Tài liệu BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU: TÁC ĐỘNG VÀ CÁC BIỆN PHÁP THÍCH ỨNG ppt

Tác nhân gây biến đổi khí hậu- Do sự phát thải khí nhà kính thông qua các hoạt động của con người chủ yếu khí CO2 và metanCH4 là nguyên nhân hàng đầu của BĐKH.. Ảnh hưởng của BDKH đến

NỘI DUNG

I Tổng quan về vấn đề BĐKH trên thế

giới và ở nước Việt Nam.

II Ảnh hưởng của BĐKH

III Các biện pháp thích ứng và giảm thiểu

của BĐKH

IV Kết luận.

I.Tổng quan về vấn đề BĐKH trên thế

giới và ở Việt Nam

1 BĐKH là gì???

-TheoIPCC “BĐKH” là bất cứ thay đổi nào của khí hậu so với thời gian, do đa dạng tự nhiên hay

nguyên nhân từ con người.

-Theo UNFCCC thì BĐKH “Sự thay đổi khí hậu trực tiếp hay gián tiếp từ hoạt động của con người làm

2 Những thách thức của con người đối

3 Tác nhân gây biến đổi khí hậu

- Do sự phát thải khí nhà kính thông qua các

hoạt động của con người chủ yếu khí CO2 và metan(CH4) là nguyên nhân hàng đầu của

BĐKH

- Hoạt động công nông nghiệp như trồng trọt, thủy lợi, phá rừng khiến cho khả năng hấp thụ nhiệt của mặt đất giảm đồng thời tăng sự phát

4 Kịch bản về BĐKH

Bảng 1: Kịch bản của biến đổi khí hậu toàn cầu theo IPCC năm 2007

Thay đổi nhiệt độ vào thời kỳ năm 2090-2099

so với thời kì 1980-1999 Dâng cao mực nước biển(m) vào thời kì năm 2090-2099 so với năm

1980-1999 Các kịch bản Có khả năng nhất Khoảng biến thiên Khoảng biến thiên chưa tính đến

sự biến đổi của băng hà Kịch bản B1 1,8 1,1-2,9 0,18-0,38

Kịch bản A1T 2,4 1,4-3,8 0,2-0,45

Kịch bản B2 2,4 1,4-3,8 0,2-0,43

- Tính theo trung bình của cả 6 kịch bản trên thì đến cuối thế kỷ 21 tăng thêm 2,80C mực nước biển dâng cao 0.37m chưa tính đến sự tan băng

mà chỉ tính đến sự dãn nở của nước.

- Theo IPCC dự báo cuối thế kỉ 21 mực nước

biển có thể tăng thêm tối đa là 81cm

 Tính địa phương của BĐKH thể hiện ở một số

điểm sau đây:

- Sự ấm lên

- Hiện tượng tan băng

- Có nhiều khả năng xuất

hiện thường xuyên các

đợt nóng cực

đoan,sóng,nhiệt độ và

mưa lớn

- Có sự dịch chuyển các

5.Biến đổi khí hậu trên thế giới

- BĐKH tác động nghiêm trọng đến sản xuất, đời sống

và môi trường trên toàn thế giới

- Dự tính đến năm 2030 ở các vùng Trung , Đông,

Nam, Đông Nam Á đặc biệt là ở khu vực sông lớn bắt đầu thiếu hụt vùng bờ

- Nhiều thành phố của các quốc gia ven biển đang đứng trước nguy cơ bị nước biển nhấn chìm hậu quả trực

- Theo đánh giá của ngân hàng thế giới Việt Nam là một trong 5 nước sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng của biến

đổi khí hậu và nước biển dâng trong đó vùng đồng bằng

a Thực trạng về biến đổi khí hậu ở Việt Nam

 Nhiệt độ: Trong khoảng 50 năm qua (1951-2000) nhiệt độ trung bình năm của Việt Nam đã tăng lên

Mực nước biển:biển trung bình hang năm tăng lên 20cm

phù hợp với xu thế chung của toàn cầu trong hai thập kỉ gần đây ( cuối 20 đầu 21)

Bão: Vào những năm gần đây số cơn bão có cường độ mạnh nhiều hơn , quỹ đạo bão gần dịch chuyển về hướng các vĩ

độ phía Nam và mùa báo kết thúc muộn hơn, nhiều cơn bão

có quỹ đạo chuyển hướng dị thường hơn

 Số ngày mưa phùn : TBN ở Hà Nội giảm dần trong thập kỉ

b.Nhận định về xu thế biến đổi khí hậu ở Việt

biến động của mùa mưa tăng lên.

