HỎI ĐÁP PHÁP LUẬT VỀ BẢO HIỂM XÃ HỘI, BẢO HIỂM Y TẾ, BẢO HIỂM THẤT NGHIỆP

đủ 03 tháng đến dưới 12 tháng, kể cả hợp đồng lao động được ký kết giữa người sử dụng lao động với người đại diện theo pháp luật của người dưới 15 tuổi theo quy định của pháp luậtvề lao

HỎI ĐÁP PHÁP LUẬT VỀ BẢO HIỂM XÃ HỘI, BẢO HIỂM Y TẾ, BẢO HIỂM THẤT NGHIỆP

I BẢO HIỂM XÃ HỘI (BHXH)

Anh A làm việc ở Công ty TNHH X

đã được 3 năm, công ty hiện tại không đóng bất kỳ bảo hiểm gì cho anh, như vậy là đúng hay sai? Pháp luật quy định thế nào trường hợp này, trong khi đó anh A có đơn tự nguyện không tham gia đóng bảo hiểm nộp tại công ty

a) Người làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, hợp đồng lao động xác định thời hạn, hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn từ

đủ 03 tháng đến dưới 12 tháng, kể cả hợp đồng lao động được ký kết giữa người sử dụng lao động với người đại diện theo pháp luật của người dưới 15 tuổi theo quy định của pháp luật

về lao động;

b) Người làm việc theo hợp đồng lao động

có thời hạn từ đủ 01 tháng đến dưới 03 tháng; c) Cán bộ, công chức, viên chức;

…”.

Trường hợp này anh A có đơn tự nguyệnkhông tham gia đóng bảo hiểm nộp tại công tynên có thể coi đây là thỏa thuận giữa người laođộng và người sử dụng lao động về việc khôngđóng bảo hiểm Tuy nhiên, đây là thỏa thuận tráipháp luật Theo quy định tại Khoản 19 Điều 1

Về phía công ty TNHH X không đóng bảohiểm cho anh A cũng là một trong những hành vi

vi phạm pháp luật về đóng BHXH được quy địnhtại Khoản 1 Điều 17 Luật BHXH 2014 về các

Công ty Cổ phần đầu tư phát triển

C ký hợp đồng thử việc với anh Trần Văn T với thời gian thử việc là 2 tháng, sau 2 tháng do không đáp ứng yêu cầu công việc nên công ty không ký hợp đồng lao động chính thức với anh T Anh T muốn được đóng BHXH và yêu cầu công ty có nghĩa vụ phải đóng BHXH cho anh trong thời gian anh thử việc

2.

Trong trường hợp này anh T có phải tham gia BHXH bắt buộc trong thời gian thử việc và công ty Cổ phần đầu tư phát triển C

có bắt buộc phải đóng cho anh T hay không? Trả lời

Hợp đồng thử việc được quy định tại Điều 26

và Điều 27 Bộ luật Lao động 2012, cụ thể như sau:

- Nội dung của thử việc theo Điều 26 Bộ luậtLao động 2012 gồm các nội dung quy định tại cácđiểm a,b,c,d,đ,g và h Khoản 1 Điều 23, gồm có:

“a) Tên và địa chỉ người sử dụng lao động hoặc của người đại diện hợp pháp;

b) Họ tên, ngày tháng năm sinh, giới tính, địa chỉ nơi cư trú, số chứng minh nhân dân hoặc giấy tờ hợp pháp khác của người lao động;

c) Công việc và địa điểm làm việc;

d) Thời hạn của hợp đồng lao động;

đ) Mức lương, hình thức trả lương, thời hạn trả lương, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác;

g) Thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi; h) Trang bị bảo hộ lao động cho người lao động;…”.

So với nội dung của hợp đồng lao động thìhợp đồng thử việc sẽ không phải có các nội dung:

“…e) Chế độ nâng bậc, nâng lương;

i) BHXH và BHYT;

k) Đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ kỹ năng nghề…”

Như vậy, khi ký hợp đồng thử việc người sửdụng lao động (doanh nghiệp) không phải thỏathuận các nội dung về BHXH trên hợp đồng

- Thời gian thử việc được quy định tại Điều

27 của Bộ luật Lao động như sau:

Thời gian thử việc căn cứ vào tính chất vàmức độ phức tạp của công việc nhưng chỉ đượcthử việc 01 lần đối với một công việc và bảo đảmcác điều kiện sau đây:

+ Không quá 60 ngày đối với công việc cóchức danh nghề cần trình độ chuyên môn, kỹthuật từ cao đẳng trở lên;

+ Không quá 30 ngày đối với công việc cóchức danh nghề cần trình độ chuyên môn kỹthuật trung cấp nghề, trung cấp chuyên nghiệp,công nhân kỹ thuật, nhân viên nghiệp vụ

+ Không quá 6 ngày làm việc đối với côngviệc khác

Thời gian thử việc tối đa là 1 hoặc 2 thángnhư quy định trên

- Theo quy định mới nhất về BHXH bắtbuộc tại:

+ Điểm b Khoản 1 Điều 2 Luật BHXH 2014.+ Điểm 1,2 Khoản 1 Điều 4 của Quyết định595/QĐ-BHXH ban hành ngày 14/4/2017 quy địnhnhững đối tượng sau phải tham gia BHXH bắt buộc

từ 01/01/2018 bao gồm cả: Người làm việc theohợp đồng lao động có thời hạn từ đủ 01 tháng đếndưới 03 tháng (thực hiện từ ngày 01/01/2018)

