Để nâng cao chất lượng giáo dục của trường trung học cơ sở (THCS) thì ngoài việc người cán bộ quản lý (CBQL) luôn thực hiện đúng theo các văn bản chỉ đạo của ngành, các cấp chính quyền. Bên cạnh đó, tác giả đã có những đổi mới trong công tác quản lý hoạt động chuyên môn để góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện của trường mà bản thân đang công tác
Trang 1ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN Kính gửi: - Hội đồng Sáng kiến trường THCS Hòa Tú 2;
- Hội đồng Sáng kiến huyện Mỹ Xuyên
Tôi ghi tên dưới đây:
Họ và tên
Ngày tháng năm sinh
Nơi công tác
Chức danh Trình độ chuyên môn
Tỷ lệ (%) đóng góp vào việc tạo ra sáng kiến
Âu Trung Hiếu 1977 Trường THCS
ThS QLGD ĐHSP Tiếng Anh 100
Số điện thoại: 0916 303 301
Địa chỉ Email: autrunghieu1977@gmail.com
Là tác giả đề nghị xét công nhận sáng kiến:
Giải pháp chỉ đạo hoạt động chuyên môn để nâng cao hiệu quả đào tạo ở trường trung học cơ sở Hòa Tú 2
- Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến: Không có
- Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Giáo dục và Đào tạo
- Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu: 26/9/2020
- Mô tả bản chất của sáng kiến:
Tên của sáng kiến: Giải pháp chỉ đạo hoạt động chuyên môn để nâng cao hiệu quả đào tạo ở trường trung học cơ sở Hòa Tú 2
Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Quản lý chuyên môn cấp trung học cơ sở
1 Tính mới của đề tài
Để nâng cao chất lượng giáo dục của trường trung học cơ sở (THCS) thì ngoài việc người cán bộ quản lý (CBQL) luôn thực hiện đúng theo các văn bản chỉ đạo của ngành, các cấp chính quyền Bên cạnh đó, tác giả đã có những đổi mới trong công tác quản lý hoạt động chuyên môn để góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện của trường mà bản thân đang công tác, đó là:
Trang 2- Tham mưu cùng hiệu trưởng lập kế hoạch giáo dục ở nhà trường (phát triển chương trình giáo dục của nhà trường) nhằm cụ thể hóa nội dung và cách thức triển khai chương trình chung phù hợp với thực tiễn của địa phương trên cơ
sở đảm bảo yêu cầu chung của ngành; lựa chọn, xây dựng nội dung và xác định cách thức, kế hoạch thực hiện phản ánh đặc trưng và phù hợp với thực tiễn nhà trường, những yêu cầu về cơ sở vật chất cần có để thực hiện nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển các phẩm chất, năng lực của người học, thực hiện có hiệu quả mục tiêu giáo dục
- Mạnh dạn chỉ đạo dạy học định hướng phát triển năng lực nhằm đảm bảo chất lượng đầu ra của việc dạy học, thực hiện mục tiêu phát triển toàn diện các phẩm chất nhân cách, chú trọng năng lực vận dụng tri thức trong những tình huống thực tiễn nhằm chuẩn bị cho người học năng lực giải quyết các tình huống thực tiễn của cuộc sống
- Tập trung chỉ đạo công tác mũi nhọn của trường đó là hoạt động chuyên môn của các tổ chuyên môn, xem đây là chủ lực trong tất cả hoạt động giáo dục Đẩy mạnh vai trò quản lý của tổ trưởng góp phần vào việc nâng cao chất lượng giáo dục
- Chỉ đạo thực hiện có chất lượng việc đổi mới kiểm tra đánh giá học sinh, trước hết tập trung vào lựa chọn phương pháp và kỹ thuật dạy học tích cực phù hợp với kiểu bài, loại bài, phù hợp đặc trưng bộ môn và đảm bảo được chuẩn kiến thức và kỹ năng của bài học Cùng với đó, xây dựng ma trận, hệ thống câu hỏi, cách đặt vấn đề, cách chuyển giao nhiệm vụ học tập và dẫn dắt, gợi mở, hướng dẫn học sinh học cá nhân, học theo nhóm ở trên lớp và tự học ở nhà
