Trong thời đại công nghệ số hiện nay việc thành thạo các kỹ năng tin học đang được nước ta ngày càng chú trọng nhằm nâng cao cơ hội học hỏi và hội nhập với thế giới. Việc đưa Tin học cơ sở vào môi trường giảng dạy đã được triển khai trên các cấp đào tạo, đặc biệt là cấp Đại học/ Cao đẳng. Thực hành Microsoft Word là một phần quan trọng trong chương trình Tin học cơ sở giúp sinh viên nắm vững kiến thức về lý thuyết và thành thạo hơn trong kỹ năng thực hành. Tài liệu hướng dẫn thực hành Microsoft Word của Bộ môn Tin học Cơ sở - Khoa CNTT Trường Đại học Hà Nội là giải pháp nhằm hỗ trợ sinh viên rèn luyện tốt hơn kỹ năng thực hành soạn thảo Word. Mời các bạn cùng tham khảo chi tiết nội dung bài viết!
Trang 1GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ TRONG VIỆC DẠY THỰC HÀNH
Pham Thi Huyen
Hanoi University
Tóm tắt: Trong thời đại công nghệ số hiện nay việc thành thạo các kỹ năng tin học đang
được nước ta ngày càng chú trọng nhằm nâng cao cơ hội học hỏi và hội nhập với thế giới Việc đưa Tin học cơ sở vào môi trường giảng dạy đã được triển khai trên các cấp đào tạo, đặc biệt là cấp Đại học/ Cao đẳng Thực hành Microsoft Word là một phần quan trọng trong chương trình Tin học cơ sở giúp sinh viên nắm vững kiến thức về lý thuyết và thành thạo hơn trong kỹ năng thực hành Tài liệu hướng dẫn thực hành Microsoft Word của Bộ môn Tin học Cơ sở - Khoa CNTT Trường Đại học Hà Nội là giải pháp nhằm hỗ trợ sinh viên rèn luyện tốt hơn kỹ năng thực hành soạn thảo Word
Từ khóa: tài liệu hướng dẫn thực hành, Microsoft Word, Tin học cơ sở, Khoa CNTT
I ĐẶT VẤN ĐỀ
Tin học là môn học liên quan chặt chẽ với sử dụng máy tính, thao tác trên các ứng dụng phần mềm Đối với môn tin học đặc trưng quan trọng là kiến thức lý thuyết đi đôi với các thao tác thực hành Ngoài việc phải nghiên cứu lý thuyết để có thể ứng dụng thành thạo Tin học ở bên ngoài thực tế hoặc với những sinh viên còn hạn chế về khả năng thực hành thì cần phải luyện tập các kỹ năng thực hành thường xuyên Để đảm bảo công tác giảng dạy, Bộ môn Tin học Cơ sở - khoa CNTT đã nghiên cứu, biên soạn Chương trình môn học Tin học cơ sở cùng hệ thống giáo trình lý thuyết và bài tập thực hành nhằm cung cấp đủ kiến thức lý thuyết, các dạng bài tập thực hành giúp sinh viên rèn luyện kỹ năng thực hành tốt hơn Thực hành Microsoft Word là một phần quan trọng trong chương trình Tin học cơ sở Việc đổi mới hoạt động giảng dạy trong thực hành là việc làm có ý nghĩa rất thiết thực Nếu trong thực hành tin học cơ sở chỉ có bài tập, sinh viên sẽ tự thực hành dẫn đến hiệu quả không cao.Việc vận dụng lý thuyết để luyện các kỹ năng thực hành bài tập sẽ tạo cơ hội cho sinh viên bổ sung kiến thức, nắm vững nội dung bài học lý thuyết, đồng thời giúp sinh viên rèn luyện kỹ năng soạn thảo Word được thành thạo Xây dựng tài liệu hướng dẫn các bài tập thực hành trong môn Tin học cơ sở nói chung và phần soạn thảo văn bản Word nói riêng giúp nâng cao hiệu quả trong hoạt động thực hành của sinh viên trong quá trình học tập
II.ĐỀXUẤTSỬDỤNGTÀILIỆUHƯỚNGDẪNTHỰCHÀNH
MICROSORFTWORDTRONGMÔNTINHỌCCƠSỞTẠIKHOACNTT
-TRƯỜNGĐẠIHỌCHÀNỘI
1 Thực trạng tài liệu thực hành
Hiện nay, Nhà trường đã có tất cả những giáo trình biên soạn, những công trình nghiên cứu được công bố đều là những kho kiến thức đáng quý, là cơ sở nền tảng cho
Trang 2mỗi người học để có thể nghiên cứu và có những đóng góp, bổ sung tri thức Điều này cũng đặt ra tình huống trái ngược cho những người thầy đang đứng trên giảng đường: truyền đạt những kiến thức chung theo yêu cầu phát triển của xã hội thì phù hợp với giáo trình; nhưng đối với những yêu cầu cụ thể đặt ra của người học, đáp ứng nghề nghiệp chuyên môn cụ thể của họ, đáp ứng cho yêu cầu tuyển dụng lao động của người
