Nhận thức của đảng về mối quan hệ giữa hậu phương miền bắc xã hội chủ nghĩa với tiền tuyến miền nam trong giai đoạn 1960 1975

Hiểu được tầm quan trọng của mối quan hệ giữa hậu phương miền Bắc xã hội chủ nghĩa với tiền tuyến miền Nam Đảng ta đã đề ra những đường lối và lãnh đạo nhân dân cả nước thực hiện: Kết hợ

Mẫu 01

Họ và tên: Lê Thúy Nga Mã Sinh viên: 19CL73403010040 Khóa/Lớp: (tín chỉ) CQ57/21CL1.LT2 (Niên chế): CQ57/21.02CL

STT: 14 ID phòng thi: 581 058 0046

Ngày thi: 01/10/2021 Ca thi: 13h30p

BÀI THI MÔN: LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM

Hình thức thi: Tiểu luận Thời gian thi: 3 ngày

CHỦ ĐỀ: Nhận thức của Đảng về mối quan hệ giữa hậu phương miền Bắc

xã hội chủ nghĩa với tiền tuyến miền Nam trong giai đoạn 1960 - 1975

BÀI LÀM

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của vấn đề 1

2 Mục tiêu nghiên cứu 1

CHƯƠNG I TÌNH HÌNH ĐẤT NƯỚC SAU NĂM 1954 2

1 Miền Bắc 2

2 Miền Nam 3

CHƯƠNG II NHẬN THỨC CỦA ĐẢNG VỀ MỐI QUAN HỆ GIỮA HẬU PHƯƠNG MIỀN BẮC XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VỚI TIỀN TUYẾN MIỀN NAM TRONG GIAI ĐOẠN 1960 - 1975 4

1 Mối quan hệ giữa hậu phương và tiền tuyến 4

2 Đảng giải quyết mối quan hệ này như thế nào trong giai đoạn 1960 - 1975 4

2.1 Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ III (tháng 9/1960) 5

2.2 Nghị quyết 11 (3/1965) và Nghị quyết 12 (12/1965) 6

CHƯƠNG III THỰC TIỄN GIẢI QUYẾT MỐI QUAN HỆ GIỮA HẬU PHƯƠNG MIỀN BẮC VỚI TIỀN TUYẾN MIỀN NAM 7

1 Miền Bắc đối với miền Nam 7

2 Miền Nam đối với miền Bắc 9

3 Kết quả cuối cùng 9

KẾT LUẬN 10

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 11

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của vấn đề

Hậu phương là nơi dự trữ tiềm lực chiến tranh cả về chính trị, kinh tế, quân sự, văn hoá, xã hội, khoa học - kỹ thuật, là nguồn chi viện nhân lực, là chỗ dựa tinh thần, nơi cổ vũ động viên chiến thắng của tiền tuyến và là nhân tố quan trọng, mang tính quyết định sự thất bại của chiến tranh Hiểu được tầm quan trọng của mối quan hệ giữa hậu phương miền Bắc xã hội chủ nghĩa với tiền tuyến miền Nam Đảng ta đã đề ra những đường lối và lãnh đạo nhân dân cả nước thực hiện: Kết hợp, giương cao hai ngọn cờ độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, đưa sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và chống Mỹ cứu nước của dân tộc ta tới thắng lợi vẻ vang Chính sự nhận thức đúng đắn của Đảng về mối quan hệ giữa hậu phương miền Bắc xã hội chủ nghĩa với tiền tuyến miền Nam trong giai đoạn

1960 - 1975 này đã đem lại những chiến công vang dội nhất suốt chiều dài lịch

sử dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam, góp phần khẳng định sự đường lối kháng chiến chống Mỹ, cứu nước độc lập, tự chủ, đúng đắn, sáng tạo của Đảng ta, đồng thời là thắng lợi tiêu biểu đánh dấu nghệ thuật quân sự dân tộc phát triển lên tầm cao mới, mang tính độc đáo, sáng tạo, khoa học với tư tưởng nhân văn sâu sắc