2 Nội dung sáng kiến:
2.1 Xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch giáo dục của nhà trường
Đầu năm học, phó hiệu trưởng tham mưu cùng hiệu trưởng tổ chức tìm hiểu và triển khai thực hiện chương trình giáo dục, kế hoạch giáo dục và kế hoạch thời gian do Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) ban hành; quy chế chuyên môn; các nhiệm vụ trọng tâm của năm học trong chỉ thị năm học của Bộ GD&ĐT, Sở GD&ĐT; Kế hoạch hoạt động giáo dục của Phòng GD&ĐT Tùy theo đặc điểm, tình hình về trình độ, năng lực, kinh nghiệm của các thành viên trong mỗi tổ chuyên môn mà đề ra những yêu cầu khác nhau, nhưng vẫn đảm bảo yêu cầu chung là phải thể hiện rõ về chương trình và kế hoạch dạy học của cấp THCS để trên cơ sở đó xây dựng kế hoạch và thực hiện kế hoạch dạy học phù hợp đối tượng và điều kiện cụ thể
Phó Hiệu trưởng chủ động chỉ đạo đến các tổ trưởng chuyên môn về xây dựng kế hoạch năm, tháng của tổ nhằm thực hiện chương trình, kế hoạch của nhà trường, từ đó các giáo viên cụ thể hóa thành kế hoạch riêng về nội dung chương trình, chủ đề dạy học và các nhiệm vụ khác được giao, các kế hoạch này cần phải được thông qua ở tổ chuyên môn cũng như một điều không thể thiếu là
có sự phê duyệt của lãnh đạo trường
Trang 3Từ đó, các kế hoạch dạy học của giáo viên và tổ chuyên môn được kiểm tra, giám sát về tiến độ thực hiện để lãnh đạo trường có biện pháp đôn đốc, nhắc nhở kịp thời; đảm bảo tiến trình, chất lượng dạy học của giáo viên và cả tổ chuyên môn, đây là hoạt động cần thiết và thường xuyên trong năm học Bởi vì, việc kiểm tra, giám sát ngoài việc đảm bảo thực hiện đầy đủ, đúng tiến độ, còn
có tác dụng điều chỉnh quá trình thực hiện chương trình và kế hoạch dạy học
2.2 Chỉ đạo dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh
Ngay từ đầu năm học, phó hiệu trưởng đã tham mưu cùng hiệu trưởng để xây dựng kế hoạch chuyên môn bảo đảm thực hiện kế hoạch giáo dục nhà trường phù hợp với điều kiện thực tiễn của đơn vị theo hướng dẫn tại Công văn
số 4612/BGDĐT-GDTrH ngày 03/10/2017 hướng dẫn thực hiện Chương trình GDPT hiện hành theo định hướng phát triển năng lực và phẩm chất học sinh từ năm học 2017-2018 được cụ thể hoá bằng Công văn số 1938/SGDĐT-GDTrH ngày 27/8/2018 của Sở GDĐT về việc tổ chức và quản lý dạy học, kiểm tra đánh giá theo định hướng phát triển năng lực và phẩm chất học sinh năm học 2018-2019; Công văn số 3089/BGDĐT-GDTrH ngày 14/8/2020 về việc triển khai thực hiện giáo dục STEM trong giáo dục trung học; Công văn số 3280/BGDĐT-GDTrH ngày 27/8/2020 về việc hướng dẫn thực hiện điều chỉnh nội dung dạy học cấp trung học cơ sở, trung học phổ thông được cụ thể hoá bằng Công văn số 1857/SGDĐT-GDTrH ngày 31/8/2020 của Sở GDĐT về việc hướng dẫn thực hiện điều chỉnh nội dung dạy học cấp THCS, THPT
Mặt dù, các công văn hướng dẫn về dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh đã thể hiện các mục đích, yêu cầu cần thực hiện nhưng để đạt được các nội dung trên thì không thể không có sự linh hoạt từ lãnh đạo của trường, vì mỗi đơn vị có đặc điểm về chủ thể quản lý, đối tượng quản lý, môi trường sư phạm khác nhau nên không thể rập khuôn máy móc được
