Việc thay đổi mục tiêu giáo dục cần phải có nhữngphương pháp dạy học phù hợp để đạt được mục tiêu đó; Với việc thực hiện mục tiêu giáo dục phổ thông theo Nghị quyết 88/2014/QH 13 ngày 2
Trang 1MỤC LỤC
I ĐẶT VẤN ĐỀ
1 Ý nghĩa của đề tài ……… 2
2 Những khó khăn đã giải quyết ……… 3
3 Dự kiến phương pháp giải quyết 4
II NỘI DUNG VÀ BIỆN PHÁP THỰC HIỆN 1 Cách làm trước đây 4
2 Hiện nay 5
3 Cơ sở thực hiện 5
4 Một số biện pháp 8
5 Những kết quả đã đạt được 12
6 Kiểm chứng kết quả 13
7 Đánh giá kết quả và rút ra kết luận 14
8 Tính khả thi 14
III KẾT LUẬN 1 Khái quát vấn đề đã nêu và kết luận khẳng định kết quả đã đạt được ……… 15
2 Phạm vi ảnh hưởng và hướng nghiên cứu, phát triển đề tài ……….……… 15
3 Điều kiện cần đảm bảo, cần thực hiện có hiệu quả sáng kiến, kinh nghiệm …… … 15
Trang 2“ DẠY HỌC THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC, PHẨM CHẤT NHẰM TIẾP CẬN MỤC TIÊU CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG
MỚI CHO HỌC SINH LỚP 4A, TRƯỜNG THTT THẠNH AN 1”
I ĐẶT VẤN ĐỀ
1 Ý nghĩa của đề tài
Lịch sử của sự nghiệp giáo dục ở mỗi quốc gia cho thấy, mục tiêu giáo dụcthường được thay đổi theo từng giai đoạn phát triển Ở nước ta nền giáo dục thời đại
Hồ Chí Minh với mục tiêu xuyên suốt là giáo dục toàn diện, chú trọng bốn mặt: trí,đức, thể, mĩ nhằm đào tạo những người lao động mới có khả năng xây dựng và bảo
vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa;
Trong thời kỳ đất nước tiến hành công nghiệp hóa-hiện đại hóa và hội nhậpquốc tế với nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, mục tiêu giáo dục đãđược cụ thể hóa và bổ sung cho phù hợp với yêu cầu của tình hình mới Điều đángchú ý là mục tiêu giáo dục ngày nay ở nước ta cũng như các nước trên thế giới khôngchỉ trang bị cho học sinh những kiến thức, kỹ năng đã có của nhân loại, mà điều đượcchú trọng nhất vẫn là việc tạo cho người học biết vận dụng kiến thức, kỹ năng vàocuộc sống, đặc biệt quan tâm đến phát triển năng lực sáng tạo, năng lực giải quyếtvấn đề phù hợp với hoàn cảnh Việc thay đổi mục tiêu giáo dục cần phải có nhữngphương pháp dạy học phù hợp để đạt được mục tiêu đó;
Với việc thực hiện mục tiêu giáo dục phổ thông theo Nghị quyết 88/2014/QH
13 ngày 28/11/2014 của Quốc hội khóa 13: “Tập trung phát triển trí tuê, thể chất,
hình thành phẩm chất, năng lực công dân; phát hiện và bồi dưỡng năng khiếu, định hướng nghề nghiệp cho học sinh Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện; chú trọng giáo dục lý tưởng, truyền thống, đạo đức, lối sống, năng lực và kỹ năng thực hành, vận dụng kiến thức vào thực tiễn cho học sinh; phát triển khả năng sáng tạo, tự học, khuyến khích học tập suốt đời …” và nhiệm vụ “Đổi mới mạnh mẽ và đồng bộ mục tiêu, phương pháp dạy và học theo hướng coi trọng phát triển phẩm chất và năng lực của người học” theo tinh thần Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 04 tháng 11 năm 2013
của Nghị quyết hội nghị Trung ương 8 (Khóa XI) của Ban chấp hành Trung ương
Đảng “Về đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công
Trang 3nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế”.
