Bài giảng Sinh học người và động vật: Sinh lý nội tiết 1 - TS. Trần Thị Bình Nguyên

Bài giảng Sinh học người và động vật: Sinh lý nội tiết 1, cung cấp cho người học những kiến thức như: Tuyến nội tiết, Tổng quan về hormon; Cơ chế điều hòa bài tiết hormon;...Mời các bạn cùng tham khảo!

Trang 1

H C VI N NÔNG NGHI P VI T NAMỌ Ệ Ệ Ệ

094 466 1010

SINH HOC ̣ NG ƯƠ ̀ I VA ĐÔNG VÂT ̀ ̣ ̣

Biology of Human and Animal

Trang 2

TUYÊ N NÔI TIÊ T́ ̣ ́

TÔNG QUAN VÊ ̀̉HORMON

C CHÊ ĐIÊ U HO A BA I Ơ ́ ̀ ̀ ̀

SINH LÝ

NÔI TIÊ T 1 ̣ ́

Trang 4

Là nh ng tuy n không có ng d n, ch t bài ti t đữ ế ố ẫ ấ ế ược đ a tr c ti p vào máu ư ự ế

r i t đó đi t i các c quan, các mô trong c th , các ch t đó đồ ừ ớ ơ ơ ể ấ ược g i là ọ

hormon, v i s lớ ố ượng r t ít nh ng chúng có tác d ng r t l n đ i v i c th ấ ư ụ ấ ớ ố ớ ơ ể

và r t c n thi t cho đ i s ng c a ngấ ầ ế ờ ố ủ ười và đ ng v t.ộ ậ

Trang 5

2 QUA TRI NH TIÊ N HO A ́ ̀ ́ ́

Đ ng v t nhân s : ộ ậ ơ không có h n iệ ộ

M t s đ ng v t b c th p: ộ ố ộ ậ ậ ấ c u t o và ch c năng h n i ti t còn ch a hoàn ấ ạ ứ ệ ộ ế ư

ch nh, ch có 1 vài ch t ti t sâu b , côn trùng và giáp xác ch t ti t ch y u ỉ ỉ ấ ế ở ọ ấ ế ủ ế

feromon

Ví d : ụ ki m soát quá trình bi n thái và l t xác c a côn trùng ể ế ộ ủ

Đ ng v t b c cao: ộ ậ ậ h n i ti t phát tri n, đệ ộ ế ể ược hình thành t các t bào ti t ừ ế ế

đi n hình, m t ph n nh t các t bào th n kinh ti tể ộ ầ ỏ ừ ế ầ ế

Ví d : ụ ở người phát tri n thành các tuy n bi t hóa rõ ra ng nh tuy n t y, ể ế ệ ̀ ư ế ụ

tuy n thế ượng th n…ậ

Trang 6

2 GIỚI THIÊU MÔT SÔ TUYÊ N NÔI TIÊ T NG̣ ̣ ́ ́ ̣ ́ Ở ƯỜI

Trang 8

4 Đ C ĐI M C A HORMONẶ Ể Ủ

Trang 9

2 BAN CHÂ T CUA HORMON ̉ ́ ̉

STEROID

Hormon tuyê n vo ́ ̉

thượng thân, tuyê n ̣ ́sinh duc̣

DÂ N XUÂ T CUA ̃ ́ ̉

Hormon vu ng d̀ ưới

đô i, tuyê n cân gia p, ̀ ́ ̣ ́tuyê n tuy, nôi tiê t va ́ ̣ ̣ ́ ̀

hâ u hê t ca c hormone ̀ ́ ́

tai chộ̃

Trang 10

3 C CHÊ TA C ĐÔNG CUA HORMON THÔNG QUA CHÂ T TRUYÊ N TIN Ơ ́ ́ ̣ ̉ ́ ̀

TH 2 Ứ

RECEPTOR

§ Ch t ti p nh n b m t ho c bên trong màng t bào ho c trong nhân t ấ ế ậ ở ề ặ ặ ế ặ ế

bào đích

§ Ph c h p hormon receptor thúc đ y 1 chu i ph n ng hóa h c trong t bàoứ ợ ẩ ỗ ả ứ ọ ế

§ M i t bào đích có kho ng 2000 đ n 100.000 receptor ỗ ế ả ế

§ M i receptor đ c hi u cho 1 lo i hormone quy t đ nh tác d ng đ c hi u ỗ ặ ệ ạ → ế ị ụ ặ ệ

c a hormon lên mô đích.ủ

§ S lố ượng receptor t bào đích có th thay đ i t ng ngày th m chí t ng ở ế ể ổ ừ ậ ừ

Trang 11

3 C CHÊ TA C DUNG CUA HORMON THÔNG QUA CHÂ T TRUYÊ N TIN Ơ ́ ́ ̣ ̉ ́ ̀

§ Tác d ng thông qua ch t truy n tin th 2 là AMP vòngụ ấ ề ứ

§ Tác d ng thông qua ch t truy n tin th 2 là Ca2+ và calmodulinụ ấ ề ứ

§ Tác d ng thông qua ch t truy n tin th 2 là “m nh” phospholipidụ ấ ề ứ ả

Trang 12

Trang 13

TH 2 Ứ

Trang 14

TH 2 Ứ

Trang 15

Trang 16

TH 2 Ứ

Trang 17

t nh gây tác d ng t i các t bào đích.ử ỏ → ụ ạ ế

§ Nh ng hormon tác d ng theo con đữ ụ ường này là các hormon t i ch , đ c bi t là ạ ỗ ặ ệcác hormone được gi i phóng do các ph n ng mi n d ch và d ng. ả ả ứ ễ ị ị ứ