Do đó, người CBQL cần có thời gian để triển khai rõ ràng thông qua buổi sinh hoạt chuyên đề để giáo viên hiểu được dạy học định hướng phát triển năng lực nhằm đảm bảo chất lượng đầu ra của việc dạy học, thực hiện mục tiêu phát triển toàn diện các phẩm chất nhân cách, chú trọng năng lực vận dụng tri thức trong những tình huống thực tiễn nhằm chuẩn bị cho con người năng lực giải quyết các tình huống của cuộc sống và nghề nghiệp Chương trình này nhấn mạnh vai trò của người học với tư cách chủ thể của quá trình nhận thức Khác với chương trình định hướng nội dung, chương trình dạy học định hướng phát triển năng lực tập trung vào việc mô tả chất lượng đầu ra, có thể coi là “sản phẩm cuối cùng” của quá trình dạy học Việc quản lý chất lượng dạy học chuyển
từ việc điều khiển “đầu vào” sang điều khiển “đầu ra”, tức là kết quả học tập của người học
Bên cạnh đó, người CBQL của trường cũng cần phân tích cho giáo viên hiểu được phương pháp dạy học theo quan điểm phát triển năng lực không chỉ chú ý tích cực hoá học sinh về hoạt động trí tuệ mà còn chú ý rèn luyện năng lực giải quyết vấn đề gắn với những tình huống của cuộc sống và nghề nghiệp, đồng
Trang 4thời gắn hoạt động trí tuệ với hoạt động thực hành, thực tiễn Tăng cường việc học tập trong nhóm, đổi mới quan hệ giáo viên – học sinh theo hướng cộng tác
có ý nghĩa quan trọng nhằm phát triển năng lực xã hội Bên cạnh việc học tập những tri thức và kỹ năng riêng lẻ của các môn học cần bổ sung các chủ đề học tập phức hợp nhằm phát triển năng lực giải quyết các vấn đề phức hợp và việc đánh giá kết quả học tập không lấy việc kiểm tra khả năng tái hiện kiến thức đã học làm trung tâm của việc đánh giá Đánh giá kết quả học tập cần chú trọng khả năng vận dụng sáng tạo tri thức trong những tình huống ứng dụng khác nhau
Cần xác định rõ trong hoạt động dạy học theo định hướng phát triển năng lực, giáo viên là yếu tố quyết định hàng đầu Với sự nhận thức đúng đắn, với tinh thần trách nhiệm và sự quyết tâm cao, kỹ năng sử dụng thiết bị dạy học và
tổ chức hướng dẫn học sinh học tập tốt là những phẩm chất cần thiết của người giáo viên trong nhà trường Do đó, giáo viên phải nắm vững yêu cầu nội dung giáo dục, nắm vững kiến thức và kỹ năng cần truyền đạt đến học sinh để thiết kế dẫn dắt học sinh đi từ dễ đến khó, từ ít đến nhiều Nghiệp vụ của giáo viên trong công tác giảng dạy cũng cần thiết không ít, bởi vì, nếu người giáo viên linh hoạt phát huy tính tích cực, chủ động của học sinh thì người đang chịu tác động của giáo dục sẽ trở thành chủ thể của giáo dục Từ đó, quá trình học sẽ quan trọng hơn môn học, quá trình học tạo thói quen trí tuệ, kỹ năng phân tích vấn đề, khả năng tiếp thu, diễn đạt, tổ chức xử lý thông tin
Bởi vì như chúng ta đã biết, giáo viên hiện nay không còn là người truyền thụ kiến thức mà là người hỗ trợ học sinh hướng dẫn tìm chọn và xử lý thông tin (học sinh làm trung tâm) Vị trí của người thầy không phải được xác định bằng
sự độc quyền về thông tin và trí thức, mà bằng trí tuệ và sự kinh nghiệm của mình trong quá trình dẫn dắt học sinh tự học; giúp người học sẵn sàng tiếp thu khái niệm mới, tích cực thể hiện tương tác, trải nghiệm,…tăng cường hứng thú,
tự tin, kích thích tư duy sáng tạo của người học
Để làm được điều này đòi hỏi mỗi giáo viên phải có hiểu biết cơ bản về nội dung chương trình của lớp học, cấp học Mạnh dạn đổi mới cách thiết kế và
tổ chức lớp học trong đó các hoạt động thực hành cần được thực hiện thường xuyên Chuyển quá trình thuyết giảng một cách hình thức, áp đặt của người dạy thành quá trình tự học, tự tìm tòi, khám phá của người học Với cách tổ chức dạy học như vậy, cách đánh giá học sinh cũng được chuyển thành đánh giá quá trình phát triển, đánh giá sự tiến bộ mới là đánh giá thiết thực và hiệu quả nhất cho sự phát triển của mỗi học sinh