Việc đổi mới cách đánh giá học sinh được thể chế theo quy định tại Thông tư
số 22/2016/TT-BGDĐT ngày 22/9/2016 của Bộ trưởng quy định về nội dung đánhgiá có nêu:
Đánh giá sự hình thành và phát triển năng lực, phẩm chất của học sinh:
a) Năng lực: tự phục vụ, tự quản; hợp tác; tự học và giải quyết vấn đề;
b) Phẩm chất: chăm học, chăm làm; tự tin, trách nhiệm; trung thực, kỉ luật; đoàn kết,yêu thương."
Trong những năm học qua, việc đổi mới phương pháp dạy học để nâng cao hiệuquả thực hiện mục tiêu hình thành, phát triển năng lực và phẩm chất học sinh thôngqua giảng dạy các môn học ở Trường tiểu học thị trấn Thạnh An 1 đã đạt được một sốkết quả tích cực, song cũng còn bộc lộ một số tồn tại, hạn chế Từ năm học 2017-
2018 đến năm học 2018-2019 tôi mạnh dạn nghiên cứu đề tài: Dạy học theo định hướng phát triển năng lực, phẩm chất nhằm tiếp cận mục tiêu chương trình giáo dục phổ thông mới cho học sinh lớp 4A trường tiểu học thị trấn Thạnh An 1”.
Bước đầu đã thu được những kết quả tích cực
2 Những khó khăn đã giải quyết:
Thứ nhất: đội ngũ giáo viên nắm khá vững phương pháp luận về dạy học tích
cực, về lựa chọn và tích hợp các phương pháp dạy học tích cực một cách hợp lý chogiảng dạy từng loại hình kiến thức ở từng môn học, phát huy tính tích cực, chủ động,độc lập và sáng tạo của của học sinh trong giảng dạy;
Thứ hai: nhiều giáo viên có những kinh nghiệm khá thuần thục trong việc lựa
chọn và tích hợp các phương pháp dạy học tích cực để thiết kế, tổ chức và điều khiểnthực hiện hoạt động nhận thức cho học sinh trong giảng dạy theo hướng học sinh tựhọc, tự nhận thức các tri thức một cách chủ động, tích cực dưới sự hướng dẫn, chỉđạo của giáo viên cho thực hiện mục tiêu dạy học và giáo dục;
Thứ ba: giáo viên nắm khá vững về việc sử dụng các kỹ thuật dạy học tích cực
như: kỹ thuật khăn trải bàn, kỹ thuật bàn tay nặn bột, kỹ thuật sơ đồ tư duy tronggiảng dạy ;
Trang 4Thứ tư: trong giảng dạy các môn học,giáo viên đã có sự coi trọng việc tích hợp
giáo dục về lý tưởng; đạo đức, lối sống; về quyền và bổn phận công dân; về khátvọng vươn lên và cống hiến; về truyền thống lich sử; về tình yêu quê hương, đấtnước, con người; về ý thức bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, chủ quyền Biển, đảo; về bảo
vệ môi trường ; thông qua giảng dạy các môn học bằng các phương pháp và kỹthuật dạy học tích cực;
Thứ năm: việc khai thác, sử dụng đồ dùng và thiết bị dạy học như nguồn thông
tin cho quá trình hoạt động nhận thức chủ động, độc lập, tích cực và sáng tạo của họcsinh, ứng dụng CNTT vào giảng dạy được giáo viên coi trọng;
3 Dự kiến phương pháp giải quyết
- Phương pháp nghiên cứu luận: Đọc, tham khảo tài liệu
- Phương pháp lập kế hoạch: Lập kế hoạch chủ nhiệm, kế hoạch giáo dục họcsinh
- Phương pháp tổ chức hoạt động giáo dục: Tổ chức hoạt động trải nghiệmsáng tạo, kỹ năng sống, tổ chức hoạt động chủ nhiệm
- Phương pháp kiểm tra: Kiểm tra nắm thông tin phản hồi, điều chỉnh các hoạtđộng cho phù hợp
- Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Khảo sát thực tiễn, quan
sát, tổng kết, rút kinh nghiệm…
- Nhóm các phương pháp toán học: Thống kê, xử lí các số liệu thu thập được
II NỘI DUNG VÀ BIỆN PHÁP THỰC HIỆN