có nhu cầu thì kết quả đạt được hay chưa thì cần phải xem xét và đánh giá một cách nghiêm túc
Thực trạng đã chứng minh, sinh viên học lực khá giỏi, thậm chí cả những người học tốt nghiệp từ những trường nghề, khi đi vào thực tế công việc đều chưa đáp ứng một cách căn bản, phần lớn họ đều phải trải qua một giai đoạn làm việc thực tế, thậm chí một số người học sau khi được tiếp nhận, người tuyển dụng phải cho đi đào tạo lại, hoặc bản thân người học phải tự đi học thêm những khóa đào tạo ngắn hạn ở các trung tâm, đáng lẽ ra những chương trình này họ phải được tiếp thu ngay trong thời gian khi
họ đang ngồi trên giảng đường đại học Một trong những nguyên nhân đó chính là sự thiếu sót trong cập nhật phần mềm, đi sâu vào những nội dung “gần gũi đối với thực tế” trong giáo trình Những thiếu sót này, theo tôi, hầu hết các cơ sở đào tạo đều nhận thấy nhưng chưa có giải pháp khắc phục tận gốc Những giải pháp mà các cơ sở đào tạo và đội ngũ giảng viên đang cố gắng thực hiện trong thời gian qua là tăng cường các học phần thực hành, nhưng lại thiếu sót tiền đề căn bản để đảm bảo thống nhất nội dung cũng như nâng cao chất lượng là tài liệu học tập được nghiên cứu đảm bảo tính khoa học, chính là các giáo trình mang nội dung và bài tập thực hành phù hợp
Để phục vụ cho việc giảng dạy và học tập của giảng viên và sinh viên, nhà trường
đã ban hành hệ thống giáo trình lý thuyết và bài tập cho môn tin học cơ sở Theo thời gian, hệ thống giáo trình lý thuyết cũng như bài tập thực hành tin học cơ sở không còn phù hợp sử dụng trong giai đoạn hiện nay, mà phải đòi hỏi biên soạn lại dựa trên phiên bản phần mềm cập nhật cao hơn Vì vậy, khi thực hành môn học này sinh viên chưa có
hệ thống giáo trình lý thuyết và bài tập thực hành cập nhật phù hợp với phần mềm hiện nay để phục vụ cho học tập
Qua thời gian trực tiếp giảng dạy chương trình môn Tin học cơ sở nói chung, phần ứng dụng Microsoft Word nói riêng, tôi nhận thấy rằng nhiều sinh viên còn lúng túng trong vấn đề vận dụng lý thuyết vào thực hành, cũng như phải hoàn thành các bài tập rèn luyện kỹ năng thực hành Word Từ thực tế trên, tôi luôn mong muốn tìm ra biện pháp hỗ trợ sinh viên trong quá trình thực hành, giúp các em sau những giờ thực hành đạt được kỹ năng theo yêu cầu đề ra Vì vậy trong quá trình giảng dạy, tôi cung cấp cho sinh viên tài liệu hướng dẫn thực hành, trong tài liệu đã có tóm tắt nội dung lý thuyết và bài tập thực hành có hướng dẫn cụ thể từng bước nhằm giúp sinh viên thao tác nhanh, nắm bắt được kỹ thuật trình bày chuẩn, đạt hiệu quả cao hơn trong học tập
2 Giải pháp biên soạn tài liệu hướng dẫn thực hành Microsoft Word
Biên soạn tài liệu hướng dẫn thực hành Microsoft Word sử dụng cho sinh viên
Trang 3trong giai đoạn hiện nay có thể được xem là lựa chọn tốt nhất giúp hỗ trợ nâng cao hiệu quả giảng dạy thực hành Microsoft Word nói riêng và môn Tin học cơ sở nói chung tại Khoa CNTT Trường Đại học Hà Nội Tài liệu có thể được xem như là một giải pháp nâng cao hiệu quả trong việc rèn luyện kỹ năng thực hành Word cho sinh viên
III KẾT LUẬN
Qua thực tế áp dụng tài liệu hướng dẫn thực hành Microsoft Word trong môn Tin học cơ sở cho sinh viên tôi nhận thấy rằng tài liệu đã hỗ trợ đắc lực cho các em rèn luyện các thao tác, các kỹ năng trong thực hành Word Đồng thời, khi sử dụng tài liệu
đó sinh viên đã hạn chế được những sai sót, hoàn thiện được nhanh chóng các bài tập thực hành theo đúng yêu cầu đề ra Việc áp dụng tài liệu này vào các giờ thực hành của môn Tin học cơ sở, tôi thấy nó đem lại hiệu quả rõ rệt, giúp sinh viên thực hành tốt hơn các kỹ năng cơ bản trên Word, góp một phần nâng cao hiệu quả trong công tác giảng dạy của bộ môn tại Khoa CNTT của Trường Đại học Hà Nội
IV PHỤ LỤC
Một số bài tập trong bộ tài liệu hướng dẫn thực hành Microsoft Word
