khoa khámbệnh, tại các khoa lâm sàng tại các bệnh viện, tại các khoa/tổ dinh dưỡng
Trang 10- Đánh giá nhiệm vụ của trưởng khoa/tổ dinh dưỡng, nhiệm vụ của điềudưỡng, nhân viên dinh dưỡng
- Đặc điểm chung của bếp ăn bệnh viện
- Hoạt động của kỹ thuật viên nấu ăn, nhân viên phục vụ tại các bếp ănbệnh viện
- Đặc điểm về nhân lực phục vụ bếp ăn bệnh viện
- Đặc điểm về năng lực của nhân viên phục vụ bếp ăn bệnh viện
- Điểm kiến thức về ATTP của nhân viên phục vụ bếp ăn bệnh viện
- Tỷ lệ đạt kiến thức về ATTP của nhân viên phục vụ bếp ăn bệnh viện
- Hoạt động cung cấp suất ăn tại các bếp ăn bệnh viện
- Năng lực cung cấp suất ăn tại các bếp ăn bệnh viện
bệnh viện nghiên cứu
- Đặc điểm về đào tạo tập huấn, đào tạo kiến thức chuyên ngành vềdinh dưỡng tại các bệnh viện tuyến huyện
- Cơ cấu cán bộ được đào tạo tập huấn, đào tạo kiến thức chuyên ngành
về dinh dưỡng phân bố tại các khoa, phòng
- Nhu cầu về thời gian đào tạo tập huấn kiến thức chuyên ngành vềdinh dưỡng tại các bệnh viện tuyến huyện
- Tổng số cán bộ có nhu cầu đào tạo tập huấn kiến thức chuyên ngành
về dinh dưỡng tại các bệnh viện
- Cơ cấu cán bộ được đào tạo tập huấn kiến thức chuyên ngành về dinhdưỡng phân bố tại các khoa điều trị
- Nhu cầu các nội dung đào tạo về dinh dưỡng của cán bộ
- Hình thức đào tạo mà cán bộ mong muốn
- Tổng số cán bộ của các khoa có nhu cầu đào tạo tập huấn kiến thứcchuyên ngành về dinh dưỡng tại các bệnh viện tuyến huyện
- Nhu cầu cán bộ được đào tạo tập huấn các nội dung kiến thức chuyênngành về dinh dưỡng phân bố theo các khoa, phòng
Trang 11- Nhu cầu về thời gian đào tạo, tập huấn cho đội ngũ làm về công tácchế biến, cung cấp thực phẩm
- Nhu cầu về nội dung đào tạo, tập huấn cho đội ngũ làm về công tácchế biến, cung cấp thực phẩm
2.2.4 Các phương pháp thu thập thông tin:
- Tiến hành xây dựng 5 bộ phiếu điều tra và lấy ý kiến các chuyên gia,hướng dẫn điều tra phù hợp với các nhóm đối tượng được chọn vào điều tra,thảo luận nhóm để hoàn thiện phiếu điều tra
- Tiến hành tập huấn chu đáo thống nhất kỹ thuật phỏng vấn cho độingũ điều tra viên
- Tổ chức thực hiện điều tra thực địa tổng hợp, phân tích đánh giá: (1) Tiến hành phỏng vấn trực tiếp các cán bộ quản về nhu cầu đào tạotập huấn cán bộ chuyên ngành của các bệnh viện (phụ lục 3)
(2) Tiến hành phỏng vấn cán bộ quản lý về nhiệm vụ của cán bộ hoạtđộng dinh dưỡng và nhân viên chế biến tại các bệnh viện chọn nghiên cứu(phụ lục 4)
(3) Phỏng vấn cán bộ quản lý về thực trạng hoạt động dinh dưỡng tạicác bệnh viện chọn nghiên cứu (phụ lục 5)
(4) Phỏng vấn kiến thức về ATTP và năng lực của người chế biến thựcphẩm tại 12 bệnh viện nghiên cứu (phụ lục 1)
Phỏng vấn trực tiếp người chế biến thực phẩm bằng 01 bộ phiếu điềutra thiết kế sẵn gồm 20 câu hỏi về kiến chung về an toàn thực phẩm Bộ câuhỏi được xây dựng dựa vào quyết định số 37/QĐ-ATTP ngày 2/2/2015 vềviệc ban hành bộ câu hỏi đánh giá kiến thức về an toàn thực phẩm của ngườisản xuất kinh doanh thực phẩm