Phương pháp luận và kỹ năng khai thác động lực bản thân và phát huy nănglực tiềm ẩn trong con người học sinh để phát triển năng lực và phẩm chất của chính
Trang 5các em, chưa được coi trọng đúng mức; chưa thực sự coi trọng lợi ích, nhu cầu củahọc sinh trong dạy học và giáo dục;
Việc lựa chọn và tích hợp các phương pháp dạy học tích cực để thiết kế, tổchức, định hướng hoạt động nhận thức cho học sinh của giáo viên còn mang nặngtính áp đặt theo ý tưởng chủ quan của giáo viên, của kiểu dạy học hướng tới nộidung; chưa có sự chuyển thiết kế, tổ chức, định hướng hoạt động nhận thức cho họcsinh trong giảng dạy theo hướng học sinh tự học, tự nhận thức, tự khám phá, tự tìmtòi các tri thức một cách chủ động, tích cực dưới sự định hướng của giáo viên, củakiểu dạy học hướng tới sự phát triển năng lực và phẩm chất của học sinh;
2 Hiện nay
Nhận thức đúng đắn tầm quan trọng của vấn đề dạy chữ kết hợp dạy người,
giáo viên tích cực đổi mới phương pháp và hình thức tổ chức theo hướng tăng cườngvận dụng thực hành
Tăng cường dạy học theo hướng cá thể
Giúp cho giáo viên có được những nhận thức đúng về phương pháp luận, tíchcực có sự tìm tòi, sáng tạo trong thực tiễn giảng dạy và giáo dục để không ngừngnâng cao hiệu quả việc đổi mới phương pháp dạy học theo định hướng phát triểnnăng lực và phẩm chất của học sinh trong giảng dạy và công tác chủ nhiệm Từ đóhình thành trong giáo viên kiểu dạy học hướng tới sự phát triển năng lực và phẩmchất của học sinh, thay cho kiểu dạy học hướng tới nội dung đã có;
Giúp cho học sinh có sự đổi mới tích cực trong cách học theo hướng chuyển từcách học đặt trọng tâm vào ghi nhớ tri thức và vận dụng tri thức theo yêu cầu của Nhàgiáo, sang cách học đặt trọng tâm vào việc sử dụng tri thức để giải quyết những vấn
đề của thực tiễn đòi hỏi và bày tỏ chính kiến
3 Cơ sở thực hiện
Cơ sở lý luận
Dạy học phát triển phẩm chất, năng lực Các nhà lí luận và phương pháp họccho rằng: Dạy học phát triển phẩm chất, năng lực là phương pháp tích tụ dần dần cácyếu tố của phẩm chất và năng lực người học để chuyển hóa và góp phần cho việchình thành, phát triển nhân cách
Trang 6Dạy học phát triển phẩm chất, năng lực người học được xem như một nội dunggiáo dục, một phương pháp giáo dục như phương pháp dạy học nêu vấn đề, phươngpháp dạy học phát huy tính tích cực của học sinh Điểm khác nhau giữa các phương
pháp là ở chỗ dạy học phát triển phẩm chất, năng lực người học có yêu cầu cao hơn,
mức độ khó hơn, đòi hỏi người dạy phải có phẩm chất, năng lực giảng dạy nói chung
cao hơn trước đây Điều quan trọng hơn cả là nếu so sánh với các quan niệm dạy học
trước đây, việc dạy học phát triển phẩm chất, năng lực sẽ làm cho việc dạy và việc
học được tiếp cận gần hơn, sát hơn với mục tiêu hình thành và phát triển nhân cách
con người
Phương pháp dạy học theo quan điểm phát triển năng lực Không chỉ chú ý tích
cực hoá học sinh về hoạt động trí tuệ mà còn chú ý rèn luyện năng lực giải quyết vấn
đề gắn với những tình huống của cuộc sống và nghề nghiệp, đồng thời gắn hoạt động trí tuệ với hoạt động thực hành, thực tiễn Tăng cường việc học tập trong nhóm, đổi mới quan hệ GV – HS theo hướng cộng tác có ý nghĩa quan trọng nhằm phát triển năng lực xã hội