Bài 1: Soạn thảo văn bản và định dạng Font chữ theo văn bản sau
PHƯƠNG PHÁP HỌC TẬP Ở ĐẠI HỌC
T à i l i ệ u , s á c h v ở , k h ố i l ư ợ n g k i ế n t h ứ c c ầ n t i ế p t h u ở b ậ c
Đ ạ i h ọ c ( Đ H ) r ấ t đ ồ s ộ T h ô n g t h ư ờ n g , ở b u ổ i h ọ c m ở đ ầ u
c ủ a m ô n h ọ c , t h ầ y c ô s ẽ g i ớ i t h i ệ u c á c q u y ể n s á c h c ầ n
d u n g , c á c q u y ể n t h a m k h ả o c h o h ọ c p h ầ n B ạ n k h ô n g c ầ n
m u a t ấ t c ả n h ữ n g q u y ể n s á c h , n h ư n g n ê n h ọ p n h ó m v à
c h i a n h a u m u a m u a đ ầ y đ ủ c á c s á c h m à t h ầ y c ô n ê u r a
Có một nhóm bạn cùng nhau học và hỗ trợ nhau trong học tập, sinh hoạt đời sống sinh viên (SV) là điều nên và cũng có thể nói là cần thiết Nhóm học tập sẽ giúp nhau cùng ôn bài khi thi, cùng nhau mua tài liệu Học cùng nhau có thể tăng sự hứng thú khi lên lớp
Nhiều SV vẫn than phiền cách dạy ĐH ở Việt Nam vẫn còn mang nặng lý thuyết, thiếu thực hành Không thể phủ nhận nhưng thực tế, đã cơ những chương trình, hội nhóm, câu lạc bộ (CLB) tại các trường được lập ra để
SV trau dồi và rèn luyện những kỹ năng của mình Ở các trường khối kinh
tế - xã hội có CLB Doanh nghiệp trẻ, CLB Sinh viên ngiên cứu khoa học,…
Vì vậy, học ở ĐH, SV cần chủ động đi tìm và bổ xung kiến thức cho mình Nhìn lại, chìa khóa thành công ở bậc ĐH không ở đâu xa, nó nằm trong chính bản thân người
Trang 4SV, chính là cách học chủ động, thái độ sống tích cực, lành mạnh và trách nhiệm với bản thân mình
Hướng dẫn:
1 Thiết lập lề và khổ giấy cho trang văn bản
Bước 1: Chọn Tab Layout
Bước 2: Click vào nút ở góc dưới phải của phần Page Setup Các thiết lập cơ bản trong tab Margin trong bảng thoại này như sau:
Chọn Margins:
- Margin: Thiết lập căn lề:
+ Top: 2cm + Bottom: 2cm + Left: 3cm + Right: 2cm
- Orientation: thiết lập khổ giấy đứng hoặc
ngang
Chọn Pages: Xác định khổ giấy: A4
Bước 3: Chọn Ok
2 Soạn thảo nội dung văn bản
3 Thay đổi định dạng Font chữ
Bước 1: Chọn văn bản cần thay đổi
Bước 2: Vào Home Chọn Font (Ctrl+D)
+ Tab Font: Thay đổi font chữ, cỡ chữ,…
+ Tab Advanced: Thay đổi khoảng cách, tỉ lệ,
vị trí của văn bản
Bước 3: Chọn Ok
Trang 5Bài 2: Tạo văn bản có dạng dưới đây và lưu tên
PHẦN MỀM XỬ LÝ VĂN BẢN
ord là cách nói gọn của từ Wordprocessor (phần mềm xử lý văn bản) Quá trình xử lý văn bản bao gồm hai giai đoạn chính: Soạn thảo (Editing)
và xử lý (Processing) Soạn thảo văn bản là công việc rất thường gặp trong văn phòng và là công việc rất nhàm chán khi người ta còn dùng máy đánh chữ (typewriter) để thực hiện
ới máy đánh chữ, mỗi lần bạn
gõ một phím thì lập tức các ký
tự được in ra giấy Khi gõ hết
một hàng, bạn phải kéo cần để xuống
hàng Muốn canh lề cho ngay ngắn, bạn
phải canh bằng tay và mắt Một văn bản
đã được tạo xong, nếu có lỗi thì phải gõ lại từ đầu và có thể mắc phải khuyết điểm như lần trước (càng gõ càng sai)
ới máy vi tính
và Word, mãi
đến lúc bạn ra
lệnh in, có thể
vẫn chưa có vết nào trên
giấy mà đòi hỏi bạn phải
xác nhận lại lần nữa mới
in văn bản chỉ hiện ra trên
màn hình để bạn kiểm tra
và hiệu chỉnh cho đúng
Mỗi khi bạn gõ đến cuối hàng, chế độ Wordwrap sẽ
tự động mang trọn từ (word) xuống hàng và tự động sắp xếp các mức canh
lề (margin) đã được khai báo trước đó Ngoài ra, với
những công cụ (tool) xử lý văn bản như: Tìm và thay thế (Find and Replace), sắp xếp (Sort), sao chép (Copy), di chuyển (Move),… làm cho Word trở thành người bạn đồng hành không thể thiếu của người thư ký văn phòng
Hướng dẫn:
1 Thiết lập khổ giấy
2 Soạn thảo văn bản
3 Định dạng đoạn văn bản
4 Chia chột văn bản: Layout Columns: Chọn kiểu cần chia
5 Tạo chữ hoa đầu đoạn: Insert Drop Cap Dropped
Bài 3: Tạo các bảng sau và định dạng đường viền bảng
1 Tạo Table như sau:
W
V
V
Trang 6Trần Viết C 333 10.00 ?