Nhưng do hợp đồng thử việc khác với hợpđồng lao động về nội dung giao kết (không phải

có nội dung về bảo hiểm) nên các lao động thửviệc ký hợp đồng thử việc theo quy định của Bộluật Lao động sẽ không phải tham gia BHXH bắtbuộc trong thời gian thử việc

Như vậy, trong trường hợp trên thì anh Tkhông phải tham gia BHXH bắt buộc trong thờigian thử việc và công ty Cổ phần đầu tư pháttriển C không có nghĩa vụ bắt buộc phải đóngBHXH cho anh T

Làm thế nào để biết được doanh nghiệp đã đóng bảo hiểm cho người lao động chưa?

3.

Pháp luật hiện hành quy định về mức đóng BHXH bắt buộc vào quỹ bảo hiểm tại nạn lao động, bệnh nghề nghiệp như thế nào?

4.

Trả lời

Ngày 14/4/2017, Chính phủ ban hành Nghịđịnh 44/2017/NĐ-CP, quy định mức đóngBHXH bắt buộc vào Quỹ bảo hiểm tai nạn laođộng, bệnh nghề nghiệp, có hiệu lực kể từ ngày01/6/2017 Theo đó, tại Điều 3 quy định:

“Điều 3 Mức đóng và phương thức đóng vào Quỹ bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp

1 Người sử dụng lao động hằng tháng đóng vào Quỹ bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp theo quy định tại khoản 3 Điều 44 Luật

an toàn, vệ sinh lao động với mức như sau:

a) 0,5% trên quỹ tiền lương làm căn cứ đóng BHXH của người lao động được quy định tại các điểm a, b, c, d, đ và h khoản 1 Điều 2 Luật BHXH, trừ trường hợp lao động là người giúp việc gia đình.

b) 0,5% trên mức lương cơ sở đối với người lao động được quy định tại điểm e khoản 1 Điều

2 Luật BHXH.

2 Người sử dụng lao động là doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh cá thể, tổ hợp tác hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp, diêm nghiệp trả lương theo sản phẩm, theo khoán thì mức đóng hằng tháng theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều này; phương thức đóng được thực hiện hằng tháng, 03 tháng hoặc 06 tháng một lần.

3 Căn cứ vào khả năng bảo đảm cân đối Quỹ bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, Chính phủ xem xét điều chỉnh mức đóng vào Quỹ bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp tại khoản 1 Điều này từ ngày 01 tháng 01 năm 2020”.

Như vậy, trước đây quy định người sử dụnglao động hằng tháng đóng tối đa 1% trên quỹ tiềnlương làm căn cứ đóng BHXH của người laođộng…(Khoản 1 Điều 44 Luật Vệ sinh an toànlao động 2015) thì hiện nay Nghị định44/2017/NĐ-CP quy định cụ thể mức đóng là0,5% trên quỹ tiền lương/mức lương cơ sở củangười lao động

Chị C là kế toán doanh nghiệp, hiện nay công ty chị C do khó khăn còn

nợ đọng tiền BHXH Nay chị muốn xin công thức excel tính lãi phạt nộp chậm bảo hiểm?

5.

Trả lời

Tại Khoản 1 Điều 5 Thông tư BTC hướng dẫn thực hiện cơ chế quản lý tàichính về BHXH, BHYT, BHTN và chi phí quản

20/2016/TT-lý BHXH, BHYT, BHTN quy định:

- Trường hợp chậm đóng BHXH, BHYT,BHTN, tiền lãi chậm đóng được xác định hằngtháng theo công thức sau:

Số tiền lãi phải thu phát sinh trong tháng (n) = Số tiền chậm đóng lũy kế đến cuốitháng (n-2) x Lãi suất chậm đóng (%/tháng)Trong đó:

Anh Trần Văn A đang làm việc cho công ty Cổ phần dịch vụ MTV cho biết, tại công ty của anh thì ngoài những người lao động làm việc cho công ty thuộc diện đóng BHXH thì có 1 trường hợp con của lãnh đạo công ty không tham gia làm việc tại công ty nhưng vẫn được đóng BHXH Anh có thắc mắc thì được kế toán công ty trả6.

lời rằng lãnh đạo có 1 suất ưu tiên đặc biệt được đóng BHXH cho người nhà dù không trực tiếp làm việc tại công ty?

Việc kế toán công ty trả lời anh A như thế là đúng hay sai? Pháp luật quy định về vấn đề này như thế nào?