2 Mục tiêu nghiên cứu

Xây dựng hậu phương vững mạnh là vấn đề cốt lõi và xuyên suốt toàn bộ quá trình cách mạng Nhận thức của Đảng về mối quan hệ giữa hậu phương miền Bắc xã hội chủ nghĩa với tiền tuyến miền Nam trong giai đoạn 1960 - 1975 có ý nghĩa sâu sắc trong công cuộc dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam Chính vì vậy, em chọn nghiên cứu đề tài này để phân tích rõ về tầm quan trọng của sự nhận thức đúng đắn trên và ý nghĩa của những nghị quyết mà Đảng đã đề

ra trong giai đoạn 1960 - 1975

CHƯƠNG I TÌNH HÌNH ĐẤT NƯỚC SAU NĂM 1954

Sau khi kí Hiệp định Giơnevơ năm 1954, nước Việt Nam tạm thời bị chia cắt

thành hai miền, với hai chế độ chính trị - xã hội khác nhau

1 Miền Bắc

Ở miền Bắc, về chính trị, từ tháng 7/1954, Việt Nam đã có chủ trương tranh thủ hòa bình, quyết định tập kết lực lượng từ miền Nam ra miền Bắc, xây dựng thành hậu phương của cách mạng cả nước, làm hậu thuẫn cho đấu tranh thống nhất nước nhà Từ năm 1958, Việt Nam bước đầu thực hiện tiến hành cải tạo xã hội chủ nghĩa, chuẩn bị những điều kiện cần thiết nhằm tạo tiền đề đưa miền Bắc từng bước quá độ lên chủ nghĩa xã hội

Về kinh tế, những năm 1955 - 1957, Việt Nam tập trung khôi phục kinh tế, hàn

gắn vết thương chiến tranh Với tinh thần khẩn trương, đến năm 1957, miền Bắc hoàn thành kế hoạch khôi phục kinh tế, hàn gắn vết thương chiến tranh Đến năm

1960, kinh tế miền Bắc có bước phát triển mới với sự xuất hiện nhiều khu công nghiệp lớn Hà Nội, Hải Phòng, Nam Định, Vinh,… Từ năm 1961 - 1965, miền Bắc thực hiện hàng loạt phong trào thi đua lao động sản xuất sôi nổi Đến đầu

1965, do đế quốc Mỹ gây chiến tranh phá hoại, song cơ bản miền Bắc đã đạt được các mục tiêu đề ra, nâng cao tiềm lực quốc phòng Từ năm 1965 - 1972, miền Bắc vừa sản xuất, xây dựng, vừa chiến đấu bảo vệ; đồng thời làm tốt nhiệm

vụ hậu phương với miền Nam Từ năm 1973, miền Bắc tập trung khôi phục kinh

tế, xây dựng tiềm lực hậu phương, đạt nhiều kết quả lớn Đến năm 1975 đạt mức tăng trưởng như năm 1965 và có mặt phát triển hơn, quan hệ đối ngoại được mở rộng

Về văn hóa - xã hội, trong thời kỳ 1954 - 1964, miền Bắc đẩy mạnh phong trào

xóa nạn mù chữ, xây dựng đời sống mới, phát triển mạnh giáo dục đào tạo Văn hóa, y tế, giáo dục được xây dựng, giao lưu văn hóa quốc tế được thúc đẩy Thời

kỳ 1965 - 1975, dù chiến tranh ác liệt, cơ sở vật chất bị tàn phá nhưng với khẩu hiệu “Không có gì quý hơn độc lập, tự do”, khí thế “Ba sẵn sàng”, “Ba đảm

đang”, “Xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước”, miền Bắc đã đề cao hơn bao giờ hết tinh thần hướng ra tiền tuyến, tỉnh cảm Bắc - Nam ruột thịt