Vì thế, đòi hỏi giáo viên phải thường xuyên quan sát, theo dõi cá nhân học sinh, nhóm học sinh trong quá trình học tập để có nhận định, động viên hoặc gợi
ý, hỗ trợ kịp thời đối với từng việc làm, từng nhiệm vụ của mỗi cá nhân hoặc của cả nhóm học sinh Đồng thời giáo viên còn quan sát từng học sinh để kịp thời đưa ra những nhận định về một số biểu hiện của phẩm chất và năng lực của học sinh Từ đó, động viên, khích lệ, giúp học sinh khắc phục khó khăn, phát huy ưu điểm và các tố chất riêng, sửa chữa khuyết điểm để ngày càng tiến bộ
Trang 52.3 Chỉ đạo đổi mới sinh hoạt chuyên môn
2.3.1 Chủ động triển khai các văn bản chỉ đạo của ngành về đổi mới sinh hoạt chuyên môn
Để tạo sự chủ động từ phía các tổ chuyên môn trong việc thực hiện các văn bản chỉ đạo về chuyên môn thì đều trước tiên là cần phải có sự tích cực, quyết liệt, chủ động của hiệu trưởng hoặc phó hiệu trưởng trong việc:
- Triệu tập đội ngũ cốt cán thông qua nội dung các văn bản, từ đó phân tích rõ ràng những việc cần phải làm hoặc những việc cần phải tránh trong việc thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, gợi ý các nội dung cần thiết để cùng nhau thảo luận, góp ý và đưa ra một thống nhất chung
- Sau khi có sự thống nhất trong đội ngũ cốt cán thì hiệu trưởng hoặc phó hiệu trưởng cụ thể hóa bằng một kế hoạch chung của trường, tùy theo tình hình thực tế của trường để dựa trên văn bản hướng dẫn mà linh hoạt xây dựng kế hoạch phù hợp và tiến hành triển khai thực hiện trên phạm vị toàn trường
- Trong quá trình thực hiện ban giám hiệu sẽ tổng hợp những ý kiến phản hồi từ phía giáo viên – người trực tiếp thực hiện, sau đó có thể tổ chức một buổi hội ý, thảo luận cùng toàn thể nhà trường Từ đó, toàn trường sẽ thống nhất về mục tiệu, nội dung, phương pháp thực hiện
- Thêm vào đó, ngoài việc chủ động thực hiện các nội dung trên thì lãnh đạo của trường luôn tích cực trao đổi kinh nghiệm từ các đơn vị bạn, từ việc rút kinh nghiệm này mà ta có thể tiếp cận được một cách làm hay và hiệu quả hơn
2.3.2 Chỉ đạo các tổ chuyên môn xây dựng và thực hiện kế hoạch sinh hoạt chuyên môn
Để tránh tình trạng rập khuôn, máy móc nên bản thân đã yêu cầu các tổ trưởng chuyên môn dựa trên kế hoạch của trường và tùy theo tình hình thực tế của mỗi tổ (có những tổ ghép nhiều môn) để xây dựng kế hoạch thực hiện các văn bản chỉ đạo về chuyên môn nhưng phải đảm bảo tính đổi mới, sáng tạo về các giải pháp thực hiện và phải tạo điều kiện cho tất cả các thành viên trong tổ cùng nhau xây dựng kế hoạch, tránh tình trạng chỉ có ý kiến một chiều từ tổ trưởng chuyên môn sẽ dẫn đến sự không hài lòng trong quá trình thực hiện Bởi
vì, mỗi môn học có những đặc thù riêng nên cần có sự linh hoạt trong việc xây dựng kế hoạch của tổ
Chẳng hạn như: khi được trường triển khai kế hoạch thực hiện Công văn
1938/SGDĐT-GDTrH ngày 27/8/2018 của Sở GD&ĐT Sóc Trăng về việc “Tổ
chức và quản lý dạy học, kiểm tra đánh giá định hướng phát triển năng lực và phẩm chất học sinh” Để thực hiện tốt công văn này, Sở GD&ĐT yêu cầu các
đơn vị nghiêm túc thực hiện một số nhiệm vụ như:
- Tiếp tục thực hiện hoạt động chuyên môn theo Công văn
2176/SGDĐT-GDTrH ngày 20/9/2017 của Sở GDĐT Sóc Trăng về việc “Chỉ đạo tổ chức và
quản lý các hoạt động chuyên môn trong nhà trường”.