Trả lời

Căn cứ quy định tại Khoản 1, Điều 2 LuậtBHXH năm 2014, người lao động làm việc theohợp đồng lao động không xác định thời hạn, hợpđồng lao động có thời hạn từ đủ 3 tháng trở lênthì thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc. Trường hợp không phải là người lao độngcủa công ty nhưng vẫn đóng BHXH bắt buộc tạicông ty là vi phạm pháp luật BHXH Điều 17Luật BHXH 2014 quy định:

4 Gian lận, giả mạo hồ sơ trong việc thực hiện BHXH, BHTN.

5 Sử dụng quỹ BHXH, quỹ BHTN không đúng pháp luật.

6 Cản trở, gây khó khăn hoặc làm thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động, người sử dụng lao động.

7 Truy cập, khai thác trái pháp luật cơ sở

Vì thế, việc kế toán trả lời anh A là sai

Anh Trần Văn T làm việc tại Công

ty N được 6 năm Tuy nhiên đến nay anh A chưa được đóng BHXH, BHYT, BHTN, anh A cho biết chưa bao giờ được nhìn thấy sổ BHXH của mình, chưa bao giờ được cấp thẻ BHYT mặc dù hàng tháng

7.

anh T vẫn bị khấu trừ tiền lương để đóng các khoản bảo hiểm

Pháp luật quy định vấn đề này như thế nào? Trả lời

Luật BHXH 2014 quy định như sau:

- Điều 2: Đối tượng áp dụng

“1 Người lao động là công dân Việt Nam thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, bao gồm: a) Người làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, hợp đồng lao động xác định thời hạn, hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn từ

đủ 03 tháng đến dưới 12 tháng, kể cả hợp đồng lao động được ký kết giữa người sử dụng lao động với người đại diện theo pháp luật của người dưới 15 tuổi theo quy định của pháp luật về lao động;

b) Người làm việc theo hợp đồng lao động

có thời hạn từ đủ 01 tháng đến dưới 03 tháng;

…”

- Điều 17 Các hành vi bị nghiêm cấm

- Điều 18 Quyền của người lao động

“1 Được tham gia và hưởng các chế độ BHXH theo quy định của Luật này.

2 Được cấp và quản lý sổ BHXH.

…”

- Điều 21 Trách nhiệm của người sử dụnglao động

“…2 Đóng BHXH theo quy định tại Điều

86 và hằng tháng trích từ tiền lương của người lao động theo quy định tại khoản 1 Điều 85 của Luật này để đóng cùng một lúc vào quỹ BHXH…”.

- “Điều 85 Mức đóng và phương thức đóng của người lao động tham gia BHXH bắt buộc

1 Người lao động quy định tại các điểm a,

b, c, d, đ và h khoản 1 Điều 2 của Luật này, hằng tháng đóng bằng 8% mức tiền lương tháng vào quỹ hưu trí và tử tuất.

Người lao động quy định điểm i khoản 1 Điều 2 của Luật này, hằng tháng đóng bằng 8% mức lương cơ sở vào quỹ hưu trí và tử tuất.

…”

- Điều 86 Mức đóng và phương thức đóngcủa người sử dụng lao động

“1 Người sử dụng lao động hằng tháng đóng trên quỹ tiền lương đóng BHXH của người lao động quy định tại các điểm a, b, c, d, đ và h khoản 1 Điều 2 của Luật này như sau:

a) 3% vào quỹ ốm đau và thai sản;

b) 1% vào quỹ tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp;(hiện nay là 0,5 % theo Nghị định 44/2017/NĐ-CP).

c) 14% vào quỹ hưu trí và tử tuất.

Căn cứ các quy định trên thì người lao độnglàm việc theo hợp đồng lao động không xác địnhthời hạn, hợp đồng lao động từ đủ 3 tháng trở lênthuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, hằngtháng người sử dụng lao động có trách nhiệmđóng và trích từ tiền lương của người lao độngtheo mức quy định để đóng cùng một lúc vàoquỹ BHXH và được cấp sổ BHXH

Trường hợp công ty không đóng BHXH,BHYT, BHTN là vi phạm pháp luật về đóngBHXH Anh T có quyền đề nghị BHXH tỉnh nơicông ty đóng trên địa bàn tiến hành thanh tra,kiểm tra tại đơn vị, từ đó để đảm bảo quyền lợicho anh T cũng như những người lao động khác

Chi D đang tham gia lao động tại một doanh nghiệp Tháng trước chị

có xin nghỉ không hưởng lương 30 ngày (có thỏa thuận trước với công ty) Như vậy, tháng đó chị D có phải đóng BHXH không?

8.

Trả lời

Khoản 3 Điều 85 Luật BHXH năm 2014

quy định: “ Người lao động không làm việc và

không hưởng tiền lương từ 14 ngày làm việc trở lên trong tháng thì không đóng BHXH tháng đó Thời gian này không được tính để hưởng BHXH, trừ trường hợp nghỉ việc hưởng chế độ thai sản…”.

Như vậy, việc chị D xin nghỉ 30 ngày, nếunghỉ trong hai tháng mỗi tháng từ 14 ngày trở lênthì cả hai tháng đó chị D sẽ không đóng bảohiểm, còn chị D nghỉ trọn 1 tháng hoặc nghỉ sangtháng thứ 2 nhưng có 1 tháng không đủ 14 ngàythì chỉ D chỉ không đóng BHXH 1 tháng nghỉ từ

14 ngày trở lên

Công ty TNHH A đang gặp khó khăn về sản xuất do thay đổi cơ cấu nên đã phải tạm dừng hoạt động 02 tháng Hiện nay, giám đốc công ty muốn tạm dừng đóng bảo hiểm vào các quỹ dài hạn là hưu trí, tử tuất cho người lao động.

9.