• Mực nước trung bình trên toàn dải bờ biển Việt Nam có thể dâng lên 100cm vào năm 2100.

c.Nhận định về xu thế tác động tiềm tàng của

BĐKH đối với Việt Nam

Việt Nam đang đối mặt với nhiều tác động của BĐKH bao gồm các tác động đến cuộc sống, sinh kế, tài nguyên

thiên nhiên , cấu trúc xã hội, hạ tầng kĩ thuật và nền kinh tế Việt Nam được đánh giá là một trong năm quốc gia bị ảnh hưởng nặng nề nhất của BĐKH và mực nước biển dâng Để ứng phó ôứi BĐKH cần phải có những đầu tư thích đáng và

nỗ lực của toàn xã hội

II Ảnh hưởng của BĐKH

1 Ảnh hưởng của BDKH đến hoạt động

du lịch

"Du lịch là ngành kinh tế nhạy cảm với các điều kiện môi trường tự nhiên vì vậy được xem là một trong những ngành chịu ảnh hưởng nặng nề nhất do tác động của biến đổi khí hậu dẫn đến nước biển dâng cao"

Ở khu vực Đông Nam Á, Việt Nam là nước chịu ảnh hưởng nặng nề nhất của biến đổi khí hậu

Phần lớn những tác động này sẽ xảy ra ở vùng ven biển do đó sẽ ảnh hưởng lớn tới phát triển du

lịch.

a.Một số ảnh hưởng do sự BĐKH gây nên:

 Cụ thể, 5,2% diện tích tự nhiên với 10,8% dân số nước ta sẽ bị ảnh hưởng khi nước biển dâng 1m và con

số tương ứng trong trường hợp nước biển dâng 5m sẽ

là 16% và 35%.

 Biến đổi khí hậu làm nhiệt độ tăng và nước biển

dâng, đe dọa tương lai của ngành du lịch nói chung và

du lịch biển tại Việt Nam.

 Làm suy giảm giá trị của 46 các khu bảo

tồn, 9 các khu đa dạng sinh học điển hình, 23 các khu vực có sự tồn tại đa xen giữa các khu bảo tồn đa dạng sinh học điển hình Trong

trường hợp nước biển dâng lên 5m, 52 khu bảo tồn chiếm sẽ bị ảnh hưởng…

 Nước biển dâng sẽ làm cho tài nguyên du lịch bị suy thoái, biến đổi, mất mát về lượng cũng như về giá trị phục vụ.

 Điều này sẽ làm cho khả năng phát triển sản

phẩm du lịch bị ảnh hưởng nghiêm trọng và tất yếu

sẽ dẫn đến suy giảm các tiền đề phát triển du lịch

biển đảo nói riêng và cả nước nói chung.

Các di tích, danh thắng, hệ thống hạ tầng,

cơ sở vật chất kỹ thuật du lịch tập trung ở vùng ven biển, trên các đảo, vùng núi cao là những nơi chịu ảnh hưởng trực tiếp của biến đổi khí hậu.

*BĐKH tác động trực tiếp tới phát triển du

lịch thể hiện ở cả 3 hình thức:

- Tác động đến tài nguyên du lịch (tài nguyên

du lịch tự nhiên, tài nguyên du lịch nhân văn), các điểm hấp dẫn du lịch.

- Tác động đến các hoạt động du lịch, đặc biệt

là lữ hành

- Tác động đến hạ tầng, cơ sở vật chất kỹ thuật

b Một số định hướng ứng phó với tác động của

biến đổi khí hậu trong lĩnh vực du lịch

 "giảm nhẹ" (giảm lượng khí CO2 từ các phương tiện vận chuyển du lịch; giảm và tiến tới thay thế các thiết bị làm lạnh

có sử dụng khí CFC; khuyến khích phát triển các sản phẩm

du lịch thân thiện với môi trường; trồng cây xanh ở các khu điểm du lịch; giảm thiểu chất thải )

 "Thích ứng" (nâng cao nhận thức về BĐKH và những tác động đến du lịch; bảo vệ tài nguyên các khu, điểm du lịch;

