Bệnh tăng trương lực cơ teo Đây là bệnh cơ thực thụ thuộc loại loạn dưỡng cơ tuần tiến có hai biểu hiện chủ yếu là cơ vân loại cơ xương vận động tùy ý bị tăng trương lực và lại teo cơ..
Trang 1Bệnh tăng trương lực cơ teo
Đây là bệnh cơ thực thụ thuộc loại loạn dưỡng cơ tuần tiến có hai biểu hiện
chủ yếu là cơ vân (loại cơ xương vận động tùy ý) bị tăng trương lực và lại teo cơ
Tỷ lệ hiện mắc là 5/100.000 dân Bệnh được mang tên là bệnh steintert
Tăng trương lực cơ có những đặc điểm gì?
Bình thường một động tác vận
động cơ (ví dụ ở tay) có hai giai đoạn:
giai đoạn co cơ, tiếp sau là giai đoạn
duỗi cơ (mất co cơ) Còn loạn dưỡng cơ
lại biểu hiện khác là sau co cơ thì giai
đoạn duỗi rất khó khăn và chậm chạp
Nó xuất hiện ngay sau khi co cơ hữu ý
(người bệnh chủ động vận động) hay
sau một kích thích cơ học hay điện
Sau một co cơ hữu ý với một cường độ vừa đủ, bệnh nhân không thể lấy lại
được sự giãn cơ tức khắc Cần phải có thời gian mấy giây mới đạt được tình trạng
Cơ bàn tay
Trang 2đó, trong khi ấy bệnh nhân không thể thực hiện được một gắng sức hữu ý nào Sự
tồn lưu này của co cơ không gây đau đớn, đấy là sự khác biệt với co rút cơ (chuột
rút) Co cơ chỉ xuất hiện sau một gắng sức nhưng không lớn lắm, chữ viết ít khi bị
rối loạn
Sự co phát sinh từ cơ: được xuất hiện khi gõ vào thân cơ
Các xét nghiệm điện có tác dụng xác định hiện tượng loạn trương lực cơ
Để gây một co cơ, người ta kích thích cơ bởi dòng điện một chiều bằng cách mở
và đóng dòng điện sẽ gây nên co cơ đó thường xuyên suốt trong quá trình dòng
điện chạy qua Đó là điện trương lực ganva (ganvanotonus) hay còn gọi là phản
ứng loạn trương lực cơ (réaction myotonique) Trên điện cơ đồ, tăng trương lực cơ
điện được biểu hiện: sau điện thế của đơn vị vận động, xuất hiện một loạt các điện
thế có biên độ rất yếu, được lặp lại sau các khoảng cách rất ngắn Thời gian dài
của loạt điện thế này thay đổi, nó có thể kéo dài hơn thời gian co cơ hay ngược lại,
ngừng trước nếu co cơ bị kéo dài
Hiện tượng tăng trương lực cơ còn tồn lưu sau khi cắt dây thần kinh vận
động Như vậy chứng tỏ hiện tượng loạn trương lực cơ phụ thuộc vào sự biến đổi
bất thường của sợi cơ trong chính bản thân cơ mà cơ chế sinh lý bệnh hiện nay vẫn
chưa xác định được
Diễn biến của bệnh
Trang 3Bệnh tăng trương lực cơ teo là một bệnh cơ được đặc trưng bởi 3 loại triệu
chứng: teo cơ khu trú ở các chi; tăng trương lực cơ và các biểu hiện loạn dưỡng ở
nhiều bộ phận khác
Về lâm sàng, bệnh có thể khởi phát vào các lứa tuổi khác nhau, nhưng
thường gặp vào khoảng tuổi 30 Cũng khó xác định là teo cơ và tăng trưng lực cơ,
triệu chứng nào xuất hiện đầu tiên
Teo cơ thường bắt đầu từ các cơ nhỏ của bàn tay, còn rất hiếm thấy các cơ
của khu trước - ngoài cẳng chân bị teo trước tiên Teo cơ ở các chi khu trú và
mang các nét lâm sàng thường gặp của kiểu teo cơ ở người bệnh cơ Kết hợp tăng
trương lực cơ, đặc điểm duy nhất tồn tại ở tất cả các cơ đã bị teo, nhưng dễ phát
hiện nhất là ở các cơ nhỏ của bàn tay Về hình ảnh giải phẫu bệnh, nói chung
không có sự khác nhau giữa các cơ của bệnh steintert với cơ trong các thể thông
thường của bệnh cơ, trừ sự hiện diện một số rất lớn các chuỗi nhân ở trung tâm sợi
cơ Nét độc đáo lâm sàng của bệnh steintert là sự kết hợp bệnh cơ với biểu hiện
loạn dưỡng khác nhau: đục thủy tinh thể ở mắt, chứng hói, tiểu đường, teo tinh
hoàn, nhưng đều không do rối loạn nội tiết mà chính là mối quan hệ di truyền của
bệnh steintert
Về tiến triển, bệnh steintert với các thể hoàn chỉnh sẽ ngày càng nặng dần
lên Còn các thể loạn dưỡng cục bộ mang các dấu hiệu lâm sàng khác nhau, để
phát hiện đặc điểm di truyền lại thường gặp nhiều hơn Có điều chắc chắn rằng,
Trang 4chứng bệnh này được coi như một bệnh gia đình và nó sẽ truyền cho các thế hệ
sau như là một tật di truyền trội nhiễm sắc thể thường Hiện nay đã xác định được
bệnh này do đột biến gen myotonin trên nhiễm sắc thể số 19
Điều trị bệnh
Hiện nay, chưa có biện pháp điều trị nào có hiệu quả đối với các bệnh loạn
dưỡng có tuần tiến Trước đây, có thời đã sử dụng một số loại thuốc như vitamin
E, prostigmine nhưng không mang lại hiệu quả Tăng trương lực có thể cải thiện
tạm thời bằng các sels de quinine cũng phải do bác sĩ chuyên khoa khám và chỉ
định sử dụng Còn đối với các thể loạn dưỡng ở các bộ phận khác ngoài cơ sẽ do
các chuyên khoa cùng kết hợp điều trị
PGS Vũ Quang Bích