Việc giám đốc công ty muốn tạm dừngđóng bảo hiểm vào các quỹ dài hạn là hưu trí, tửtuất cho người lao động có được không? Điều

kiện tạm dừng đóng vào quỹ hưu trí, tử tuất gồmnhững gì?

b) Hết thời hạn tạm dừng đóng quy định tại điểm a khoản này, người sử dụng lao động và người lao động tiếp tục đóng BHXH và đóng bù cho thời gian tạm dừng đóng, số tiền đóng bù không phải tính lãi chậm đóng theo quy định tại khoản 3 Điều 122 của Luật này…”

Khoản 1 Điều 16 Nghị định

115/2015/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật BHXH

về BHXH bắt buộc quy định:

“Tạm dừng đóng BHXH bắt buộc tại Điều

88 của Luật BHXH được quy định như sau:

1 Các trường hợp tạm dừng đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất:

a) Tạm dừng sản xuất, kinh doanh từ 01 tháng trở lên do gặp khó khăn khi thay đổi cơ cấu, công nghệ hoặc do khủng hoảng, suy thoái kinh tế hoặc thực hiện chính sách của Nhà nước khi tái cơ cấu nền kinh tế hoặc thực hiện cam kết quốc tế;

b) Gặp khó khăn do thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh, mất mùa.

Như vậy, trường hợp này công ty TNHH A

đủ điều kiện tạm dừng đóng bảo hiểm vào cácquỹ dài hạn là hưu trí, tử tuất cho người lao độngtrong thời gian không quá 12 tháng

Về điều kiện tạm dừng đóng vào quỹ hưutrí, tử tuất, Khoản 2 Điều 16 Nghị định115/2015/NĐ-CP quy định:

“…2 Điều kiện tạm dừng đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất:

Người sử dụng lao động thuộc một trong các trường hợp quy định tại Khoản 1 Điều này,

được tạm dừng đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất khi có một trong các điều kiện sau:

a) Không bố trí được việc làm cho người lao động, trong đó số lao động thuộc diện tham gia BHXH phải tạm thời nghỉ việc từ 50% tổng

số lao động có mặt trước khi tạm dừng sản xuất, kinh doanh trở lên;

b) Bị thiệt hại trên 50% tổng giá trị tài sản

do thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh, mất mùa gây

ra (không kể giá trị tài sản là đất)…”.

Chị N làm việc tại công ty M

từ tháng 6/2017, chị bắt đầu đóng BHXH từ tháng 6/2018 đến nay (tháng 3/2019) Hiện chị N đang có bầu 2 tháng, dự sinh cuối tháng 9/2019, nhưng chị đang bị công ty đang bắt cho thôi việc.

sản khi sinh con là: “Lao động nữ phải đóng

BHXH từ đủ 06 tháng trở lên trong vòng 12 tháng trước khi sinh con, hoặc lao động nữ đã đóng BHXH từ đủ 12 tháng trở lên mà khi mang thai phải nghỉ việc để dưỡng thai theo chỉ định của cơ sở khám chữa bệnh có thẩm quyền thì phải đóng BHXH từ đủ 03 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng trước khi sinh con”.

Như vậy, chị N đủ điều kiện để được hưởngchế độ thai sản từ BHXH do đã đủ thời gianđóng BHXH theo quy định

II BẢO HIỂM Y TẾ (BHYT)

Chị Nguyễn Thị B đi làm từ năm 01/01/2012 tại 1 doanh nghiệp nhà nước và cơ quan có mua BHYT cho chị B từ đó Đến tháng 3/2017, chị B nghỉ việc Trên thẻ BHYT mới nhất của chị B có ghi hiệu lực từ 31/12/2016 đến 31/12/2017, "đã tham gia BHYT liên tiếp 5 năm trở lên", và chị B nhận được thẻ vào cuối năm 2016 Đến ngày 20/12/2017, do chị B chưa có việc làm mới nên tham gia mua BHYT tự nguyện tại địa phương Khi tham gia mua, nhân viên bên BHYT có cho biết, thẻ BHYT hiện tại của chị1.

đã hết hiệu lực do doanh nghiệp đã báo cắt giảm với cơ quan BHYT

1 Trong trường hợp này, thẻ BHYT của chị

B có được tính đến ngày 31/12/2017 hay không? Nhân viên BHYT lại trả lời là BHYT của chị B hết hiệu lực kể từ thời điểm cơ quan báo cắt giảm với bên BHYT? Như vậy có phù hợp với quy định pháp luật về BHYT hay không?

2 Nếu chị B mua lại BHYT tự nguyện mới thì có được hưởng chế độ cho người đóng BHYT

từ 5 năm trở lên hay không? Hay chế độ của chị

B giống như người chỉ mới tham gia BHYT? Trả lời

Thứ nhất, tại Khoản 9 Điều 1 Luật BHYT

sửa đổi 2014 sửa đổi, bổ sung Điều 15 LuậtBHYT năm 2008 quy định về phương thức đóngBHYT như sau:

““9 Sửa đổi, bổ sung Điều 15 như sau:

“Điều 15 Phương thức đóng BHYT

1 Hằng tháng, người sử dụng lao động đóng BHYT cho người lao động và trích tiền đóng BHYT từ tiền lương của người lao động để nộp cùng một lúc vào quỹ BHYT…””

Theo đó, mỗi tháng chủ sử dụng lao độngđóng BHYT cho người lao động trích từ tiềnlương Khi chị B hết hợp đồng thì cơ quan sẽ báogiảm BHYT và thẻ BHYT của chị B sẽ hết giá trị

sử dụng Vậy việc cơ quan bạn báo giảm BHYTđối với chị B là đúng với quy định pháp luật