2.Ảnh hưởng của BDKH đến nông nghiệp

- Hiện nay, sản xuất nông nghiệp của Việt Nam còn phụ thuộc rất nhiều vào thời tiết

BĐKH có ảnh hưởng lớn đến năng suất cây

trồng, thời vụ gieo trồng, làm tăng nguy cơ lây lan sâu bệnh cho cây trồng, ảnh hưởng đến

sinh trưởng, sinh sản của gia súc, gia cầm, làm tăng khả năng sinh bệnh, truyền dịch của gia súc, gia cầm

- Dưới tác động của BĐKH, nhất là nước biển dâng làm mất đi nơi ở của cư dân và phần đất màu

mỡ nhất cho sản xuất nông nghiệp sẽ là thách thức lớn cho ngành nông nghiệp

- Thiên tai, bão, lũ gia tăng sẽ làm tăng hiện

tượng xói mòn, rửa trôi, sạt lở bờ sông, bờ biển, bồi lắng lòng dẫn ảnh hưởng nghiêm trọng tới tài

nguyên đất

- Diện tích đất nông nghiệp bị thu hẹp do sức ép dân số, đô thị hóa, công nghiệp hóa và

bị chuyển đổi mục đích sử dụng

- Hiện tượng xói mòn, rửa trôi, hoang mạc hóa và ô nhiễm do hóa chất nông nghiệp ngày càng gia tăng

- Lượng mưa giảm sút trong những thập niên tới, mực nước biển dâng cao gây ngập lụt, nhiễm mặn nguồn nước, ảnh hưởng đến nông nghiệp, gây rủi ro lớn đối với công nghiệp và các hệ thống kinh tế xã hội trong tương lai

- Nước mặn xâm nhập sâu làm cho tình hình sản xuất nông nghiệp bị ảnh hưởng nghiêm trọng trong

Bản đồ các vùng chịu ảnh hưởng nước biển dâng ở Đồng bằng sông Hồng :

Bản đồ các vùng chịu ảnh hưởng nước biển dâng ở Đồng bằng sông Cửu Long :

3 Ảnh hưởng của BĐKH đến xây dựng và

để bảo vệ các hệ thống tiêu thoát nước

- Giảm tuổi thọ của các vật liệu, linh kiện, máy móc, thiết bị và các công trình giảm đi,

đòi hỏi chi phí tăng lên để khắc phục

4.Những tác động của BĐKH đến con

người và sinh vật

+Hiện nay, biến đổi khí hậu đã cướp đi mạng sống của 300.000 người mỗi năm và ảnh hưởng đến cuộc sống của 300 triệu người trên trái đất do tác động của những đợt nắng nóng,

lũ lụt và cháy rừng gây ra

+ biến đổi khí hậu đã gây ra sự thay đổi chế độ khí hậu

ở nhiều nơi trên thế giới dẫn đến sự chuyển dịch của các đới khí hậu.Nhiều bệnh lạ ,mới sinh ra và đã “toàn cầu hóa” nhiều

+ Làm thay đổi nhịp sinh học của con người

như nhịp điệu mùa,và các phản ứng của con người trước các điều kiện bất lợi của môi

trường chậm do chúng xảy ra thất thường,con người dễ bị nhiễm bệnh(sức đề kháng của con người giảm)

+ BĐKH còn dẫn đến hậu quả xấu về sức khoẻ, tinh

thần ở các cộng đồng nông dân phải trải qua tình

trạng hạn hán, suy giảm về sản lượng lương thực do

đó gây ra suy giảm sức khoẻ dinh dưỡng

+ Khí hậu nóng lên làm gia tăng sự phát triển của các loài vi sinh vật gây bệnh.Một số loài biến đổi tạo nên các chủng mới thích ứng với điều kiện khí hậu ấm

nên nhanh chóng lây lan trên toàn cầu Một số khác biến đổi chuyển từ động vật sang người( vi rút cúm gia cầm,e.coli,thương hàn…….)

