Bài giảng chảy máu mũi môn tai mũi họng

Chảy máu tự phát ở điểm mạch Kiesselbach: Nhẹ, ít, thường đơn thuần, không tìm thấy nguyên nhân.. Đa dạng, được chia làm 3 loại chínhChảy máu mức độ nhẹ do mao mạch ở điểm mạch Kiesse

CHẢY MÁU MŨI

Chảy máu mũi (epistaxis) là một cấp cứu

Chảy máu từ các khe, hốc nên khó quan sát trực tiếp vị trí chảy máu nên cần các phương tiện cấp cứu chuyên khoa

ĐẠI CƯƠNG

Nam giới (58-60%) nhiều hơn nữ giới 42%)

(40-Trẻ nhi là thấp nhất và tăng dần theo tuổi

Tăng cao ở tuổi >50 (50% số bệnh nhân)

Đỉnh ở tuổi 60

Thấp dần ở tuổi >70

Tỷ lệ tử vong 0,6-1%

DỊCH TỄ HỌC

GIẢI PHẪU

Tại chỗ

Chấn thương: Ngoáy mũi, xì mũi mạnh, chấn thương tháp mũi, vỡ khối xương hàm, chấn

thương sọ não, do thủ thuật vùng mũi xoang

Viêm mũi cấp tính hoặc mạn

Ảnh hưởng môi trường: độ cao, không khí

Chảy máu tự phát ở điểm mạch

Kiesselbach: Nhẹ, ít, thường đơn thuần, không tìm thấy nguyên nhân Gặp nhiều

ở tuổi thanh thiếu nhi

NGUYÊN NHÂN

Suy nhức năng gan, thận

Nhiễm trùng cấp tính toàn thân: cúm, sởi,

thương hàn

Nội tiết: kinh nguyệt, có thai, u tế bào ưa

crome

Bệnh lý rối loạn tạo mô hạt: U hạt Wegener,

lupus ban đỏ hệ thống, Viêm nút quanh động mạch

Osler-Weber-Rendu

NGUYÊN NHÂN

Đa dạng, được chia làm 3 loại chính

Chảy máu mức độ nhẹ do mao mạch ở điểm mạch Kiesselbach:

Chiếm đa số các trường hợp

Chảy ít thành dòng hoặc xì mũi có lẫn máu

Xu hướng tự cầm và tái diễn

Thường gặp ở trẻ nhi, người trẻ do gãi mũi, ngoáy mũi, đôi khi tự phát

Tiên lượng thường tốt

LÂM SÀNG

Chảy máu do động mạch

Chảy máu nhiều, đột xuất và kéo dài

Có thể chảy máu mũi sau

Đôi khi bệnh nhân nuốt máu rồi nôn ra

Do các bệnh mạch máu: Tăng huyết áp, Suy

gan, chấn thương,…

Thường nặng, có thể gây trụy mạch, shock mất máu, tử vong nếu không xử trí kịp thời

LÂM SÀNG

Chảy máu lan tỏa mao mạch:

Chảy máu rỉ rả khắp niêm mạc, không cố định

Thường dai dẳng, kéo dài

Nguyên nhân: Các bệnh về máu như

Hemophilia, leucemia, sốt xuất huyết,…

Khi can thiệp cần tránh thô bạo

LÂM SÀNG

Theo mức độ chảy máu:

Chảy máu nhẹ: máu đỏ tươi nhỏ từng giọt, số

lượng ít hơn 100ml, thường ở điểm mạch

Chảy máu vừa: máu chảy thành dòng ra ngoài

cửa mũi hoặc chảy xuống họng, số lượng từ 100 – 200ml

Chảy máu nặng: máu chảy nhiều kéo dài, bệnh

nhân có thể ở trong trạng thái kích thích, hốt hoảng, vã mồ hôi, môi mặt xanh nhợt, mạch

nhanh, huyết áp hạ, số lượng máu mất nhiều

hơn 200 ml

LÂM SÀNG

Chẩn đoán chảy máu mũi thường không khó

Xác định nguồn chảy và vị trí chảy máu

thường khó khăn, phức tạp

Nhẹ: soi mũi có thể phát hiện điểm chảy

Nặng: nhét bấc tẩm Naphazolin, adrenalin để giảm bớt chảy máu rồi rút ra và quan sát

nhanh sau 1-2 phút

Nội soi mũi: giúp quan sát sâu hơn, chi tiết

hơn vị trí chảy máu

CHẨN ĐOÁN

Giúp đánh giá lượng máu mất để truyền máu và tìm nguyên nhân

Công thức máu

Các xét nghiệm đông máu: thời gian chảy

máu, thời gian máu đông, thời gian Quick,

thời gian Howell

Nhóm máu

Chức năng gan

X-quang, CT-scan khi nghi ngờ các nguyên

nhân vùng đầu cổ, não

CẬN LÂM SÀNG

Nguyên tắc

1 Đánh giá chảy máu mũi và cầm máu

2 Đánh giá tình trạng mất máu và hồi sức nội khoa

3 Tìm nguyên nhân và điều trị nguyên

nhân

ĐIỀU TRỊ

Cầm máu mũi:

Chảy máu nhẹ ở điểm mạch Kiessenbach:

ngồi thẳng, đầu gập nhẹ, ép chặt 2 cánh vào vách ngăn trong 10 phút

Các can thiệp tại chỗ:

Đốt điện, cầm máu bằng Nitrat bạc

Nhét mèche mũi trước

Nhét mè che mũi sau

Đặt ống thông có bóng bơm

Các vật liệu tự tiêu: merocel, spongel, surgicel,

…

ĐIỀU TRỊ

Nhét mèche mũi trước và mèche mũi sau

ĐIỀU TRỊ

Merocel và ống thông có bóng bơm

ĐIỀU TRỊ

Surgic el

Spongel

Điều trị phẫu thuật: Chỉ định khi cầm máu tại chỗ và điều trị nội khoa thất bại

Thắt động mạch sàng hoặc động mạch hàm:

Thắt động mạch cảnh ngoài:

Thuyên tắc mạch: rút ngắn thời gian nằm

viện, chỉ cần gây tê tại chỗ, giải quyết được các mạch máu ko thể phẩu thuật đến được Đòi hỏi thực hiện ở các trung tâm kỹ thuật

cao

ĐIỀU TRỊ

Điều trị nguyên nhân

Thuốc cầm máu đường toàn thân:

Dựa vào: nguyên nhân, lượng máu mất, tần suất chảy máu

Nguyên nhân cục bộ, lượng máu mất ít hoặc vừa, ít tái diễn, không ảnh hưởng toàn trạng: tiên lượng tốt

Nguyên nhân toàn thân, chảy máu nhiều,

thường tái phát, ảnh hưởng toàn trạng: tiên lượng xấu

TIÊN LƯỢNG

CẢM ƠN ĐÃ LẮNG

NGHE!