Năm học 2017-2018 là năm học tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 29-NQ/TWcủa BCH TƯ Đảng (Khóa XI) về “Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo,đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường địnhhướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế”, trong đó phát triển phẩm chất, năng lựccủa người học là một trong những nhiệm vụ mà Nghị quyết đề ra
Nghị quyết 88/2014/QH 13 ngày 28/11/2014 của Quốc hội khóa 13: “Tập
trung phát triển trí tuê, thể chất, hình thành phẩm chất, năng lực công dân; phát hiện
và bồi dưỡng năng khiếu, định hướng nghề nghiệp cho học sinh Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện; chú trọng giáo dục lý tưởng, truyền thống, đạo đức, lối sống, năng lực và kỹ năng thực hành, vận dụng kiến thức vào thực tiễn cho học sinh; phát triển khả năng sáng tạo, tự học, khuyến khích học tập suốt đời …” Và thực tế
cho thấy, sản phẩm cuối cùng của giáo dục - đào tạo chính là chất lượng người học cóđáp ứng được yêu cầu nhân lực cho xã hội hay không
Trang 7Năm học 2018 -2019, ngành giáo dục và đào tạo (GD&ĐT) đã có nhiều giảipháp học tập, quán triệt, tổ chức triển khai thực hiện Nghị quyết, nội dung đổi mớiđược thực hiện từ Bộ GD&ĐT cho tới mỗi cơ sở giáo dục; từ đổi mới công tác quản
lý, dạy học, đổi mới chương trình, sách giáo khoa, hình thức sinh hoạt chuyên môn
và đặc biệt là đổi mới trong công tác kiểm tra, đánh giá, xếp loại học sinh Đối vớibậc tiểu học, việc đổi mới cách đánh giá học sinh được thể chế theo quy định tạiThông tư số 22/2016/TT-BGDĐT ngày 22/9/2016 của Bộ trưởng Đây cũng là nộidung thu hút sự quan tâm của đông đảo người dân, báo chí cũng như ngành giáo dục
và đào tạo
Việc đánh giá theo Thông tư 22 đòi hỏi người giáo viên phải điều chỉnh, đổimới phương pháp, hình thức tổ chức hoạt động dạy học, hoạt động trải nghiệm ngaytrong quá trình dạy học và kết thúc mỗi giai đoạn dạy học, giáo dục; kịp thời pháthiện những cố gắng, tiến bộ của học sinh để động viên, khích lệ và phát hiện nhữngkhó khăn chưa thể tự vượt qua của học sinh để hướng dẫn, giúp đỡ; đưa ra nhận địnhphản ánh đúng những ưu điểm nổi bật, những hạn chế của mỗi học sinh để có giảipháp kịp thời nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động học tập, rèn luyện củahọc sinh; góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục tiểu học
Cơ sở thực tiễn
Trong những năm học vừa qua, khi thực hiện đánh giá theo Thông tư 22, tôi đãmạnh dạn đổi mới, áp dụng các phương pháp kĩ thuật dạy học tích cực vào dạy học từkhâu thiết kế bài học sao cho học sinh có nội dung làm việc cá nhân, có nội dung làmviệc nhóm để các em có cơ hội được thảo luận, chia sẻ Việc bố trí bàn ghế theonhóm cũng giúp các em học tập, giao tiếp thuận lợi hơn Trong quá trình tổ chức hoạtđộng học tập, giáo dục, tôi dành nhiều thời gian hơn để quan sát do đó đã kịp thờiphát hiện những cố gắng, tiến bộ của học sinh để động viên, khích lệ và phát hiệnnhững khó khăn chưa thể tự vượt qua của học sinh để hướng dẫn, giúp đỡ
Việc đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức dạy học nêu trên bước đầu hìnhthành các năng lực, phẩm chất cần thiết cho học sinh như: năng lực tự học, giao tiếp,hợp tác, tự trọng, tự tin, tính kỉ luật