Về quân sự, ngày 16/5/1955, toán lính Pháp cuối cùng rút khỏi đỏi Cát Bà (Hải

Phòng) Miền Bắc hoàn toàn giải phóng, thế và lực của cách mạng được tăng lên

về mọi mặt Từ năm 1957, yêu cầu xây dựng Quân đội nhân dân, đưa quân đội tiến lên chính quy, hiện đại được chú trọng Quan điểm kết hợp kinh tế với quốc phòng, quốc phòng với kinh tế, chú trọng giữ vững và tăng cường bản chất nhân dân của các lực lượng vũ trang được đề cao Vũ khí trang bị được nâng cấp, các quân binh chủng kỹ thuật được thành lập

2 Miền Nam

Ở miền Nam, lợi dụng sự thất bại và khó khăn của thực dân Pháp, đế quốc Mỹ

đã nhảy vào, từng bước thay chân Pháp nhằm độc chiếm miền Nam, biến miền Nam thành thuộc địa kiểu mới và căn cứ quân sự của Mỹ Để thực hiện âm mưu nói trên, Mỹ đã áp đặt chủ nghĩa thực dân bằng một số thủ đoạn như:

Về chính trị, Mỹ ép Pháp trao quyền cai trị miền Nam cho Ngô Đình Diệm, lập

chế độ “Việt Nam Cộng hoà” do Diệm làm Tổng thống, tăng cường xây dựng nguỵ quân, tiêu diệt lực lượng cách mạng, phá hoại hiệp thương tổng tuyển cử của nhân dân Việt Nam

Về kinh tế, chúng muốn biến miền Nam thành thị trường tiêu thụ hàng hoá, chi

phối và lũng đoạn kinh tế miền Nam

Về văn hoá, Mỹ đưa lối sống Mỹ vào miền Nam để đầu độc nhân dân ta, nhất là

tầng lớp thanh thiếu niên

 Các chính sách trên của Mỹ nhằm thực hiện âm mưu biến miền Nam thành thuộc địa kiểu mới, căn cứ quân sự của Mỹ để ngăn chặn “làn sóng cộng sản” đang phát triển ở khu vực Đông Nam Á, đồng thời lấy miền Nam làm căn

cứ để tiến công, chống phá miền Bắc nhằm chia cắt lâu dài đất nước ta Vì vậy, đồng bào miền Nam tiếp tục tiến hành cuộc đấu tranh cách mạng chống lại cuộc chiến tranh xâm lược của đế quốc Mỹ và bè lũ tay sai

CHƯƠNG II NHẬN THỨC CỦA ĐẢNG VỀ MỐI QUAN HỆ GIỮA HẬU PHƯƠNG MIỀN BẮC XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VỚI TIỀN TUYẾN MIỀN

NAM TRONG GIAI ĐOẠN 1960 - 1975

1 Mối quan hệ giữa hậu phương và tiền tuyến

Bảo vệ miền Bắc là nhiệm vụ cả nước vì miền Bắc XHCN là hậu phương vững chắc trong cuộc chiến tranh chống Mỹ Đánh bại chiến tranh phá hoại ở miền Bắc về mọi mặt nhằm đảm bảo chi viện đắc lực cho miền Nam càng đánh càng mạnh

Trong mối quan hệ đó, cách mạng mỗi miền có vị trí quan trọng của mình Miền Bắc đóng vai trò quyết định nhất đối với sự phát triển cách mạng cả nước, là nơi chi viện sức người sức của, giải quyết những vấn đề khó khăn cho chiến trường miền Nam Miền Nam giữ vai trò quyết định trực tiếp đối với việc đánh bại đế quốc Mỹ và bè lũ tay sai, trực tiếp đánh Mỹ, góp phần bảo vệ miền Bắc tiến tới hòa bình thống nhất đất nước

2 Đảng giải quyết mối quan hệ này như thế nào trong giai đoạn 1960 - 1975

Nhận thức đúng đặc điểm này, Đảng ta đã đề ra và lãnh đạo nhân dân cả nước thực hiện đường lối: kết hợp, giương cao hai ngọn cờ độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, đưa sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và chống Mỹ cứu nước của dân tộc ta tới thắng lợi vẻ vang