Trang 18

TH 2 Ứ

Trang 19

TH 2 Ứ

C CHÊ TA C DUNG CUA HORMON THÔNG QUA CHÂ T TRUYÊ N TIN Ơ ́ ́ ̣ ̉ ́ ̀

TH 2Ứ

C ch tác d ng c a hormone gă n v i receptor đăc hiêu trong tê ba oơ ế ụ ủ ́ ớ ̣ ̣ ́ ̀

§ Hormon steroid & T3 T4 qua màng t bào g n receptor đ c hi u trong bào ế ắ ặ ệ

tương (ho c trong nhân).ặ

§ Ph c h p hormon – receptor vào trong nhân t bào g n đo n gen đ c hi u ứ ợ ế → ắ ạ ặ ệtrên DNA

§ M t đo n DNA m xo n t ng h p mRNA t ng h p pr t i ribosom (pr ộ ạ ở ắ → ổ ợ → ổ ợ ạenzyme, pr mang, pr c u trúc) tham gia ph n ng sinh h c.ấ → ả ứ ọ

Trang 20

TH 2 Ứ

Trang 21

C CHÊ ĐIÊ U HO A BA I TIÊ T Ơ ́ ̀ ̀ ̀ ́

HORMON

ĐIÊ U HO A BĂ NG THÂ N KINH ̀ ̀ ̀ ̀

§ Điê u ho a bă ng châ t truyê n đat thâ n ̀ ̀ ̀ ́ ̀ ̣ ̀

kinh

§ Điê u ho a bă ng phan xa ̀ ̀ ̀ ̉ ̣

C CHÊ ĐIÊ U HO A NG Ơ ́ ̀ ̀ ƯỢ C

§ C chê điê u ho a ng c âm ti nh ơ ́ ̀ ̀ ượ ́

§ C chê điê u ho a ng c d ng ti nh ơ ́ ̀ ̀ ượ ươ ́

Trang 22

1 ĐIÊ U HO A BĂ NG THÂ N KINH ̀ ̀ ̀ ̀

Đi u hòa b ng ch t truy n đ t th n kinh ề ằ ấ ề ạ ầ

§ M t s ch t truy n đ t th n kinh noradrenalin, serotonin, dopamine,… có ộ ố ấ ề ạ ầ

ch c năng tham gia đi u hòa bài ti t các hormone nh tuy n yên tuy n t yứ ề ế ư ế ế ụ

§ S đi u hòa này thông qua tác đ ng vào đi u hòa sinh t ng h p hormon, ự ề ộ ề ổ ợ

ho c bài ti t y u t gi i phóng và c ch c a vùng hypothanamus ặ ế ế ố ả ứ ế ủ

Đi u hòa b ng ph n xề ằ ả ạ

§ S bài ti t hormone co n ch u nh hự ế ̀ ị ả ưởng c a th n kinh theo l i ph n x , ủ ầ ố ả ạ

thường s đi u hòa này theo 2 d ng ph n x không đi u ki n và ph n x ự ề ạ ả ạ ề ệ ả ạ

có đi u ki n, trong đi u hòa ph n x có đi u ki n có ý nghĩa l n nh m ề ệ ề ả ạ ề ệ ớ ằ

Trang 23

2 C CHÊ ĐIÊ U HO A NGƠ ́ ̀ ̀ ƯỢC

C ch đi u hòa ngơ ế ề ược âm tính

§ Khi n ng đ hormon tuy n đích tăng gi m ti t hormon vùng dồ ộ ế → ả ế ướ ồi đ i,

tuy n yên hormon tuy n đích gi m t i bình thế → ế ả ớ ường

§ Ngượ ạc l i, khi n ng đ hormon tuy n đích gi m kích thích tuy n ch ồ ộ ế ả → ế ỉ

huy tăng bài ti t hormon.→ ế VD: T3 T4 tăng gi m ti t TRH & TSH.→ ả ế

Cortisol tăng gi m ti t CRH & ACTH.→ ả ế

Trang 24

C ch đi u hòa ngơ ế ề ược âm tính

Trang 25

C ch đi u hòa ngơ ế ề ược dương tính

§ N ng đ hormon tuy n đích tăng, gây bài ti t hormon tuy n ch huy.ồ ộ ế ế ế ỉ

§ C ch này ít x y ra, ch liên quan đ n b o v c th nh ch ng stress, ơ ế ả ỉ ế ả ệ ơ ể ư ố

ch ng l nh ho c gây phóng noãnố ạ ặ

§ C ch này r t c n thi t vì thơ ế ấ ầ ế ường liên quan đ n nh ng hi n tế ữ ệ ượng mang

tính s ng còn c a c thố ủ ơ ể

§ Tuy nhiên ki u đi u hòa này ch x y ra trong m t th i gian ng n, sau đó s ể ề ỉ ả ộ ờ ắ ẽ

chuy n sang đi u hòa ngể ề ược âm tính thông thường

§ VD: c th stress glucocorticoid tăng ti t ACTH tăng ti t ơ ể → ế → ế →

glucocorticoid tăng ti t h n n a.ế ơ ữ

Trang 26

C ch đi u hòa ngơ ế ề ược dương tính trong ti nh trang stress̀ ̣

Trang 27

THANKS YOU …

Định dạng
Số trang	27
Dung lượng	772,87 KB