Trang 8Tuy nhiên, khi thực hiện đánh giá theo Thông tư 22, nhất là ở hai nội dungnăng lực và phẩm chất, giáo viên nhà trường thường gặp những khó khăn như: khókhăn trong các bước thực hiện; khó khăn trong việc xác định các biểu hiện chính giúpcho việc nhận xét về năng lực và phẩm chất của học sinh tiểu học; khó khăn trongviệc đưa ra nhận định; cách ghi nhật ký đánh giá của giáo viên và nhật ký tự đánh giáđối với học sinh; cách phối hợp với gia đình và cộng đồng, huy động cả xã hội cùngtham gia vào quá trình giáo dục học sinh đặc biệt là làm thế nào để phát huy việcđánh giá của học sinh và đánh giá của phụ huynh học sinh, cộng đồng Nghĩa là giáoviên chưa biết cách ghi nhận xét như thế nào, đánh giá vào thời điểm nào cho phùhợp; chưa xác định rõ được các nhóm năng lực để có nhận xét phù hợp hay là chưaxác định rõ cách ghi mức độ đạt được về kiến thức của học sinh Một số giáo viêncòn chưa linh hoạt, sáng tạo trong đánh giá Và điều đặc biệt quan trọng là giáo viênchưa biết việc lựa chọn nội dung, phương pháp dạy học và tổ chức hoạt động như thếnào để tạo cơ hội cho học sinh hình thành phát triển năng lực phẩm chất.
4 Một số biện pháp hình thành và phát triển năng lực, phẩm chất cho học sinh tiểu học
4.1 Chuyển từ dạy học thành quá trình tự học của học sinh
Để làm được điều này đòi hỏi mỗi giáo viên phải có hiểu biết cơ bản về nộidung chương trình của lớp học, cấp học Mạnh dạn đổi mới cách thiết kế và tổ chứclớp học trong đó các hoạt động thực hành cần được thực hiện thường xuyên Chuyểnquá trình thuyết giảng một cách hình thức, áp đặt của người dạy thành quá trình tựhọc, tự tìm tòi, khám phá của người học Trong quá trình dạy học trên lớp, giáo viên
có thể thực hiện theo trình tự:
- Giúp học sinh nắm được mục tiêu nhiệm vụ học tập;
- Tự mình giải quyết nhiệm vụ học tập;
- Khi gặp khó khăn mới trao đổi với bạn (khi đó nhóm học tập hình thành mộtcách tự nhiên theo nhu cầu của chính các em)
- Các bạn trong nhóm trao đổi bài kiểm tra cho nhau, nói cho nhau kết quả, cáchlàm của mình
- Báo cáo kết quả học tập trước lớp cho các bạn và cô giáo
Trang 9- Thực hiện nhiệm vụ học tập mới.
Trong khi học sinh học, giáo viên chọn vị trí thích hợp quan sát thái độ, cử chỉ nétmặt để phát hiện em nào gặp khó khăn, kịp thời có biện pháp giúp đỡ Nếu nhiệm vụhọc tập là vấn đề khó với đa số học sinh, giáo viên mới hướng dẫn chung với cả lớp
Để học sinh thuận lợi trong trao đổi, tương tác, việc kê bàn ghế cần bố trí phù hợp,nên kê theo nhóm, học sinh ngồi đối diện với nhau.Với cách tổ chức dạy học như vậy,
cách đánh giá học sinh cũng được chuyển trọng tâm từ đánh giá "kết thúc", đánh giá "tổng kết" sang đánh giá quá trình, đánh giá "tiến trình"; chuyển đánh giá "bằng
điểm số" sang đánh giá"bằng nhận xét".Việc đánh giá quá trình phát triển, đánh giá
sự tiến bộ mới là đánh giá thiết thực và hiệu quả nhất cho sự phát triển của mỗi họcsinh
Điều này đòi hỏi giáo viên phải thường xuyên quan sát, theo dõi cá nhân họcsinh, nhóm học sinh trong quá trình học tập để có nhận định, động viên hoặc gợi ý,
hỗ trợ kịp thời đối với từng việc làm, từng nhiệm vụ của mỗi cá nhân hoặc của cảnhóm học sinh