Ở miền Bắc, tiến hành cách mạng xã hội chủ nghĩa và xây dựng chủ nghĩa xã

hội nhằm cải tạo về căn bản cơ cấu kinh tế - xã hội, xây dựng chế độ xã hội mới, nền kinh tế văn hóa và con người mới xã hội chủ nghĩa, đủ sức làm hậu thuẫn vững chắc cho cuộc đấu tranh cách mạng của đồng bào miền Nam

Ở miền Nam, tiếp tục hoàn thành cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân, đánh đổ

ách thống trị của bè lũ đế quốc Mỹ và bè lũ tay sai để giải phóng hoàn toàn miền Nam, thực hiện hòa bình thống nhất nước nhà

Tuy thực hiện hai nhiệm vụ khác nhau, nhưng nhiệm vụ cách mạng của hai miền

có mối quan hệ khắng khít và tác động thường xuyên lẫn nhau vì: Thứ nhất, đều thực hiện mục tiêu chung là tiến tới thực hiện hòa bình thống nhất nước nhà; Thứ

hai, đều đặt dưới sự lãnh đạo thống nhất của Đảng Thứ ba, đều được tiến hành

bằng sức mạnh của quần chúng, cách mạng đã được cố kết trong đấu tranh lâu dài chống ngoại xâm của dân tộc và quyết tâm theo Đảng mấy chục năm qua

 Trước bước ngoặt quan trọng của cách mạng, Đảng ta kịp thời đề ra đường lối chiến lược phù hợp để lãnh đạo nhân dân cả nước tiến lên Đường lối chiến lược này được cụ thể hóa và hoàn thiện ở Đại hội toàn quốc lần III của Đảng

2.1 Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ III (tháng 9/1960)

Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ III được diễn ra vào tháng 9/1960 tại Hà Nội Đây là Đại hội xây dựng cách mạng xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc và đấu tranh hoà bình giành thống nhất nước nhà Đại hội thông qua đường lối chiến lược cách mạng Việt Nam trong giai đoạn mới, đó là đường lối cách mạng XHCN ở miền Bắc và kế hoạch 5 năm lần thứ nhất (1961-1965) và bầu Ban chấp hành Trung ương Đảng: Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp tục được bầu làm Chủ tịch Đảng, đồng chí Lê Duẩn được bầu làm Bí thư thứ nhất BCH Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam

Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ III xác định nhiệm vụ chiến lược chung của cách mạng cả nước: Tăng cường đoàn kết các dân tộc, quyết tâm đấu tranh giữ vững hoà bình; đẩy mạnh cách mạng xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc, đồng thời đẩy mạnh cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân ở miền Nam; tiến tới hoà bình thống nhất đất nước trên cơ sở độc lập và dân chủ

Đại hội cũng xác định nhiệm vụ chiến lược của cách mạng mỗi miền: Miền Bắc bước vào thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội, tiến hành cải tạo xã hội chủ nghĩa

và xây dựng cơ sở vật chất – kĩ thuật vì xây dựng miền Bắc vững mạnh là tạo cơ

sở cho cuộc đấu tranh thống nhất đất nước; Miền Nam tiếp tục cuộc cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân, lật đổ ách thống trị của đế quốc Mỹ và tay sai, nhằm giải phóng miền Nam, bảo vệ miền Bắc, tiến tới hoà bình thống nhất đất nước

Ý nghĩa của Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ III: Nghị quyết của Đại hội đã soi sáng những vấn đề chủ yếu của cách mạng Việt Nam ở cả hai miền Nam, Bắc,

hướng dẫn và thúc đẩy nhân dân hai miền hăng hái phấn đấu giành thắng lợi trong sự nghiệp cách mạng xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc và cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân ở miền Nam; thực hiện hòa bình thống nhất đất nước

