Bài giảng khám cột sống thắt lưng môn phục hồi chức năng

KHÁM CỘT SỐNG THẮT LƯNG... Bệnh sử• Lý do vào viện: lý do chính khiến cho BN vào viện trong bệnh lý vùng CSTL thì BN thường đến với bối cảnh đau lưng cấp, đau lưng mạn nhưng điều trị kh

KHÁM CỘT SỐNG

THẮT LƯNG

Bệnh sử

• Lý do vào viện: lý do chính khiến cho BN vào viện ( trong bệnh lý vùng CSTL thì BN thường đến với bối cảnh đau lưng cấp, đau lưng mạn nhưng điều trị không đỡ)

Triệu chứng cơ năng (từ khi nào, mức độ, diễn tiến, kèm theo triệu

chứng khác hay không?)

• Đau: thăm khám mô tả kĩ cơn đau bao gồm: khới phát, vị trí, tính chất cơn đau, hướng lan, có chu kì hay không?, triệu chứng kèm theo, tư thế giảm đau (ví dụ: ở BN TVDD CSTL bệnh nhân thường nằm gấp gối và háng)

• Hạn chế vận động: khi ngồi, khi đứng, hạn chế vận động cúi ngửa…

• Đi lại khó khăn hoặc mất thăng bằng?

• Tê bì, mất cảm giác

• Đại tiểu tiện: bí đại tiểu tiện, đại tiểu tiện khó kiểm soát.

Triệu chứng thực thể

• Đường cong sinh lý cột sống (gù, vẹo): nhìn đánh giá toàn bộ đường cong

cột sống trong tư thế đứng, xem xét những biến dạng kèm theo như: gù,

vẹo…

• Test hệ xương khớp (vùng thắt lưng)

• Tầm vận động: thực hiện các động tác cúi, ngửa, nghiêng, xoay

• Độ giãn CSTL: đánh giá mức độ cứng của cột sống: thường giảm trong các trường hợp: thoái hóa nặng, viêm cột sống dính khớp

• Sờ  đánh giá CS: sờ các mỏm gai cột sống thắt lứng, đánh giá sự thẳng

hàng, cong vẹo Tìm dấu bậc thang (gặp trong trường hợp trượt đốt sống)

• Test thần kinh

• Tủy: Long tract sign  tổn thương tủy Các test và dấu hiệu thường

được sử dụng: Hoffman, Babinski, clonus…

• Rễ: test căng rễ TK (lasegue, reversed lasegue, crossed lasegue,

valleix) Những test này được thực hiện dựa trên nguyên lý kéo căng thần kinh Thường được ứng dụng nhiều trong trường hợp thoát vị đĩa đệm CSTL có chèn ép rễ thấn kinh Lasegue(L4,L5,S1)

• Reversed lasegue(test lasegue ngược): áp dụng nguyên lý kéo căng

thần kinh đùi thường đùng để khảo sát đánh giá rễ (L2,L3,L4)

• Ấn điểm cạnh sống: Dùng tay ấn mạnh vào những điểm cạnh sống làm tăng áp lực, kích thích vào các cấu trúc dưới vùng được ấn

• Trong trường hợp TVDD có thể gây đau tại chỗ và lan theo rễ thần

kinh (Dấu bấm chuông)

• Phản xạ gân xương: Đánh giá tổn thương của cung phản xạ ở chi dưới

có 2 phản xạ để khảo sát: phản xạ gân gót(S1), phản xạ gân

gối(L3,L4)

• Cơ thắt hậu môn: thông qua việc khám hậu môn trực tràng đánh

trương lực cơ và cơ lực của cơ thắt hậu môn

KHÁM CSTL

• Sờ CS, khung chậu, cơ cạnh sống

Sờ CS thông qua vùng bụng trước (khó thực hiện)

Khám vận động

• Cúi - ngửa

Nghiêng bên

xoay

Khám vận động chủ động có kháng trở

• Gấp lưng có kháng trở

Nghiêng có kháng trở

Test rễ thần kinh

Lasegue test

(straight leg raise test)

Neri’s test + Bragard’s test

Nhóm cơ rễ thần kinh

Đánh giác cơ TL chậu –gấp háng (L1,l2)

Cơ tứ đầu đùi(L3,L4)

Khép háng (L2,L3,L4)

Gập mu bàn chân (L4,L5)

Duỗi ngón chân cái (L5)

Dạng háng (L5)

Gập lòng bàn chân (S1)

Duỗi háng (S1)

Cơ thắt hậu môn (S4,S5)

Banbinski’s sign

Oppenheim’s test

Testing the bulbocav- ernosus reflex

Cảm giác

Anocutaneous reflex