Đồng thời giáo viên còn quan sát từng học sinh để kịp thời đưa ra những nhậnđịnh về một số biểu hiện của phẩm chất và năng lực của học sinh Từ đó, động viên,khích lệ, giúp học sinh khắc phục khó khăn, phát huy ưu điểm và các tố chất riêng,sửa chữa khuyết điểm để ngày càng tiến bộ
4.2 Tự chủ trong tổ chức các hoạt động trải nghiệm
Hoạt động Trải nghiệm có vai trò quan trọng trong việc giáo dục đạo đức, giáodục truyền thống và hình thành nhân cách, rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh Giáoviên được chủ động trong việc bố trí thời gian, nội dung và hình thức hoạt động theođiều kiện của lớp, của trường
Khi tổ chức hoạt động trải nghiệm, giáo viên cần lựa chọn những nội dung đểhọc sinh cả lớp được tham gia; khuyến khích, động viên và tạo cơ hội để các em đượctham gia bàn bạc từ khâu chuẩn bị đến khâu thực hiện và có viết thu hoạch cho bảnthân sau mỗi hoạt động Có làm như vậy, mới hình thành được ở các em năng lựcphán đoán, óc tổ chức, năng lực tổng kết đánh giá cũng như các phẩm chất tự tin, tựchịu trách nhiệm, tinh thần hợp tác chia sẻ
Trang 10Ví dụ: Cuối tuần này, lớp dự định tổ chức một gian hàng để tham gia hội chợ cùng với các lớp khác Giáo viên cần gợi ý để các em bàn bạc thảo luận xem mình cần chọn những mặt hàng nào? Nguồn hàng lấy ở đâu ra? Sắp xếp gian hàng cần chuẩn
bị những gì? Ai là người bán? Khi bán hàng cần có thái độ ra sao? Khi người mua chê, hoặc trả giá thấp thì xử lí thế nào? Dự đoán mặt hàng nào bán chạy nhất? Giáo viên đề nghị các em ghi chép cẩn thận để phân công, ghi cả những tình huống
đã dự đoán Sau khi trải nghiệm, giáo viên đề nghị các em ghi chép lại kết quả đối chiếu với những gì đã dự đoán trước đó để rút kinh nghiệm cho bản thân.
Giáo viên chủ nhiệm phối hợp với, nhà trường Tổng phụ trách Đội tổ chức cáchoạt động chung cho học sinh theo khối lớp hay toàn trường Những hoạt động nàycần huy động sự tham gia của phụ huynh và cộng đồng để họ thêm hiểu và có những
ý kiến đóng góp sát thực trong việc đánh giá học sinh
4.3 Tổ chức và duy trì tốt hoạt động của hội đồng tự quản; hoạt động các câu lạc bộ sở thích; phát huy tác dụng của các góc trang trí lớp học, hoạt động thư viện thân thiện, thư viện xanh
Giáo viên cần mạnh dạn giao cho hội đồng tự quản thực hiện các nhiệm vụquản lí lớp, duy trì tổ chức sinh hoạt lớp, giờ chào cờ đầu tuần; khuyến khích các emtích cực tham gia trang trí lớp, tự tổ chức các hoạt động vui chơi, đăng kí tham giacác câu lạc bộ, tránh làm thay, làm hộ học sinh Giáo viên chỉ đóng vai trò là người tưvấn giúp đỡ Làm như vậy các em mới có cơ hội bộc lộ khả năng của bản thân, rènluyện các phẩm chất, năng lực cần thiết
4.4 Vận dụng linh hoạt, sáng tạo các phương pháp dạy học lấy học sinh làm trung tâm, các kĩ thuật dạy học tích cực: Khăn trải bàn, Sơ đồ tư duy, Nhóm cộng tác
Đây là các phương pháp, kĩ thuật dạy học tương đối dễ áp dụng ở tiểu học,không đòi hỏi phải đầu tư nhiều phương tiện, đồ dùng học tập, song lại là cơ hội tốt
để các em rèn tính hợp tác, kĩ năng chia sẻ, lắng nghe, óc tư duy, kĩ năng ra quyếtđịnh
4.5 Triển khai thực hiện dạy học các môn Tự nhiên xã hội, khoa học theo Phương pháp dạy học Bàn tay nặn bột