2.2 Nghị quyết 11 (3/1965) và Nghị quyết 12 (12/1965)

Tháng 3/1965 và tháng 12/1965, hội nghị Trung ương lần thứ 11 và 12 của Đảng

đã họp để đánh giá tình hình mới và đề ra nhiệm vụ mới để lãnh đạo toàn dân ra đánh thắng giặc Mỹ xâm lược, giải phóng miền Nam thống nhất nước nhà Đảng

ta xác định, chống Mỹ cứu nước là nhiệm vụ thiêng liêng của cả dân tộc, do vậy chúng ta phải quyết tâm đánh Mỹ và thắng Mỹ bằng bất cứ giá nào để bảo vệ hoà bình, giải phóng miền Nam, hoàn thành cuộc cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân và thực hiện hoà bình, thống nhất nước nhà

Phương châm chiến lược chung gồm: Đánh lâu dài dựa vào sức mình là chính, càng đánh càng mạnh cần phải cố gắng tới mức độ cao, tập trung lực lượng của

cả hai miền để mở những cuộc tiến công lớn, tranh thủ thời cơ giành thắng lợi quyết định trong thời gian tương đối ngắn trên chiến trường miền Nam

Phương thức đấu tranh: kết hợp đấu tranh vũ trang với đấu tranh chính trị Triệt

để thực hiện 3 mũi giáp công quân sự, chính trị và binh vận

Ý nghĩa đường lối: Một là, thể hiện quyết tâm, phản ánh đúng nguyện vọng ý chí của toàn và toàn quân ta; Hai là, thể hiện tư tưởng nắm vững giương cao ngọn cờ

độc lập dân tộc và CNXH

 Đây là đường lối chiến tranh nhân dân được phát triển trong hoàn cảnh mới,đã vạch ra đường lối kháng chiến chống Mỹ cứu nước độc lập tự chủ, đúng đắn sáng tạo, đó là: Tăng cường đoàn kết toàn dân, kiên quyết đấu tranh giữ vững hòa bình, tiến hành đồng thời cách mạng xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc và cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân ở miền Nam, thực hiện thống nhất đất nước trên cơ sở độc lập, dân chủ, thiết thực góp phần tăng cường phe xã hội chủ nghĩa, bảo vệ hòa bình ở Đông Nam Á và thế giới

CHƯƠNG III THỰC TIỄN GIẢI QUYẾT MỐI QUAN HỆ GIỮA HẬU

PHƯƠNG MIỀN BẮC VỚI TIỀN TUYẾN MIỀN NAM

1 Miền Bắc đối với miền Nam

Với tinh thần tất cả vì tiền tuyến “thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một người”, “xe chưa qua nhà không tiếc”, trong hơn 20 năm kháng chiến chống

Mỹ, cứu nước, miền Bắc trong vai trò hậu phương lớn đã luôn “thắt lưng, buộc bụng”, sẵn sàng chia lửa, sẵn sàng hy sinh, sẵn sàng cung cấp đến những dòng vật chất cuối cùng để chở sức mạnh hậu phương ra chiến trường Con đường huyết mạch đường Trường Sơn tuyến đường huyền thoại là nơi đã chứng kiến lòng yêu nước, tinh thần và quyết tâm chống Mỹ cứu nước của nhân dân miền Bắc Với sự hỗ trợ không ngừng nghỉ, thường xuyên, hiệu quả của miền Bắc, tuyến vận tải chiến lược Trường Sơn đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ của mình Một khối lượng khổng lồ vật chất và một lực lượng to lớn các binh đoàn chiến đấu đã được vận chuyển qua tuyến đường này