Thứ hai, trường hợp thẻ BHYT của chị B hết

giá trị sử dụng do công ty báo giảm do chị B hếthạn hợp đồng lao động thì chị B có thể mua thẻBHYT tự nguyện tại phường, khi đó thời điểm giátrị của thẻ BHYT được xác định như sau:

Căn cứ Khoản 10 Điều 15 Luật BHYT sửađổi, bổ sung năm 2014 sửa đổi, bổ sung Khoản 3Điều 16 Luật BHYT năm 2008:

"3 Thời điểm thẻ BHYT có giá trị sử dụng được quy định như sau:

…b) Người tham gia BHYT liên tục kể từ lần thứ hai trở đi thì thẻ BHYT có giá trị sử dụng nối tiếp với ngày hết hạn sử dụng của thẻ lần trước”

Do đã bị ngắt quãng thời gian đóng BHYTnên chế độ về BHYT áp dụng với chị B được ápdụng lại từ ngày hết hạn sử dụng của thẻ lầntrước Đồng thời chị B sẽ không được hưởng chế

độ đã tham gia 5 năm mà sẽ áp dụng chế độ tínhlại từ đầu.

Anh A đang làm việc cho công ty TNHH B và công ty sẽ đóng BHYT cho anh trong tháng 4/2019 này, nhưng hiện tại anh A đã có thẻ BHYT hộ nghèo ở địa phương nên không làm hồ sơ đóng BHYT ở công ty được nên công ty đã yêu cầu anh A về tại địa phương để thông báo dừng tham gia BHYT hộ nghèo

2.

1 BHYT hộ nghèo của anh A ở địa phương được nhà nước hỗ trợ vậy dừng tham gia ở nhà để đóng ở công ty thì anh A sẽ bị thiệt thòi Vậy, nếu không dừng tham gia ở nhà thì tại doanh nghiệp anh A có phải đóng tiếp BHYT không hay có phương án xử lý khác? 

2 Nếu dừng tham gia BHYT ở nhà thì thẻ BHYT đó có phải trả cho địa phương không ? Số định danh của thẻ BHYT của anh

A có thay đổi để kê khai tại công ty không? Trả lời

Căn cứ Điểm 2, Khoản 7, Điều 1 của Luậtsửa đổi, bổ sung một số điều của Luật BHYT

2014 sửa đổi, bổ sung Điều 13 Luật BHYT 2008

quy định: “…Trường hợp một người đồng thời

thuộc nhiều đối tượng tham gia BHYT khác nhau quy định tại Điều 12 của Luật này thì đóng BHYT theo đối tượng đầu tiên mà người đó xác định theo thứ tự của các đối tượng quy định tại Điều 12 của Luật này”.

 Khoản 6 Điều 1 Luật BHYT sửa đổi 2014 sửa đổi, bổ sung Điều 12 Luật BHYT 2008 quy

định

“Điều 12 Đối tượng tham gia BHYT

1 Nhóm do người lao động và người sử dụng lao động đóng, bao gồm:

a) Người lao động làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn, hợp đồng lao động có thời hạn từ đủ 3 tháng trở lên; người lao động là người quản lý doanh nghiệp hưởng tiền lương; cán bộ, công chức, viên chức (sau đây gọi chung là người lao động);

…

2 Nhóm do tổ chức BHXH đóng, bao gồm:

h) Người thuộc hộ gia đình nghèo; người dân tộc thiểu số đang sinh sống tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn; người đang sinh sống tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn; người đang sinh sống tại xã đảo, huyện đảo;

…”

Như vậy, trường hợp của anh A, hiện đangtham gia BHYT theo đối tượng người lao độngđống thời cũng thuộc hộ gia đình nghèo Vì vậy,theo thứ tự quy định của Luật sửa đổi bổ sungmột số điều của Luật BHYT, anh A phải thamgia BHYT theo nhóm đối tượng là người laođộng, nhưng được hưởng quyền lợi theo đốitượng hộ gia đình nghèo

Chị Q làm việc tại công ty Y, trong thời gian chị nghỉ thai sản công ty báo giảm BHYT theo quy định Chị

Q nghỉ thai sản từ ngày 30/08/2017 đến 25/2/2018 Nhưng đến 23/05/2018 chị Q mới nhận được thẻ BHYT của năm 2018 Chị Q thắc mắc tại sao trong 6 tháng BHXH đóng BHYT cho chị lại không cấp thẻ BHYT để sử3.

dụng từ tháng 1/2018 mà để đến tháng 05/2018 mới cấp thẻ Chị Q cho rằng bị mất quyền lợi 5 tháng mà vẫn phải đóng phí bảo hiểm

Pháp luật quy định vè nội dung này như thế nào?

Trả lời

Tại Điều 2 Nghị định 146/2018/NĐ-CP quyđịnh chi tiết và hướng dẫn biện pháp thi hànhmột số điều của luật BHYT quy định về nhóm do

cơ quan BHXH đóng, trong đó tại Khoản 5 có

đối tượng là “…Người lao động trong thời gian

nghỉ việc hưởng chế độ thai sản khi sinh con hoặc nhận nuôi con nuôi…”

Điểm c Khoản 1 Điều 7 Nghị định146/2018/NĐ-CP quy định mức đóng và trách

nhiệm đóng BHYT: “…Bằng 4,5% tiền lương

tháng của người lao động trước khi nghỉ thai sản đối với đối tượng quy định tại khoản 5 Điều 2 Nghị định này;”.