Trang 6- Xây dựng kế hoạch bài học định hướng tăng cường, phát huy tính chủ động, tích cực, tự học của học sinh
- Tập trung đổi mới sinh hoạt chuyên môn của tổ/nhóm chuyên môn Trên thực tế, tổ chuyên môn của trường THCS Hòa Tú 2 hầu hết là các tổ ghép, thậm chí có những tổ ghép chuyên môn không gần nhau mà chỉ chia theo
nhóm khoa học tự nhiên hay khoa học xã hội Vì vậy, để thuận lợi trong việc
xây dựng các chủ đề dạy học hay kế hoạch bài học theo hướng phát huy tính chủ động, tích cực, tự học của học sinh, bản thân đã chỉ đạo các tổ chia ra những nhóm chuyên môn gần nhau trong buổi sinh hoạt để cùng nhau xây dựng chủ đề dạy học và thảo luận về hướng xây dựng kế hoạch bài dạy, dạy học theo hướng phát triển năng lực học sinh
2.3.3 Chỉ đạo đổi mới nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức sinh hoạt chuyên môn
Như chúng ta đã biết, tổ chuyên môn là đầu mối mà hiệu trưởng dựa vào
đó để quản lý các hoạt động của tổ, cơ bản nhất là hoạt động dạy của giáo viên
Tổ chuyên môn có chức năng giúp hiệu trưởng điều hành các hoạt động sư phạm, trực tiếp quản lý lao động của giáo viên trong tổ Thảo luận các nội dung chuyên môn có liên quan giữa hai lần sinh hoạt chuyên môn định kỳ Nội dung sinh hoạt chuyên môn phải cụ thể, thiết thực và do chính giáo viên, cán bộ quản
lí giáo dục đề xuất, thống nhất và thực hiện Thảo luận các bài học trong sách giáo khoa, tài liệu hướng dẫn học/hướng dẫn hoạt động giáo dục; thống nhất những nội dung cần điều chỉnh, làm cho nội dung các bài học trong sách giáo khoa, tài liệu học cập nhật, phù hợp với đặc điểm của học sinh, phù hợp với vùng miền; nâng cao năng lực sư phạm, năng lực nghề nghiệp cho giáo viên
Bên cạnh đó, tổ chuyên môn là một bộ phận cấu thành trong trong bộ máy
tổ chức, quản lý của trường trung học cơ sở Trong trường các tổ, nhóm chuyên môn có mối quan hệ hợp tác với nhau, phối hợp các bộ phận nghiệp vụ khác như bồi dưỡng chuyên môn, hội đồng khen thưởng – kỷ luật và các tổ chức Đảng, đoàn thể trong nhà trường nhằm thực hiện chiến lược phát triển của nhà trường, chương trình giáo dục và các hoạt động giáo dục và các hoạt động khác hướng tới mục tiêu giáo dục Vì thế có thể nói khẳng định rằng, tổ chuyên môn trong nhà trường nói chung, trường trung học cở sở nói riêng đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường Do đó, với vị trí là người chỉ đạo hoạt động của các tổ chuyên môn nên bản thân đã tập trung chỉ đạo các tổ chuyên môn hoạt động như sau:
- Về nội dung:
Nghiêm túc chấn chỉnh việc thể hiện các công việc hành chính, sự vụ trong các buổi sinh học chuyên môn của tổ và khuyến khích các tổ đa dạng về nội dung thông qua việc thường theo dõi hoạt động dạy của giáo viên, những phản ánh của học sinh, phụ huynh (nếu có); kiểm tra tập học sinh, sổ ghi đầu bài… để biết được việc thực hiện chương trình của giáo viên hoặc việc vận dụng các nội dung hướng dẫn của các văn bản về chuyên môn như thế nào; kiểm tra
Trang 7hoạt động học của học sinh để biết thái độ, ý thức học tập ở các môn học như thế nào Từ đó, giúp bản thân sẽ dễ dàng biết được những khó khăn, vướng mắc, hạn chế, bất cập… và gợi ý cho các tổ cùng nhau thảo luận tìm ra hướng khắc phục ở các lần sinh hoạt
Khi có nội dung sinh hoạt từ gợi ý của ban giám hiệu vừa giúp tổ chuyên môn đa dạng hơn về nội dung sinh hoạt vừa giúp nhà trường chủ động, kịp thời khắc phục được những khó khăn, hạn chế trong việc thực hiện nhiệm vụ chuyên môn nói chung và các văn bản hướng dẫn nói riêng
- Về phương pháp:
Luôn yêu cầu các tổ cần mạnh dạn tạo động lực cho các thành viên của tổ mình chia sẻ những kinh nghiệm hiệu quả hoặc những khó khăn trong quá trình giảng dạy để cả tổ cùng nhau tháo gỡ, từ đó tạo động lực cho các giáo viên không còn e dè trong các buổi sinh hoạt và cũng tạo nên sự đoàn kết, thống nhất nội bộ
Hơn thế nữa, để tránh sự nhàm chán khi cả tổ chỉ tập trung thảo luận một vấn đề, trong đó có cả những giáo viên không có chuyên môn gần nhau Vì vậy, rất khó nêu ý kiến, đặt vấn đề, tìm giải pháp… Vì vậy, khuyến khích các tổ trưởng chủ động phân chia ra những nhóm nhỏ (gần chuyên môn) để thảo luận một nội dung nào đó, sau đó thông qua cả tổ và đi đến thống nhất dưới sự chủ trì của tổ trưởng
- Về hình thức:
Do bị động về thời gian nên các tổ còn gặp khó khăn trong việc thống nhất thời gian sinh hoạt, đa số chỉ tận dụng thời gian cuối buổi những ngày ít tiết hay thời gian còn lại của buổi họp toàn thể Vì vậy, bản thân đã chỉ đạo các tổ cần mạnh dạn ứng dụng công nghệ thông tin để tổ chức, sử dụng các phần mềm, ứng dụng như (zoom, zalo, google group, Trường học kết nối…)
Hơn thế nữa, bản thân đã chỉ đạo các tổ thường xuyên tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên đề của tổ và các buổi sinh hoạt này có thể tổ chức trên quy mô toàn trường để tạo điều kiện cho các giáo viên chuyên môn khác có cơ hội tiếp cận cái hay, cái mới lẫn nhau và cũng sẽ giúp cho trình độ chuyên môn của giáo viên được nâng cao hơn sau mỗi lần tổ chức Chính vì việc thực hiện quy mô toàn trường nên người giáo viên sẽ có sự nghiêm túc đầu tư, chuẩn bị hơn
2.3.4 Quản lý các điều kiện bảo đảm cho việc sinh hoạt chuyên môn
Để tránh việc trùng lịch sinh hoạt của các tổ do phòng họp hạn chế nên ban giám hiệu yêu cầu các tổ đăng ký lịch cụ thể trong tuần đó, thậm chí bản thân cũng tạo điều kiện cho mượn phòng làm việc của phó hiệu trưởng để các tổ sinh hoạt
Hơn thế nữa, các thành viên của tổ rất bị động về thời gian do tiết trống của các giáo viên trong tổ không trùng nhau nên khó tập trung Vì vậy để đảm bảo nội dung và thời lượng buổi sinh hoạt (tránh qua loa), bản thân đã khuyến khích tổ trưởng nên gợi ý vấn đề cần thảo luận để các thành viên chia sẻ ý kiến
Trang 8của cá nhân trên trang Trường học kết nối trước, sau đó những ý kiến khó thống nhất qua trang mạng sẽ tập trung các thành viên lại để cùng nhau chia sẻ (từ hai
nội dung: trên mạng và tập trung sẽ được tổng hợp lại thành một nghị quyết), từ
việc làm này sẽ đảm bảo với lượng thời gian ít ỏi của những cuối buổi học mà nội dung vẫn đạt hiệu quả
2.3.5 Thực hiện hoạt động kiểm tra, đánh giá về việc sinh hoạt chuyên môn
Để công tác kiểm tra hoạt động của các tổ chuyên môn có sự khách quan thì bản thân đã nghiêm túc thực hiện các biện pháp sau:
- Kiểm tra hoạt động của các tổ chuyên môn định kỳ và kiểm tra đột xuất trong các lần sinh hoạt của tổ/nhóm chuyên môn Khi kiểm tra nếu phát hiện các
tổ chưa thực hiện đúng quy định thì yêu cầu khẩn trương khắc phục, nhất là công tác soạn giảng, sinh hoạt định kỳ, sinh hoạt chuyên đề và nội dung có thực hiện đúng hướng dẫn về nghiên cứu bài học hay không
- Để đảm bảo tính thống nhất về nội dung của buổi sinh hoạt chuyên môn giữa các tổ (nghiên cứu bài học, dạy học theo chủ đề, sinh hoạt đổi mới kiểm tra đánh giá…), bản thân đã chủ động tham mưu với hiệu trưởng cơ cấu các tổ trưởng khác cùng tham gia các lần kiểm tra để cùng nhau chia sẻ, rút kinh nghiệm, tạo sự đồng bộ trong quá trình thực hiện
2.4 Đổi mới công tác kiểm tra đánh giá học sinh