Ở khắp nơi, nhân dân miền Bắc thực hiện “mỗi người làm việc bằng hai” để có thể vừa tiếp tục đẩy mạnh sản xuất xây dựng tiềm lực và giữ vững sự ổn định hậu phương, vừa đẩy mạnh chi viện cho tiền tuyến Theo con số thống kê chưa đầy đủ, từ năm 1959 đến năm 1975 hậu phương miền Bắc đã chi viện cho các chiến trường gần 700.000 tấn vật chất (gấp 2 lần số lượng vật chất khai thác tại chỗ), chưa kể đến sự hy sinh xương máu của bộ đội, dân công làm công tác vận chuyển Nhưng dù thế nào, bom đạn ác liệt của kẻ thù cũng không thể làm lay chuyển được tinh thần và ý chí của nhân dân miền Bắc tất cả vì miền Nam ruột thịt; Bộ Tư lệnh Ðoàn 559 được Quân ủy Trung ương và Bộ Tổng Tư lệnh giao nhiệm vụ phải phối hợp chặt chẽ hơn nữa với các chiến trường miền Nam và hậu phương lớn miền Bắc; chủ động, sáng tạo sử dụng mọi phương tiện, mọi biện pháp hữu hiệu nhất đẩy mạnh vận chuyển vật chất-kỹ thuật (vũ khí, lương thực, thực phẩm, thuốc chữa bệnh…) chi viện kịp thời, đầy đủ cho chiến trường miền Nam

Giai đoạn cuối của cuộc kháng chiến chống Mỹ, trong bối cảnh không còn nguồn viện trợ từ các nước xã hội chủ nghĩa, để thực hiện quyết tâm của Bộ Chính trị Trung ương Đảng Lao động Việt Nam, miền Bắc đã phải dốc toàn bộ sức lực của mình chi viện cho các chiến trường miền Nam Chỉ trong 4 tháng đầu năm 1975, từ hậu phương lớn miền Bắc đã có hơn 230.000 tấn vật chất các loại được đưa vào các chiến trường ở miền Nam Để kịp thời đưa nguồn nhân lực và vật chất được động viên từ miền Bắc vào các chiến trường phục vụ tổng tiến công, ngoài 6.770 chiếc ô tô vận tải chuyên trách của quân đội, các địa phương,

cơ quan, ban, ngành ở miền Bắc còn huy động tới 60% các phương tiện vận tải dân sự Về nhiên liệu, khối lượng lớn binh khí, kỹ thuật, nhiên liệu được miền Bắc động viên và kịp thời chi viện cho các hướng tiến công trên các chiến trường

ở miền Nam đã giúp cho các binh đoàn chủ lực thực hiện cơ động thần tốc, hoàn thành các mục tiêu chiến lược đề ra

Không chỉ huy động một lượng lớn của cải vật chất, hậu phương lớn miền Bắc còn chi viện sức người cho nhân dân miền Nam với một nguồn nhân lực lớn phục vụ cuộc kháng chiến Trong những năm tháng ấy, toàn miền Bắc đã huy động trên 3 triệu người phục vụ chiến tranh (chiếm trên 12% số dân miền Bắc), trong đó gia nhập quân đội trên 1,5 triệu người Có tới trên 70% số hộ gia đình ở miền Bắc có người thân chiến đấu trên các chiến trường; trên đồng ruộng, phụ

nữ chiếm trên 63% trong số lao động trực tiếp, để nam giới đi đánh giặc, cứu nước Ngoài ra, hậu phương miền Bắc cũng tiếp nhận hàng chục vạn cán bộ, chiến sỹ, con em miền Nam tập kết ra miền Bắc học tập và công tác; đón tiếp gần 31 vạn thương binh và hơn 35 vạn lượt người từ tiền tuyến ra hậu phương chữa bệnh, học tập, phục hồi sức khỏe trở lại chiến trường Đã có hàng chục vạn thanh niên xung phong, dân công hoả tuyến của miền Bắc được huy động tham gia đảm bảo giao thông trên mọi nẻo đường từ hậu phương ra tiền tuyến

Miền Bắc là hậu phương vững chắc, đã chi viện cho tiền tuyến miền Nam, dốc vào chiến tranh giữ nước và cứu nước toàn bộ sức mạnh của chế độ xã hội chủ