Như vậy thời gian chị Q nghỉ thai sản theoquy định của Luật BHXH chị Q không phải đóngBHYT mà do cơ quan BHXH sẽ đóng Trong

thời gian nghỉ hưởng chế độ thai sản chị Q vẫn

sử dụng thẻ BHYT đã cấp cho người lao động để

đi khám bệnh, chữa bệnh Không có quy định vềviệc cơ quan BHXH cấp thẻ BHYT riêng chongười lao động trong thời gian hưởng chế độ thaisản Trường hợp ngày 23/5/2018 chị Q mới nhậnđược thẻ BHYT năm 2018 thì phải kiểm tra lạingày, tháng, năm cấp thẻ để xác định lại nguyênnhân do cơ quan nào (công ty hay cơ quanBHXH từ đó mới có cơ sở để được giải quyết

Ông D đã tham gia đóng BHXH, BHYT liên tục từ năm 1993 đến nay.

Từ năm 2015 ông D chuyển công tác đến công ty mới và việc đóng bảo hiểm không

bị gián đoạn Tuy nhiên thẻ BHYT của ông D được cấp đầu năm 2017 lại ghi thời gian đóng BHYT đủ 5 năm là năm 2021, tức là chỉ bắt đầu tính thời gian tham gia BHYT của ông D

từ khi bắt đầu làm việc ở công ty mới sau 1 năm Ông D cho rằng việc ghi như thế là sai Vậy, ông D muốn xác định thời gian tham gia BHYT liên tục cho chính xác thì phải thực hiện thủ tục như thế nào?

4.

Trả lời

Để việc xác định thời gian tham gia BHYTliên tục đảm bảo chính xác, BHXH Việt Nam đãban hành Công văn 3222/BHXH-ST ngày24/8/2016; Công văn 4656/BHXH-CNTT ngày

21/11/2016, trong đó có quy định: “Đối với thẻ

BHYT đã cấp mà còn giá trị và thông tin thời gian tham gia liên tục chưa chính xác: BHXH tỉnh, thành phố có trách nhiệm hướng dẫn người tham gia BHYT liên hệ với cơ quan BHXH cấp thẻ BHYT và thực hiện đổi thẻ ngay trong ngày khi nhận đủ thông tin”.

Trường hợp thẻ BHYT của ông D có ghithời điểm đủ 5 năm liên tục chưa chính xác, ông

D liên hệ với cơ quan BHXH nơi cấp thẻ đểđược đổi thẻ theo quy định

Hiện nay, tại Việt Nam có bao nhiêu loại hình BHYT?

5.

Trả lời

Hiện nay ở Việt Nam có 2 loại hình BHYT:

- BHYT mang tính xã hội không vì mụcđích lợi nhuận và được Nhà nước tổ chức thựchiện theo Luật BHYT 2008 và Luật BHYT sửa

đổi 2014 Mọi người dân phải bắt buộc tham giaBHYT theo Luật BHYT.

- BHYT thương mại, mang tính kinh doanh,hoạt động có lợi nhuận theo Luật Kinh doanhbảo hiểm 2000 và Luật Kinh doanh bảo hiểm sửađổi 2010 Hiện tại có nhiều doanh nghiệp Bảohiểm trong nước và doanh nghiệp có vốn đầu tưnước ngoài triển khai loại hình BHYT này  

Chị A hiện đang làm việc tại Công ty

X cho biết Công ty của chị đăng ký nơi khám chữa bệnh ban đầu cho nhân viên tại tuyến huyện Khi chị đến khám tại trạm y tế xã cùng huyện thì không được chấp nhận thẻ BHYT và nói chỉ có thể thông

từ tuyến dưới lên tuyến trên, không được đi từ tuyến trên về tuyến dưới

6.

Trạm y tế xã nói thế có đúng không? Pháp luật quy định như thế nào về nội dung này?

Trả lời

Theo quy định tại Khoản 15 Điều 1 Luậtsửa đổi, bổ sung một số điều Luật BHYT 2014

bổ sung Điều 22 Luật BHYT 2008 quy định: “…

từ ngày 01/01/2016, người tham gia BHYT đăng

ký KCB ban đầu tại trạm y tế tuyến xã hoặc bệnh viện tuyến huyện được quyền KCB BHYT tại trạm y tế tuyến xã hoặc hoặc phòng khám đa khoa, bệnh viện tuyến huyện trong cùng địa bàn tỉnh có mức hưởng theo quy định…”.

Như vậy, chị A có thể sử dụng thẻ BHYTđược cấp có nơi đăng ký KCB ban đầu tại tuyếnhuyện để đi KCB tại trạm y tế xã cùng huyện.Việc trạm y tế xã không chấp nhận thể BHYTcủa chị A là không đúng quy định của pháp luật

Anh B đang làm song song công việc tại 2 công ty A và công ty B Anh A thắc mắc về quy định của pháp luật liên quan đến trách nhiệm tham gia BHXH bắt buộc, BHTN, BHYT của người sử dụng lao động và người lao động giao kết hợp đồng lao động với nhiều người sử dụng lao động thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, BHTN, BHYT như trường hợp của anh?

7.