+ Theo thống kê nếu mực nước biển dâng cao 1m thì

322 triệu người trên thế giới mất nhà cửa,chủ yếu là dân cư sống ở những vùn đất trũng ven biển(Riêng tại việt nam việc nước biển dâng cao có thể khiến22 triệu người mất nhà Một phần lớn diện tích của đồng bằng sông Hồng và sông Cửu Long có thể bị ngập lụt do

nước biển dâng, theo các chuyên gia cảnh báo )

→ Vấn đề lương thực lại đặt ra khi biến đổi khí hậu năng suất nông nghiệp giảm,nhiều loài sinh vật bị tiệt chủng,hệ sinh thái rừng và biển suy thoái đây là nguồn cung cấp thức ăn lớn cho khu vực dân nghèo

- Khi các nguồn tài nguyên đặc biệt là nước và đất bị

thiếu hụt sẽ gây ra những biến động lớn trong xà hội loài

người đó là chiến tranh.Chiến tranh giành nguồn nước giữa các cộng đồng người trong điều kiện nguồn tài nguyên này cạn kiệt,hạn hán.Còn về đất khi mực nước biển dâng lên

một phần lớn diện tích đất đai ven biển bị nhán chìm những cộng đòng người này sẽ phải đi tìm nguồn đất mới dãn tới những xung đột

- Thiên tai thường xuyên xảy ra dãn đến người nghèo ngày càng nghèo hơn.Sa mạc hóa,hạn hán,bão…khiến nhiều vùng đất trở thành đất chết,con người không thể sinh tồn ở

+Trẻ em và người già là những đối tượng chịu tác

động mạnh nhất

b)Ảnh hưởng đến sinh vật

* Làm giảm đa dạng sinh học các loài:

- Biến đổi khí hậu gây biến dị,đột biến gen ở một

số loài động vật ,xuất hiện nhiều giống sinh vật

ngoại lai gây ảnh hưởng đến các loài sinh vật và hệ sinh thái bản địa (ví dụ như ốc bưu vàng ở Việt

Nam, hải ly… )

- Gây gia tăng suy thoái các loài cây dại làm giảm

nguồn gen quý để lai tạo các giống mới

+ Theo ước tính dưới ảnh hưởng của biến đổi khí hậu trong vài chục năm tới 9% các loài thực vật sẽ bị tuyệt chủng Nhiều loài đã phải thay đổi vùng phân

bố và chu kỳ sống của chúng để thích ứng với biến

đổi khí hậu

+Vùng phân bố của nhiều loài chim,cây,cá,côn trùng bị di chuyển lên phía bắc và các vùng cao

hơn.Nhiều loài thực vật nở hoa sớm hơn,nhiều loài

chim bắt đầu mùa di cư sớm hơn.Nhiều loài côn trùng

+ Nhiều loài sinh vật thích nghi với khí hậu ấm hơn

sẽ phát triển một cách rầm rộ thì sẽ không có cách nào kìm hãm nổi gây ra sự mất cân bằng trong hệ sinh

thái.Nhất là các loài vi khuẩn virut gây bệnh sẽ tạo ra các dịch bệnh lớn ở quy mô toàn cầu.Các loài động vật chịu nóng tốt sẽ phát triển và ngày càng mở rộng phạm

vi cư trú

III.NHỮNG BIỆN PHÁP THÍCH ỨNG VÀ GIẢM

TÁC ĐỘNG CỦA BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU

1)Những biện pháp khoa học công nghệ và kỹ thuật

a)Những biện pháp khoa học công nghệ và kỹ thuật

-Phát triển công nghệ sạch trong công nghiệp

- Tăng diện tích che phủ rừng,trồng rừng vừa phát triển lâm nghiệp,vừa giảm CO2

- Giảm phát thải CH4 từ hoạt động chăn nuôi và trồng Có thể xây dựng các hầm biogas để thu CH4

từ phân động vật và phế phụ phẩm nông

nghiệp.Dùng CH4 để nhiên liệu sưởi ấm hoặc tạo điện

- Tìm ra những giải pháp mới hấp thụ CO2

- Biện pháp Geoengineering đây là biện pháp làm mát trái đất bao gồm 2 kỹ thuật(SRM) và (CDR)

- Các kĩ thuật SRM hoạt động bằng cách phản chiếu

lại năng lượng mặt trời, không cho chúng tiếp cận

được mặt đất Điều này đồng nghĩa với giảm nhiệt độ Trái đất một cách nhanh chóng, nhưng không giảm được lượng khí CO2 Nhóm biện pháp này vẫn chứa những rủi ro đáng kể về các tác động phụ và chúng chỉ giảm được một vài trong số những tác động của

- Khi nhiệt độ tăng tới mức báo động và cần đến những biện pháp nhanh chóng hơn, các kĩ thuật SRM sau đây tỏ ra khả quan hơn cả:

• Phun sulfur vào tầng bình lưu để tạo ra các đám mây bức xạ ánhsáng mặt trời Chi phí được đánh giá là

tương đối thấp và thời gian thực hiện ngắn Tuy

nhiên, vẫn có nhiều câu hỏi lớn xung quanh tác động phụ cần được trả lời, đặc biệt là việc phá hủy tầng

bình lưu

• Các biện pháp liên quan thông số suất phản chiếu

(albedo) của mây,tăng lượng mây

- Các biện pháp liên quan thông số suất phản chiếu của mặt đất (các kỹ thuật SRM, bao gồm sơn trắng mái nhà, trồng cây có khả năng phản chiếu ánh sáng và đặt gương phản quang trên sa mạc) – đây là những biện pháp tỏ ra không mấy hiệu quả, chi phí đắt đỏ và trong một số trườnghợp, có thể gây ra

những tác động nghiêm trọng tới thời tiết trong vùng

b)Giải pháp về quản lý

- Quản lý thiên tai để giảm tác động :Cần phải xây dựng

và thực hiện hiệu quả các biện pháp phòng ngừa và

- Nghiên cứu phân tích thiên tai xảy ra ảnh hưởng của

nó đến con người từ đó tuyên truyền tăng cường nhận thức của người dân

- Xem xét gốc rễ vấn đề giải quyết nguyên nhân

- Dự báo, chuẩn bị sẵn sàng, hành động khẩn cấp, kịp thời.hiệu quả khi thiên tai xảy ra

- Khôi phục đời sống sau thiên tai

Giải pháp về cơ chế phát triển sạch (CDM

-Clean Development Mechanism) là cơ chế hợp tác nhằm kiềm chế và kiểm soát xu hướng gia tăng

phát thải khí nhà kính, đưa ra các mục tiêu giảm phát thải chính và thời gian thực hiện cho các

nước phát triển, theo đó các nước phát triển hỗ trợ, khuyến khích các nước đang phát triển thực hiện các dự án thân thiện với môi trường, nhằm phát

triển bền vững

- Xây dựng các con đê ven biển để ngăn cản xâm nhập mặn.Ở Anh ,một kế hoạch quản lý lũ bảo vệ Lon Don

và cửa sông Thêm trong 100 năm tới với 9 con đê được xây dựng để bảo vệ 337 Km bờ biển Việt Nam cũng đang có dự án xây dựng những đập ngăn nước biển này

- Đối với mùa màng phải quản lý thay đổi để hạn chế những tác động của biến đổi khí hậu.Cải tạo đất nghèo dinh dưỡng nằm sâu trong lục địa để phát triển nông

nghiệp.Thu hoạch trước bão,lũ tránh tổn thất

- Công nghiệp thì sử dụng vật liệu chống ăn mòn

axit.Kh xây dựng cần tính đến tác động của biến đổi

khí hậu

II THÍCH ỨNG VỚI BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU

1.Thích ứng với BĐKH

2 Các phương pháp thích ứng

3 Một vài ví dụ về hoạt động

thích ứng với BĐKH.

1.Thích ứng với BĐKH:

“Là một quá trình, qua đó con người làm giảm những tác động bất lợi của khí hậu đến sức khỏe, đời sống đồng thời sử dụng những

cơ hội thuận lợi mà môi trường mang lại.”

2 Các phương pháp thích ứng

• Chấp nhận sự tổn thất: phương pháp thích ứng này là phản ứng cơ bản “không làm gì cả”

• Chia sẻ tổn thất: chia sẻ tổn thất giữa cộng đồng dân cư,

bảo hiểm

• Làm thay đổi nguy cơ: giảm nhẹ BĐKH

• Thay đổi cách sử dụng: BĐKH khiến các hoạt động

kinh tế không thể thực hiện được thì có thể thay đổi

3 Một vài ví dụ về hoạt động thích ứng với

BĐKH.

Ở Hà Lan: thiết kế các công trình có tuổi thọ dài hạn ven

biển sẽ xét thêm 50cm do nước biển dâng

Đến 2015 lũ thiết kế trên sông Rhine sẽ tăng từ 15.000m3/s16.000m3/s và dự báo sẽ tăng tới 18.000m3/s trong

những năm tiếp theo

trong 100 năm tới Chuẩn bị xây dựng 9 đê bao và 337 km