Kiểm tra, đánh giá (KTĐG) là công cụ quan trọng, nhằm giúp người dạy xác định năng lực nhận thức của người học để có biện pháp điều chỉnh quá trình dạy và học, cũng là động lực để đổi mới phương pháp dạy học góp phần cải thiện nâng cao chất lượng đào tạo con người theo mục tiêu giáo dục
Thông qua KTĐG tạo điều kiện cho giáo viên nắm được sự phân hoá về trình độ học lực của học sinh trong lớp, từ đó có biện pháp giúp đỡ học sinh yếu
và bồi dưỡng học sinh giỏi; có cơ sở thực tế để điều chỉnh và hoàn thiện quá trình dạy học Giúp cho học sinh biết được khả năng học tập của mình so với mục tiêu đề ra và với yêu cầu của chương trình; tìm được nguyên nhân sai sót,
từ đó điều chỉnh hoạt động của mình; phát triển kĩ năng tự đánh giá của người học Giúp cho cán bộ quản lí giáo dục nắm được các thông tin cơ bản về thực trạng dạy và học ở đơn vị để có sự chỉ đạo kịp thời, đúng hướng
Vì vậy, đổi mới KTĐG là hết sức cần thiết trong quá trình triển khai đổi mới chương trình giáo dục phổ thông để đảm bảo và giữ vững quan điểm đổi mới giáo dục phổ thông, đặc biệt tạo điều kiện thiết yếu cho việc đổi mới phương pháp dạy học định hướng phát triển năng lực học sinh, lấy học sinh làm trung tâm
Để thực hiện tốt nội dung này thì ngay từ đầu năm học, phó hiệu trưởng của trường đã chủ động triển khai các nội dung kiểm tra, đánh giá định hướng phát triển năng lực học sinh trong buổi họp chuyên môn đầu năm học trên cơ sở
Trang 9xây dựng các tiêu chí, hình thức đánh giá dựa trên tình hình thực tế về các nguồn
lực và cơ sở vật chất của nhà trường cụ thể như sau:
Các tiêu chí đánh giá năng lực người học:
- Có kiến thức, hiểu biết một cách có hệ thống hoặc chuyên sâu về lĩnh vực hoạt động đó
- Có khả năng tiến hành hoạt động đó hiệu quả và đạt kết quả phù hợp với mục đích (bao gồm xác định mục tiêu cụ thể, phương pháp thực hiện, lựa chọn được các giải pháp phù hợp và các điều kiện, phương tiện để đạt mục đích)
- Hành động có kết quả, ứng phó linh hoạt, hiệu quả trong những điều kiện mới, không quen thuộc
Các hình thức đánh giá năng lực người học:
- Sản phẩm: bài luận, bài tập lớn, truyện ngắn, bài thơ, báo cáo thực hành,
biểu đồ, biểu bảng theo chủ đề, băng hình ghi lại các hoạt động, danh mục sách tham khảo, đánh giá của bạn học, tự đánh giá của bản thân
- Dự án học tập: dự án thực hiện trong vài giờ, vài tuần hoặc và tháng;
giáo viên theo dõi quá trình người học thực hiện để đánh giá khả năng tự tìm kiếm và thu thập thông tin, tổng hợp và phân tích chúng theo mục tiêu của dự án; đánh giá các kĩ năng cần thiết trong cuộc sống như cam kết làm việc, lập kế hoạch, hợp tác, nhận xét, bình luận, giải quyết vấn đề, ra quyết định, trình bày
- Trình diễn: Người học thực hiện một bài tập nghiên cứu, thu thập thông
tin, viết bài để thuyết trình; trình bày bằng lời trước những người quan tâm; và khả năng sử dụng công nghệ thông tin trong thuyết trình
- Thực hiện (nhiệm vụ): Người học tiến hành thí nghiệm và viết báo cáo
về kết quả thí nghiệm, phỏng vấn hoặc trao đổi với giáo viên hoặc bạn khác lớp
và viết bài từ kết quả thí nghiệm; ghi lại tiến trình phát triển của một sự vật, hiện tượng, tổ chức một hoạt động (sinh hoạt câu lạc bộ, thảo luận nhóm, hội thảo )
Từ những tiêu chí, hình thức đánh giá năng lực của người học, lãnh đạo
nhà trường khuyến khích các môn khối khoa học tự nhiên hoặc môn Toán học (các môn dạy học STEM) có thể vận dụng hình thức kiểm tra, đánh giá nêu trên trong các chủ đề STEM để đánh giá được khả năng liên kết các kiến thức đã học trong phần thực hành và có tư duy sử dụng vào thực tiễn trong việc giải quyết các vấn đề thực tế Bên cạnh đó, yêu cầu các giáo viên ở những môn học không dạy STEM cần thực hiện đúng và linh hoạt trong việc đổi mới KTĐG nhằm thúc đẩy đổi mới phương pháp dạy học tích cực, đó là:
- Thực hiện đúng quy định của các văn bản hướng dẫn về KTĐG (Thông tư
26 kết hợp Thông tư 58 của Bộ GD&ĐT), tiến hành đủ số lần kiểm tra thường xuyên, kiểm tra định kì; Bám sát chuẩn kiến thức kĩ năng để ra đề kiểm tra Xác định nội dung kiểm tra dựa trên mục tiêu của từng bài học, từng chương và toàn
bộ chương trình, chuẩn kiến thức kĩ năng của môn học
Trang 10- Đánh giá sát đúng trình độ học sinh với thái độ khách quan công bằng, công minh, động viên tư duy sáng tạo, hướng dẫn học sinh biết tự đánh giá kết quả học tập, tạo điều kiện cho học sinh đánh giá lẫn nhau, phân biệt được đúng, sai và tìm ra nguyên nhân để từ đó tác động trở lại đến phương pháp học tập, rèn luyện kĩ năng tư duy
- Đánh giá một cách toàn diện cả lý thuyết, năng lực thực hành, xây dựng
ma trận phù hợp với từng cấp độ Tuỳ vào mục đích đánh giá mà giáo viên lựa chọn hình thức KTĐG khác nhau (nói, viết, bài tập, phiếu hỏi, quan sát, các bài tập chủ đề, kết hợp giữa kiểm tra tự luận và trắc nghiệm)
- Đề kiểm tra đảm bảo được sự phân hoá học sinh: Học sinh có trình độ cơ bản, nâng cao, học sinh có năng lực trí tuệ và thực hành cao hơn Kết hợp giữa đánh giá trong và đánh giá ngoài, đánh giá bằng điểm số kết hợp nhận xét, lấy ý kiến của đồng nghiệp Chỉ tạo các tổ chuyên môn phân công ra đề kiểm tra khách quan, bám sát vào ma trận đã được thống nhất trong tổ chuyên môn
- Coi việc đánh giá là một công cụ học tập chứ không phải là công cụ đo lường, vì vậy nội dung đánh giá cần hướng tới đầu ra, đánh giá sự tiến bộ của học sinh trong quá trình học tập (nhận xét), động viên sự tiến bộ của học sinh, giúp người học sửa chữa thiếu sót; chú ý hơn tới đánh giá cả quá trình lĩnh hội tri thức của học sinh, quan tâm tới mức độ hoạt động tích cực, chủ động của học sinh trong từng tiết học tiếp thu tri thức mới, ôn luyện cũng như các tiết thực hành, thí nghiệm Coi trọng KTĐG kĩ năng diễn đạt các sự vật hiện tượng bằng lời nói, chữ viết, sơ đồ, biểu đồ, thực hành, từ đó sẽ góp phần sự hứng thú học tập cho học sinh
2.5 Tăng cường công tác kiểm tra nội bộ
Kiểm tra là hoạt động của cơ quan nhà nước, tổ chức xã hội (bao gồm cả kiểm tra nội bộ, tự kiểm tra) để nhìn nhận khách quan bản chất của sự việc, hiện tượng có trong các hoạt động của chính cơ quan, tổ chức đó, nhằm điều chỉnh các hoạt động để đảm bảo hoạt động hiệu quả của cơ quan, tổ chức đó Kiểm tra nội bộ trong trường học là hoạt động của chủ thể quản lý nhằm thẩm định hoạt động của tổ chức (tổ chuyên môn) hay của một cá nhân (giáo viên, nhân viên), xem xét, đánh giá chính xác bản chất của sự việc, hiện tượng, từ đó đề ra cách thức giải quyết vấn đề (nếu có)
Chính vì thế, là người chỉ đạo về hoạt động chuyên môn của nhà trường thì hơn ai hết người phó hiệu trưởng cần tham mưu tích cực với hiệu trưởng về công tác kiểm tra nội bộ trong trường nhằm kiểm điểm lại những hoạt động đã, đang hoặc sắp diễn ra, từ đó rút kinh nghiệm, chấn chỉnh sai lệch và ngăn chặn các sai phạm, thiếu sót có thể xảy ra; quan trọng nhất là kiểm tra công tác thực thực hiện nhiệm vụ chuyên môn của các tổ chuyên môn và giáo viên có đúng theo kế hoạch và các công văn hướng dẫn không
Do đó, để nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện của nhà trường thì không thể không thực hiện công tác kiểm tra nội bộ Bởi vì, thực trạng còn rất nhiều tổ chuyên môn, giáo viên thực hiện các nhiệm vụ được giao mang tính chiếu lệ, do