Trang 12Cách tính điểm: Mỗi câu hỏi trả lời đúng được 1 điểm Tổng số là 20 điểm.Mỗi đối tượng được tính là đạt yêu cầu khi đáp ứng tiêu chuẩn sau: Tổng số điểmphải đạt ≥80% tổng điểm
Các điều tra viên được tập huấn kỹ và các phiếu điều tra đã được thửnghiệm trước khi tiến hành triển khai nghiên cứu
(5) Phỏng vấn phụ trách bộ phận chế biến cung cấp suất ăn về các thôngtin chung 12 bếp ăn tại bệnh viện được chọn vào nghiên cứu (phụ lục 2)
2.2.5 Phương pháp xử lý số liệu
- Toàn bộ số liệu điều tra được nhập máy tính bằng phần mềm Epi Data3.1 và xử lý bằng phần mềm Stata 10.0
- Kết quả nghiên cứu được trình bày bằng bảng tỷ lệ %, biểu đồ
- Sử dụng test thống kê y học χ² để so sánh kết quả nghiên cứu dướidạng tỷ lệ Sự khác biệt được coi là có ý nghĩa thống kê với p <0,05
Trang 13- Sai số do người trả lời không chính xác vì chưa hiểu rõ câu hỏi hoặctrả lời không trung thực Cách khắc phục là điều tra viên phải hướng dẫn, giảithích rõ cho đối tượng biết mục đích của nghiên cứu và không làm ảnh hưởng
gì đến công việc của người được phỏng vấn
- Thống nhất thời gian điều tra: vào buổi sáng 9-11h là lúc các bếp ăntập thể và cơ sở chế biến suất ăn sẵn đang nấu ăn và chuẩn bị chia suất ăn, làlúc có thể tiếp cận được đối tượng, thuận tiện cho việc phỏng vấn, quan sátthực hành và lấy mẫu kiểm nghiệm
- Tập huấn kỹ cho cán bộ điều tra thống nhất về bộ công cụ, đặc biệt vềcách hỏi, cách điền phiếu, cách quan sát thực hành, cách đánh giá các tiêu chítrong bảng kiểm theo qui định của Bộ Y tế để không gặp sai số khi thu thậpthông tin Ngoài ra còn tập huấn cho cán bộ điều tra kỹ năng giao tiếp đểtranh thủ sự hợp tác chia sẻ của người được điều tra
2.2.7 Đạo đức trong nghiên cứu
- Sự đồng tình: điều tra nghiên cứu được sự đồng tình, ủng hộ của cáccấp lãnh đạo cũng như người dân trong cộng đồng
- Bình đẳng: các thông tin thu thập được trong điều tra nghiên cứu dựatrên quan điểm bình đẳng, trung thực và tự nguyện, không có sự ép buộc trảlời với đối tượng điều tra nghiên cứu
- Tính bí mật: các thông tin thu thập được trong điều tra nghiên cứuđược giữ bí mật, không được tiết lộ thông tin nghiên cứu cho một cá nhân haymột tổ chức nào khác
Trang 14CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
3.1 Mô tả tình hình tổ chức, nhân lực, hoạt động dinh dưỡng và việc thực hiện một số nhiệm vụ chuyên môn chăm sóc người bệnh theo thông
tư 08 tại các bệnh viện tuyến huyện tỉnh Thái Bình
Bảng 3 1 Một số đặc điểm chung của các bệnh viện tuyến huyện
Quy mô giường bệnh
Biểu đồ 3 1 Cơ cấu xếp hạng bệnh viện năm 2015
Qua bảng 3.1 và biểu đồ 3.1 cho thấy các bệnh viện tuyến huyện ở TháiBình đều ở hạng 3 trở lên, trong đó 5/12 bệnh viện hạng 2 Công suất sử dụnggiường bệnh hầu hết đều trên 100% (trung bình là 116%) Cơ cấu bác sỹ trungbình là 33 người/bệnh viện và trung bình 42 điều dưỡng/bệnh viện