2 Chèn thêm một cột vào trước cột đầu tiên có tiêu đề là STT và đánh số thứ tự
cho danh sách Hướng dẫn: Home / Bullets and Numbering
3 Dùng công thức tính cột Thực lĩnh = Mức lương + Phụ cấp
Hướng dẫn: chọn Layout trong Table Tools / Formula… =SUM(left)
4 Sắp xếp danh sách theo thứ tự Mức lương tăng dần, đối với những người có
cùng mức lương thì sắp xếp theo thứ tự Phụ cấp giảm dần
Hướng dẫn: Chọn Layout trong Table Tools Sort
5 Tính dòng Tổng cộng (Hướng dẫn: Layout trong Table Tools / Formula…)
Bài 4: Dùng Mail Merge để trộn văn bản sau:
1 Tạo tệp với tên csdl.docx lưu bảng dữ liệu sau:
Phạm Thị Vân Anh Công ty cổ phần & thương mại Thành Long Hà Nội
Nguyễn Văn Hạnh Công ty TNHH công nghệ Phạm Minh Thanh Hóa Trần Duy Linh Trung tâm phát triển công nghệ ASIA Hà Nội
Hoàng Đức Quang Viện nghiên cứu & phát triển khoa học Hà Nội
2 Mẫu văn bản:
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
-o0o -
Công ty Công nghệ tin học Bắc Hà Trân trọng kính mời
Ông (bà):
Đơn vị:
Địa chỉ:
Tới dự buổi lễ ra mắt sản phẩm máy tính cá nhân thương hiệu Việt nam của chúng tôi!
Trang 7Vào lúc 8 giờ 30 phút ngày tháng năm 2019
Tại trụ sở chính số 81 phố Mai Dịch - Cầu Giấy - Hà Nội
Sự có mặt của Quý vị là niềm vinh dự và là sự cổ vũ lớn cho chúng tôi trong sự nghiệp phát triển máy tính Việt Nam!
Xin chân thành cảm ơn!
Hà nội, ngày tháng năm 2019
T/M CÔNG TY GIÁM ĐỐC
Hướng dẫn:
1 Soạn thảo mẫu văn bản 1 lưu thành csdl.docx
2 Soạn thảo mẫu văn bản 2 lưu thành giaymoi.docx
3 Mở văn bản giaymoi.docx và thực hiện các bước:
B1: Vào Maillings Chọn Start Mail Merge Chọn Step by Step Mail Merge
Wizard…
B2: Xuất hiện cửa sổ Mail Merge: Thực hiện lần lượt 6 bước
trong cửa sổ:
+ Tạ bước 1: Chọn Next chuyển bước 2
+ Tại bước 2: Chọn Next chuyển bước 3
+ Tại bước 3: Chọn Brown để mở file danh sách
Xong chọn Next chuyển bước 4
+ Tại bước 4:
- Đặt con trỏ tại vị trí cần chèn
- Chọn More Items…, Chọn tên trường cần chèn
Trang 8- Chọn Insert, chọn Close
- Lặp lại cho các vị trí còn lại
- Chọn Next chuyển bước 5
+ Tại bước 5: Kiểm tra các vị trí chèn và đinh dạng Chọn Next chuyển bước 6
+ Tại bước 6: Chọn Edit indidual letters để trộn
Xuất hiện hộp thoại và chọn một số hoặc tất cả để trộn Chọn Ok