Trả lời

Điều 4 Nghị định 44/2013/NĐ-CP quy địnhchi tiết thi hành một số điều của Bộ luật lao động

về hợp đồng lao động quy định:

“1 Trách nhiệm tham gia BHXH bắt buộc, BHTN của người sử dụng lao động và người lao động:

a) Người lao động giao kết hợp đồng lao động với nhiều người sử dụng lao động mà người lao động và người sử dụng lao động thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, BHTN thì người lao động và người sử dụng lao động của hợp đồng lao động giao kết đầu tiên có trách nhiệm tham gia BHXH bắt buộc, BHTN theo quy định của pháp luật.

Người sử dụng lao động của các hợp đồng lao động còn lại có trách nhiệm chi trả cùng lúc với kỳ trả lương của người lao động khoản tiền tương đương với mức đóng BHXH bắt buộc, BHTN thuộc trách nhiệm của người sử dụng lao động theo quy định của pháp luật.

b) Khi hợp đồng lao động mà người lao động và người sử dụng lao động đang tham gia BHXH bắt buộc, BHTN chấm dứt hoặc thay đổi

mà người lao động và người sử dụng lao động không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, BHTN thì người lao động và người sử dụng lao động thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, BHTN của hợp đồng lao động kế tiếp có trách

nhiệm tham gia BHXH bắt buộc, BHTN theo quy định của pháp luật.

2 Trách nhiệm tham gia BHYT bắt buộc của người sử dụng lao động và người lao động: a) Người lao động giao kết hợp đồng lao động với nhiều người sử dụng lao động mà người lao động và người sử dụng lao động thuộc đối tượng tham gia BHYT bắt buộc thì người lao động và người sử dụng lao động của hợp đồng lao động có mức tiền lương cao nhất có trách nhiệm tham gia BHYT theo quy định của pháp luật về BHYT.

Người sử dụng lao động của các hợp đồng lao động còn lại có trách nhiệm chi trả cùng lúc với kỳ trả lương của người lao động khoản tiền tương đương với mức đóng BHYT thuộc trách nhiệm của người sử dụng lao động theo quy định của pháp luật về BHYT.

b) Khi hợp đồng lao động mà người lao động và người sử dụng lao động đang tham gia BHYT bắt buộc chấm dứt hoặc thay đổi mà người lao động và người sử dụng lao động không thuộc đối tượng tham gia BHYT bắt buộc thì người lao động và người sử dụng lao động thuộc đối tượng tham gia BHYT bắt buộc của hợp đồng

lao động có mức tiền lương cao nhất trong số các hợp đồng còn lại có trách nhiệm tham gia BHYT theo quy định của pháp luật.

3 Việc thay đổi trách nhiệm tham gia BHXH bắt buộc, BHTN, BHYT bắt buộc theo quy định tại Điểm b Khoản 1, Điểm b Khoản 2 Điều này được quy định như sau:

a) Người lao động và người sử dụng lao động có trách nhiệm sửa đổi, bổ sung nội dung

về BHXH bắt buộc, BHTN, BHYT bắt buộc trong hợp đồng lao động theo quy định của pháp luật; b) Người lao động có trách nhiệm thông báo và gửi sổ BHXH, thẻ BHYT và các giấy tờ liên quan khác cho người sử dụng lao động của hợp đồng lao động kế tiếp để thực hiện.

4 Người lao động có trách nhiệm thông báo

và gửi kèm các bản sao hợp đồng lao động đã giao kết hoặc đã sửa đổi, bổ sung hoặc đã chấm dứt cho người sử dụng lao động còn lại biết”.

Anh Trần Văn C làm việc tại công ty TNHH M&M được 5 năm, hiện anh đang chuẩn bị đăng ký BHTN Vậy, anh C đang hưởng trợ cấp thất nghiệp có được hưởng chế độ BHYT hay không và trong

8.

thời gian này anh C có phải đóng BHYT hay không? Trường hợp anh C đang hưởng trợ cấp thất nghiệp hàng tháng bị chấm dứt hưởng trợ cấp thất nghiệp thì anh C có tiếp tục được hưởng BHYT hay không ?

Trả lời

- Theo quy định tại Điều 51 Luật Việc làmthì người đang hưởng trợ cấp thất nghiệp đượchưởng chế độ BHYT theo quy định của pháp luật

về BHYT Tổ chức BHXH đóng BHYT chongười đang hưởng trợ cấp thất nghiệp từ QuỹBHTN

- Theo quy định tại Khoản 2 Điều 23 Nghịđịnh số 28/2015/NĐ-CP ngày 12 tháng 03 năm

2015 của Chính phủ quy định chi tiết thi hànhmột số điều của Luật Việc làm về BHTN thìngười lao động đang hưởng trợ cấp thất nghiệphàng tháng bị chấm dứt hưởng trợ cấp thấtnghiệp thì người lao động không được hưởngBHYT và phải trả lại thẻ BHYT cho tổ chứcBHXH theo hướng dẫn của BHXH Việt Nam

III BẢO HIỂM THẤT NGHIỆP (BHTN)

Những đối tượng nào bắt buộc tham gia BHTN?

+ Hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làmviệc không xác định thời hạn;

+ Hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làmviệc xác định thời hạn;

+ Hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặctheo một công việc nhất định có thời hạn từ đủ

03 tháng đến dưới 12 tháng

Trong trường hợp người lao động giao kết

và đang thực hiện nhiều hợp đồng lao động quyđịnh tại khoản này thì người lao động và người

sử dụng lao động của hợp đồng lao động giao kếtđầu tiên có trách nhiệm tham gia BHTN

- Người lao động theo quy định tại khoản 1Điều này đang hưởng lương hưu, giúp việc giađình thì không phải tham gia BHTN.