Trang 15Bảng 3 2 Tình hình thành lập Khoa/Tổ dinh dưỡng trong bệnh viện
Bảng 3 3 Thời điểm triển khai hoạt động của các Khoa/Tổ dinh dưỡng
Bảng 3 4 Công tác tổ chức, quản lý khoa, tổ dinh dưỡng ở các bệnh viện
Trang 16Có quyết định thành lập khoa/tổ dinh dưỡng 8/8 0/8
Có quyết định biên chế cán bộ khoa, tổ dinh dưỡng 8/8 0/8
Có bản mô tả nhiệm vụ cho từng cán bộ 1/8 7/8
Có bản nhiệm vụ của mạng lưới DD trong bệnh viện 1/8 7/8
BV có quy định phối hợp giữa khoa, tổ dinh dưỡng với
các khoa phòng khác và nhiệm vụ cho từng đối tượng
Có quy định những loại bệnh hoặc khoa lâm sàng,
người bệnh phải thực hiện chế độ ăn bệnh lý và suất ăn
do khoa dinh dưỡng cung cấp
Có sơ kết 6 tháng và tổng kết một năm hoạt động 2/8 6/8
Đánh giá về công tác tổ chức, quản lý khoa/tổ dinh dưỡng, kết quảbảng 3.6 cho thấy các thủ tục hành chính về quyết định thành lập khoa/tổ vàquyết định biên chế cán bộ khoa/tổ dinh dưỡng đã được 8/8 bệnh viện thựchiện Tuy nhiên, các nội dung khác như bản mô tả công việc, các quy định cụthể thì chỉ có 1 số bệnh viện thực hiện được
Bảng 3 5 Phân công lãnh đạo bệnh viện phụ trách khoa/tổ dinh dưỡng
Bệnh viện có phân công lãnh đạo phụ trách 2/8 6/8Trưởng khoa, tổ dinh dưỡng được đào tạo về dinh
dưỡng tiết chế ít nhất từ 3 tháng trở lên
Qua bảng 3.7 cho thấy 2/8 bệnh viện đã phân công lãnh đạo bệnh việnphụ trách khoa/tổ dinh dưỡng Tất cả các trưởng khoa/tổ dinh dưỡng đều đãđược đi đào tạo về dinh dưỡng tiết chế ít nhất từ 3 tháng trở lên
Bảng 3 6 Trình độ trưởng khoa/tổ dinh dưỡng
Cao đẳng, đại học điều dưỡng và chưa có chứng
chỉ chuyên ngành dinh dưỡng
Cao đẳng, đại học điều dưỡng và có chứng chỉ
chuyên ngành dinh dưỡng
Bác sỹ và có chứng chỉ chuyên ngành dinh dưỡng 1/8 7/8
Trang 17Bác sỹ và có bằng chuyên khoa I hoặc thạc sỹ dinh
Từ bảng 3.8 cho thấy hầu hết các trưởng khoa/tổ dinh dưỡng bệnh viện
là điều dưỡng Chỉ có 1 bệnh viện có bác sỹ là trưởng khoa/tổ dinh dưỡng
Bảng 3 7 Hoạt động giáo dục truyền thông và đào tạo về dinh dưỡng tại
các bệnh viện (n=12)
Có các tài liệu truyền thông về dinh dưỡng, tiết chế,
an toàn thực phẩm để phổ biến cho người bệnh, người
nhà người bệnh và nhân viên y tế
Tổ chức giáo dục sức khỏe và hướng dẫn cho người
bệnh, người nhà người bệnh thực hiện chế độ ăn bệnh
lý và an toàn thực phẩm
Tổ chức đào tạo cho bác sĩ, điều dưỡng viên, hộ sinh
bệnh viện về dinh dưỡng, tiết chế
Thực hiện nghiên cứu và ứng dụng kết quả nghiên
cứu vào công tác dinh dưỡng, tiết chế
lý và an toàn thực phẩm (11/12 bệnh viện) Còn các công tác khác như tổchức đào tạo, tham gia đào tạo hay thực hiện nghiên cứu về dinh dưỡng tiếtchế được rất ít bệnh viện triển khai
Bảng 3.8 Hoạt động khám, tư vấn chế độ dinh dưỡng cho bệnh nhân tại
khoa khám bệnh (n=12)