- Người sử dụng lao động tham gia BHTNbao gồm cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệpcông lập, đơn vị vũ trang nhân dân; tổ chứcchính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức chínhtrị xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức

xã hội - nghề nghiệp; cơ quan, tổ chức nướcngoài, tổ chức quốc tế hoạt động trên lãnh thổViệt Nam; doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ gia đình,

hộ kinh doanh, tổ hợp tác, tổ chức khác và cánhân có thuê mướn, sử dụng lao động theo hợpđồng làm việc hoặc hợp đồng lao động quy địnhtại khoản 1 Điều này”

Khi nào thì người lao động được hưởng trợ cấp thất nghiệp?

2.

Trả lời

Theo quy định tại Điều 46, 49 Luật Việclàm thì người lao động được hưởng trợ cấp thấtnghiệp khi đáp ứng đủ các điều kiện sau đây:

- Chấm dứt hợp đồng lao động (HĐLĐ),hợp đồng làm việc (HĐLV) theo quy định củapháp luật;

- Đã đóng BHTN từ đủ 12 tháng trở lêntrong thời gian 24 tháng trước khi chấm dứtHĐLĐ, HĐLV đối với trường hợp làm việc theoHĐLĐ, HĐLV từ 12 tháng trở lên; đã đóng từ đủ

12 tháng trở lên trong thời gian 36 tháng trướckhi chấm dứt HĐLĐ đối với trường hợp làm việctheo HĐLĐ theo mùa vụ hoặc theo công việcnhất định có thời hạn từ đủ 03 tháng đến dưới 12tháng;

- Đã nộp hồ sơ hưởng TCTN tại trung tâmDVVL trong thời hạn 03 tháng kề từ ngày nghỉviệc;

- Chưa tìm được việc làm sau 15 ngày kể từngày nộp hồ sơ hưởng BHTN, trừ một số trườnghợp đặc biệt, đó là: Thực hiện nghĩa vụ quân sự,nghĩa vụ công an; Đi học tập có thời hạn từ đủ

12 tháng trở lên; Chấp hành quyết định áp dụngbiện pháp đưa vào trường giáo dưỡng, cơ sở giáodục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc; Bị tạmgiam; chấp hành hình phạt tù; Ra nước ngoàiđịnh cư; đi lao động ở nước ngoài theo hợp đồng;Chết

Anh V tham gia đóng BHXH bắt đầu từ tháng 3/2017 tại công

ty A (địa bàn TP.HN) Đến3.

tháng 6 anh V xin nghỉ và chuyển công tác về công ty B (có trụ sở tại TP.NĐ) Công ty A làm thủ tục báo giảm cho anh V từ tháng 8/2017 nhưng chưa làm thủ tục chốt sổ vì còn

nợ tiền cơ quan bảo hiểm Anh V bắt đầu ký hợp đồng chính thức tại công ty B từ tháng 8/2017 Công ty B đóng bảo hiểm cho anh V từ thời điểm tháng 8/2017 tới nay theo số sổ anh V

đã có từ công ty A Nhưng cho tới thời điểm hiện tại, công ty A vẫn chưa làm thủ tục chốt sổ cho anh A

Quá trình anh V đóng bảo hiểm tại công

ty B có được công nhận không ?

Trả lời

Theo quy định tại khoản 3, Điều 18, Nghịđịnh 115/2015/NĐ-CP ngày 11/11/2015 củaChính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật

BHXH về BHXH bắt buộc: “Người sử dụng lao

động có trách nhiệm đóng đủ BHXH, BHTN bao gồm cả tiền lãi chậm đóng theo quy định đối với người lao động đủ điều kiện hưởng BHXH hoặc chấm dứt hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc

để kịp thời giải quyết chế độ BHXH, BHYT cho người lao động”.

Như vậy, trường hợp này do công ty A chưađóng đủ BHXH, BHTN cho anh V nên cơ quanBHXH có trách nhiệm chốt sổ BHXH, ghi thờigian đóng BHXH, BHTN trên sổ BHXH của anh

V đúng thời điểm đơn vị A đã đóng BHXH,BHTN để anh V tiếp tục tham gia tại đơn vị B,đảm bảo quyền lợi cho người lao động Đối vớikhoản nợ bảo hiểm của công ty A, sau khi thuhồi được thì xác nhận bổ sung thời gian đóngBHXH trên sổ BHXH cho anh V

Hồ sơ tham gia BHTN được quy định như thế nào? Người sử dụng lao động phải nộp hồ sơ tham gia BHTN của người lao động cho tổ chức BHXH trong thời hạn bao lâu? Thời điểm đóng BHTN của người sử dụng lao động được quy định như thế nào?

4.

Trả lời

- Theo quy định tại Khoản 1 Điều 11 Nghịđịnh số 28/2015/NĐ-CP ngày 12/3/2015 củaChính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thihành một số điều của Luật Việc làm về BHTNthì hồ sơ tham gia BHTN là hồ sơ tham giaBHXH bắt buộc, trong đó bao gồm nội dung cụthể về tham gia BHTN